5. ஜனவஸப⁴ஸுத்தவண்ணனா
நாதிகியாதி³ப்³யாகரணவண்ணனா
273-275. ‘‘பரிதோ’’தி பத³ம் யதா² ஸமந்தத்த²வாசகோ, ஏவம் ஸமீபத்த²வாசகோபி ஹோதீதி ஸமந்தா ஸாமந்தாதி அத்தோ² வுத்தோ. ஆமேடி³தேன பன ஸமந்தத்தோ² ஜோதிதோ. யஸ்ஸ பன ஸாமந்தா ஜனபதே³ஸு ‘‘நாதிகே விஹரதீ’’தி வுத்தத்தா நாதிகஸ்ஸாதி விஞ்ஞாதோ யமத்தோ². யஸ்ஸ பரிதோ ஜனபதே³ஸு ப்³யாகரோதி, தத்த² பரிசாரகாரகானம் ப்³யாகரணம் அவுத்தஸித்³த⁴ம், நித³ஸ்ஸனவஸேன வா தஸ்ஸ வக்க²மானத்தா ‘‘பரிதோ பரிதோ ஜனபதே³ஸு’’ இச்சேவ வுத்தம். பரிசாரகேதி உபாஸகே. தேனாஹ ‘‘பு³த்³த⁴த⁴ம்மஸங்கா⁴னம் பரிசாரகே’’தி. உபபத்தீஸூதி நிப்³ப³த்தீஸு. ஞாணக³திபுஞ்ஞானம் உபபத்தீஸூதி ஏத்த² ஞாணக³தூபபத்தி நாம தஸ்ஸ தஸ்ஸ மக்³க³ஞாணக³மனஸ்ஸ நிப்³ப³த்தி. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் பரிக்க²யா’’திஆதி³. புஞ்ஞூபபத்தி நாம தம்தம்தே³வனிகாயூபபத்தி. ஸப்³ப³த்தா²தி ‘‘வஜ்ஜிமல்லேஸூ’’திஆதி³கே ஸப்³ப³த்த² சதூஸுபி பதே³ஸு. புரிமேஸூதி பாளியம் வுத்தே ஸந்தா⁴யாஹ. த³ஸஸுயேவாதி தேஸு ஏவ த³ஸஸு ஜனபதே³ஸு. பரிசாரகே ப்³யாகரோதி ப்³யகாதப்³பா³னம் ப³ஹூனம் தத்த² லப்³ப⁴னதோ. நாதிகே ப⁴வா நாதிகியா.
நிட்ட²ங்க³தாதி நிட்ட²ம் நிச்ச²யம் உபக³தா.
ஆனந்த³பரிகதா²வண்ணனா
276. யஸ்மா ஸங்க⁴ஸுப்படிபத்தி நாம த⁴ம்மஸுத⁴ம்மதாய, த⁴ம்மஸுத⁴ம்மதா ச பு³த்³த⁴ஸுபு³த்³த⁴தாய, தஸ்மா ‘‘அஹோ த⁴ம்மோ, அஹோ ஸங்கோ⁴’’தி த⁴ம்மஸங்க⁴கு³ணகித்தனாபி அத்த²தோ பு³த்³த⁴கு³ணகித்தனா ஏவ ஹோதீதி ‘‘ப⁴க³வந்தம் கித்தயமானரூபா’’தி பத³ஸ்ஸ ‘‘அஹோ த⁴ம்மோ’’திஆதி³னாபி அத்தோ² வுத்தோ.
278. ஞாணக³தீதி ‘‘பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பரிக்க²யா’’திஆதி³னா ஆக³தம் பஹாதப்³ப³பஹானவஸேன பவத்தம் மக்³க³ஞாணக³மனம். யஸ்மா தஸ்ஸா ஏவ ஞாணக³தியா வஸேன தஸ்ஸ தஸ்ஸ அரியபுக்³க³லஸ்ஸ ஓபபாதிகதாதி³விஸேஸோ, தஸ்மா தம் தாதி³ஸம் தஸ்ஸ அபி⁴ஸம்பராயம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஞாணாபி⁴ஸம்பராயமேவா’’தி.
279. உபஸந்தம் பதி ஸம்மதி ஆலோகீயதீதி உபஸந்தபதிஸோ. உபஸந்தத³ஸ்ஸனோ உபஸந்தஉஸ்ஸன்னோ. பா⁴திரிவாதி ஏத்த² ர-காரோ பத³ஸந்தி⁴கரோ, இவ-ஸத்³தோ³ பு⁴ஸத்தோ²தி ஆஹ ‘‘அதிவிய பா⁴தீ’’தி.
ஜனவஸப⁴யக்க²வண்ணனா
280. ஜேட்ட²கபா⁴வேன ஜனே வஸப⁴ஸதி³ஸோதி ஜனவஸபோ⁴தி அஸ்ஸ தே³வபுத்தஸ்ஸ நாமம் அஹோஸி.
இதோ தே³வலோகா சவித்வா ஸத்தக்க²த்தும் மனுஸ்ஸலோகே ராஜபூ⁴தஸ்ஸ. மனுஸ்ஸலோகா சவித்வா ஸத்தக்க²த்தும் தே³வபூ⁴தஸ்ஸ. ஏத்தே²வாதி ஏதஸ்மிம்யேவ சாதுமஹாராஜிகப⁴வே, ஏத்தா²பி வேஸ்ஸவணஸ்ஸ ஸஹப்³யதாவஸேன.
281. ஆஸிஸனம் ஆஸா, பத்த²னா. ஆஸாஸீஸேன சேத்த² கத்துகம்யதாகுஸலச்ச²ந்த³ம் வத³தி. தேனேவாஹ ‘‘ஸகதா³கா³மிமக்³க³த்தா²யா’’திஆதி³. யத³க்³கே³தி ஏத்த² அக்³க³-ஸத்³தோ³ ஆதி³பரியாயோதி ஆஹ ‘‘தம் தி³வஸம் ஆதி³ம் கத்வா’’தி. ‘‘புரிமம்…பே… அவினிபாதோ’’தி இத³ம் யதா² தத்தகம் காலம் ஸுக³திதோ ஸுக³தூபபத்தியேவ அஹோஸி, ததா² கதூபசிதகுஸலகம்மத்தா. பு²ஸ்ஸஸ்ஸ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ காலதோ பபு⁴தி ஹி ஸம்ப⁴தவிவட்டூபனிஸ்ஸயகுஸலஸம்பா⁴ரோ ஏஸ தே³வபுத்தோ. அனச்ச²ரியந்தி அனு அனு அச்ச²ரியம். தேனாஹ ‘‘புனப்புனம் அச்ச²ரியமேவா’’தி. ஸயம்பரிஸாயாதி ஸகாய பரிஸாய. ப⁴க³வதோ தி³ட்ட²ஸதி³ஸமேவாதி ஆவஜ்ஜனஸமனந்தரம் யதா² தே ப⁴க³வதோ சதுவீஸதிஸதஸஹஸ்ஸமத்தா ஸத்தா ஞாணக³திதோ தி³ட்டா², ஏவம் தும்ஹேஹி தி³ட்ட²ஸதி³ஸமேவ. வேஸ்ஸவணஸ்ஸ ஸம்முகா² ஸுதம் மயாதி வத³தி.
தே³வஸபா⁴வண்ணனா
282. வஸ்ஸூபனாயிகஸங்க³ஹத்த²ந்தி வஸ்ஸூபனாயிகாய ஆரக்கா²ஸம்விதா⁴னவஸேன பி⁴க்கூ²னம் ஸங்க³ஹணத்த²ம் ‘‘வஸ்ஸூபக³தா பி⁴க்கூ² ஏவம் ஸுகே²ன ஸமணத⁴ம்மம் கரோந்தீ’’தி, பவாரணஸங்க³ஹோ பனஸ்ஸ பவாரேத்வா ஸத்து² ஸந்திகம் க³ச்ச²ந்தானம் பி⁴க்கூ²னம் அந்தராமக்³கே³ பரிஸ்ஸயபரிஹரணத்த²ம். த⁴ம்மஸ்ஸவனத்த²ம் தூ³ரட்டா²னம் க³ச்ச²ந்தேஸுபி ஏஸேவ நயோ. அத்தனாபி ஆக³ந்த்வா த⁴ம்மஸ்ஸவனத்த²ம் ஸன்னிபதியேவ. ஏத்தே²த்தா²தி ஏத்த² ஏத்த² அய்யானம் வஸனட்டா²னே.
