5. ஸஞ்சரித்தஸிக்கா²பத³வண்ணனா
பஞ்சமே ஸஞ்சரித்தந்தி இத்தி²புரிஸானம் அந்தரே ஸம்சரணபா⁴வம். ஸமாபஜ்ஜேய்யாதி ஸம்மா படிக்³க³ண்ஹனவீமம்ஸனபச்சாஹரணானி கரோந்தோ ஆபஜ்ஜேய்ய. இத்தி²யா வாதிஆதி³ ஸமாபஜ்ஜனாகாரத³ஸ்ஸனம். தத்த² இத்தி²யா வா புரிஸமதிந்தி புரிஸேன வா தஸ்ஸ மாதாபிதாதீ³ஹி வா பேஸிதோ புரிஸஸ்ஸ மதிம் அதி⁴ப்பாயம் இத்தி²யா ஆரோசேய்யாதி அத்தோ². புரிஸஸ்ஸ வா இத்தி²மதிந்தி இத்தி²யா வா தஸ்ஸா மாதாபிதாதீ³ஹி வா பேஸிதோ இத்தி²யா மதிம் அதி⁴ப்பாயம் புரிஸஸ்ஸ ஆரோசேய்யாதி அத்தோ². ஜாயத்தனே வா ஜாரத்தனே வாதி ஜாயபா⁴வே வா ஜாரபா⁴வே வா. புரிஸஸ்ஸ ஹி மதிம் இத்தி²யா ஆரோசேந்தோ ஜாயத்தனே ஆரோசேதி, இத்தி²யா மதிம் புரிஸஸ்ஸ ஆரோசேந்தோ ஜாரத்தனே ஆரோசேதி. அபிச புரிஸஸ்ஸேவ மதிம் இத்தி²யா ஆரோசேந்தோ ஜாயத்தனே வா ஆரோசேதி நிப³த்³த⁴ப⁴ரியபா⁴வே, ஜாரத்தனே வா மிச்சா²சாரபா⁴வே, தேனேவஸ்ஸ பத³பா⁴ஜனே (பாரா. 302) ‘‘ஜாயத்தனே வாதி ஜாயா ப⁴விஸ்ஸஸி, ஜாரத்தனே வாதி ஜாரீ ப⁴விஸ்ஸஸீ’’தி வுத்தம். ஏதேனேவ உபாயேன இத்தி²யா மதிம் புரிஸஸ்ஸ ஆரோசனேபி ‘‘பதி ப⁴விஸ்ஸஸி, ஜாரோ ப⁴விஸ்ஸஸீ’’தி வத்தப்³ப³தா வேதி³தப்³பா³. அந்தமஸோ தங்க²ணிகாயபீதி ஸப்³ப³ந்திமேன பரிச்சே²தே³ன யா அயம் தங்க²ணே முஹுத்தமத்தே ஸம்வஸிதப்³ப³தோ ‘‘தங்க²ணிகா’’தி வுச்சதி, முஹுத்திகாதி அத்தோ². தஸ்ஸாபி ‘‘முஹுத்திகா ப⁴விஸ்ஸஸீ’’தி ஏவம் புரிஸஸ்ஸ மதிம் ஆரோசேந்தஸ்ஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ, ஏதேனேவ உபாயேன ‘‘முஹுத்திகோ ப⁴விஸ்ஸஸீ’’தி ஏவம் புரிஸஸ்ஸ இத்தி²மதிம் ஆரோசேந்தோபி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் ஆபஜ்ஜதீதி வேதி³தப்³போ³.
