ஸங்கா⁴தி³ஸேஸகண்டோ³
இமே கோ² பனாதி இதா³னி வத்தப்³பா³னம் அபி⁴முகீ²கரணம். ஆயஸ்மந்தோதி ஸன்னிபதிதானம் பியவசனேன ஆலபனம். தேரஸாதி க³ணனபரிச்சே²தோ³. ஸங்கா⁴தி³ஸேஸாதி ஏவம்னாமகா. த⁴ம்மாதி ஆபத்தியோ. உத்³தே³ஸம் ஆக³ச்ச²ந்தீதி ஸரூபேன உத்³தி³ஸிதப்³ப³தம் ஆக³ச்ச²ந்தி, ந நிதா³னே விய ‘‘யஸ்ஸ ஸியா ஆபத்தீ’’தி ஸாதா⁴ரணவசனமத்தேன.
1. ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ஸிக்கா²பத³வண்ணனா
ஸம்விஜ்ஜதி சேதனா அஸ்ஸாதி ஸஞ்சேதனா, ஸஞ்சேதனாவ ஸஞ்சேதனிகா, ஸஞ்சேதனா வா அஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸஞ்சேதனிகா. ஸுக்கவிஸ்ஸட்டீ²தி ஸுக்கஸ்ஸ விஸ்ஸட்டி², ராகூ³பத்த²ம்பா⁴தீ³ஸு யேன கேனசி அங்க³ஜாதே கம்மஞ்ஞதம் பத்தே ஆரோக்³யாதீ³ஸு யம்கிஞ்சி அபதி³ஸித்வா அஜ்ஜ²த்தரூபாதீ³ஸு யத்த² கத்த²சி மோசனஸ்ஸாத³சேதனாய நிமித்தே உபக்கமந்தஸ்ஸ ஆஸயதா⁴துனானத்ததோ நீலாதி³வஸேன (பாரா. 239-240) த³ஸவிதே⁴ஸு ஸுக்கேஸு யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஸுக்கஸ்ஸ டா²னா சாவனாதி அத்தோ². அஞ்ஞத்ர ஸுபினந்தாதி யா ஸுபினே ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி² ஹோதி, தம் ட²பேத்வா. ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோதி யா அஞ்ஞத்ர ஸுபினந்தா ஸஞ்சேதனிகா ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி², அயம் ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ நாம ஆபத்தினிகாயோதி அத்தோ². வசனத்தோ² பனேத்த² ஸங்கோ⁴ ஆதி³ம்ஹி சேவ ஸேஸே ச இச்சி²தப்³போ³ அஸ்ஸாதி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. கிம் வுத்தம் ஹோதி – இமம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜித்வா வுட்டா²துகாமஸ்ஸ யம் தம் ஆபத்திவுட்டா²னம், தஸ்ஸ ஆதி³ம்ஹி சேவ பரிவாஸதா³னத்தா²ய, ஆதி³தோ ஸேஸே மஜ்ஜே² மானத்ததா³னத்தா²ய மூலாய படிகஸ்ஸனேன வா ஸஹ மானத்ததா³னத்தா²ய, அவஸானே அப்³பா⁴னத்தா²ய ச ஸங்கோ⁴ இச்சி²தப்³போ³, ந ஹேத்த² ஏகம்பி கம்மம் வினா ஸங்கே⁴ன ஸக்கா காதும். இதி ஸங்கோ⁴ ஆதி³ம்ஹி சேவ ஸேஸே ச இச்சி²தப்³போ³ அஸ்ஸாதி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோதி.
ஸாவத்தி²யம் ஸேய்யஸகம் ஆரப்³ப⁴ உபக்கமித்வா அஸுசிமோசனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ‘‘அஞ்ஞத்ர ஸுபினந்தா’’தி அயமேத்த² அனுபஞ்ஞத்தி, அஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம். ஸசே பன பரேன அத்தனோ அங்க³ஜாதே உபக்கமம் காரேத்வா மோசாபேதி, ஆபஜ்ஜதியேவ. சேதேத்வா அந்தமஸோ ஆகாஸே கடிகம்பனேனபி நிமித்தே உபக்கமந்தஸ்ஸ ஸசே ந முச்சதி, து²ல்லச்சயம். ஸசே பன அந்தமஸோ யம் ஏகா கு²த்³த³கமக்கி²கா பிவேய்ய, தத்தகம்பி டா²னதோ முச்சதி, த³கஸோதம் அனோதிண்ணேபி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. டா²னதோ பன சுதம் அவஸ்ஸமேவ த³கஸோதம் ஓதரதி, தஸ்மா ‘‘த³கஸோதம் ஓதிண்ணமத்தே ப³ஹி நிக்க²ந்தே வா அனிக்க²ந்தே வா ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ’’தி (பாரா. அட்ட². 2.237) அட்ட²கதா²ஸு வுத்தம். அனுபக்கமந்தஸ்ஸ ச, அமோசனாதி⁴ப்பாயஸ்ஸ ச, ஸுபினம் பஸ்ஸந்தஸ்ஸ ச, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச முத்தேபி அனாபத்தி. ஸீலவிபத்தி, சேதனா, உபக்கமோ, முச்சனந்தி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி பட²மபாராஜிகே வுத்தஸதி³ஸானேவாதி.
ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
2. காயஸம்ஸக்³க³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா
து³தியே ஓதிண்ணோதி யக்கா²தீ³ஹி விய ஸத்தா அந்தோ உப்பஜ்ஜந்தேன ராகே³ன வா ஓதிண்ணோ, கூபாதீ³னி விய ஸத்தா அஸமபேக்கி²த்வா ரஜ்ஜனீயே டா²னே ரஜ்ஜந்தோ ஸயம் வா ராக³ம் ஓதிண்ணோ, காயஸம்ஸக்³க³ராக³ஸமங்கி³ஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். விபரிணதேன சித்தேனாதி பரிஸுத்³த⁴ப⁴வங்க³ஸந்ததிஸங்கா²தம் பகதிம் விஜஹித்வா அஞ்ஞதா² பவத்தேன, விரூபம் வா பரிணதேன யதா² பரிவத்தமானம் விரூபம் ஹோதி, ஏவம் வுத்தராக³வஸேன பரிவத்தேத்வா டி²தேன சித்தேனாதி அத்தோ². மாதுகா³மேன ஸத்³தி⁴ந்தி தத³ஹுஜாதாயபி ஜீவமானகமனுஸ்ஸித்தி²யா ஸத்³தி⁴ம். காயஸம்ஸக்³க³ம் ஸமாபஜ்ஜேய்யாதி ஹத்த²க்³க³ஹணாதி³கஆயஸம்பயோக³ம் காயமிஸ்ஸீபா⁴வம் ஸமாபஜ்ஜேய்ய. ஹத்த²க்³கா³ஹம் வாதிஆதி³ பனஸ்ஸ வித்தா²ரேன அத்த²த³ஸ்ஸனம். தத்த² ஹத்தோ² நாம கப்பரதோ பட்டா²ய யாவ அக்³க³னகா². வேணீ நாம வினந்தி⁴த்வா வா அவினந்தி⁴த்வா வா ஸுத்³த⁴கேஸேஹி வா நீலாதி³வண்ணஸுத்தகுஸுமகஹாபணமாலாஸுவண்ணசீரகமுத்தாவளிஆதீ³ஸு அஞ்ஞதரமிஸ்ஸேஹி வா கதகேஸகலாபஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். வேணிக்³க³ஹணேன சேத்த² கேஸாபி க³ஹிதாயேவ ஸத்³தி⁴ம் லோமேஹி. இதி வுத்தலக்க²ணஸ்ஸ ஹத்த²ஸ்ஸ க³ஹணம் ஹத்த²க்³கா³ஹோ, வேணியா க³ஹணம் வேணிக்³கா³ஹோ. அவஸேஸஸ்ஸ ஸரீரஸ்ஸ பராமஸனம் அஞ்ஞதரஸ்ஸ வா அஞ்ஞதரஸ்ஸ வா அங்க³ஸ்ஸ பராமஸனம் நாம. யோ தம் ஹத்த²க்³கா³ஹம் வா வேணிக்³கா³ஹம் வா அஞ்ஞதரஸ்ஸ வா அஞ்ஞதரஸ்ஸ வா அங்க³ஸ்ஸ பராமஸனம் ஸமாபஜ்ஜேய்ய, தஸ்ஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ நாம ஆபத்தினிகாயோ ஹோதீதி.
ஸாவத்தி²யம் உதா³யித்தே²ரம் ஆரப்³ப⁴ காயஸம்ஸக்³க³ஸமாபஜ்ஜனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், அஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், இத்தி²யா இத்தி²ஸஞ்ஞினோ அந்தமஸோ லோமேன லோமம் பு²ஸந்தஸ்ஸாபி, இத்தி²யா வா பு²ஸியமானஸ்ஸ ஸேவனாதி⁴ப்பாயேன வாயமித்வா ப²ஸ்ஸம் படிஜானந்தஸ்ஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. ஏகேன பன ஹத்தே²ன க³ஹேத்வா து³தியேன ஹத்தே²ன தி³வஸம்பி தத்த² தத்த² பு²ஸந்தஸ்ஸ ஏகாவ ஆபத்தி, அக்³க³ஹேத்வா பு²ஸந்தோ பன ஸசே ஸீஸதோ யாவ பாதா³, தாவ காயதோ ஹத்த²ம் அமோசேந்தோயேவ பு²ஸதி, ஏகாவ ஆபத்தி, பஞ்சன்னம் அங்கு³லீனம் ஏகதோ க³ஹணேபி ஏகாயேவ. ஸசே பன நானித்தீ²னம் பஞ்சங்கு³லியோ ஏகதோ க³ண்ஹாதி, பஞ்ச ஆபத்தியோ. இத்தி²யா வேமதிகஸ்ஸ, பண்ட³கபுரிஸதிரச்சா²னக³தஸஞ்ஞிஸ்ஸ ச து²ல்லச்சயம், ததா² காயேன காயப்படிப³த்³தே⁴ன, அமனுஸ்ஸித்தி²பண்ட³கேஹி ச ஸத்³தி⁴ம் காயஸம்ஸக்³கே³பி. மனுஸ்ஸித்தி²யா பன காயப்படிப³த்³தே⁴ன காயப்படிப³த்³தா⁴தீ³ஸு, புரிஸகாயபு²ஸனாதீ³ஸு ச து³க்கடம். இத்தி²யா பு²ஸியமானஸ்ஸ ஸேவனாதி⁴ப்பாயஸ்ஸாபி காயேன அவாயமித்வா ப²ஸ்ஸம் படிஜானந்தஸ்ஸ, மோக்கா²தி⁴ப்பாயேன இத்தி²ம் பு²ஸந்தஸ்ஸ, அஸஞ்சிச்ச, அஸ்ஸதியா, அஜானந்தஸ்ஸ, அஸாதி³யந்தஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. ஸீலவிபத்தி, மனுஸ்ஸித்தீ², இத்தி²ஸஞ்ஞிதா, காயஸம்ஸக்³க³ராகோ³, தேன ராகே³ன வாயாமோ, ஹத்த²க்³கா³ஹாதி³ஸமாபஜ்ஜனந்தி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி பட²மபாராஜிகே வுத்தஸதி³ஸானேவாதி.
காயஸம்ஸக்³க³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
3. து³ட்டு²ல்லவாசாஸிக்கா²பத³வண்ணனா
ததியே ஓதிண்ணதா ச விபரிணதசித்ததா ச து³ட்டு²ல்லவாசஸ்ஸாத³ராக³வஸேன வேதி³தப்³பா³. மாதுகா³மந்தி து³ட்டு²ல்லாது³ட்டு²ல்லஸம்லக்க²ணஸமத்த²ம் மனுஸ்ஸித்தி²ம். து³ட்டு²ல்லாஹிவாசாஹீதி வச்சமக்³க³பஸ்ஸாவமக்³கே³மேது²னத⁴ம்மப்படிஸம்யுத்தாஹி வாசாஹி. ஓபா⁴ஸேய்யாதி அவபா⁴ஸேய்ய, வண்ணாவண்ணயாசனஆயாசனபுச்ச²னபடிபுச்ச²னஆசிக்க²ணானுஸாஸனஅக்கோஸனவஸேன நானப்பகாரம் அஸத்³த⁴ம்மவசனம் வதே³ய்ய. யதா² தந்தி ஏத்த² ந்தி நிபாதமத்தம், யதா² யுவா யுவதிந்தி அத்தோ². ஏதேன ஓபா⁴ஸனே நிராஸங்கபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. மேது²னுபஸம்ஹிதாஹீதிஇத³ம் து³ட்டு²ல்லவாசாய ஸிகா²பத்தலக்க²ணத³ஸ்ஸனம். ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோதி த்³வின்னம் மக்³கா³னம் வஸேன வண்ணாவண்ணேஹி வா மேது²னயாசனாதீ³ஹி வா ‘‘ஸிக²ரணீஸி, ஸம்பி⁴ன்னாஸி, உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகாஸீ’’தி இமேஸு தீஸு அஞ்ஞதரேன அக்கோஸவசனேன வா மாதுகா³மம் ஓபா⁴ஸந்தஸ்ஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ நாம ஆபத்தினிகாயோ ஹோதீதி.