ததா³பீதி ‘‘புரிமானி ப⁴ந்தே தி³வஸானீ’’தி வுத்தகாலேபி. ஏதேனேவ காரணேனாதி வஸ்ஸூபனாயிகனிமித்தமேவ. தேனாஹ பாளியம் ‘‘தத³ஹுபோஸதே² பன்னரஸே வஸ்ஸூபனாயிகாயா’’திஆதி³. ஆஸனேபி நிஸஜ்ஜாய ஸுத⁴ம்மாய தே³வஸபா⁴ய பட²மம் தே³வேஸு தாவதிம்ஸேஸு நிஸின்னேஸு தஸ்ஸா சதூஸு த்³வாரேஸு சத்தாரோ மஹாராஜானோ நிஸீத³ந்தி, இத³ம் நேஸம் ஆஸனே நிஸஜ்ஜாய சாரித்தம் ஹோதி.
யேனத்தே²னாதி யேன கிச்சேன யேன பயோஜனேன. ஆரக்க²த்த²ந்தி ஆரக்க²பூ⁴தமத்த²ம். வுத்தம் வசனம் ஏதேஸந்தி வுத்தவசனா, மஹாராஜானோ.
283. அதிக்கமித்வாதி அபி⁴ப⁴வித்வா.
ஸனங்குமாரகதா²வண்ணனா
284. அபி⁴ஸம்ப⁴விதும் அதி⁴க³ந்தும் அஸக்குணேய்யோ அனபி⁴ஸம்ப⁴வனீயோ. தேனாஹ ‘‘அப்பத்தப்³போ³’’திஆதி³. சக்கு²யேவ பதோ² ரூபத³ஸ்ஸனஸ்ஸ மக்³கோ³ உபாயோதி சக்கு²பதோ², தஸ்மிம் சக்கு²பத²ஸ்மிந்தி ஆஹ ‘‘சக்கு²பஸாதே³’’தி, சக்கு²ஸ்ஸ கோ³சரயோக்³கோ³ வா சக்கு²பதோ²தி ஆஹ ‘‘ஆபாதே² வா’’தி. நாபி⁴ப⁴வதீதி ந அபி⁴ப⁴வதி, கோ³சரபா⁴வம் ந க³ச்ச²தீதி அத்தோ². ஹேட்டா² ஹேட்டா²தி தாவதிம்ஸதோ பட்டா²ய ஹேட்டா² ஹேட்டா², ந சாதுமஹாராஜிகதோ பட்டா²ய, நாபி ப்³ரஹ்மபாரிஸஜ்ஜதோ பட்டா²ய. ‘‘சாதுமஹாராஜிகா ஹி தாவதிம்ஸானம் யதா² ஜாதிரூபானி பஸ்ஸிதும் ஸக்கோந்தி, ததா² ப்³ரஹ்மானோ ஹேட்டி²மா உபரிமான’’ந்தி கேசி, தம் ந யுத்தம். ந ஹி ஹேட்டி²மா ப்³ரஹ்மானோ உபரிமானம் மூலபடிஸந்தி⁴ரூபம் பஸ்ஸிதும் ஸக்கோந்தி, மாபிதமேவ பஸ்ஸிதும் ஸக்கோந்தீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.
ஸுணந்தோவ நித்³த³ம் ஓக்கமீதி க³தியோ உபதா⁴ரேந்தோ ப³ஹி விஸடவிதக்கவிச்சே²தே³ன ஸங்கோசம் ஆபன்னசித்ததாய. மய்ஹம் அய்யகஸ்ஸாதி ப⁴க³வந்தம் ஸந்தா⁴ய வத³தி.
பஞ்ச ஸிகா² ஏதஸ்ஸாதி பஞ்சஸிகோ², பஞ்சஸிகோ² விய பஞ்சஸிகோ²தி ஆஹ ‘‘பஞ்சஸிக²க³ந்த⁴ப்³ப³ஸதி³ஸோ’’தி. மமாயந்தீதி பியாயந்தி.
285. ஸுமுத்தோதி ஸரதோ³ஸேஹி ஸுட்டு² முத்தோ. யேஹி பித்தஸேம்ஹாதீ³ஹி பலிபு³த்³த⁴த்தா ஸரோ அவிஸ்ஸட்டோ² ஸியா, தத³பா⁴வதோ விஸ்ஸட்டோ²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அபலிபு³த்³தோ⁴’’தி. விஞ்ஞாபேதீதி விஞ்ஞேய்யோ, அந்தோக³த⁴ஹேதுஅத்தோ² கத்துஸாத⁴னோ ஏஸ விஞ்ஞேய்யஸத்³தோ³தி ஆஹ ‘‘அத்த²விஞ்ஞாபனோ’’தி. ஸரஸ்ஸ மது⁴ரதா நாம மத்³த³வந்தி ஆஹ ‘‘மது⁴ரோ முதூ³’’தி. ஸவனம் அரஹதீதி ஸவனீயோ. ஸவனாரஹதாய ச ஆபாத²ஸுக²தாயாதி ஆஹ ‘‘கண்ணஸுகோ²’’தி. பி³ந்தூ³தி பிண்டி³தோ. ஆகோடிதபி⁴ன்னகம்ஸஸத்³தோ³ விய அனேகாவயவோ அஹுத்வா நிரவயவோ, ஏகபா⁴வோதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ஏகக்³க⁴னோ’’தி, ஏதேனேவஸ்ஸ அவிஸாரிதா ஸம்வண்ணிதா த³ட்ட²ப்³பா³. க³ம்பீ⁴ருப்பத்திட்டா²னதாய சஸ்ஸ க³ம்பீ⁴ரதாதி ஆஹ ‘‘நாபி⁴மூலதோ’’திஆதி³. ஏவம் ஸமுட்டி²தோதி ஜீவ்ஹாதி³ப்பஹாரமத்தஸமுட்டி²தோ. அமது⁴ரோ ச ஹோதி உப்பத்திட்டா²னானம் பரிலஹுபா⁴வதோ. ந ச தூ³ரம் ஸாவேதி வீரபா⁴வாபா⁴வதோ. நின்னாதீ³ ஸுவிபுலபா⁴வதோ ஸவிஸேஸம் நின்னாதோ³, பாஸம்ஸனின்னாதோ³ வா. தேனாஹ ‘‘மஹாமேக⁴…பே… யுத்தோ’’தி.
பச்சி²மம் பச்சி²மந்தி து³தியம், சதுத்த²ம், ச²ட்ட²ம், அட்ட²மஞ்ச பத³ம். புரிமஸ்ஸ புரிமஸ்ஸாதி யதா²க்கமம் பட²மஸ்ஸ, ததியஸ்ஸ, பஞ்சமஸ்ஸ, ஸத்தமஸ்ஸ ச. அத்தோ²யேவாதி அத்த²னித்³தே³ஸோ ஏவ. விஸ்ஸட்ட²தா ஹிஸ்ஸ விஞ்ஞேய்யதாய வேதி³தப்³பா³, மஞ்ஜுபா⁴வோ ஸவனீயதாய, பி³ந்து³பா⁴வோ அவிஸாரிதாய, க³ம்பீ⁴ரபா⁴வோ நின்னாதி³தாயாதி. யதா²பரிஸந்தி ஏத்த² யதா²-ஸத்³தோ³ பரிமாணவாசீ, ந பகாராதி³வாசீதி ஆஹ ‘‘யத்தகா பரிஸா’’தி, தேன பரிஸப்பமாணம் ஏவஸ்ஸ ஸரோ நிச்ச²ரதி, அயமஸ்ஸ த⁴ம்மதாதி த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘தத்தகமேவா’’திஆதி³.