ஸாவத்தி²யம் உதா³யித்தே²ரம் ஆரப்³ப⁴ ஸஞ்சரித்தஸமாபஜ்ஜனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ‘‘அந்தமஸோ தங்க²ணிகாயபீ’’தி அயமேத்த² அனுபஞ்ஞத்தி, ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, ‘‘படிக்³க³ண்ஹாதி, வீமம்ஸதி, அந்தேவாஸிம் பச்சாஹராபேதீ’’திஇமினா (பாரா. 338) நயேன ஸாணத்திகம், அஞ்ஞத்ர நாலம்வசனீயாய யாய காயசி இத்தி²யா அந்தமஸோ மாதுயாபி புரிஸமதிம் ஆரோசேந்தோ ‘‘ஹோஹி கிர ப⁴ரியா த⁴னக்கீதா’’தி வத்துகாமோ ஸசேபி ச²ந்த³வாஸினீஆதீ³ஸு அஞ்ஞதராகாரேன ஆரோசேத்வா தாய ‘‘ஸாதூ⁴’’தி ஸம்படிச்சி²தேபி அஸம்படிச்சி²தேபி புன ஆக³ந்த்வா யேன பஹிதோ, தஸ்ஸ தம் பவத்திம் ஆரோசேதி, ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் ஆபஜ்ஜதி. ஸா பன தஸ்ஸ ப⁴ரியா ஹோது வா, மா வா, அகாரணமேதம். ஸசேபி யஸ்ஸா ஸந்திகம் பேஸிதோ, தம் அதி³ஸ்வா அஞ்ஞதரஸ்ஸ அவஸ்ஸாரோசனகஸ்ஸ ‘‘ஆரோசேஹீ’’தி வத்வா பச்சாஹரதி, ஆபஜ்ஜதியேவ. ‘‘மாதுரக்கி²தம் ப்³ரூஹீ’’தி பேஸிதஸ்ஸ பன க³ந்த்வா அஞ்ஞம் பிதுரக்கி²தாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம் வத³ந்தஸ்ஸ விஸங்கேதம் ஹோதி, புரிஸஸ்ஸ வா இத்தி²யா வா வசனம் ‘‘ஸாதூ⁴’’தி காயேன வா வாசாய வா உப⁴யேன வா படிக்³க³ண்ஹித்வா தஸ்ஸா இத்தி²யா வா புரிஸஸ்ஸ வா ஆரோசேத்வா வா ஆரோசாபேத்வா வா புன யேன பேஸிதோ, தஸ்ஸ தம் பவத்திம் ஸயம் ஆரோசேந்தஸ்ஸ வா அஞ்ஞேன ஆரோசாபேந்தஸ்ஸ வா ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. ஏத்தாவதா ஹி ‘‘படிக்³க³ண்ஹாதி, வீமம்ஸதி, பச்சாஹரதீ’’திஇத³ம் அங்க³த்தயம் ஸம்பாதி³தமேவ ஹோதி, இதோ பன யேஹி கேஹிசி த்³வீஹி அங்கே³ஹி, பண்ட³கே ச அங்க³த்தயேனாபி து²ல்லச்சயம். ஏகேன து³க்கடம். ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா சேதியஸ்ஸ வா கி³லானஸ்ஸ வா கிச்சேன க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி.
ஸீலவிபத்தி, யேஸு ஸஞ்சரித்தம் ஸமாபஜ்ஜதி, தேஸம் மனுஸ்ஸஜாதிகதா, ந நாலம்வசனீயதா,
படிக்³க³ண்ஹனவீமம்ஸனபச்சாஹரணானீதி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி. ச²ஸமுட்டா²னம், பண்ணத்திம் வா அலம்வசனீயபா⁴வம் வா அஜானந்தஸ்ஸ காயவிகாரேன ஸாஸனம் க³ஹேத்வா ததே²வ வீமம்ஸித்வா ததே²வ பச்சாஹரந்தஸ்ஸ காயதோ ஸமுட்டா²தி. ‘‘இத்த²ன்னாமா ஆக³மிஸ்ஸதி, தஸ்ஸா சித்தம் ஜானேய்யாதா²’’தி கேனசி வுத்தே ‘‘ஸாதூ⁴’’தி ஸம்படிச்சி²த்வா தம் ஆக³தம் வத்வா புன தஸ்மிம் புரிஸே ஆக³தே ஆரோசேந்தஸ்ஸ காயேன கிஞ்சி அகதத்தா வாசதோ ஸமுட்டா²தி. வாசாய ‘‘ஸாதூ⁴’’தி ஸாஸனம் க³ஹேத்வா அஞ்ஞேன கரணீயேன தஸ்ஸா க⁴ரம் க³ந்த்வா அஞ்ஞத்த² வா க³மனகாலே தம் தி³ஸ்வா வசீபே⁴தே³ன வீமம்ஸித்வா புனபி அஞ்ஞேனேவ காரணேன ததோ அபக்கம்ம கதா³சிதே³வ தம் புரிஸம் தி³ஸ்வா ஆரோசேந்தஸ்ஸாபி வாசதோ ஸமுட்டா²தி. பண்ணத்திம் அஜானந்தஸ்ஸ பன கீ²ணாஸவஸ்ஸாபி பிதுவசனேன க³ந்த்வா அலம்வசனீயம் மாதரம்பி ‘‘ஏஹி மே பிதரம் உபட்டா²ஹீ’’தி வத்வா பச்சாஹரந்தஸ்ஸ காயவாசதோ ஸமுட்டா²தி. இமானி தீணி அசித்தகஸமுட்டா²னானி. தது³ப⁴யம் பன ஜானித்வா ஏதேஹேவ தீஹி நயேஹி ஸமாபஜ்ஜந்தஸ்ஸ தானேவ தீணி தது³ப⁴யஜானனசித்தேன ஸசித்தகானி ஹோந்தி, கிரியம், நோஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், அசித்தகம், பண்ணத்திவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், குஸலாதி³வஸேன சேத்த² தீணி சித்தானி, ஸுகா²தி³வஸேன திஸ்ஸோ வேத³னாதி.
ஸஞ்சரித்தஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.