ஸாவத்தி²யம் உதா³யித்தே²ரம் ஆரப்³ப⁴ து³ட்டு²ல்லவாசாஹி ஓபா⁴ஸனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், அஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், இத்தி²யா இத்தி²ஸஞ்ஞினோ அந்தமஸோ ஹத்த²முத்³தா³யபி வுத்தனயேன ஓபா⁴ஸந்தஸ்ஸ ஸசே ஸா தமத்த²ம் தஸ்மிம்யேவ க²ணே ஜானாதி, ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. பண்ட³கே து²ல்லச்சயம். தஸ்மிம்யேவ இத்தி²ஸஞ்ஞினோ து³க்கடம். புனப்புனம் ஓபா⁴ஸந்தஸ்ஸ, ஸம்ப³ஹுலா ச இத்தி²யோ ஏகவாசாய ஓபா⁴ஸந்தஸ்ஸ வாசாக³ணனாய சேவ இத்தி²க³ணனாய ச ஆபத்தியோ. ஸசே யம் இத்தி²ம் ஓபா⁴ஸதி, ஸா ந ஜானாதி, து²ல்லச்சயம். அத⁴க்க²கம் உப்³ப⁴ஜாணுமண்ட³லம் ஆதி³ஸ்ஸ வண்ணாதி³ப⁴ணனேபி து²ல்லச்சயம். பண்ட³கே து³க்கடம், உப்³ப⁴க்க²கம் அதோ⁴ஜாணுமண்ட³லம் காயப்படிப³த்³த⁴ஞ்ச ஆதி³ஸ்ஸ வண்ணாதி³ப⁴ணனே ஸப்³ப³த்த² து³க்கடம். அத்த²த⁴ம்மஅனுஸாஸனிபுரேக்கா²ரானம் உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. ஸீலவிபத்தி, மனுஸ்ஸித்தீ², இத்தி²ஸஞ்ஞிதா, து³ட்டு²ல்லவாசஸ்ஸாத³ராகோ³, தேன ராகே³ன ஓபா⁴ஸனம், தங்க²ணவிஜானனந்தி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி. அதி³ன்னாதா³னஸமுட்டா²னம், கிரியம், ஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், ஸசித்தகம், லோகவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், அகுஸலசித்தம், த்³விவேத³னந்தி.
து³ட்டு²ல்லவாசாஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
4. அத்தகாமஸிக்கா²பத³வண்ணனா
சதுத்தே² ஓதிண்ணதா ச விபரிணதசித்ததா ச அத்தகாமபாரிசரியாவஸேன வேதி³தப்³பா³. மாதுகா³மஸ்ஸ ஸந்திகேதி து³ட்டு²ல்லோபா⁴ஸனே வுத்தப்பகாராய இத்தி²யா ஸமீபே. அத்தகாமபாரிசரியாயாதி மேது²னத⁴ம்மஸங்கா²தேன காமேன பாரிசரியா காமபாரிசரியா, அத்தனோ அத்தா²ய காமபாரிசரியா அத்தகாமபாரிசரியா, அத்தனா வா காமிதா இச்சி²தாதி அத்தகாமா, ஸயம் மேது²னராக³வஸேன பத்தி²தாதி அத்தோ², அத்தகாமா ச ஸா பாரிசரியா சாதி அத்தகாமபாரிசரியா, தஸ்ஸா அத்தகாமபாரிசரியாய. வண்ணம் பா⁴ஸேய்யாதி கு³ணம் ஆனிஸம்ஸம் பகாஸேய்ய. ஏதத³க்³க³ந்திஆதி³ தஸ்ஸா அத்தகாமபாரிசரியாய வண்ணபா⁴ஸனாகாரனித³ஸ்ஸனம். தத்ராயம் பத³ஸம்ப³ந்த⁴வஸேனேவ ஸங்கே²பத்தோ² – யா மாதி³ஸம் பாணாதிபாதாதீ³ஹி விரஹிதத்தா ஸீலவந்தம் மேது²னத⁴ம்மா விரஹிதத்தா ப்³ரஹ்மசாரிம் தது³ப⁴யேனாபி கல்யாணத⁴ம்மம் ஏதேன த⁴ம்மேன பரிசரேய்ய அபி⁴ரமேய்ய, தஸ்ஸா ஏவம் மாதி³ஸம் பரிசரந்தியா யா அயம் பாரிசரியா நாம, ஏதத³க்³க³ம் பாரிசரியானந்தி. மேது²னுபஸம்ஹிதேன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோதி ஏவம் அத்தகாமபாரிசரியாய வண்ணம் பா⁴ஸந்தோ ச ‘‘அரஹஸி த்வம் மய்ஹம் மேது²னத⁴ம்மம் தா³து’’ந்திஆதி³னா மேது²னப்படிஸம்யுத்தேனேவ வசனேன யோ பா⁴ஸேய்ய, தஸ்ஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ.
ஸாவத்தி²யம் உதா³யித்தே²ரம் ஆரப்³ப⁴ அத்தகாமபாரிசரியாய வண்ணபா⁴ஸனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், அஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், இத்தி²யா இத்தி²ஸஞ்ஞினோ அந்தமஸோ ஹத்த²முத்³தா³யபி வுத்தனயேனேவ அத்தகாமபாரிசரியாய வண்ணம் பா⁴ஸந்தஸ்ஸ ஸசே ஸா தமத்த²ம் தஸ்மிம்யேவ க²ணே ஜானாதி, ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. நோ சே ஜானாதி, து²ல்லச்சயம். பண்ட³கே பண்ட³கஸஞ்ஞினோபி து²ல்லச்சயம். தஸ்மிம்யேவ இத்தி²ஸஞ்ஞினோ து³க்கடம். சீவராதீ³ஹி வத்து²காமேஹி பாரிசரியாய வண்ணம் பா⁴ஸந்தஸ்ஸ உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. ஸீலவிபத்தி, மனுஸ்ஸித்தீ², இத்தி²ஸஞ்ஞிதா, அத்தகாமபாரிசரியாய ராகோ³, தேன ராகே³ன வண்ணப⁴ணனம், தங்க²ணவிஜானனந்தி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி து³ட்டு²ல்லோபா⁴ஸனே வுத்தஸதி³ஸானேவாதி.
அத்தகாமஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
5. ஸஞ்சரித்தஸிக்கா²பத³வண்ணனா
பஞ்சமே ஸஞ்சரித்தந்தி இத்தி²புரிஸானம் அந்தரே ஸம்சரணபா⁴வம். ஸமாபஜ்ஜேய்யாதி ஸம்மா படிக்³க³ண்ஹனவீமம்ஸனபச்சாஹரணானி கரோந்தோ ஆபஜ்ஜேய்ய. இத்தி²யா வாதிஆதி³ ஸமாபஜ்ஜனாகாரத³ஸ்ஸனம். தத்த² இத்தி²யா வா புரிஸமதிந்தி புரிஸேன வா தஸ்ஸ மாதாபிதாதீ³ஹி வா பேஸிதோ புரிஸஸ்ஸ மதிம் அதி⁴ப்பாயம் இத்தி²யா ஆரோசேய்யாதி அத்தோ². புரிஸஸ்ஸ வா இத்தி²மதிந்தி இத்தி²யா வா தஸ்ஸா மாதாபிதாதீ³ஹி வா பேஸிதோ இத்தி²யா மதிம் அதி⁴ப்பாயம் புரிஸஸ்ஸ ஆரோசேய்யாதி அத்தோ². ஜாயத்தனே வா ஜாரத்தனே வாதி ஜாயபா⁴வே வா ஜாரபா⁴வே வா. புரிஸஸ்ஸ ஹி மதிம் இத்தி²யா ஆரோசேந்தோ ஜாயத்தனே ஆரோசேதி, இத்தி²யா மதிம் புரிஸஸ்ஸ ஆரோசேந்தோ ஜாரத்தனே ஆரோசேதி. அபிச புரிஸஸ்ஸேவ மதிம் இத்தி²யா ஆரோசேந்தோ ஜாயத்தனே வா ஆரோசேதி நிப³த்³த⁴ப⁴ரியபா⁴வே, ஜாரத்தனே வா மிச்சா²சாரபா⁴வே, தேனேவஸ்ஸ பத³பா⁴ஜனே (பாரா. 302) ‘‘ஜாயத்தனே வாதி ஜாயா ப⁴விஸ்ஸஸி, ஜாரத்தனே வாதி ஜாரீ ப⁴விஸ்ஸஸீ’’தி வுத்தம். ஏதேனேவ உபாயேன இத்தி²யா மதிம் புரிஸஸ்ஸ ஆரோசனேபி ‘‘பதி ப⁴விஸ்ஸஸி, ஜாரோ ப⁴விஸ்ஸஸீ’’தி வத்தப்³ப³தா வேதி³தப்³பா³. அந்தமஸோ தங்க²ணிகாயபீதி ஸப்³ப³ந்திமேன பரிச்சே²தே³ன யா அயம் தங்க²ணே முஹுத்தமத்தே ஸம்வஸிதப்³ப³தோ ‘‘தங்க²ணிகா’’தி வுச்சதி, முஹுத்திகாதி அத்தோ². தஸ்ஸாபி ‘‘முஹுத்திகா ப⁴விஸ்ஸஸீ’’தி ஏவம் புரிஸஸ்ஸ மதிம் ஆரோசேந்தஸ்ஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ, ஏதேனேவ உபாயேன ‘‘முஹுத்திகோ ப⁴விஸ்ஸஸீ’’தி ஏவம் புரிஸஸ்ஸ இத்தி²மதிம் ஆரோசேந்தோபி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் ஆபஜ்ஜதீதி வேதி³தப்³போ³.
ஸாவத்தி²யம் உதா³யித்தே²ரம் ஆரப்³ப⁴ ஸஞ்சரித்தஸமாபஜ்ஜனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ‘‘அந்தமஸோ தங்க²ணிகாயபீ’’தி அயமேத்த² அனுபஞ்ஞத்தி, ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, ‘‘படிக்³க³ண்ஹாதி, வீமம்ஸதி, அந்தேவாஸிம் பச்சாஹராபேதீ’’திஇமினா (பாரா. 338) நயேன ஸாணத்திகம், அஞ்ஞத்ர நாலம்வசனீயாய யாய காயசி இத்தி²யா அந்தமஸோ மாதுயாபி புரிஸமதிம் ஆரோசேந்தோ ‘‘ஹோஹி கிர ப⁴ரியா த⁴னக்கீதா’’தி வத்துகாமோ ஸசேபி ச²ந்த³வாஸினீஆதீ³ஸு அஞ்ஞதராகாரேன ஆரோசேத்வா தாய ‘‘ஸாதூ⁴’’தி ஸம்படிச்சி²தேபி அஸம்படிச்சி²தேபி புன ஆக³ந்த்வா யேன பஹிதோ, தஸ்ஸ தம் பவத்திம் ஆரோசேதி, ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் ஆபஜ்ஜதி. ஸா பன தஸ்ஸ ப⁴ரியா ஹோது வா, மா வா, அகாரணமேதம். ஸசேபி யஸ்ஸா ஸந்திகம் பேஸிதோ, தம் அதி³ஸ்வா அஞ்ஞதரஸ்ஸ அவஸ்ஸாரோசனகஸ்ஸ ‘‘ஆரோசேஹீ’’தி வத்வா பச்சாஹரதி, ஆபஜ்ஜதியேவ. ‘‘மாதுரக்கி²தம் ப்³ரூஹீ’’தி பேஸிதஸ்ஸ பன க³ந்த்வா அஞ்ஞம் பிதுரக்கி²தாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம் வத³ந்தஸ்ஸ விஸங்கேதம் ஹோதி, புரிஸஸ்ஸ வா இத்தி²யா வா வசனம் ‘‘ஸாதூ⁴’’தி காயேன வா வாசாய வா உப⁴யேன வா படிக்³க³ண்ஹித்வா தஸ்ஸா இத்தி²யா வா புரிஸஸ்ஸ வா ஆரோசேத்வா வா ஆரோசாபேத்வா வா புன யேன பேஸிதோ, தஸ்ஸ தம் பவத்திம் ஸயம் ஆரோசேந்தஸ்ஸ வா அஞ்ஞேன ஆரோசாபேந்தஸ்ஸ வா ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. ஏத்தாவதா ஹி ‘‘படிக்³க³ண்ஹாதி, வீமம்ஸதி, பச்சாஹரதீ’’திஇத³ம் அங்க³த்தயம் ஸம்பாதி³தமேவ ஹோதி, இதோ பன யேஹி கேஹிசி த்³வீஹி அங்கே³ஹி, பண்ட³கே ச அங்க³த்தயேனாபி து²ல்லச்சயம். ஏகேன து³க்கடம். ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா சேதியஸ்ஸ வா கி³லானஸ்ஸ வா கிச்சேன க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி.