‘‘யே ஹி கேசீ’’திஆதி³ ‘‘யாவஞ்ச ஸோ ப⁴க³வா’’திஆதி³னா வுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஹேதுகித்தனவஸேன ஸமத்த²னம் ஸரணேஸு நேஸம் நிச்சஸேவனேன, ஸீலேஸு ச பதிட்டா²பனேன ச²காமஸக்³க³ஸம்பத்திஅனுப்பாத³னதோ. தேனாஹ ‘‘யே ஹி கேசி…பே… வத³தீ’’தி. நிப்³பே³மதிகக³ஹிதஸரணேதி மக்³கே³னாக³தஸரணக³மனே. தே ஹி ஸப்³ப³ஸோ ஸமுக்³கா⁴திதவிசிகிச்ச²தாய ரதனத்தயே அவேச்சப்பஸாதே³ன ஸமன்னாக³தாயேவ, போது²ஜ்ஜனிகஸத்³தா⁴ய வஸேன பு³த்³தா⁴தீ³னம் கு³ணே ஓகா³ஹேத்வா ஜானந்தி, அபரனேய்யபு³த்³தி⁴னோ தே பரியாயதோ நிப்³பே³மதிகக³ஹிதஸரணா வேதி³தப்³பா³. க³ந்த⁴ப்³ப³தே³வக³ணந்தி க³ந்த⁴ப்³ப³தே³வஸமூஹம். துகா வுச்சதி கீ²ரிணீ யா துகாதிபி வுச்சதி. தஸ்ஸா சுண்ணம் துகாபிட்ட²ம். தம் கோட்டேத்வா பக்கி²த்தம் க⁴னம் நிரந்தரசிதம் ஹுத்வா திட்ட²தி.
பா⁴விதஇத்³தி⁴பாத³வண்ணனா
287. ஸுபஞ்ஞத்தாதி ஸுட்டு² பகாரேஹி ஞாபிதா போ³தி⁴தா, அஸங்கரதோ வா ட²பிதா, தம் பன போ³த⁴னம், அஸங்கரதோ ட²பனஞ்ச அத்த²தோ தே³ஸனா ஏவாதி ஆஹ ‘‘ஸுகதி²தா’’தி. இஜ்ஜ²னட்டே²னாதி ஸமிஜ்ஜ²னட்டே²ன, நிப்பஜ்ஜனஸ்ஸ காரணபா⁴வேனாதி அத்தோ². பதிட்டா²னட்டே²னாதி அதி⁴ட்டா²னட்டே²ன. இத்³தி⁴யா பாதோ³தி இத்³தி⁴பாதோ³, இத்³தி⁴யா அதி⁴க³முபாயோதி அத்தோ². தேன ஹி யஸ்மா உபரூபரி விஸேஸஸங்கா²தம் இத்³தி⁴ம் பஜ்ஜந்தி பாபுணந்தி, தஸ்மா ‘‘பாதோ³’’தி வுச்சதி. இஜ்ஜ²தீதி இத்³தி⁴, ஸமிஜ்ஜ²தி நிப்பஜ்ஜதீதி அத்தோ². இத்³தி⁴ ஏவ பாதோ³ இத்³தி⁴பாதோ³, இத்³தி⁴கோட்டா²ஸோதி அத்தோ². ஏவம் தாவ ‘‘சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³’’தி ஏத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. இத்³தி⁴பஹோனகதாயாதி இத்³தி⁴யா நிப்பா²த³னே ஸமத்த²பா⁴வாய. இத்³தி⁴விஸவிதாயாதி இத்³தி⁴யா நிப்பா²த³னே யோக்³யபா⁴வாய. அனேகத்த²த்தா ஹி தா⁴தூனம் யோக்³யத்தோ² வி-புப்³போ³ ஸு-ஸத்³தோ³, விஸவனம் வா பஜ்ஜனம் விஸவிதா, தத்த² காமகாரிதா விஸவிதா. தேனாஹ ‘‘புனப்புன’’ந்திஆதி³. இத்³தி⁴விகுப்³ப³னதாயாதி விகுப்³ப³னித்³தி⁴யா விவித⁴ரூபகரணாய. தேனாஹ ‘‘நானப்பகாரதோ கத்வா த³ஸ்ஸனத்தா²யா’’தி.
‘‘ச²ந்த³ஞ்ச பி⁴க்கு² அதி⁴பதிம் கரித்வா லப⁴தி ஸமாதி⁴ம், லப⁴தி சித்தஸ்ஸேகக்³க³தம், அயம் வுச்சதி ச²ந்த³ஸமாதீ⁴’’தி (விப⁴. 432) இமாய பாளியா ச²ந்தா³தி⁴பதி ஸமாதி⁴ ச²ந்த³ஸமாதீ⁴தி அதி⁴பதிஸத்³த³லோபம் கத்வா ஸமாஸோ வுத்தோதி விஞ்ஞாயதி, அதி⁴பதிஸத்³த³த்த²த³ஸ்ஸனவஸேன பன ‘‘ச²ந்த³ஹேதுகோ, ச²ந்தா³தி⁴கோ வா ஸமாதி⁴ ச²ந்த³ஸஸமாதீ⁴’’தி அட்ட²கதா²யம்வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘பதா⁴னபூ⁴தாதி வீரியபூ⁴தா’’தி கேசி வத³ந்தி. ஸங்க²தஸங்கா²ராதி³னிவத்தனத்த²ஞ்ஹி பதா⁴னக்³க³ஹணந்தி. அத² வா தம் தம் விஸேஸம் ஸங்க²ரோதீதி ஸங்கா²ரோ, ஸப்³ப³ம்பி வீரியம். தத்த² சதுகிச்சஸாத⁴கதோ அஞ்ஞஸ்ஸ நிவத்தனத்த²ம் பதா⁴னக்³க³ஹணந்தி பதா⁴னபூ⁴தா ஸேட்ட²பூ⁴தாதி அத்தோ². சதுப்³பி³த⁴ஸ்ஸ பன வீரியஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா ப³ஹுவசனனித்³தே³ஸோ கதோ. விஸும் ஸமாஸயோஜனவஸேன யோ புப்³பே³ இத்³தி⁴பாத³த்தோ² பாத³ஸ்ஸ உபாயத்த²தம், கோட்டா²ஸத்த²தஞ்ச க³ஹேத்வா யதா²யோக³வஸேன இத⁴ வுத்தோ, ஸோ வக்க²மானானம் படிலாப⁴புப்³ப³பா⁴கா³னம் கத்துகரணித்³தி⁴பா⁴வம், உத்தரசூளபா⁴ஜனீயே வா வுத்தேஹி ச²ந்தா³தீ³ஹி இத்³தி⁴பாதே³ஹி ஸாதே⁴தப்³பா³ய இத்³தி⁴யா கத்தித்³தி⁴பா⁴வம், ச²ந்தா³தீ³னஞ்ச கரணித்³தி⁴பா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³, தஸ்மா ‘‘இஜ்ஜ²னட்டே²ன இத்³தீ⁴’’தி ஏத்த² கத்துஅத்தோ², கரணத்தோ² ச ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வா வுத்தோதி கத்துஅத்த²ம் தாவ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நிப்ப²த்திபரியாயேன இஜ்ஜ²னட்டே²ன வா’’தி வத்வா இதரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இஜ்ஜ²ந்தி ஏதாயா’’திஆதி³மாஹ. வுத்தந்தி கத்த² வுத்தம்? இத்³தி⁴பாத³விப⁴ங்க³பாடே². (விப⁴. 434) ததா²பூ⁴தஸ்ஸாதி தேனாகாரேன பூ⁴தஸ்ஸ, தே ச²ந்தா³தி³த⁴ம்மே படிலபி⁴த்வா டி²தஸ்ஸாதி அத்தோ². ‘‘வேத³னாக்க²ந்தோ⁴’’திஆதீ³ஹி ச²ந்தா³த³யோ அந்தோகத்வா சத்தாரோபி க²ந்தா⁴ கதி²தா. ஸேஸேஸூதி ஸேஸித்³தி⁴பாதே³ஸு.
வீரியித்³தி⁴பாத³னித்³தே³ஸே ‘‘வீரியஸமாதி⁴பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³த’’ந்தி த்³விக்க²த்தும் வீரியம் ஆக³தம். தத்த² புரிமம் ஸமாதி⁴விஸேஸனம் ‘‘வீரியாதி⁴பதி ஸமாதி⁴ வீரியஸமாதீ⁴’’தி, து³தியம் ஸமன்னாக³மங்க³த³ஸ்ஸனம். த்³வேயேவ ஹி ஸப்³ப³த்த² ஸமன்னாக³மங்கா³னி, ஸமாதி⁴, பதா⁴னஸங்கா²ரோ ச. ச²ந்தா³த³யோ ஹி ஸமாதி⁴விஸேஸனானி, பதா⁴னஸங்கா²ரோ பன பதா⁴னவசனேனேவ விஸேஸிதோ, ந ச²ந்தா³தீ³ஹீதி ந இத⁴ வீரியாதி⁴பதிதா பதா⁴னஸங்கா²ரஸ்ஸ வுத்தா ஹோதி. வீரியஞ்ச ஸமாதி⁴ம் விஸேஸேத்வா டி²தமேவ, ஸமன்னாக³மங்க³வஸேன பன பதா⁴னஸங்கா²ரவசனேன வுத்தந்தி நாபி த்³வீஹி வீரியேஹி ஸமன்னாக³மோ வுத்தோ ஹோதி. யஸ்மா பன ச²ந்தா³தீ³ஹி விஸிட்டோ² ஸமாதி⁴, ததா²விஸிட்டே²னேவ ச தேன ஸம்பயுத்தோ பதா⁴னஸங்கா²ரோ, ஸேஸத⁴ம்மா ச, தஸ்மா ஸமாதி⁴விஸேஸனானம் வஸேன சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ வுத்தா, விஸேஸனபா⁴வோ ச ச²ந்தா³தீ³னம் தம்தம்அவஸ்ஸயத³ஸ்ஸனவஸேன ஹோதீதி ‘‘ச²ந்த³ஸமாதி⁴…பே… இத்³தி⁴பாத³’’ந்தி ஏத்த² நிஸ்ஸயத்தே²பி பாத³-ஸத்³தே³ உபாயத்தே²ன ச²ந்தா³தீ³னம் இத்³தி⁴பாத³தா வுத்தா ஹோதி. தேனேவ ஹி அபி⁴த⁴ம்மே உத்தரசூளபா⁴ஜனீயே (விப⁴. 456) ‘‘சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ ச²ந்தி³த்³தி⁴பாதோ³’’திஆதி³னா ச²ந்தா³தீ³னமேவ இத்³தி⁴பாத³தா வுத்தா. பஞ்ஹபுச்ச²கே (விப⁴. 457 ஆத³யோ) ‘‘சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ இத⁴ பி⁴க்கு² ச²ந்த³ஸமாதீ⁴’’திஆதி³னா ச உத்³தே³ஸம் கத்வாபி புன ச²ந்தா³தீ³னம்யேவ குஸலாதி³பா⁴வோ விப⁴த்தோ. உபாயித்³தி⁴பாத³த³ஸ்ஸனத்த²மேவ ஹி நிஸ்ஸயித்³தி⁴பாத³த³ஸ்ஸனம் கதம், அஞ்ஞதா² சதுப்³பி³த⁴தா ந ஸியாதி. அயமேத்த² பாளிவஸேன அத்த²வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³. இதா³னி படிலாப⁴புப்³ப³பா⁴கா³னம் வஸேன இத்³தி⁴பாதே³ விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ வுத்தம், தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ. இத⁴ இத்³தி⁴பாத³கதா² ஸங்கே²பேனேவ வுத்தாதி ஆஹ ‘‘வித்தா²ரேன பன…பே… வுத்தா’’தி.
கேசீதி அப⁴யகி³ரிவாஸினோ. தேஸு ஹி ஏகச்சே ‘‘இத்³தி⁴ நாம அனிப்ப²ன்னா’’தி வத³ந்தி, ஏகச்சே ‘‘இத்³தி⁴பாதோ³ பன அனிப்ப²ன்னோ’’தி வத³ந்தி, அனிப்ப²ன்னோதி ச பரமத்த²தோ அஸித்³தோ⁴, நத்தீ²தி அத்தோ². ஆப⁴தோதி அபி⁴த⁴ம்மபாட²தோ (விப⁴. 458) தீ³க⁴னிகாயட்ட²கதா²யம் (தீ³. நி. அட்ட². 2.287) ஆனீதோ புரிமனயதோ அஞ்ஞேனாகாரேன தே³ஸனாய பவத்தத்தா. ச²ந்தோ³ ஏவ இத்³தி⁴பாதோ³ ச²ந்தி³த்³தி⁴பாதோ³. ஏஸேவ நயோ ஸேஸேஸுபி. இமே பனாதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே ஆக³தா இத்³தி⁴பாதா³. ரட்ட²பாலத்தே²ரோ (ம. நி. 2.293; அ. நி. அட்ட². 1.1.210; அப. அட்ட². 2.ரட்ட²பாலத்தே²ரஅபதா³னவண்ணனாய வித்தா²ரோ) ‘‘ச²ந்தே³ ஸதி கத²ம் நானுஜானிஸ்ஸந்தீ’’தி ஸத்தாஹம் ப⁴த்தானி அபு⁴ஞ்ஜித்வா மாதாபிதரோ அனுஜானாபேத்வா பப்³ப³ஜித்வா ச²ந்த³மேவ அவஸ்ஸாய லோகுத்தரம் த⁴ம்மம் நிப்³ப³த்தேஸீதி ஆஹ ‘‘ரட்ட²பாலத்தே²ரோ…பே… நிப்³ப³த்தேஸீ’’தி. ஸோணத்தே²ரோ (மஹாவ. 243; அ. நி. 6.55; தே²ரகா³. அட்ட². தேரஸனிபாத; அப. அட்ட². 2.ஸோணகோடிவீஸத்தே²ரஅபதா³னவண்ணனாய வித்தா²ரோ) பா⁴வனமனுயுத்தோ ஆரத்³த⁴வீரியோ பரமஸுகு²மாலோ பாதே³ஸு போ²டேஸு ஜாதேஸுபி வீரியம் நப்படிபஸ்ஸம்பே⁴ஸீதி ஆஹ ‘‘ஸோணத்தே²ரோ வீரியம் து⁴ரம் கத்வா’’தி. ஸம்பூ⁴தத்தே²ரோ (தே²ரகா³. அட்ட². 2.ஸம்மூதத்தே²ரகா³தா²வண்ணனாய வித்தா²ரோ) ‘‘சித்தவதோ கிம் நாம ந ஸிஜ்ஜ²தீ’’தி சித்தம் புப்³ப³ங்க³மம் கத்வா பா⁴வனம் ஆராதே⁴ஸீதி ஆஹ ‘‘ஸம்பூ⁴தத்தே²ரோ சித்தம் து⁴ரம் கத்வா’’தி. மோக⁴த்தே²ரோ வீமம்ஸம் அவஸ்ஸயி, தஸ்மா தஸ்ஸ ப⁴க³வா ‘‘ஸுஞ்ஞதோ லோகம் அவேக்க²ஸ்ஸூ’’தி (ஸு. நி. 1125; பு³. வம். 54.353; மஹா. நி. 186; சூளனி. மோக⁴ராஜமாணவபுச்சா² 144; மோக⁴ராஜமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸே 88; நேத்தி. 5; பேடகோ. 22, 31) ஸுஞ்ஞதாகத²ம் கதே²ஸி, பஞ்ஞானிஸ்ஸிதமானனிக்³க³ஹத்த²ம், பஞ்ஞாய பரிக்³க³ஹத்த²ஞ்ச த்³விக்க²த்தும் புச்சி²தோ ஸமானோ பஞ்ஹம் கதே²ஸி. தேனாஹ ‘‘ஆயஸ்மா மோக⁴ராஜா வீமம்ஸம் து⁴ரம் கத்வா’’தி.
புனப்புனம் ச²ந்து³ப்பாத³னம் பேஸனம் விய ஹோதீதி ச²ந்த³ஸ்ஸ உபட்டா²னஸதி³ஸதா வுத்தா.
பரக்கமேனாதி பரக்கமஸீஸேன ஸூரபா⁴வம் வத³தி. தா²மபா⁴வதோ ச வீரியஸ்ஸ ஸூரபா⁴வஸதி³ஸதா த³ட்ட²ப்³பா³.