ஸீலவிபத்தி, யேஸு ஸஞ்சரித்தம் ஸமாபஜ்ஜதி, தேஸம் மனுஸ்ஸஜாதிகதா, ந நாலம்வசனீயதா,
படிக்³க³ண்ஹனவீமம்ஸனபச்சாஹரணானீதி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி. ச²ஸமுட்டா²னம், பண்ணத்திம் வா அலம்வசனீயபா⁴வம் வா அஜானந்தஸ்ஸ காயவிகாரேன ஸாஸனம் க³ஹேத்வா ததே²வ வீமம்ஸித்வா ததே²வ பச்சாஹரந்தஸ்ஸ காயதோ ஸமுட்டா²தி. ‘‘இத்த²ன்னாமா ஆக³மிஸ்ஸதி, தஸ்ஸா சித்தம் ஜானேய்யாதா²’’தி கேனசி வுத்தே ‘‘ஸாதூ⁴’’தி ஸம்படிச்சி²த்வா தம் ஆக³தம் வத்வா புன தஸ்மிம் புரிஸே ஆக³தே ஆரோசேந்தஸ்ஸ காயேன கிஞ்சி அகதத்தா வாசதோ ஸமுட்டா²தி. வாசாய ‘‘ஸாதூ⁴’’தி ஸாஸனம் க³ஹேத்வா அஞ்ஞேன கரணீயேன தஸ்ஸா க⁴ரம் க³ந்த்வா அஞ்ஞத்த² வா க³மனகாலே தம் தி³ஸ்வா வசீபே⁴தே³ன வீமம்ஸித்வா புனபி அஞ்ஞேனேவ காரணேன ததோ அபக்கம்ம கதா³சிதே³வ தம் புரிஸம் தி³ஸ்வா ஆரோசேந்தஸ்ஸாபி வாசதோ ஸமுட்டா²தி. பண்ணத்திம் அஜானந்தஸ்ஸ பன கீ²ணாஸவஸ்ஸாபி பிதுவசனேன க³ந்த்வா அலம்வசனீயம் மாதரம்பி ‘‘ஏஹி மே பிதரம் உபட்டா²ஹீ’’தி வத்வா பச்சாஹரந்தஸ்ஸ காயவாசதோ ஸமுட்டா²தி. இமானி தீணி அசித்தகஸமுட்டா²னானி. தது³ப⁴யம் பன ஜானித்வா ஏதேஹேவ தீஹி நயேஹி ஸமாபஜ்ஜந்தஸ்ஸ தானேவ தீணி தது³ப⁴யஜானனசித்தேன ஸசித்தகானி ஹோந்தி, கிரியம், நோஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், அசித்தகம், பண்ணத்திவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், குஸலாதி³வஸேன சேத்த² தீணி சித்தானி, ஸுகா²தி³வஸேன திஸ்ஸோ வேத³னாதி.
ஸஞ்சரித்தஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
6. குடிகாரஸிக்கா²பத³வண்ணனா
ச²ட்டே² ஸஞ்ஞாசிகாய பனாதி ஏத்த² ஸஞ்ஞாசிகா நாம ஸயம் பவத்திதயாசனா வுச்சதி, தஸ்மா ஸஞ்ஞாசிகாயாதி அத்தனோ யாசனாயாதி வுத்தம் ஹோதி, ஸயம் யாசிதகேஹி உபகரணேஹீதி அத்தோ². ஏத்த² ச யம்கிஞ்சி பரபரிக்³க³ஹிதகம் மூலச்சே²த³வஸேன யாசிதும் ந வட்டதி, தாவகாலிகம் பன வட்டதி. ஸஹாயத்தா²ய கம்மகரணத்தா²ய ‘‘புரிஸம் தே³தா²’’தி வத்தும் வட்டதி, புரிஸத்தகரம்பி யாசிதும் வட்டதி, புரிஸத்தகரோ நாம வட்³ட⁴கிஆதி³னா புரிஸேன காதப்³ப³ம் ஹத்த²கம்மம். தம் ‘‘புரிஸத்தகரம் தே³ஹீ’’தி வா ‘‘ஹத்த²கம்மம் தே³ஹீ’’தி வா வத்வா யாசிதும் வட்டதி. ஹத்த²கம்மம் நாம கிஞ்சி வத்து² ந ஹோதி, தஸ்மா ‘‘கிம், ப⁴ந்தே, ஆக³தத்தா²’’தி புச்சி²தே வா அபுச்சி²தே வா யாசிதும் வட்டதி, விஞ்ஞத்திபச்சயா தோ³ஸோ நத்தி², மிக³லுத்³த³காத³யோ பன ஸககம்மம் ந யாசிதப்³பா³. குடிந்தி உல்லித்தாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம். தத்த² உல்லித்தா நாம ட²பேத்வா த²ம்ப⁴துலாபிட்ட²ஸங்கா⁴டவாதபானதூ⁴மச்சி²த்³தா³தி³பே⁴த³ம் அலேபோகாஸம் அவஸேஸே லேபோகாஸே குட்டேஹி ஸத்³தி⁴ம் க⁴டேத்வா ச²த³னஸ்ஸ அந்தோ ஸுதா⁴ய வா மத்திகாய வா லித்தா. அவலித்தா நாம ததே²வ வுத்தனயேனேவ ச²த³னஸ்ஸ ப³ஹி லித்தா. உல்லித்தாவலித்தா நாம ததே²வ ச²த³னஸ்ஸ அந்தோ ச ப³ஹி ச லித்தா. காரயமானேனாதி ஸயம் வா கரோந்தேன, ஆணத்தியா வா காராபேந்தேன. அஸாமிகந்தி காரேதா தா³யகேன விரஹிதம். அத்துத்³தே³ஸந்தி ‘‘மய்ஹம் வாஸாகா³ரம் ஏஸா’’தி ஏவம் அத்தா உத்³தே³ஸோ ஏதிஸ்ஸாதி அத்துத்³தே³ஸா, தம் அத்துத்³தே³ஸம். பமாணிகா காரேதப்³பா³தி பமாணயுத்தா காரேதப்³பா³. தத்ரித³ம் பமாணந்தி தஸ்ஸா குடியா இத³ம் பமாணம். தீ³க⁴ஸோதி தீ³க⁴தோ. த்³வாத³ஸ வித³த்தி²யோ ஸுக³தவித³த்தி²யாதிஏத்த² ஸுக³தவித³த்தி² நாம இதா³னி மஜ்ஜி²மஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ திஸ்ஸோ வித³த்தி²யோ, வட்³ட⁴கிஹத்தே²ன தி³யட்³டோ⁴ ஹத்தோ² ஹோதி. மினந்தேன பன குடியா ப³ஹிகுட்டே பட²மம் தி³ன்னம் மஹாமத்திகபரியந்தம் அக்³க³ஹேத்வா து²ஸபிண்ட³பரியந்தேன த்³வாத³ஸ வித³த்தி²யோ மினேதப்³பா³, ஸசே து²ஸபிண்ட³கேன அனத்தி²கோ ஹோதி, மஹாமத்திகலேபேனேவ நிட்டா²பேதி, ஸ்வேவ பரிச்சே²தோ³. திரியந்தி வித்தா²ரதோ. ஸத்தந்தராதி குட்டஸ்ஸ ப³ஹிஅந்தம் அக்³க³ஹேத்வா அப்³ப⁴ந்தரிமேன அந்தேன ஸத்த ஸுக³தவித³த்தி²யோ பமாணந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஏத்த² ச கேஸக்³க³மத்தம்பி தீ³க⁴தோ ஹாபேத்வா திரியம், திரியதோ வா ஹாபேத்வா தீ³க⁴ம் வட்³டே⁴தும் ந வட்டதி, கோ பன வாதோ³ உப⁴தோவட்³ட⁴னே. யா பன தீ³க⁴தோ ஸட்டி²ஹத்தா²பி ஹோதி, திரியதோ திஹத்தா² வா ஊனகசதுஹத்தா² வா, யத்த² பமாணயுத்தோ மஞ்சோ இதோ சிதோ ச ந பரிவட்டதி, பச்சி²மகோடியா சதுஹத்த²வித்தா²ரா ந ஹோதி, அயம் குடிஸங்க்²யம் ந க³ச்ச²தி, தஸ்மா வட்டதி. பி⁴க்கூ² அபி⁴னேதப்³பா³ வத்து²தே³ஸனாயாதி யஸ்மிம் பதே³ஸே குடிம் காரேதுகாமோ ஹோதி, தம் ஸோதே⁴த்வா பத³பா⁴ஜனே (பாரா. 349) வுத்தனயேன ஸங்க⁴ம் திக்க²த்தும் யாசித்வா ஸப்³பே³ வா ஸங்க⁴பரியாபன்னா ஸங்கே⁴ன வா ஸம்மதா த்³வே தயோ பி⁴க்கூ² தத்த² வத்து²தே³ஸனத்தா²ய நேதப்³பா³. தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி வத்து² தே³ஸேதப்³ப³ம் அனாரம்ப⁴ம் ஸபரிக்கமனந்தி தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி கிபில்லிகாதீ³னம் ஆஸயாதீ³ஹி தேரஸஹி, புப்³ப³ண்ணாபரண்ணனிஸ்ஸிதாதீ³ஹி ஸோளஸஹி உபத்³த³வேஹி விரஹிதத்தா அனாரம்ப⁴ம், த்³வீஹி வா சதூஹி வா ப³லிப³த்³தே⁴ஹி யுத்தேன ஸகடேன ஏகம் சக்கம் நிப்³போ³த³கபதனட்டா²னே ஏகம் ப³ஹி கத்வா ஆவிஜ்ஜி²தும் ஸக்குணேய்யதாய ஸபரிக்கமனந்தி ஸல்லக்கே²த்வா ஸசே ஸங்க⁴பஹோனகா ஹோந்தி, தத்தே²வ, நோ சே, ஸங்க⁴மஜ்ஜ²ம் க³ந்த்வா தேன பி⁴க்கு²னா யாசிதேஹி ஞத்திது³தியேன கம்மேன வத்து² தே³ஸேதப்³ப³ம். ஸாரம்பே⁴ சேதிஆதி³ படிபக்க²னயேன வேதி³தப்³ப³ம்.
ஆளவியம் ஆளவிகே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ ஸஞ்ஞாசிகாய குடிகரணவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், அஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, ஸாணத்திகம், ‘‘அதே³ஸிதவத்து²கம் பமாணாதிக்கந்தம் குடிம் காரேஸ்ஸாமீ’’தி உபகரணத்த²ம் அரஞ்ஞம் க³மனதோ பட்டா²ய ஸப்³ப³பயோகே³ஸு து³க்கடம், ‘‘இதா³னி த்³வீஹி பிண்டே³ஹி நிட்டா²னம் க³மிஸ்ஸதீ’’தி தேஸு பட²மபிண்ட³தா³னே து²ல்லச்சயம், து³தியதா³னேன லேபே க⁴டிதே ஸசே அதே³ஸிதவத்து²கா ஏவ வா பமாணாதிக்கந்தா ஏவ வா ஹோதி, ஏகோ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ, த்³வே ச து³க்கடானி. உப⁴யவிப்பன்னா, த்³வே ஸங்கா⁴தி³ஸேஸா, த்³வே ச து³க்கடானி. ஸசே பன த்³வாரப³ந்த⁴ம் வா வாதபானம் வா அட்ட²பேத்வாவ மத்திகாய லிம்பதி, ட²பிதே ச தஸ்மிம் லேபோ ந க⁴டியதி, ரக்க²தி தாவ. புன லிம்பந்தஸ்ஸ பன க⁴டிதமத்தே ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. ஸசே தம் ட²பியமானம் பட²மதி³ன்னலேபேன ஸத்³தி⁴ம் நிரந்தரமேவ ஹுத்வா திட்ட²தி, பட²மமேவ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. கேவலம் ஸாரம்பா⁴ய து³க்கடம், ததா² அபரிக்கமனாய. விப்பகதம் குடிம் அஞ்ஞஸ்ஸ த³த³தோ ச, பூ⁴மிம் ஸமம் கத்வா பி⁴ந்த³ந்தஸ்ஸ ச, லேணகு³ஹாதிணகுடிபண்ணச்ச²த³னகே³ஹேஸு அஞ்ஞதரம் காரேந்தஸ்ஸ, குடிம்பி அஞ்ஞஸ்ஸ வாஸத்தா²ய, வாஸாகா³ரம் ட²பேத்வா உபோஸதா²கா³ராதீ³ஸு அஞ்ஞதரத்தா²ய காரேந்தஸ்ஸ ச உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. ஸீலவிபத்தி, உல்லித்தாதீ³னம் அஞ்ஞதரதா, ஹேட்டி²மபமாணஸம்ப⁴வோ, அதே³ஸிதவத்து²கதா, பமாணாதிக்கந்ததா, அத்துத்³தே³ஸிகதா, வாஸாகா³ரதா, லேபக⁴டனாதி இமானேத்த² ச² வா ஸத்த வா அங்கா³னி. ச²ஸமுட்டா²னம், கிரியஞ்ச, கிரியாகிரியஞ்ச. இத³ஞ்ஹி வத்து²ம் தே³ஸாபேத்வா பமாணாதிக்கந்தம் வா கரோதோ கிரியதோ ஸமுட்டா²தி, அதே³ஸாபேத்வா கரோதோ கிரியாகிரியதோ ஸமுட்டா²தி. ஸேஸமேத்த² ஸஞ்சரித்தே வுத்தஸதி³ஸமேவாதி.
குடிகாரஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
7. விஹாரகாரஸிக்கா²பத³வண்ணனா
ஸத்தமே மஹல்லகந்தி ஸஸாமிகபா⁴வேன ஸஞ்ஞாசிதகுடிதோ மஹந்தபா⁴வோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி மஹல்லகோ, யஸ்மா வா வத்து²ம் தே³ஸாபேத்வா பமாணாதிக்கமேனாபி காதும் வட்டதி, தஸ்மா பமாணமஹந்ததாயபி மஹல்லகோ, தம் மஹல்லகம். யஸ்மா பனஸ்ஸ தம் பமாணமஹந்தத்தம் ஸஸாமிகத்தாவ லப்³ப⁴தி, தஸ்மா தத³த்த²த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘மஹல்லகோ நாம விஹாரோ ஸஸாமிகோ வுச்சதீ’’தி ஏவமஸ்ஸ பத³பா⁴ஜனே (பாரா. 367) வுத்தம். ஸேஸம் ஸப்³ப³ம் குடிகாரஸிக்கா²பதே³ வுத்தஸதி³ஸம், ஸஸாமிகபா⁴வமத்தமேவ ஹி விஸேஸோ.
கோஸம்பி³யம் ச²ன்னத்தே²ரம் ஆரப்³ப⁴ சேதியருக்க²ம் சே²தா³பனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தபா⁴வோ, அகிரியமத்ததோ ஸமுட்டா²னபா⁴வோ, ஏகஸங்கா⁴தி³ஸேஸதா ச ஏத்த² விஸேஸோ.
விஹாரகாரஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
8. து³ட்ட²தோ³ஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா
அட்ட²மே து³ட்டோ² தோ³ஸோதி தூ³ஸிதோ சேவ தூ³ஸகோ ச. உப்பன்னே ஹி தோ³ஸே புக்³க³லோ தேன தோ³ஸேன தூ³ஸிதோ ஹோதி, பகதிபா⁴வம் ஜஹாபிதோ, தஸ்மா ‘‘து³ட்டோ²’’தி வுச்சதி. பரஞ்ச தூ³ஸேதி வினாஸேதி, தஸ்மா ‘‘தோ³ஸோ’’தி வுச்சதி. இதி ‘‘து³ட்டோ² தோ³ஸோ’’தி ஏகஸ்ஸேவேதம் புக்³க³லஸ்ஸ ஆகாரனானத்தேன நித³ஸ்ஸனம். அப்பதீதோதி நப்பதீதோ, பீதிஸுகா²தீ³ஹி விவஜ்ஜிதோ, ந அபி⁴ஸடோதி அத்தோ². அமூலகேனாதி யம் சோத³கேன சுதி³தகம்ஹி புக்³க³லே அதி³ட்ட²ம் அஸ்ஸுதம் அபரிஸங்கிதம், இத³ம் ஏதேஸம் த³ஸ்ஸனஸவனபரிஸங்காஸங்கா²தானம் மூலானம் அபா⁴வதோ அமூலகம் நாம. தம் பன ஸோ ஆபன்னோ வா ஹோது, அனாபன்னோ வா, ஏதம் இத⁴ அப்பமாணம். ஏத்த² ச அதி³ட்ட²ம் நாம அத்தனோ பஸாத³சக்கு²னா வா தி³ப்³ப³சக்கு²னா வா அதி³ட்ட²ம், அஸ்ஸுதம் நாம ததே²வ கேனசி வுச்சமானம் ந ஸுதம், அபரிஸங்கிதம் நாம அத்தனோ வா பரஸ்ஸ வா தி³ட்ட²ஸுதமுதவஸேன சேதஸா அபரிஸங்கிதம், இதி ஏவரூபேன அமூலகேன. பாராஜிகேனாதி பி⁴க்கு²னோ அனுரூபேஸு ஏகூனவீஸதியா அஞ்ஞதரேன, பத³பா⁴ஜனே (பாரா. 386) பன பாராஜிகுத்³தே³ஸே ஆக³தானேவ க³ஹேத்வா ‘‘சதுன்னம் அஞ்ஞதரேனா’’தி வுத்தம். அனுத்³த⁴ம்ஸேய்யாதி த⁴ம்ஸேய்ய வித்³த⁴ம்ஸேய்ய பத⁴ம்ஸேய்ய அபி⁴ப⁴வேய்ய. தம் பன அனுத்³த⁴ம்ஸனம் யஸ்மா அத்தனா சோதே³ந்தோபி பரேன சோதா³பேந்தோபி கரோதி, தஸ்மாஸ்ஸ பத³பா⁴ஜனே ‘‘சோதே³தி வா சோதா³பேதி வா’’தி வுத்தம். தத்த² வத்து²ஸந்த³ஸ்ஸனா ஆபத்திஸந்த³ஸ்ஸனா ஸம்வாஸப்படிக்கே²போ ஸாமீசிப்படிக்கே²போதி ஸங்கே²பதோ சதஸ்ஸோ சோத³னா. தாஸு வத்து²ஸந்த³ஸ்ஸனா நாம ‘‘த்வம் மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவீ’’திஆதி³னா நயேன பவத்தா. ஆபத்திஸந்த³ஸ்ஸனா நாம ‘‘த்வம் மேது²னத⁴ம்மாபத்திம் ஆபன்னோ’’திஆதி³னா நயேன பவத்தா. ஸம்வாஸப்படிக்கே²போ நாம ‘‘நத்தி² தயா ஸத்³தி⁴ம் உபோஸதோ² வா பவாரணா வா ஸங்க⁴கம்மம் வா’’தி ஏவம் பவத்தோ. ஏத்தாவதா பன ஸீஸம் ந ஏதி, ‘‘அஸ்ஸமணோஸீ’’திஆதீ³ஹி வசனேஹி ஸத்³தி⁴ம் க⁴டிதேயேவ ஸீஸம் ஏதி. ஸாமீசிப்படிக்கே²போ நாம அபி⁴வாத³னபச்சுட்டா²னஅஞ்ஜலிகம்மஸாமீசிகம்மபீ³ஜனிகம்மாதீ³னம் அகரணம், தம் படிபாதியா வந்த³னாதீ³னி கரோதோ ஏகஸ்ஸ அகத்வா ஸேஸானம் கரணகாலே வேதி³தப்³ப³ம். ஏத்தாவதா ச சோத³னா நாம ஹோதி, ஆபத்தி பன ஸீஸம் ந ஏதி. ‘‘கஸ்மா மம வந்த³னாதீ³னி ந கரோஸீ’’தி புச்சி²தே பன ‘‘அஸ்ஸமணோஸீ’’திஆதி³வசனேஹி ஸத்³தி⁴ம் க⁴டிதேயேவ ஸீஸம் ஏதி, தஸ்மா யோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் ஸமீபே ட²த்வா ‘‘த்வம் மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவீ’’தி வா ‘‘அஸ்ஸமணோஸீ’’தி வா ஆதீ³ஹி வசனேஹி ஹத்த²முத்³தா³ய ஏவ வா ஏதமத்த²ம் தீ³பேந்தோ ஸயம் வா சோதே³தி, க³ஹட்ட²பப்³ப³ஜிதேஸு வா அஞ்ஞதரேன சோதா³பேதி, அயம் அனுத்³த⁴ம்ஸேதி நாம. அப்பேவ நாம நம் இமம்ஹா ப்³ரஹ்மசரியா சாவேய்யந்தி அபி ஏவ நாம நம் புக்³க³லம் இமம்ஹா ஸேட்ட²சரியா அபனேய்யம். ‘‘ஸாது⁴ வதஸ்ஸ ஸசாஹம் இமம் புக்³க³லம் இமம்ஹா ப்³ரஹ்மசரியா சாவேய்ய’’ந்தி இமினா அதி⁴ப்பாயேன அனுத்³த⁴ம்ஸேய்யாதி வுத்தம் ஹோதி. ஏதேன ஏகம் சாவனாதி⁴ப்பாயம் க³ஹேத்வா அவஸேஸா அக்கோஸாதி⁴ப்பாயோ கம்மாதி⁴ப்பாயோ வுட்டா²னாதி⁴ப்பாயோ உபோஸத²ட்ட²பனாதி⁴ப்பாயோ பவாரணட்ட²பனாதி⁴ப்பாயோ அனுவிஜ்ஜனாதி⁴ப்பாயோ த⁴ம்மகதா²தி⁴ப்பாயோதி ஸத்த அதி⁴ப்பாயா படிக்கி²த்தா ஹோந்தி. ததோ அபரேன ஸமயேனாதி யஸ்மிம் ஸமயே அனுத்³த⁴ம்ஸிதோ ஹோதி, ததோ அஞ்ஞஸ்மிம் ஸமயே. ஸமனுக்³கா³ஹீயமானோ வாதி அனுவிஜ்ஜகேன கிம் தே தி³ட்ட²ந்திஆதி³னா நயேன அனுவிஜ்ஜியமானோ உபபரிக்கி²யமானோ. அஸமனுக்³கா³ஹீயமானோ வாதி தி³ட்டா²தீ³ஸு கேனசி வத்து²னாவா அனுவிஜ்ஜகாதீ³ஸு யேன கேனசி புக்³க³லேன வா அவுச்சமானோ. இமேஸம் பன பதா³னம் பரதோ ‘‘பி⁴க்கு² ச தோ³ஸம் பதிட்டா²தீ’’தி இமினா ஸம்ப³ந்தோ⁴. இத³ஞ்ஹி வுத்தம் ஹோதி – ஏவம் ஸமனுக்³கா³ஹீயமானோ வா அஸமனுக்³கா³ஹீயமானோ வா பி⁴க்கு² ச தோ³ஸம் பதிட்டா²தி படிச்ச திட்ட²தி படிஜானாதி, ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோதி. இத³ஞ்ச அமூலகபா⁴வஸ்ஸ பாகடகாலத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். ஆபத்திம் பன அனுத்³த⁴ம்ஸிதக்க²ணேயேவ ஆபஜ்ஜதி. அமூலகஞ்சேவ தம் அதி⁴கரணம் ஹோதீதி ஏத்த² பன தி³ட்ட²மூலாதீ³னம் அபா⁴வேன அமூலகம், ஸமதே²ஹி அதி⁴கரணீயபா⁴வேன அதி⁴கரணம். யஞ்ஹி அதி⁴கிச்ச ஆரப்³ப⁴ படிச்ச ஸந்தா⁴ய ஸமதா² பவத்தந்தி, தம் அதி⁴கரணம். இத⁴ பன பாராஜிகஸங்கா²தம் ஆபத்தாதி⁴கரணமேவ அதி⁴ப்பேதம். யதி³ ஹி தம் அதி⁴கரணம் தி³ட்டா²தீ³ஹி மூலேஹி அமூலகஞ்சேவ ஹோதி, அயம் சோதே³தும் ஆக³தோ பி⁴க்கு² ச தோ³ஸம் பதிட்டா²தி படிச்ச திட்ட²தி, ‘‘துச்ச²கம் மயா ப⁴ணித’’ந்திஆதீ³னி (பாரா. 386) வத³ந்தோ படிஜானாதி, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அனுத்³த⁴ம்ஸிதக்க²ணேயேவ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோதி, அயம் ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ பதா³னுக்கமேன அத்தோ².
ராஜக³ஹே மேத்தியபூ⁴மஜகே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ அமூலகேன பாராஜிகேன அனுத்³த⁴ம்ஸனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, ஸாணத்திகம், கதூபஸம்பத³ம் ஸுத்³த⁴ம் வா அஸுத்³த⁴ம் வா புக்³க³லம் யேன பாராஜிகேன சோதே³தி, தம் ‘‘அயம் அனஜ்ஜா²பன்னோ’’தி ஞத்வா சாவனாதி⁴ப்பாயேன ‘‘கரோது மே ஆயஸ்மா ஓகாஸம், அஹம் தம் வத்துகாமோ’’தி ஏவம் ஓகாஸம் அகாரேத்வா சோதே³ந்தஸ்ஸ ஸசே ஸோ தங்க²ணேயேவ ஜானாதி ‘‘மம் சோதே³தீ’’தி, வாசாய வாசாய ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ சேவ து³க்கடஞ்ச. ஓகாஸம் காரேத்வா சோதே³ந்தஸ்ஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோயேவ. ஹத்த²முத்³தா³ய ஸம்முகா² சோதே³ந்தஸ்ஸாபி ஏஸேவ நயோ. பரம்முகா² சோதே³ந்தஸ்ஸ பன ஸீஸம் ந ஏதி. அத்தனா ஸமீபே ட²த்வா அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் ஆணாபேதி, ஸோ தஸ்ஸ வசனேன தம் சோதே³தி, சோதா³பகஸ்ஸேவ வுத்தனயேன ஆபத்தியோ. அத² ஸோபி ‘‘மயா தி³ட்ட²ம் ஸுதம் அத்தீ²’’தி சோதே³தி, த்³வின்னம்பி ஜானானம் ததே²வ ஆபத்தியோ. அக்கோஸாதி⁴ப்பாயேன பன ஓகாஸம் அகாரேத்வா வத³ந்தஸ்ஸ வுத்தனயேனேவ பாசித்தியஞ்சேவ து³க்கடஞ்ச. ஓகாஸம் காரேத்வா வத³ந்தஸ்ஸ பாசித்தியமேவ. கம்மாதி⁴ப்பாயேன அஸம்முகா² ஸத்தவித⁴ம்பி கம்மம் கரோந்தஸ்ஸ து³க்கடமேவ. வுட்டா²னாதி⁴ப்பாயேன ‘‘த்வம் இத்த²ன்னாமம் ஆபத்திம் ஆபன்னோ, தம் படிகரோஹீ’’தி வத³ந்தஸ்ஸ, உபோஸத²ம் வா பவாரணம் வா ட²பேந்தஸ்ஸ ச ஓகாஸகம்மம் நத்தி², ட²பனக்கே²த்தம் பன ஜானிதப்³ப³ம், அனுவிஜ்ஜகஸ்ஸாபி ஓஸடே வத்து²ஸ்மிம் ‘‘அத்தே²தம் தவா’’தி அனுவிஜ்ஜனாதி⁴ப்பாயேன வத³ந்தஸ்ஸ ஓகாஸகம்மம் நத்தி², த⁴ம்மகதி²கஸ்ஸாபி ‘‘யோ இத³ஞ்ச இத³ஞ்ச கரோதி, அயம் அஸ்ஸமணோ’’திஆதி³னா நயேன அனோதி³ஸகம் த⁴ம்மம் கதே²ந்தஸ்ஸ ஓகாஸகம்மம் நத்தி². ஸசே பன ஓதி³ஸ்ஸ நியமேத்வா ‘‘அஸுகோ ச அஸுகோ ச அஸ்ஸமணோ அனுபாஸகோ’’தி கதே²தி, ஆஸனதோ ஓருய்ஹ ஆபத்திம் தே³ஸேத்வா க³ந்தப்³ப³ம். உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி, ஸீலவிபத்தி, யம் சோதே³தி வா சோதா³பேதி வா, தஸ்ஸ ‘‘உபஸம்பன்னோ’’தி ஸங்க்²யுபக³மனம், தஸ்மிம் ஸுத்³த⁴ஸஞ்ஞிதா, யேன பாராஜிகேன சோதே³தி, தஸ்ஸ தி³ட்டா²தி³வஸேன அமூலகதா, சாவனாதி⁴ப்பாயேன ஸம்முகா²சோத³னா, தஸ்ஸ தங்க²ணவிஜானனந்தி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி அதி³ன்னாதா³னஸதி³ஸானி. வேத³னா பனேத்த² து³க்கா²யேவாதி.
து³ட்ட²தோ³ஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
9. அஞ்ஞபா⁴கி³யஸிக்கா²பத³வண்ணனா
நவமே அஞ்ஞபா⁴கி³யஸ்ஸாதிஆதீ³ஸு அஞ்ஞபா⁴க³ஸ்ஸ இத³ம், அஞ்ஞபா⁴கோ³ வா அஸ்ஸ அத்தீ²தி அஞ்ஞபா⁴கி³யம். அதி⁴கரணந்தி ஆதா⁴ரோ வேதி³தப்³போ³, வத்து² அதி⁴ட்டா²னந்தி வுத்தம் ஹோதி. யோ ஹி ஸோ அட்டு²ப்பத்தியம் ‘‘த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ நாமா’’தி ச²க³லகோ வுத்தோ. ஸோ ய்வாயம் ஆயஸ்மதோ த³ப்³ப³ஸ்ஸ மல்லபுத்தஸ்ஸ பா⁴கோ³ கோட்டா²ஸோ பக்கோ² மனுஸ்ஸஜாதி சேவ பி⁴க்கு²பா⁴வோ ச, ததோ அஞ்ஞஸ்ஸ பா⁴க³ஸ்ஸ கோட்டா²ஸஸ்ஸ பக்க²ஸ்ஸ ஹோதி திரச்சா²னஜாதியா சேவ ச²க³லகபா⁴வஸ்ஸ ச, ஸோ வா அஞ்ஞபா⁴கோ³ அஸ்ஸ அத்தி², தஸ்மா அஞ்ஞபா⁴கி³யஸங்க்²யம் லப⁴தி. யஸ்மா ச தேஸம் ‘‘இமம் மயம் த³ப்³ப³ம் மல்லபுத்தம் நாம கரோமா’’தி வத³ந்தானம் தஸ்ஸ நாமகரணஸஞ்ஞாய ஆதா⁴ரோ வத்து² அதி⁴ட்டா²னம், தஸ்மா ‘‘அதி⁴கரண’’ந்தி வேதி³தப்³போ³. தஞ்ஹி ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸச்சம் கிர தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, த³ப்³ப³ம் மல்லபுத்தம் அஞ்ஞபா⁴கி³யஸ்ஸ அதி⁴கரணஸ்ஸா’’திஆதி³ (பாரா. 391) வுத்தம். ந விவாதா³தி⁴கரணாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம், கஸ்மா? அஸம்ப⁴வதோ. ந ஹி மேத்தியபூ⁴மஜகா சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் கஸ்ஸசி அஞ்ஞபா⁴கி³யஸ்ஸ அதி⁴கரணஸ்ஸ கிஞ்சிதே³ஸம் லேஸமத்தம் உப்பாதி³யிம்ஸு, ந ச சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் லேஸோ நாம அத்தி². ஜாதிலேஸாத³யோ ஹி புக்³க³லானம்யேவ லேஸா வுத்தா, ந விவாதா³தி⁴கரணாதீ³னம். தஞ்ச ‘‘த³ப்³போ³ மல்லபுத்தோ’’தி நாமம் தஸ்ஸ அஞ்ஞபா⁴கி³யாதி⁴கரணபா⁴வே டி²தஸ்ஸ ச²க³லகஸ்ஸ கோசி தே³ஸோ ஹோதி தே²ரம் பாராஜிகேன த⁴ம்மேன அனுத்³த⁴ம்ஸேதும் லேஸமத்தோ, ஏத்த² ச தி³ஸ்ஸதி அபதி³ஸ்ஸதி ‘‘அஸ்ஸ அய’’ந்தி வோஹரீயதீதி தே³ஸோ, ஜாதிஆதீ³ஸு அஞ்ஞதரகோட்டா²ஸஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். அஞ்ஞம்பி வத்து²ம் லிஸ்ஸதி ஸிலிஸ்ஸதி வோஹாரமத்தேனேவ ஈஸகம் அல்லீயதீதி லேஸோ, ஜாதிஆதீ³னம்யேவ அஞ்ஞதரகோட்டா²ஸஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். பத³பா⁴ஜனே (பாரா. 393) பன யஸ்ஸ அஞ்ஞபா⁴கி³யஸ்ஸ அதி⁴கரணஸ்ஸ கிஞ்சிதே³ஸம் லேஸமத்தம் உபாதா³ய பாராஜிகேன த⁴ம்மேன அனுத்³த⁴ம்ஸேய்ய, தம் யஸ்மா அட்டு²ப்பத்திவஸேனேவ ஆவிபூ⁴தம், தஸ்மா தம் அவிப⁴ஜித்வா யானி ‘‘அதி⁴கரண’’ந்தி வசனஸாமஞ்ஞதோ அத்து²த்³தா⁴ரவஸேன பவத்தானி சத்தாரி அதி⁴கரணானி, தேஸம் அஞ்ஞபா⁴கி³யதா ச தப்³பா⁴கி³யதா ச யஸ்மா அபாகடா, ஜானிதப்³பா³ ச வினயத⁴ரேஹி, தஸ்மா தஞ்ச அவஸானே ஆபத்தஞ்ஞபா⁴கி³யேன சோத³னஞ்ச ஆவிகாதும் ‘‘அஞ்ஞபா⁴கி³யஸ்ஸ அதி⁴கரணஸ்ஸாதி ஆபத்தஞ்ஞபா⁴கி³யம் வா ஹோதி அதி⁴கரணஞ்ஞபா⁴கி³யம் வா’’திஆதி³ வுத்தம், ஸேஸா வினிச்ச²யகதா² அட்ட²மே வுத்தஸதி³ஸாயேவ. அயம் பன விஸேஸோ – இத³ம் அஞ்ஞபா⁴கி³யஸ்ஸ அதி⁴கரணஸ்ஸ கிஞ்சிதே³ஸம் லேஸமத்தம் உபாதா³ய பாராஜிகேன த⁴ம்மேன அனுத்³த⁴ம்ஸனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், இத⁴ ச ஆபத்தஞ்ஞபா⁴கி³யசோத³னாய ததா²ஸஞ்ஞினோபி அனாபத்தி. அங்கே³ஸு ச அஞ்ஞபா⁴கி³யஸ்ஸ அதி⁴கரணஸ்ஸ கிஞ்சிதே³ஸம் லேஸமத்தம் உபாதி³யனதா அதி⁴காதி.
அஞ்ஞபா⁴கி³யஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
10. ஸங்க⁴பே⁴த³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா
த³ஸமே ஸமக்³க³ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸாதி ஸஹிதஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ, சித்தேன ச ஸரீரேன ச அவியுத்தஸ்ஸாதி அத்தோ². தேனேவஸ்ஸ பத³பா⁴ஜனே (பாரா. 412) ‘‘ஸமக்³கோ³ நாம ஸங்கோ⁴ ஸமானஸம்வாஸகோ ஸமானஸீமாயம் டி²தோ’’தி வுத்தம். ஸமானஸம்வாஸகோ ஹி ஸமசித்ததாய சித்தேன அவியுத்தோ ஹோதி, ஸமானஸீமாயம் டி²தோ காயஸாமக்³கி³தா³னதோ ஸரீரேன அவியுத்தோ. பே⁴தா³ய பரக்கமேய்யாதி ‘‘கத²ம் நாமாயம் பி⁴ஜ்ஜேய்யா’’தி பே⁴த³னத்தா²ய வாயாமேய்ய. பே⁴த³னஸம்வத்தனிகம் வா அதி⁴கரணந்தி பே⁴த³னஸ்ஸ ஸங்க⁴பே⁴த³ஸ்ஸ அத்தா²ய ஸம்வத்தனிகம் காரணம். இமஸ்மிஞ்ஹி ஓகாஸே ‘‘காமஹேது காமனிதா³னம் காமாதி⁴கரண’’ந்தி ஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.168, 178) விய காரணம் ‘‘அதி⁴கரண’’ந்தி அதி⁴ப்பேதம். தம் பே⁴த³கரவத்து²வஸேன அட்டா²ரஸவித⁴ம். ஸமாதா³யாதி க³ஹேத்வா. பக்³க³ய்ஹ திட்டே²ய்யாதி தம் ஸங்க⁴பே⁴த³ஸ்ஸ அத்தா²ய ஸம்வத்தனிகம் ஸங்க⁴பே⁴த³னிப்³ப³த்திஸமத்த²ம் காரணம் க³ஹேத்வா தீ³பேய்ய சேவ நப்படினிஸ்ஸஜ்ஜேய்ய ச. பி⁴க்கூ²ஹி ஏவமஸ்ஸ வசனீயோதி யே தம் பக்³க³ய்ஹ திட்ட²ந்தம் ஸம்முகா² பஸ்ஸந்தி, யே வா ‘‘அஸுகஸ்மிம் நாம விஹாரே’’தி ஸுணந்தி, தேஹி ஸப்³ப³ந்திமேன பரிச்சே²தே³ன அட்³ட⁴யோஜனமத்தம் க³ந்த்வாபி ய்வாயம் அனந்தரே ‘‘மாயஸ்மா’’திஆதி³வசனக்கமோ வுத்தோ, ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ. தி³ஸ்வா வா ஸுத்வா வா அவத³ந்தானம் து³க்கடம். ஏத்த² ச மாஇதி பத³ம் ‘‘பரக்கமீ’’திபதே³ன ‘‘அட்டா²ஸீ’’திபதே³ன ச ஸத்³தி⁴ம் ‘‘மா பரக்கமி, மா அட்டா²ஸீ’’தி யோஜேதப்³ப³ம். ஸமேதாயஸ்மா ஸங்கே⁴னாதி ஆயஸ்மா ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் ஸமேது ஸமாக³ச்ச²து, ஏகலத்³தி⁴கோ ஹோதூதி அத்தோ². கிம் காரணா? ஸமக்³கோ³ ஹி ஸங்கோ⁴…பே… விஹரதீதி. தத்த² ஸம்மோத³மானோதி அஞ்ஞமஞ்ஞஸம்பத்தியா ஸுட்டு² மோத³மானோ. அவிவத³மானோதி ‘‘அயம் த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ’’தி ஏவம் ந விவத³மானோ. ஏகோ உத்³தே³ஸோ அஸ்ஸாதி ஏகுத்³தே³ஸோ, ஏகதோ பவத்தபாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோதி அத்தோ². பா²ஸு விஹரதீதி ஸுக²ம் விஹரதி. ஏவம் விஸும்பி ஸங்க⁴மஜ்ஜே²பி திக்க²த்தும் வுச்சமானஸ்ஸ அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜதோ து³க்கடம். ஏவஞ்ச ஸோதிஆதி³ம்ஹி ஸமனுபா⁴ஸிதப்³போ³தி ஸமனுபா⁴ஸனகம்மம் காதப்³ப³ம். இச்சேதம் குஸலந்தி இதி ஏதம் படினிஸ்ஸஜ்ஜனம் குஸலம் கே²மம் ஸோத்தி²பா⁴வோ தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ. நோ சே படினிஸ்ஸஜ்ஜேய்ய, ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோதி ஏத்த² ஸமனுபா⁴ஸனகம்மபரியோஸானே அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தஸ்ஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. ஸேஸம் உத்தானபத³த்த²மேவ.
ராஜக³ஹே தே³வத³த்தம் ஆரப்³ப⁴ ஸங்க⁴பே⁴தா³ய பரக்கமனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், ஸமனுபா⁴ஸனகம்மே கரியமானே அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தஸ்ஸ ஞத்திபரியோஸானே து³க்கடம், த்³வீஹி கம்மவாசாஹி த்³வே து²ல்லச்சயா, ‘‘யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்யா’’தி ஏவம் ய்ய-காரபத்தாய ததியகம்மவாசாய தஞ்ச து³க்கடம் தே ச து²ல்லச்சயா படிப்பஸ்ஸம்ப⁴ந்தி, ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோயேவ திட்ட²தி. அஸமனுபா⁴ஸியமானஸ்ஸ ச படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தஸ்ஸ ச உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. ஸீலவிபத்தி, பே⁴தா³ய பரக்கமனம், த⁴ம்மகம்மேன ஸமனுபா⁴ஸனம், கம்மவாசாபரியோஸானம், அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜனந்தி இமானேத்த² சத்தாரி அங்கா³னி. ஸமனுபா⁴ஸனஸமுட்டா²னம், அகிரியம், ஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், ஸசித்தகம், லோகவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், அகுஸலசித்தம், து³க்க²வேத³னந்தி.
ஸங்க⁴பே⁴த³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
11. பே⁴தா³னுவத்தகஸிக்கா²பத³வண்ணனா
ஏகாத³ஸமே தஸ்ஸேவ கோ² பனாதி யோ ஸங்க⁴பே⁴தா³ய பரக்கமதி, தஸ்ஸேவ. அனுவத்தகாதி தஸ்ஸ தி³ட்டி²ம் க²ந்திம் ருசிம் க³ஹணேன அனுபடிபஜ்ஜனகா. வக்³க³ம் அஸாமக்³கி³பக்கி²யவசனம் வத³ந்தீதி வக்³க³வாத³கா. யஸ்மா பன திண்ணம் உத்³த⁴ம் கம்மாரஹா ந ஹோந்தி. ந ஹி ஸங்கோ⁴ ஸங்க⁴ஸ்ஸ கம்மம் கரோதி, தஸ்மா ‘‘ஏகோ வா த்³வே வா தயோ வா’’தி வுத்தம். ஜானாதி நோதி அம்ஹாகம் ச²ந்தா³தீ³னி ஜானாதி. பா⁴ஸதீதி ‘‘ஏவம் கரோமா’’தி அம்ஹேஹி ஸத்³தி⁴ம் பா⁴ஸதி. அம்ஹாகம்பேதம் க²மதீதி யம் ஸோ கரோதி, ஏதம் அம்ஹாகம்பி ருச்சதி. ஸமேதாயஸ்மந்தானம் ஸங்கே⁴னாதி ஆயஸ்மந்தானம் சித்தம் ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் ஸமேது ஸமாக³ச்ச²து, ஏகீபா⁴வம் க³ச்ச²தூதி வுத்தம் ஹோதி. ஸேஸம் பத³த்த²தோ உத்தானமேவ. வினிச்ச²யகதா²பேத்த² த³ஸமே வுத்தஸதி³ஸாயேவ.
அயம் பன விஸேஸோ – இத³ம் ராஜக³ஹே ஸம்ப³ஹுலே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ தே³வத³த்தஸ்ஸ ஸங்க⁴பே⁴தா³ய பரக்கமந்தஸ்ஸ அனுவத்தனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், அங்கே³ஸு ச யதா² தத்த² பரக்கமனம், ஏவம் இத⁴ அனுவத்தனம் த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி.
பே⁴தா³னுவத்தகஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
12. து³ப்³ப³சஸிக்கா²பத³வண்ணனா
த்³வாத³ஸமே து³ப்³ப³சஜாதிகோதி து³ப்³ப³சஸபா⁴வோ, வத்தும் அஸக்குணேய்யோதி அத்தோ². உத்³தே³ஸபரியாபன்னேஸூதி உத்³தே³ஸே பரியாபன்னேஸு அந்தோக³தே⁴ஸு, ‘‘யஸ்ஸ ஸியா ஆபத்தி, ஸோ ஆவிகரேய்யா’’தி ஏவம் ஸங்க³ஹிதத்தா அந்தோ பாதிமோக்க²ஸ்ஸ வத்தமானேஸூதி அத்தோ². ஸஹத⁴ம்மிகம் வுச்சமானோதி ஸஹத⁴ம்மிகேன வுச்சமானோ, காரணத்தே² சேதம் உபயோக³வசனம். பஞ்சஹி ஸஹத⁴ம்மிகேஹி ஸிக்கி²தப்³ப³த்தா, தேஸம் வா ஸந்தகத்தா ‘‘ஸஹத⁴ம்மிக’’ந்தி லத்³த⁴னாமேன பு³த்³த⁴பஞ்ஞத்தேன ஸிக்கா²பதே³ன வுச்சமானோதி அத்தோ². விரமதா²யஸ்மந்தோ மம வசனாயாதி யேன வசனேன மம் வத³த², ததோ மம வசனதோ விரமத², மா மம் தம் வசனம் வத³தா²தி வுத்தம் ஹோதி. வத³து ஸஹ த⁴ம்மேனாதி ஸஹத⁴ம்மிகேன ஸிக்கா²பதே³ன, ஸஹத⁴ம்மேன வா அஞ்ஞேனபி பாஸாதி³கபா⁴வஸம்வத்தனிகேன வசனேன வதே³து. யதி³த³ந்தி வுத்³தி⁴காரணத³ஸ்ஸனத்தே² நிபாதோ, தேன யம் இத³ம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஹிதவசனம், ஆபத்திதோ ச வுட்டா²பனம், தேன அஞ்ஞமஞ்ஞவசனேன அஞ்ஞமஞ்ஞவுட்டா²பனேன. ஏவம் ஸம்வத்³தா⁴ஹி தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பரிஸாதி ஏவம் பரிஸாய வுத்³தி⁴காரணம் த³ஸ்ஸிதம் ஹோதி. ஸேஸம் உத்தானத்த²மேவ. வினிச்ச²யகதா²பி த³ஸமே வுத்தஸதி³ஸாயேவ.
அயம் பன விஸேஸோ – இத³ம் கோஸம்பி³யம் ச²ன்னத்தே²ரம் ஆரப்³ப⁴ அத்தானம் அவசனீயகரணவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், அங்கே³ஸு ச யதா² தத்த² பரக்கமனம், ஏவம் இத⁴ அவசனீயகரணதா த³ட்ட²ப்³பா³தி.
து³ப்³ப³சஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
13. குலதூ³ஸகஸிக்கா²பத³வண்ணனா
தேரஸமே கா³மம் வா நிக³மம்வாதி ஏத்த² நக³ரம்பி கா³மே அந்தோக³த⁴மேவ. உபனிஸ்ஸாய விஹரதீதிதத்த² படிப³த்³த⁴சீவராதி³பச்சயதாய தம் நிஸ்ஸாய வஸதி. புப்ப²தா³னாதீ³ஹி மனுஸ்ஸானம் ஸத்³த⁴ம் வினாஸேந்தோ குலானி தூ³ஸேதீதி குலதூ³ஸகோ. மாலாவச்ச²ரோபனாத³யோ பாபகா ஸமாசாரா அஸ்ஸாதி பாபஸமாசாரோ. ஸோ பி⁴க்கூ²தி ஸோ குலதூ³ஸகோ பி⁴க்கு². ஆயஸ்மா கோ² குலதூ³ஸகோ…பே… அலம் தே இத⁴ வாஸேனாதி இமினாஸ்ஸ பப்³பா³ஜனீயகம்மாரஹதம் த³ஸ்ஸேதி. பப்³பா³ஜனீயகம்மகதோ பனேஸ யஸ்மிம் கா³மே வா நிக³மே வா குலதூ³ஸககம்மம் கதம், யஸ்மிஞ்ச விஹாரே வஸதி, நேவ தஸ்மிம் கா³மே வா நிக³மே வா சரிதும் லப⁴தி, ந விஹாரே வஸிதும். ஏவஞ்ச ஸோ பி⁴க்கூ²திஏத்த² ஸோதி பப்³பா³ஜனீயகம்மகதோ அதி⁴ப்பேதோ. ச²ந்தே³ன க³ச்ச²ந்தீதி ச²ந்த³கா³மினோ, ஏஸ நயோ ஸேஸேஸு. ஸோ பி⁴க்கூ²தி ஸோ ‘‘ச²ந்த³கா³மினோ’’திஆதீ³னி வத³மானோ. தஸ்ஸ வசனஸ்ஸ படினிஸ்ஸக்³கா³ய ஏவம் வசனீயோ, ந குலதூ³ஸனனிவாரணத்தா²ய. குலதூ³ஸனகம்மேன ஹி ஸோ ஆபஜ்ஜிதப்³பா³ ஆபத்தியோ புப்³பே³வ ஆபன்னோ, ஏவம் பனஸ்ஸ விஸும்பி ஸங்க⁴மஜ்ஜே²பி வுச்சமானஸ்ஸ அப்படினிஸ்ஸஜ்ஜதோ அபரம் து³க்கடம். ஏவஞ்ச ஸோதிஆதி³ இதோ புப்³பே³ வுத்தஞ்ச அவுத்தஞ்ச ஸப்³ப³ம் உத்தானத்த²மேவ. வினிச்ச²யகதா²பி த³ஸமே வுத்தஸதி³ஸாயேவ.
அயம் பன விஸேஸோ – இத³ம் ஸாவத்தி²யம் அஸ்ஸஜிபுனப்³ப³ஸுகே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ ச²ந்த³கா³மிதாதீ³ஹி பாபனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், அங்கே³ஸு ச யதா² தத்த² பரக்கமனம், ஏவம் இத⁴ ச²ந்தா³தீ³ஹி பாபனம் த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி.
குலதூ³ஸகஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
நிக³மனவண்ணனா
உத்³தி³ட்டா² கோ²…பே… ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீதிஏத்த² பட²மம் ஆபத்தி ஏதேஸந்தி பட²மாபத்திகா, பட²மம் வீதிக்கமனக்க²ணேயேவ ஆபஜ்ஜிதப்³பா³தி அத்தோ². இதரே பன யதா² ததியே ச சதுத்தே² ச தி³வஸே ஹோதீதி ஏத்த² ‘‘ததியகோ, சதுத்த²கோ’’தி வுச்சதி, ஏவம் யாவததியே ஸமனுபா⁴ஸனகம்மே ஹோந்தீதி யாவததியகாதி வேதி³தப்³பா³. யாவதீஹந்தி யத்தகானி அஹானி. ஜானம் படிச்சா²தே³தீதி ஜானந்தோ படிச்சா²தே³தி. தத்தா²யம் படிச்சா²த³னலக்க²ணஸ்ஸ மாதிகா – ஆபத்தி ச ஹோதி, ஆபத்திஸஞ்ஞீ ச, பகதத்தோ ச ஹோதி, பகதத்தஸஞ்ஞீ ச, அனந்தராயிகோ ச ஹோதி, அனந்தராயிகஸஞ்ஞீ ச, பஹு ச ஹோதி, பஹுஸஞ்ஞீ ச, சா²தே³துகாமோ ச ஹோதி, சா²தே³தி சாதி. தத்த² ஆபத்தி ச ஹோதி, ஆபத்திஸஞ்ஞீ சாதி யம் ஆபத்திம் ஆபன்னோ, ஸா தேரஸன்னம் அஞ்ஞதரா ஹோதி, ஸோபி ச தத்த² வத்து²வஸேன வா ‘‘இத³ம் பி⁴க்கூ²னம் ந வட்டதீ’’தி நாமமத்தவஸேன வா ‘‘அயம் இத்த²ன்னாமா ஆபத்தீ’’தி ஆபத்திஸஞ்ஞீயேவ ஹுத்வா ‘‘ந தா³னி நம் கஸ்ஸசி ஆரோசேஸ்ஸாமீ’’தி ஏவம் சா²தே³துகாமோவ து⁴ரம் நிக்கி²பித்வா அருணம் உட்டா²பேதி, ச²ன்னா ஹோதி ஆபத்தி. ஸசே பனேத்த² அனாபத்திஸஞ்ஞீ வா ஹோதி, அஞ்ஞாபத்திக்க²ந்த⁴ஸஞ்ஞீ வா, வேமதிகோ வா, அச்ச²ன்னாவ ஹோதி. பகதத்தோதி அனுக்கி²த்தோ ஸமானஸம்வாஸகோ. ஸோ சே பகதத்தஸஞ்ஞீ ஹுத்வா வுத்தனயேனேவ சா²தே³தி, ச²ன்னா ஹோதி. அனந்தராயிகோதி யஸ்ஸ த³ஸஸு ராஜசோரஅக்³கி³உத³கமனுஸ்ஸஅமனுஸ்ஸவாளஸரீஸபஜீவிதப்³ரஹ்மசரியந்தராயேஸு ஏகோபி நத்தி², ஸோ சே அனந்தராயிகஸஞ்ஞீ சா²தே³தி, ச²ன்னா ஹோதி. பஹூதி யோ ஸக்கோதி பி⁴க்கு²னோ ஸந்திகம் க³ந்துஞ்சேவ ஆரோசேதுஞ்ச, ஸோ சே பஹுஸஞ்ஞீ ஹுத்வா சா²தே³தி, ச²ன்னா ஹோதி. சா²தே³துகாமோ ச ஹோதி, சா²தே³தி சாதிஇத³ம் உத்தானமேவ. ஸசேபி ஹி ஸோ ஸபா⁴க³ம் தி³ஸ்வா ‘‘அயம் மே உபஜ்ஜா²யோ வா ஆசரியோ வா’’தி லஜ்ஜாய நாரோசேதி, ச²ன்னாவ ஹோதி. உபஜ்ஜா²யாதி³பா⁴வோ ஹி இத⁴ அப்பமாணம், ஸபா⁴க³மத்தமேவ பமாணம். அயம் ‘‘ஜானம் படிச்சா²தே³தீ’’திபத³ஸ்ஸ ஸங்கே²பதோ அத்த²வினிச்ச²யோ.
தாவதீஹந்தி தத்தகானி அஹானி, படிச்சா²தி³ததி³வஸதோ பட்டா²ய யாவ ஆரோசிததி³வஸோ, தாவ தி³வஸபக்க²மாஸஸம்வச்ச²ரவஸேன யத்தகோ காலோ அதிக்கந்தோ, தத்தகம் காலந்தி அத்தோ². அகாமா பரிவத்த²ப்³ப³ந்தி ந காமேன ந வஸேன, அத² கோ² அகாமேன அவஸேன பரிவாஸம் ஸமாதா³ய வத்த²ப்³ப³ம். தத்த² படிச்ச²ன்னபரிவாஸோ ஸுத்³த⁴ந்தபரிவாஸோ ஸமோதா⁴னபரிவாஸோ சாதி திவிதோ⁴ பரிவாஸோ. தத்த² படிச்ச²ன்னபரிவாஸோ தாவ யதா²படிச்ச²ன்னாய ஆபத்தியா தா³தப்³போ³. கஸ்ஸசி ஹி ஏகாஹப்படிச்ச²ன்னா ஆபத்தி ஹோதி, கஸ்ஸசி த்³வீஹாதி³ப்படிச்ச²ன்னா. கஸ்ஸசி ஏகா ஆபத்தி ஹோதி, கஸ்ஸசி த்³வே வா திஸ்ஸோ வா தது³த்தரி வா. தஸ்மா படிச்ச²ன்னபரிவாஸம் தே³ந்தேன பட²மமேவ வுத்தனயேன படிச்ச²ன்னபா⁴வம் ஞத்வா ததோ படிச்ச²ன்னதி³வஸே ச ஆபத்தியோ ச ஸல்லக்கே²த்வா ஸசே ஏகா ஏகாஹப்படிச்ச²ன்னா ஹோதி, ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, ஏகம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜிம் ஸஞ்சேதனிகம் ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ம் ஏகாஹப்படிச்ச²ன்ன’’ந்தி ஏவம் பரிவாஸம் யாசாபேத்வா க²ந்த⁴கே (சூளவ. 98) ஆக³தனயேன கம்மவாசம் வத்வா பரிவாஸோ தா³தப்³போ³. அத² த்³வீஹதீஹாதி³ப்படிச்ச²ன்னா ஹோதி, த்³வீஹப்படிச்ச²ன்னம் தீஹப்படிச்ச²ன்னம் சதூஹப்படிச்ச²ன்னம் பஞ்சாஹப்படிச்ச²ன்னம்…பே… சுத்³த³ஸாஹப்படிச்ச²ன்னந்திஏவம் யாவ சுத்³த³ஸதி³வஸானி தி³வஸவஸேன யோஜனா காதப்³பா³, பஞ்சத³ஸதி³வஸப்படிச்ச²ன்னாயம் ‘‘பக்க²ப்படிச்ச²ன்ன’’ந்தி யோஜனா காதப்³பா³. ததோ யாவ ஏகூனதிம்ஸதிமோ தி³வஸோ, தாவ ‘‘அதிரேகபக்க²ப்படிச்ச²ன்ன’’ந்தி, ததோ மாஸப்படிச்ச²ன்னம் அதிரேகமாஸப்படிச்ச²ன்னம் த்³வேமாஸப்படிச்ச²ன்னம் அதிரேகத்³வேமாஸப்படிச்ச²ன்னம் தேமாஸப்படிச்ச²ன்னம்…பே… அதிரேகஏகாத³ஸமாஸப்படிச்ச²ன்னந்தி ஏவம் யோஜனா காதப்³பா³. ஸம்வச்ச²ரே புண்ணே ‘‘ஏகஸம்வச்ச²ரப்படிச்ச²ன்ன’’ந்தி, ததோ பரம் அதிரேகஸம்வச்ச²ரம் த்³வேஸம்வச்ச²ரம் ஏவம் யாவ ஸட்டி²ஸம்வச்ச²ரஅதிரேகஸட்டி²ஸம்வச்ச²ரப்படிச்ச²ன்னந்தி, ததோ வா பி⁴ய்யோபி வத்வா யோஜனா காதப்³பா³.
ஸசே பன த்³வே திஸ்ஸோ தது³த்தரி வா ஆபத்தியோ ஹோந்தி, யதா² ‘‘ஏகம் ஆபத்தி’’ந்தி வுத்தம், ஏவம் ‘‘த்³வே ஆபத்தியோ, திஸ்ஸோ ஆபத்தியோ’’தி வத்தப்³ப³ம். ததோ பரம் பன ஸதம் வா ஹோது, ஸஹஸ்ஸம் வா, ‘‘ஸம்ப³ஹுலா’’தி வத்தும் வட்டதி. நானாவத்து²காஸுபி ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, ஸம்ப³ஹுலா ஸங்கா⁴தி³ஸேஸா ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜிம் ஏகம் ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ம் ஏகம் காயஸம்ஸக்³க³ம் ஏகம் து³ட்டு²ல்லவாசம் ஏகம் அத்தகாமம் ஏகம் ஸஞ்சரித்தம் ஏகாஹப்படிச்ச²ன்னாயோ’’தி ஏவம் க³ணனவஸேன வா, ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, ஸம்ப³ஹுலா ஸங்கா⁴தி³ஸேஸா ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜிம் நானாவத்து²காயோ ஏகாஹப்படிச்ச²ன்னாயோ’’தி ஏவம் வத்து²கித்தனவஸேன வா, ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, ஸம்ப³ஹுலா ஸங்கா⁴தி³ஸேஸா ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜிம் ஏகாஹப்படிச்ச²ன்னாயோ’’தி ஏவம் நாமமத்தவஸேன வா யோஜனா காதப்³பா³. தத்த² நாமம் து³வித⁴ம் ஸஜாதிஸாதா⁴ரணம் ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணஞ்ச, தத்த² ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோதி ஸஜாதிஸாதா⁴ரணம், ஆபத்தீதி ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணம், தஸ்மா ‘‘ஸம்ப³ஹுலா ஆபத்தியோ ஆபஜ்ஜிம் ஏகாஹப்படிச்ச²ன்னாயோ’’தி ஏவம் ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணனாமவஸேனாபி வத்தும் வட்டதி. இத³ஞ்ஹி பரிவாஸாதி³வினயகம்மம் வத்து²வஸேன கோ³த்தவஸேன நாமவஸேன ஆபத்திவஸேன ச காதும் வட்டதியேவ. தத்த² ஸுக்கவிஸ்ஸட்டீ²தி வத்து² சேவ கோ³த்தஞ்ச, ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோதி நாமஞ்சேவ ஆபத்தி ச, தத்த² ‘‘ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ம் காயஸம்ஸக்³க³’’ந்திஆதி³வசனேனாபி ‘‘நானாவத்து²காயோ’’திவசனேனாபி வத்து² சேவ கோ³த்தஞ்ச க³ஹிதம் ஹோதி, ‘‘ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ’’திவசனேனாபி ‘‘ஆபத்தியோ’’திவசனேனாபி நாமஞ்சேவ ஆபத்தி ச க³ஹிதா ஹோதி, தஸ்மா ஏதேஸு யஸ்ஸ கஸ்ஸசி வஸேன கம்மவாசா காதப்³பா³.
கம்மவாசாபரியோஸானே ச ஸசே அப்பபி⁴க்கு²கோ ஆவாஸோ ஹோதி, ஸக்கா ரத்திச்சே²த³ம் அனாபஜ்ஜந்தேன வஸிதும், தத்தே²வ ‘‘பரிவாஸம் ஸமாதி³யாமி, வத்தம் ஸமாதி³யாமீ’’தி திக்க²த்தும் வத்தம் ஸமாதா³தப்³ப³ம், ஸமாதி³யித்வா தத்தே²வ ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஆரோசேத்வா புன ஆக³தாக³தானம் பி⁴க்கூ²னம் ஆரோசேந்தேன வத்தபே⁴த³ஞ்ச ரத்திச்சே²த³ஞ்ச அகத்வா பரிவஸிதப்³ப³ம். ஸசே ந ஸக்கா ஹோதி பரிவாஸம் ஸோதே⁴தும், நிக்கி²த்தவத்தேன வஸிதுகாமோ ஹோதி, தத்தே²வ ஸங்க⁴மஜ்ஜே², ஏகபுக்³க³லஸ்ஸ வா ஸந்திகே ‘‘பரிவாஸம் நிக்கி²பாமி, வத்தம் நிக்கி²பாமீ’’தி பரிவாஸோ நிக்கி²பிதப்³போ³, ஏகபதே³னாபி சேத்த² நிக்கி²த்தோ ஹோதி பரிவாஸோ, த்³வீஹி பன ஸுனிக்கி²த்தோயேவ, ஸமாதா³னேபி ஏஸேவ நயோ. நிக்கி²த்தகாலதோ பட்டா²ய பகதத்தட்டா²னே திட்ட²தி, அதா²னேன பச்சூஸஸமயே ஏகேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் பரிக்கி²த்தஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ பரிக்கே²பதோ, அபரிக்கி²த்தஸ்ஸ பரிக்கே²பாரஹட்டா²னதோ த்³வே லேட்³டு³பாதே அதிக்கமித்வா மஹாமக்³க³தோ ஓக்கம்ம கு³ம்பே³ன வா வதியா வா படிச்ச²ன்னட்டா²னே நிஸீதி³த்வா அந்தோஅருணேயேவ வத்தம் ஸமாதி³யித்வா ஆரோசேதப்³ப³ம். யம்பி அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி, தஸ்ஸாபி ஆரோசேதப்³ப³மேவ. அருணே உட்டி²தே தஸ்ஸ ஸந்திகே வத்தம் நிக்கி²பித்வா விஹாரம் க³ந்தப்³ப³ம். ஸசே ஸோ புரே அருணேயேவ கேனசி கரணீயேன க³தோ, விஹாரம் க³ந்த்வா யம் ஸப்³ப³பட²மம் பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி, தஸ்ஸ ஆரோசேத்வா நிக்கி²பிதப்³ப³ம். ஏவம் ஸல்லக்கே²த்வா யாவ ரத்தியோ பூரேந்தி, தாவ பரிவத்த²ப்³ப³ம், அயம் ஸங்கே²பதோ படிச்ச²ன்னபரிவாஸவினிச்ச²யோ, வித்தா²ரோ பன ஸமந்தபாஸாதி³காய வினயஸம்வண்ணனாய (சூளவ. அட்ட². 97) வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³.
இதரேஸு பன த்³வீஸு ‘‘ஆபத்திபரியந்தம் ந ஜானாதி, ரத்திபரியந்தம் ந ஜானாதீ’’தி (சூளவ. 157) இமஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் க²ந்த⁴கே அனுஞ்ஞாதோ ஸுத்³த⁴ந்தபரிவாஸோ நாம, ஸோ து³விதோ⁴ சூளஸுத்³த⁴ந்தோ மஹாஸுத்³த⁴ந்தோதி, து³விதோ⁴பி சேஸ ரத்திபரிச்சே²த³ம் ஸகலம் வா ஏகச்சம் வா அஜானந்தஸ்ஸ ச அஸ்ஸரந்தஸ்ஸ ச தத்த² வேமதிகஸ்ஸ ச தா³தப்³போ³. ஆபத்திபரியந்தம் பன ‘‘ஏத்திகா அஹம் ஆபத்தியோ ஆபன்னோ’’தி ஜானாது வா, மா வா, அகாரணமேதம். தஸ்ஸ தா³னவிதி⁴ க²ந்த⁴கே ஆக³தோ, வினிச்ச²யகதா² பன வித்தா²ரதோ ஸமந்தபாஸாதி³காயம் (சூளவ. அட்ட². 102) வுத்தா. இதரோ பன ஸமோதா⁴னபரிவாஸோ நாம, ஸோ திவிதோ⁴ ஹோதி ஓதா⁴னஸமோதா⁴னோ அக்³க⁴ஸமோதா⁴னோ மிஸ்ஸகஸமோதா⁴னோதி. தத்த² ஓதா⁴னஸமோதா⁴னோ நாம அந்தராபத்திம் ஆபஜ்ஜித்வா படிச்சா²தே³ந்தஸ்ஸ பரிவுத்த²தி³வஸே ஓது⁴னித்வா மக்கே²த்வா புரிமாய ஆபத்தியா மூலதி³வஸபரிச்சே²தே³ பச்சா² ஆபன்னம் ஆபத்திம் ஸமோத³ஹித்வா தா³தப்³ப³பரிவாஸோ வுச்சதி. அக்³க⁴ஸமோதா⁴னோ நாம ஸம்ப³ஹுலாஸு ஆபத்தீஸு யா ஏகா வா த்³வே வா திஸ்ஸோ வா ஸம்ப³ஹுலா வா ஆபத்தியோ ஸப்³ப³சிரப்படிச்ச²ன்னாயோ, தாஸம் அக்³கே⁴ன ஸமோதா⁴ய தாஸம் ரத்திபரிச்சே²த³வஸேன அவஸேஸானம் ஊனதரப்படிச்ச²ன்னானம் ஆபத்தீனம் தா³தப்³ப³பரிவாஸோ வுச்சதி. மிஸ்ஸகஸமோதா⁴னோ நாம நானாவத்து²காயோ ஆபத்தியோ ஏகதோ கத்வா தா³தப்³ப³பரிவாஸோ வுச்சதி, அயம் திவிதே⁴பி ஸமோதா⁴னபரிவாஸே ஸங்கே²பகதா², வித்தா²ரோ பன ஸமந்தபாஸாதி³காயம் (சூளவ. அட்ட². 102) வுத்தோ, இத³ம் ‘‘பரிவத்த²ப்³ப³’’ந்தி பத³ஸ்ஸ வினிச்ச²யகதா²முக²ம்.
உத்தரி சா²ரத்தந்தி பரிவாஸதோ உத்தரி ச² ரத்தியோ. பி⁴க்கு²மானத்தாயாதி பி⁴க்கூ²னம் மானபா⁴வாய, ஆராத⁴னத்தா²யாதி வுத்தம் ஹோதி. படிபஜ்ஜிதப்³ப³ந்தி வத்திதப்³ப³ம். பி⁴க்கு²மானத்தஞ்ச பனேதம் படிச்ச²ன்னாபடிச்ச²ன்னவஸேன து³வித⁴ம். தத்த² யஸ்ஸ அப்படிச்ச²ன்னாபத்தி ஹோதி, தஸ்ஸ பரிவாஸம் அத³த்வா மானத்தமேவ தா³தப்³ப³ம், இத³ம் அப்படிச்ச²ன்னமானத்தம். யஸ்ஸ படிச்ச²ன்னா ஹோதி, தஸ்ஸ பரிவாஸபரியோஸானே தா³தப்³ப³ம் மானத்தம் படிச்ச²ன்னமானத்தந்தி வுச்சதி, இத³ம் இத⁴ அதி⁴ப்பேதம். உபி⁴ன்னம்பி பனேதேஸம் தா³னவிதி⁴ வினிச்ச²யகதா² ச ஸமந்தபாஸாதி³காயம் (சூளவ. அட்ட². 102) வுத்தனயேன வேதி³தப்³பா³, அயம் பனேத்த² ஸங்கே²போ. ஸசே அயம் வத்தம் நிக்கி²பித்வா பச்சூஸஸமயே ஸமாதா³தும் க³ச்ச²தி, ஸப்³ப³ந்திமேன பரிச்சே²தே³ன சதூஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் பரிவாஸே வுத்தப்பகாரம் பதே³ஸம் க³ந்த்வா ‘‘மானத்தம் ஸமாதி³யாமி, வத்தம் ஸமாதி³யாமீ’’தி ஸமாதி³யித்வா நேஸம் ஆரோசேத்வா ததோ தேஸு க³தேஸு வா அக³தேஸு வா புரிமனயேன படிபஜ்ஜிதப்³ப³ம். யத்த² ஸியா வீஸதிக³ணோதி ஏத்த² வீஸதிஸங்கோ⁴ க³ணோ அஸ்ஸாதி வீஸதிக³ணோ. தத்ராதி யத்ர ஸப்³ப³ந்திமேன பரிச்சே²தே³ன வீஸதிக³ணோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ அத்தி², தத்த². அப்³பே⁴தப்³போ³தி அபி⁴ஏதப்³போ³, ஸம்படிச்சி²தப்³போ³, அப்³பா⁴னகம்மவஸேன ஓஸாரேதப்³போ³தி வுத்தம் ஹோதி. அவ்ஹாதப்³போ³தி வா அத்தோ². அப்³பா⁴னகம்மம் பன பாளிவஸேன க²ந்த⁴கே (சூளவ. 100 ஆத³யோ) வினிச்ச²யவஸேன ஸமந்தபாஸாதி³காயம் வுத்தம். அனப்³பி⁴தோதி ந அப்³பி⁴தோ அஸம்படிச்சி²தோ, அகதப்³பா⁴னகம்மோதி வுத்தம் ஹோதி. அனவ்ஹாதோதி வா அத்தோ². தே ச பி⁴க்கூ² கா³ரய்ஹாதி யே ஊனபா⁴வம் ஞத்வா அப்³பே⁴ந்தி, தே பி⁴க்கூ² ச க³ரஹிதப்³பா³, ஸாதிஸாரா ஸதோ³ஸா து³க்கடம் ஆபஜ்ஜந்தீதி அத்தோ². அயம் தத்த² ஸாமீசீதி அயம் தத்த² அனுத⁴ம்மதா லோகுத்தரத⁴ம்மம் அனுக³தா ஓவாதா³னுஸாஸனீ ஸாமீசி த⁴ம்மதா. ஸேஸமேத்த² வுத்தனயமேவாதி.
கங்கா²விதரணியா பாதிமோக்க²வண்ணனாய
ஸங்கா⁴தி³ஸேஸவண்ணனா நிட்டி²தா.