சிந்தனப்பதா⁴னத்தா சித்தஸ்ஸ மந்தஸம்விதா⁴னஸதி³ஸதா வுத்தா.
ஜாதிஸம்பத்தி நாம விஸிட்ட²ஜாதிதா. ‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு ச பஞ்ஞா ஸேட்டா²’’தி வீமம்ஸாய ஜாதிஸம்பத்திஸதி³ஸதா வுத்தா. ஸம்மோஹவினோத³னியம் (விப⁴. அட்ட². 433) பன சித்தித்³தி⁴பாத³ஸ்ஸ ஜாதிஸம்பத்திஸதி³ஸதா, வீமம்ஸித்³தி⁴பாத³ஸ்ஸ மந்தப³லஸதி³ஸதா ச யோஜிதா.
அனேகம் விஹிதம் வித⁴ம் ஏதஸ்ஸாதி அனேகவிஹிதந்தி ஆஹ ‘‘அனேகவித⁴’’ந்தி. வித⁴-ஸத்³தோ³ கோட்டா²ஸபரியாயோ ‘‘ஏகவிதே⁴ன ஞாணவத்தூ²’’திஆதீ³ஸு (விப⁴. 751) வியாதி ஆஹ ‘‘இத்³தி⁴வித⁴ந்தி இத்³தி⁴கோட்டா²ஸ’’ந்தி.
திவித⁴ஓகாஸாதி⁴க³மவண்ணனா
288. ‘‘ஸுக²ஸ்ஸா’’தி இத³ம் திண்ணம்பி ஸுகா²னம் ஸாதா⁴ரணவசனந்தி ஆஹ ‘‘ஜா²னஸுக²ஸ்ஸ மக்³க³ஸுக²ஸ்ஸ ப²லஸுக²ஸ்ஸா’’தி. நானப்பனாபத்ததாய பன அப்பதா⁴னத்தா உபசாரஜ்ஜா²னஸுக²ஸ்ஸ, விபஸ்ஸனாஸுக²ஸ்ஸ சேத்த² அக்³க³ஹணம். புரிமேஸு தாவ த்³வீஸு ஓகாஸாதி⁴க³மேஸு தீணிபி ஸுகா²னி லப்³ப⁴ந்தி, ததியே பன கத²ந்தி? தத்த² காமம் தீணி ந லப்³ப⁴ந்தி, த்³வே பன லப்³ப⁴ந்தியேவ. யதா²லாப⁴வஸேன ஹேதம் வுத்தம். ‘‘ஸக்க²ரகத²லம்பி மச்ச²கு³ம்ப³ம்பி சரந்தம்பி திட்ட²ந்தம்பீ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.249; ம. நி. 1.433; 2.259; அ. நி. 1.45, 46) விய. ஸம்ஸட்டோ²தி ஸம்ஸக்³க³ம் உபக³தோ ஸமங்கீ³பூ⁴தோ, ஸோ பன தேஹி ஸமன்னாக³தசித்தோபி ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘ஸம்பயுத்தசித்தோ’’தி. அரியத⁴ம்மந்தி அரியபா⁴வகரம் த⁴ம்மம். உபாயதோதி விதி⁴தோ. பத²தோதி மக்³க³தோ. காரணதோதி ஹேதுதோ. யேன ஹி விதி⁴னா த⁴ம்மானுத⁴ம்மபடிபத்தி ஹோதி, ஸோ உபேதி ஏதேனாதி உபாயோ, ஸோ தத³தி⁴க³மஸ்ஸ மக்³க³பா⁴வதோ பதோ², தஸ்ஸ கரணதோ காரணந்தி ச வுச்சதி.
‘‘அனிச்சந்திஆதி³வஸேன மனஸி கரோதீ’’தி ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் விவரிதும் ‘‘யோனிஸோ மனஸிகாரோ நாமா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² உபாயமனஸிகாரோதி குஸலத⁴ம்மப்பவத்தியா காரணபூ⁴தோ மனஸிகாரோ. பத²மனஸிகாரோதி தஸ்ஸ ஏவ மக்³க³பூ⁴தோ மனஸிகாரோ. அனிச்சேதி ஆதி³அந்தவந்ததாய, அனச்சந்திகதாய ச அனிச்சே தேபூ⁴மகே ஸங்கா²ரே ‘‘அனிச்ச’’ந்தி மனஸிகாரோதி யோஜனா. ஏஸேவ நயோ ஸேஸேஸுபி. அயம் பன விஸேஸோ தஸ்மிம்யேவ உத³யப்³ப³யபடிபீளனதாய து³க்க²னதோ, து³க்க²மதோ ச து³க்கே², அவஸவத்தனத்தே²ன, அனத்தஸபா⁴வதாய ச அனத்தனி, அஸுசிஸபா⁴வதாய அஸுபே⁴. ஸப்³ப³ம்பி ஹி தேபூ⁴மகம் ஸங்க²தம் கிலேஸாஸுசிபக்³க⁴ரணதோ ‘‘அஸுப⁴’’ந்த்வேவ வத்தும் அரஹதி. ஸச்சானுலோமிகேன வாதி ஸச்சாபி⁴ஸமயஸ்ஸ அனுலோமனவஸேன. ‘‘சித்தஸ்ஸ ஆவட்டனா’’திஆதி³னா ஆவஜ்ஜனாய பச்சயபூ⁴தா ததோ புரிமுப்பன்னா மனோத்³வாரிகா குஸலஜவனப்பவத்தி ப²லவோஹாரேனேவ ததா² வுத்தா. தஸ்ஸா ஹி வஸேன ஸா குஸலுப்பத்தியா உபனிஸ்ஸயோ ஹோதீதி. ஆவஜ்ஜனா ஹி ப⁴வங்க³சித்தம் ஆவட்டேதீதி சித்தஸ்ஸ ஆவட்டனா, அனு அனு ஆவட்டேதீதி அன்வாவட்டனா. ப⁴வங்கா³ரம்மணதோ அஞ்ஞம் ஆபு⁴ஜதீதி ஆபோ⁴கோ³. ஸமன்னாஹரதீதி ஸமன்னாஹாரோ. ததே³வாரம்மணம் அத்தானம் அனுப³ந்தி⁴த்வா அனுப³ந்தி⁴த்வா உப்பஜ்ஜமானே மனஸி கரோதி ட²பேதீதி மனஸிகாரோ. அயம் வுச்சதீதி அயம் உபாயமனஸிகாரலக்க²ணோ யோனிஸோமனஸிகாரோ நாம வுச்சதி, யஸ்ஸ வஸேன புக்³க³லோ து³க்கா²தீ³னி ஸச்சானி ஆவஜ்ஜிதும் ஸக்கோதி.
அஸம்ஸட்டோ²தி ந ஸம்ஸட்டோ² காமாதீ³ஹி விவித்தோ வினாபூ⁴தோ. காமாதி³விஸம்ஸக்³க³ஹேது உப்பஜ்ஜனகஸுக²ம் நாம விவேகஜம் பீதிஸுக²ந்தி ஆஹ ‘‘பட²மஜ்ஜா²னஸுக²’’ந்தி. காமம் பட²மஜ்ஜா²னஸுக²ம்பி ஸோமனஸ்ஸமேவ, ஸுத்தேஸு பன தம் காயிகஸுக²ஸ்ஸாபி பச்சயபா⁴வதோ விஸேஸதோ ‘‘ஸுக²’’ந்த்வேவ வுச்சதீதி இதா⁴பி ஜா²னபூ⁴தம் ஸோமனஸ்ஸம் ஸுக²ந்தி, இதரம் ஸோமனஸ்ஸம். தேன வுத்தம் ‘‘ஸுகா²’’தி. ஹேதும்ஹி நிஸ்ஸக்கவசனந்தி ஆஹ ‘‘ஜா²னஸுக²பச்சயா’’தி. அபராபரம் ஸோமனஸ்ஸந்தி ஜா²னாதி⁴க³மஹேது பச்சவேக்க²ணாதி³வஸேன புனப்புனம் உப்பஜ்ஜனகஸோமனஸ்ஸம்.
பமோத³னம் பமுதோ³, தருணபீதி, ததோ பமுதா³. ‘‘பாமோஜ்ஜம் பீதத்தா²யா’’திஆதீ³ஸு தருணபீதி ‘‘பாமோஜ்ஜ’’ந்தி வுச்சதி, இத⁴ பன பகட்டோ² முதோ³ பமுதோ³ பாமோஜ்ஜந்தி அதி⁴ப்பேதம், தஞ்ச ஸோமனஸ்ஸரஹிதம் நத்தீ²தி அவினாபா⁴விதாய ‘‘ப³லவதரம் பீதிஸோமனஸ்ஸ’’ந்தி வுத்தம். ஜா²னஸ்ஸ உஜுவிபச்சனீகதம் ஸந்தா⁴ய ‘‘பஞ்ச நீவரணானி விக்க²ம்பே⁴த்வா’’தி வுத்தம். ஜா²னம் பன ததே³கட்டே² ஸப்³பே³பி கிலேஸே, ஸப்³பே³பி அகுஸலே த⁴ம்மே விக்க²ம்பே⁴தியேவ, அத்தனோ ஓகாஸம் க³ஹேத்வா திட்ட²தி படிபக்க²த⁴ம்மேஹி அனபி⁴ப⁴வனீயதோ. தஸ்மாதி ஓகாஸக்³க³ஹணதோ, லத்³தோ⁴காஸதாயாதி அத்தோ². மக்³க³ப²லஸுகா²தி⁴க³மாய ஓகாஸபா⁴வதோ வா ஓகாஸோ, அஸ்ஸ அதி⁴க³மோ ஓகாஸாதி⁴க³மோ. புரிமபக்கே² பன ஓகாஸம் அவஸரம் அதி⁴க³ச்ச²தி ஏதேனாதி ஓகாஸாதி⁴க³மோ.
ரூபஸபா⁴வதாய, ஏகந்தரூபாதீ⁴னவுத்திதாய, ஸவிப்பா²ரிகதாய ச ஆனாபானவிதக்கவிசாரானம் தூ²லபா⁴வம் அனுஜானந்தோ ‘‘காயவசீஸங்கா²ரா தாவ ஓளாரிகா ஹோந்தூ’’தி ஆஹ. தப்³பி³து⁴ரதாய பன ஏகச்சானம் வேத³னாஸஞ்ஞானம் தூ²லதம் அனனுஜானந்தோ ‘‘சித்தஸங்கா²ரா கத²ம் ஓளாரிகா’’தி ஆஹ. இதரோ ‘‘அப்பஹீனத்தா’’தி காரணம் வத்வா ‘‘காயஸங்கா²ரா ஹீ’’திஆதி³னா தமத்த²ம் விவரதி. தேதி சித்தஸங்கா²ரா. அப்பஹீனா ஸங்கா²ரா லப்³ப⁴மானஸங்கா²ரனிமித்ததாய ‘‘ஓளாரிகா’’தி வத்தும் அரஹந்தி, பஹீனா பன தத³பா⁴வதோ ‘‘ஸுகு²மா’’தி ஆஹ ‘‘பஹீனே உபாதா³ய அப்பஹீனத்தா ஓளாரிகா நாம ஜாதா’’தி. பாளியம் ‘‘காயஸங்கா²ரானம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴யா’’தி வுத்தத்தா ‘‘ஸுக²ந்தி சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகப²லஸமாபத்திஸுக²’’ந்தி வுத்தம். ‘‘சித்தஸங்கா²ரானம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴யா’’தி பன வுத்தத்தா ‘‘நிரோதா⁴ வுட்ட²ஹந்தஸ்ஸா’’தி வுத்தம். வசீஸங்கா²ரபடிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ காயஸங்கா²ரபடிப்பஸ்ஸத்³தி⁴யாவ ஸித்³தா⁴தி வேதி³தப்³பா³. தேனேவாஹ ‘‘து³திய…பே… விஸும் ந வுத்தானீ’’தி. பாளியம் பன அத்த²தோ ஸித்³தா⁴பி ஸுபாகடபா⁴வேன விபா⁴வேதும் ஸரூபதோ க³ண்ஹாதி. ந ஹி அரியவினயே அத்தா²பத்திவிபா⁴வனா அபி⁴த⁴ம்மதே³ஸனாய பகதீதி. யதா² நீவரணவிக்க²ம்ப⁴னஞ்ச பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ அதி⁴க³மாய உபாயோ, ஏவம் ஸுக²து³க்க²விக்க²ம்ப⁴னம் சதுத்த²ஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ அதி⁴க³மாய உபாயோதி ‘‘சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் ஸுக²ம் து³க்க²ம் விக்க²ம்பே⁴த்வா’’தி வுத்தம். ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ.
அவிஜ்ஜாராகா³தீ³ஹி ஸஹ வஜ்ஜேஹீதி ஸாவஜ்ஜம், அகுஸலம், தத³பா⁴வதோ அனவஜ்ஜம் குஸலம். அத்தனோ ஹிதஸுக²ம் ஆகங்க²ந்தேன ஸேவனீயதோ ஸேவிதப்³ப³ம், குஸலம், தப்³பி³பரியாயதோ ந ஸேவிதப்³ப³ம், அகுஸலம். லாமகபா⁴வேன ஹீனம், அகுஸலம், ஸேட்ட²பா⁴வேன பணீதம், குஸலந்தி ஸாவஜ்ஜது³காத³யோ தயோபி து³கா யதா²ரஹம் ஏதேஸம் குஸலாகுஸலகம்மபதா²னம் வஸேனேவ வேதி³தப்³பா³. ஸப்³ப³ந்தி யதா²வுத்தம் ஸப்³ப³ம் சதூஹி து³கேஹி ஸங்க³ஹிதம் த⁴ம்மஜாதம். யதா²ரஹம் கண்ஹஞ்ச ஸுக்கஞ்ச படித்³வந்தி³பா⁴வதோ, ஸப்படிபா⁴க³ஞ்ச அப்படிபா⁴க³ஞ்ச அத்³வயபா⁴வதோ. வட்டபடிச்சா²தி³கா அவிஜ்ஜா பஹீயதி சதுன்னம் அரியஸச்சானம் ஸம்மதே³வ படிவிஜ்ஜ²னதோ. ததோ ஏவ அரஹத்தமக்³க³விஜ்ஜா உப்பஜ்ஜதி. ஸுக²ந்தி ஏவம் கம்மபத²முகே²ன தேபூ⁴மகத⁴ம்மே ஸம்மஸித்வா விபஸ்ஸனம் உஸ்ஸுக்காபேத்வா மக்³க³படிபாடியா அரஹத்தே பதிட்ட²ஹந்தஸ்ஸ யம் அரஹத்தமக்³க³ஸுக²ஞ்சேவ அரஹத்தப²லஸுக²ஞ்ச, தம் இத⁴ ‘‘ஸுக²’’ந்தி அதி⁴ப்பேதம். அந்தோக³தா⁴ ஏவ நானந்தரியபா⁴வதோ.
அட்ட²திம்ஸாரம்மணவஸேனாதி பாளியம் ஆக³தானம் அட்ட²திம்ஸாய கம்மட்டா²னானம் வஸேன. வித்தா²ரேத்வா கதே²தப்³பா³ பட²மஜ்ஜா²னாதி³வஸேன ஆக³தத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘கத²’’ந்திஆதி³னா தமேவ வித்தா²ரேத்வா கத²னம் நயதோ த³ஸ்ஸேதி. ‘‘சதுவீஸதியா டா²னேஸூ’’திஆதீ³ஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் மஹாபரினிப்³பா³னவண்ணனாயம் (தீ³. நி. அட்ட². 2.219) வுத்தமேவ. ‘‘நிரோத⁴ஸமாபத்திம் பாபேத்வா’’தி இமினா அரூபஜ்ஜா²னானிபி க³ஹிதானி ஹோந்தி தேஹி வினா நிரோத⁴ஸமாபத்திஸமாபஜ்ஜனஸ்ஸ அஸம்ப⁴வதோ, சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸபா⁴வத்தா ச தேஸம். த³ஸ உபசாரஜ்ஜா²னானீதி ட²பேத்வா காயக³தாஸதிம் ஆனாபானஞ்ச அட்ட² அனுஸ்ஸதியோ, ஸஞ்ஞாவவத்தா²னஞ்சாதி த³ஸ உபசாரஜ்ஜா²னானி. அதி⁴ஸீலம் நாம ஸமாதி⁴ஸம்வத்தனியந்தி தஸ்ஸ ஹேட்டி²மந்தேன பட²மஜ்ஜா²னம் பரியோஸானந்தி வுத்தம் ‘‘அதி⁴ஸீலஸிக்கா² பட²மம் ஓகாஸாதி⁴க³மம் ப⁴ஜதீ’’தி. அதி⁴சித்தம் நாம சதுத்த²ஜ்ஜா²னனிட்ட²ம் தத³ந்தோக³த⁴த்தா அரூபஜ்ஜா²னானம், தப்பரியோஸானத்தா ப²லஜ்ஜா²னானந்தி வுத்தம் ‘‘அதி⁴சித்தஸிக்கா² து³திய’’ந்தி. மத்த²கப்பத்தா அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா² நாம அக்³க³மக்³க³விஜ்ஜாதி ஆஹ ‘‘அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா² ததிய’’ந்தி. ஸிக்க²த்தயவஸேன தயோ ஓகாஸாதி⁴க³மே நீஹரந்தேன யதா²ரஹம் தம்தம்ஸுத்தவஸேனபி நீஹரிதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸாமஞ்ஞப²லேபீ’’திஆதி³மாஹ.
யத³க்³கே³ன ச திஸ்ஸோ ஸிக்கா² யதா²க்கமம் தயோ ஓகாஸாதி⁴க³மே ப⁴ஜந்தி, தத³க்³கே³ன தப்பதா⁴னத்தா யதா²க்கமம் தீணி பிடகானி தே ப⁴ஜந்தீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தீஸு பனா’’திஆதி³ வுத்தம். தீணி பிடகானி விப⁴ஜித்வாதி திண்ணம் ஓகாஸாதி⁴க³மானம் வஸேன யதா²னுபுப்³ப³ம் தீணி பிடகானி வித்தா²ரேத்வா கதே²தும் லபி⁴ஸ்ஸாமாதி. ஸமோதா⁴னேத்வாதி ஸமாயோஜேத்வா தத்த² வுத்தமத்த²ம் இமஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ அத்த²பா⁴வேன ஸமானேத்வா. து³க்கதி²தந்தி அஸம்ப³ந்த⁴கத²னேன, அதிபபஞ்சகத²னேன வா து³ட்டு² கதி²தந்தி ந ஸக்கா வத்தும் ததா²கத²னஸ்ஸேவ ஸுகத²னபா⁴வதோதி ஆஹ ‘‘தேபிடகம்…பே… ஸுகதி²தம் ஹோதீ’’தி.
சதுஸதிபட்டா²னவண்ணனா
289. ந கேவலம் அபி⁴த⁴ம்மபரியாயேனேவ குஸலட்டோ² க³ஹேதப்³போ³, அத² கோ² பா³ஹிதிகபரியாயேன பீதி ஆஹ ‘‘ப²லகுஸலஸ்ஸ சா’’தி. கே²மட்டே²னாதி சதூஹிபி யோகே³ஹி அனுபத்³த³வபா⁴வேன. ஸம்மா ஸமாஹிதோதி ஸமத²வஸேன சேவ விபஸ்ஸனாவஸேன ச ஸுட்டு² ஸமாஹிதோ. ஏகக்³க³சித்தோதி விக்கே²பஸ்ஸ தூ³ரஸமுஸ்ஸாரிதத்தா ஏகக்³க³தம் அவிக்கே²பம் பத்தசித்தோ. அத்தனோ காயதோதி அஜ்ஜ²த்தம் காயே காயானுபஸ்ஸனாவஸேன ஸம்மா ஸமாஹிதசித்தோ ஸமானோ ‘‘ஸமாஹிதோ யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி பஸ்ஸதீ’’தி (ஸம். நி. 3.5; 5.1071, 1072; நேத்தி. 40; மி. ப. 1.14) வசனதோ. தத்த² ஞாணத³ஸ்ஸனம் நிப்³ப³த்தேந்தோ ததோ ப³ஹித்³தா⁴ பரஸ்ஸ காயேபி ஞாணத³ஸ்ஸனம் நிப்³ப³த்தேதி. தேனாஹ ‘‘பரஸ்ஸ காயாபி⁴முக²ம் ஞாணம் பேஸேதீ’’தி. ஸம்மா விப்பஸீத³தீதி ஸம்மா ஸமாதா⁴னபச்சயேன அபி⁴ப்பஸாதே³ன ஞாணூபஸஞ்ஹிதேன அஜ்ஜ²த்தம் காயம் ஓகப்பேதி. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³ப³ட்டா²னேஸு. ஸதி கதி²தாதி யோஜனா. லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகா கதி²தா அனுபஸ்ஸனாஞாணத³ஸ்ஸனானம் தது³ப⁴யஸாதா⁴ரணபா⁴வதோ.
ஸத்தஸமாதி⁴பரிக்கா²ரவண்ணனா
290. ஏத்தா²தி இமிஸ்ஸா கதா²ய. ஜா²னக்க²ஸ்ஸ வீரியசக்கஸ்ஸ அரியமக்³க³ரத²ஸ்ஸ ஸீலம் விபூ⁴ஸனபா⁴வேன வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘அலங்காரோ பரிக்கா²ரோ நாமா’’தி. ஸத்தஹி நக³ரபரிக்கா²ரேஹீதி நக³ரம் பரிவாரேத்வா ரக்க²ணகேஹி கதபரிக்கே²போ, பரிகா², உத்³தா³போ, பாகாரோ, ஏஸிகா, பலிகா⁴, பாகாரபக்க²ண்டி³லந்தி இமேஹி ஸத்தஹி நக³ரபரிக்கா²ரேஹி. ஸம்ப⁴ரீயதி ப²லம் ஏதேனாதி ஸம்பா⁴ரோ, காரணம். பே⁴ஸஜ்ஜஞ்ஹி ப்³யாதி⁴வூபஸமனேன ஜீவிதஸ்ஸ காரணம். பரிவாரபரிக்கா²ரவஸேனாதி பரிவாரஸங்கா²தபரிக்கா²ரவஸேன. பரிக்கா²ரோ ஹி ஸம்மாதி³ட்டி²யாத³யோ மக்³க³த⁴ம்மா ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸ ஸஹஜாதாதி³பச்சயபா⁴வேன பரிகரணதோ அபி⁴ஸங்க²ரணதோ. உபேச்ச நிஸ்ஸீயதீதி உபனிஸா, ஸஹ உபனிஸாயாதி ஸஉபனிஸோதி ஆஹ ‘‘ஸஉபனிஸ்ஸயோ’’தி, ஸஹகாரீகாரணபூ⁴தோ த⁴ம்மஸமூஹோ இத⁴ ‘‘உபனிஸ்ஸயோ’’தி அதி⁴ப்பேதோ. ஸம்மா பஸத்தா² ஸுந்த³ரா தி³ட்டி² ஏதஸ்ஸாதி ஸம்மாதி³ட்டி², புக்³க³லோ, தஸ்ஸ ஸம்மாதி³ட்டி²ஸ்ஸ. ஸோ பன யஸ்மா பதிட்டி²தஸம்மாதி³ட்டி²கோ, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ஸம்மாதி³ட்டி²யம் டி²தஸ்ஸா’’தி. ஸம்மாஸங்கப்போ பஹோதீதி மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி²யா து³க்கா²தீ³ஸு பரிஜானனாதி³கிச்சம் ஸாதே⁴ந்தியா காமவிதக்காதி³கே ஸமுக்³கா⁴டேந்தோ ஸம்மாஸங்கப்போ யதா² அத்தனோ கிச்சஸாத⁴னே பஹோதி, ததா² பவத்திம் பனஸ்ஸ த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸம்மாஸங்கப்போ பவத்ததீ’’தி. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³பதே³ஸூதி ‘‘ஸம்மாஸங்கப்பஸ்ஸ ஸம்மாவாசா பஹோதீ’’திஆதீ³ஸு ஸேஸபதே³ஸு யதா²வுத்தமத்த²ம் அதிதி³ஸதி.
ஏத்த² ச யஸ்மா நிப்³பா³னாதி⁴க³மாய படிபன்னஸ்ஸ யோகி³னோ ப³ஹூபகாரா ஸம்மாதி³ட்டி². ததா² ஹி ஸா ‘‘பஞ்ஞாபஜ்ஜோதோ, பஞ்ஞாஸத்த²’’ந்தி ச வுத்தா. தாய ஹி ஸோ அவிஜ்ஜந்த⁴காரம் வித⁴மித்வா கிலேஸசோரே கா⁴தேந்தோ கே²மேன நிப்³பா³னம் பாபுணாதி, தஸ்மா அரியமக்³க³கதா²யம் ஸம்மாதி³ட்டி² ஆதி³தோ க³ய்ஹதி, இத⁴ பன புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னதே³ஸனாய ‘‘ஸம்மாதி³ட்டி²ஸ்ஸா’’தி வுத்தம். யஸ்மா பன ஸம்மாதி³ட்டி²புக்³க³லோ நேக்க²ம்மஸங்கப்பாதி³வஸேன ஸம்மதே³வ ஸங்கப்பேதி, ந மிச்சா²காமஸங்கப்பாதி³வஸேன, தஸ்மா ஸம்மாதி³ட்டி²ஸ்ஸ ஸம்மாஸங்கப்போ பஹோதி. யஸ்மா ச ஸம்மாஸங்கப்போ ஸம்மாவாசாய உபகாரகோ. யதா²ஹ ‘‘புப்³பே³ கோ² க³ஹபதி விதக்கேத்வா விசாரேத்வா பச்சா² வாசம் பி⁴ந்த³தீ’’தி, (ஸம். நி. 2.348) தஸ்மா ஸம்மாஸங்கப்பஸ்ஸ ஸம்மாவாசா பஹோதி. யஸ்மா பன ‘‘இத³ஞ்சித³ஞ்ச கரிஸ்ஸாமா’’தி ஹி பட²மம் வாசாய ஸம்வித³ஹித்வா யேபு⁴ய்யேன தே தே கம்மந்தா ஸம்மா பயோஜீயந்தி, தஸ்மா வாசா காயகம்மஸ்ஸ உபகாரிகாதி ஸம்மாவாசஸ்ஸ ஸம்மாகம்மந்தோ பஹோதி. யஸ்மா பன சதுப்³பி³த⁴ம் வசீது³ச்சரிதம், திவித⁴ஞ்ச காயது³ச்சரிதம் பஹாய உப⁴யம் ஸுசரிதம் பூரேந்தஸ்ஸேவ ஆஜீவட்ட²மகஸீலம் பூரதி, ந இதரஸ்ஸ, தஸ்மா ஸம்மாவாசஸ்ஸ ஸம்மாகம்மந்தஸ்ஸ ச ஸம்மாஆஜீவோ பஹோதி. விஸுத்³தி⁴தி³ட்டி²ஸமுதா³க³தஸம்மாஆஜீவஸ்ஸ யோனிஸோ பதா⁴னஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதோ ஸம்மாஆஜீவஸ்ஸ ஸம்மாவாயாமோ பஹோதி. யோனிஸோ பத³ஹந்தஸ்ஸ காயாதீ³ஸு சதூஸு வத்தூ²ஸு ஸதி ஸூபட்டி²தா ஹோதீதி ஸம்மாவாயாமஸ்ஸ ஸம்மாஸதி பஹோதி. யஸ்மா ஏவம் ஸூபட்டி²தா ஸதி ஸமாதி⁴ஸ்ஸ உபகாரானுபகாரானம் த⁴ம்மானம் க³தியோ ஸமன்னேஸித்வா பஹோதி ஏகத்தாரம்மணே சித்தம் ஸமாதா⁴தும், தஸ்மா ஸம்மாஸதிஸ்ஸ ஸம்மாஸமாதி⁴ பஹோதீதி. அயஞ்ச நயோ புப்³ப³பா⁴கே³ நானாக்க²ணிகானம் ஸம்மாதி³ட்டி²ஆதீ³னம் வஸேன வுத்தோ, மக்³க³க்க²ணே பன ஸம்மாதி³ட்டி²ஆதீ³னம் தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஸஹஜாதாதி³வஸேன வுத்தோ ‘‘ஸம்மாதி³ட்டி²ஸ்ஸ ஸம்மாஸங்கப்போ பஹோதீ’’திஆதீ³னம் பதா³னமத்தோ² யுத்தோ, அயமேவ ச இதா⁴தி⁴ப்பேதோ. தேனாஹ ‘‘அயம் பனத்தோ²’’திஆதி³.
மக்³க³ஞாணேதி மக்³க³பரியாபன்னஞாணே டி²தஸ்ஸ தம்ஸமங்கி³னோ. மக்³க³பஞ்ஞா ஹி சதுன்னம் ஸச்சானம் ஸம்மாத³ஸ்ஸனட்டே²ன ‘‘மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டீ²’’தி வுத்தா, ஸா ஏவ நேஸம் யாதா²வதோ ஜானனதோ படிவிஜ்ஜ²னதோ இத⁴ ‘‘மக்³க³ஞாண’’ந்திபி வுத்தா. மக்³க³விமுத்தீதி மக்³கே³ன கிலேஸானம் விமுச்சனம் ஸமுச்சே²த³ப்பஹானமேவ. ப²லஸம்மாதி³ட்டி² ஏவ ‘‘ப²லஸம்மாஞாண’’ந்தி பரியாயேன வுத்தம், பரியாயவசனஞ்ச வுத்தனயானுஸாரேன வேதி³தப்³ப³ம். ப²லவிமுத்தி பன படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.
அமதஸ்ஸ த்³வாராதி அரியமக்³க³மாஹ. ஸோ பன வினா ச ஆசரியமுட்டி²னா அனந்தரம் அபா³ஹிரம் கரித்வா யாவதே³வ மனுஸ்ஸேஹி ஸுப்பகாஸிதத்தா விவடோ. த⁴ம்மவினீதாதி அரியத⁴ம்மே வினீதா. ஸோ பனேத்த² கிலேஸானம் ஸமுச்சே²த³வினயவஸேன வேதி³தப்³போ³தி ஆஹ ‘‘ஸம்மானிய்யானேன நிய்யாதா’’தி.
அத்தீ²தி புது²த்த²விஸயம் நிபாதபத³ம் ‘‘அத்தி² இமஸ்மிம் காயே கேஸா’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.377; ம. நி. 1.110; 3.154; ஸம். நி. 4.127; அ. நி. 6.29; 10.60; விப⁴. 356; கு². பா. 2.1.த்³வத்திம்ஸஆகார; நேத்தி. 47) வியாதி ஆஹ ‘‘அனாகா³மினோ ச அத்தீ²’’தி. தேனேவாஹ ‘‘அத்தி² சேவேத்த² ஸகதா³கா³மினோ’’தி. ப³ஹித்³தா⁴ ஸம்யோஜனபச்சயோ நிப்³ப³த்திஹேதுபூ⁴தோ புஞ்ஞபா⁴கோ³ ஏதிஸ்ஸா அத்தீ²தி புஞ்ஞபா⁴கா³, அதிஸயவிஸிட்டோ² சேத்த² அத்தி²அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஓத்தப்பமானோதி உத்தஸந்தோ பா⁴யந்தோ. ந பன நத்தி², அத்தி² ஏவாதி தீ³பேதி.
291. அஸ்ஸாதி வேஸ்ஸவணஸ்ஸ. லத்³தி⁴ பன ந அத்தி² படிவித்³த⁴ஸச்சத்தா. ‘‘அபி⁴ஸமயே விஸேஸோ நத்தீ²’’தி ஏதேன ஸப்³பே³பி ஸப்³ப³ஞ்ஞுகு³ணா ஸப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் ஸதி³ஸா ஏவாதி த³ஸ்ஸேதி.
292. காரணஸ்ஸ ஏகரூபத்தா இமானி பன பதா³னீதி ந கேவலம் ‘‘தயித³ம் ப்³ரஹ்மசரிய’’ந்திஆதீ³னி பதா³னி, அத² கோ² ‘‘இமமத்த²ம் ஜனவஸபோ⁴ யக்கோ²’’திஆதீ³னி பதா³னி பீதி.
ஜனவஸப⁴ஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா.