11. கேவட்டஸுத்தவண்ணனா

கேவட்டக³ஹபதிபுத்தவத்து²வண்ணனா

481. பாவாரிகம்ப³வனேதி பாவாரிகஸேட்டி²னோ அம்ப³ப³ஹுலே உபவனே. தம் கிர ஸோ ஸேட்டீ² ப⁴க³வதோ அனுச்ச²விகம் க³ந்த⁴குடிம், பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ச ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னகுடிமண்ட³பாதீ³னி ஸம்பாதே³த்வா பாகாரபரிக்கி²த்தம் த்³வாரகோட்ட²கஸம்பன்னம் கத்வா பு³த்³த⁴ப்பமுக²ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிய்யாதேஸி, புரிமவோஹாரேன பன ‘‘பாவாரிகம்ப³வன’’ந்தி வுச்சதி, தஸ்மிம் பாவாரிகம்ப³வனே. கேவட்டோதி இத³ம் தஸ்ஸ நாமம் கேவட்டேஹி ஸம்ரக்கி²தத்தா, தேஸம் வா ஸந்திகே ஸம்வட்³டி⁴தத்தாதி கேசி. ‘‘க³ஹபதிபுத்தஸ்ஸா’’தி ஏத்த² காமம் ததா³ ஸோ க³ஹபதிட்டா²னே டி²தோ, பிது பனஸ்ஸ அசிரகாலம்கததாய புரிமஸமஞ்ஞாய ‘‘க³ஹபதிபுத்தோ’’ த்வேவ வோஹரீயதி, தேனாஹ ‘‘க³ஹபதி மஹாஸாலோ’’தி. மஹாவிப⁴வதாய மஹாஸாரோ, க³ஹபதீதி அத்தோ² ர-காரஸ்ஸ ல-காரம் கத்வா ‘‘மஹாஸாலோ ஸுகு²மாலோ அஹ’’ந்திஆதீ³ஸு (அ. நி. 3.39) விய. ஸத்³தா⁴ஸம்பன்னோதி போது²ஜ்ஜனிகாய ஸத்³தா⁴ய வஸேன ஸத்³தா⁴ ஸமன்னாக³தோ.

ஸமித்³தா⁴தி ஸம்மதே³வ இத்³தா⁴, இத்³தி⁴யா விப⁴வஸம்பத்தியா வேபுல்லப்பத்தாதி அத்தோ². ‘‘ஏஹி த்வம் பி⁴க்கு² அன்வத்³த⁴மாஸம், அனுமாஸம், அனுஸம்வச்ச²ரம் வா மனுஸ்ஸானம் பஸாதா³ய இத்³தி⁴பாடிஹாரியம் கரோஹீ’’தி ஏகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆணாபனம் தஸ்மிம் டா²னே தஸ்ஸ ட²பனம் நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘டா²னந்தரே ட²பேதூ’’தி. உத்தரிமனுஸ்ஸானம் த⁴ம்மதோதி உத்தரிமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தா⁴தீ³னம் அதி⁴க³மத⁴ம்மதோ. நித்³தா⁴ரணே சேதம் நிஸ்ஸக்கம். இத்³தி⁴பாடிஹாரியஞ்ஹி ததோ நித்³தா⁴ரேதி. மனுஸ்ஸத⁴ம்மதோ உத்தரீதி பகதிமனுஸ்ஸத⁴ம்மதோ உபரி. பஜ்ஜலிதபதீ³போதி பஜ்ஜலந்தோ பதீ³போ.

482. ந த⁴ம்ஸேமீதி கு³ணஸம்பத்திதோ ந சாவேமி, தேனாஹ ‘‘ஸீலபே⁴த³’’ந்திஆதி³. விஸ்ஸாஸம் வட்³டே⁴த்வா ப⁴க³வதி அத்தனோ விஸ்ஸத்த²பா⁴வம் ப்³ரூஹேத்வா விபூ⁴தம் பாகடம் கத்வா.

இத்³தி⁴பாடிஹாரியவண்ணனா

483-4. ஆதீ³னவந்தி தோ³ஸம். க³ந்தா⁴ரீதி சூளக³ந்தா⁴ரீ, மஹாக³ந்தா⁴ரீதி த்³வே க³ந்தா⁴ரீவிஜ்ஜா. தத்த² சூளக³ந்தா⁴ரீ நாம திவஸ்ஸதோ ஓரம் மதானம் ஸத்தானம் உபபன்னட்டா²னஜானனவிஜ்ஜா. மஹாக³ந்தா⁴ரீ தம்பி ஜானாதி ததோ உத்தரிபி இத்³தி⁴வித⁴ஞாணகப்பம் யேபு⁴ய்யேன இத்³தி⁴வித⁴கிச்சம் ஸாதே⁴தி. தஸ்ஸா கிர விஜ்ஜாய ஸாத⁴கோ புக்³க³லோ தாதி³ஸே தே³ஸகாலே மந்தம் பரிஜப்பித்வா ப³ஹுதா⁴பி அத்தானம் த³ஸ்ஸேதி, ஹத்தி²ஆதீ³னிபி த³ஸ்ஸேதி, த³ஸ்ஸனீயோபி ஹோதி, அக்³கி³த²ம்ப⁴ம்பி கரோதி, ஜலத²ம்ப⁴ம்பி கரோதி, ஆகாஸேபி அத்தானம் த³ஸ்ஸேதி. ஸப்³ப³ம் இந்த³ஜாலஸதி³ஸம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். அட்டோதி து³க்கி²தோ பா³தி⁴தோ, தேனாஹ ‘‘பீளிதோ’’தி.

ஆதே³ஸனாபாடிஹாரியவண்ணனா

485. காமம் ‘‘சேதஸிக’’ந்தி பத³ம் யே சேதஸி நியுத்தா சித்தேன ஸம்பயுத்தா, தேஸம் ஸாதா⁴ரணவசனம், ஸாதா⁴ரணே பன க³ஹிதே சித்தவிஸேஸோ க³ஹிதோவ ஹோதி, ஸாமஞ்ஞஜோதனா ச விஸேஸே அவதிட்ட²தீதி சேதஸிகக்³க³ஹணஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயம் விவரந்தோ ‘‘ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸம் அதி⁴ப்பேத’’ந்தி ஆஹ. ஸோமனஸ்ஸக்³க³ஹணேன சேத்த² ததே³கட்டா² ராகா³த³யோ, ஸத்³தா⁴த³யோ ச த³ஸ்ஸிதா ஹோந்தி, தோ³மனஸ்ஸக்³க³ஹணேன தோ³ஸாத³யோ. விதக்கவிசாரா பன ஸரூபேனேவ த³ஸ்ஸிதா. ஏவம் தவ மனோதி இமினா ஆகாரேன தவ மனோ பவத்தோதி அத்தோ². கேன பகாரேன பவத்தோதி ஆஹ ‘‘ஸோமனஸ்ஸிதோ வா’’திஆதி³. ‘‘ஏவம் தவ மனோ’’தி இத³ம் பன ஸோமனஸ்ஸிததாதி³மத்தத³ஸ்ஸனம், ந பன யேன யேன ஸோமனஸ்ஸிதோ வா தோ³மனஸ்ஸிதோ வா, தம் தம் த³ஸ்ஸனம். து³தியந்தி ‘‘இத்த²ம்பி தே மனோ’’தி இத³ம். இதிபீதி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ நித³ஸ்ஸனத்தோ² ‘‘அத்தீ²தி கோ², கச்சான, அயமேகோ அந்தோ’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 2.15; 3.90) விய, தேனாஹ ‘‘இமஞ்ச இமஞ்ச அத்த²ம் சிந்தயமான’’ந்தி பி-ஸத்³தோ³ வுத்தத்த²ஸம்பிண்ட³னத்தோ². பரஸ்ஸ சிந்தம் மனதி ஜானாதி ஏதேனாதி சிந்தாமணி. தஸ்ஸா கிர விஜ்ஜாய ஸாத⁴கோ புக்³க³லோ தாதி³ஸே தே³ஸகாலே மந்தம் பரிஜப்பித்வா யஸ்ஸ சித்தம் ஜானிதுகாமோ, தஸ்ஸ தி³ட்ட²ஸுதாதி³விஸேஸஸஞ்ஜானனமுகே²ன சித்தாசாரம் அனுமினந்தோ கதே²தீதி கேசி. அபரே ‘‘வாசம் நிச்ச²ராபேத்வா தத்த² அக்க²ரஸல்லக்க²ணவஸேனா’’தி வத³ந்தி.

அனுஸாஸனீபாடிஹாரியவண்ணனா

486. பவத்தேந்தாதி பவத்தனகா ஹுத்வா, பவத்தனவஸேனாதி அத்தோ². ‘‘ஏவ’’ந்தி ஹி பத³ம் யதா²னுஸிட்டா²ய அனுஸாஸனியா விதி⁴வஸேன, படிஸேத⁴வஸேன ச பவத்திஆகாரபராமஸனம், ஸா ச ஸம்மாவிதக்கானம் மிச்சா²விதக்கானஞ்ச பவத்திஆகாரத³ஸ்ஸனவஸேன பவத்ததி தத்த² ஆனிஸம்ஸஸ்ஸ ஆதீ³னவஸ்ஸ ச விபா⁴வனத்த²ம். அனிச்சஸஞ்ஞமேவ ந நிச்சஸஞ்ஞந்தி அத்தோ². படியோகீ³னிவத்தனத்த²ஞ்ஹி ஏவ-காரக்³க³ஹணம். இதா⁴பி ஏவம் ஸத்³த³க்³க³ஹணஸ்ஸ அத்தோ², பயோஜனஞ்ச வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். இத³ம்க³ஹணேபி ஏஸேவ நயோ. பஞ்சகாமகு³ணிகராக³ந்தி நித³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், தத³ஞ்ஞராக³ஸ்ஸ, தோ³ஸாதீ³னஞ்ச பஹானஸ்ஸ இச்சி²தத்தா, தப்பஹானஸ்ஸ ச தத³ஞ்ஞராகா³தி³கே²பனஸ்ஸ உபாயபா⁴வதோ ததா² வுத்தம் து³ட்ட²லோஹிதவிமோசனஸ்ஸ புப்³ப³து³ட்ட²மம்ஸகே²பனூபாயதா விய. லோகுத்தரத⁴ம்மமேவாதி அவதா⁴ரணம் படிபக்க²பா⁴வதோ ஸாவஜ்ஜத⁴ம்மனிவத்தனபரம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் தஸ்ஸாதி⁴க³மூபாயானிஸம்ஸபூ⁴தானம் தத³ஞ்ஞேஸம் அனவஜ்ஜத⁴ம்மானம் நானந்தரியபா⁴வதோ. இத்³தி⁴வித⁴ம் இத்³தி⁴பாடிஹாரியந்தி த³ஸ்ஸேதி இத்³தி⁴த³ஸ்ஸனேன பரஸந்தானே பஸாதா³தீ³னம் படிபக்க²ஸ்ஸ ஹரணதோ. இமினா நயேன ஸேஸபத³த்³வயேபி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஸததம் த⁴ம்மதே³ஸனாதி ஸப்³ப³காலம் தே³ஸேதப்³ப³த⁴ம்மதே³ஸனா.

இத்³தி⁴பாடிஹாரியேனாதி ஸஹயோகே³ கரணவசனம், இத்³தி⁴பாடிஹாரியேன ஸத்³தி⁴ந்தி அத்தோ². ஆதே³ஸனாபாடிஹாரியேனாதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. த⁴ம்மஸேனாபதிஸ்ஸ ஆசிண்ணந்தி யோஜனா. ‘‘சித்தாசாரம் ஞத்வா’’தி இமினா ஆதே³ஸனாபாடிஹாரியம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘த⁴ம்மம் தே³ஸேஸீ’’தி இமினா அனுஸாஸனீபாடிஹாரியம் ‘‘பு³த்³தா⁴னம் ஸததம் த⁴ம்மதே³ஸனா’’தி அனுஸாஸனீபாடிஹாரியஸ்ஸ தத்த² ஸாதிஸயதாய வுத்தம். ஸஉபாரம்பா⁴னி பதிரூபேன உபாரம்பி⁴தப்³ப³தோ. ஸதோ³ஸானி தோ³ஸஸமுச்சி²ந்த³னஸ்ஸ அனுபாயபா⁴வதோ. ஸதோ³ஸத்தா ஏவ அத்³தா⁴னம் ந திட்ட²ந்தி சிரகாலட்டா²யீனி ந ஹோந்தி. அத்³தா⁴னம் அதிட்ட²னதோ ந நிய்யந்தீதி ப²லேன ஹேதுனோ அனுமானம். அனிய்யானிகதாய ஹி தானி அனத்³த⁴னியானி. அனுஸாஸனீபாடிஹாரியம் அனுபாரம்ப⁴ம் விஸுத்³தி⁴ப்பப⁴வதோ, விஸுத்³தி⁴னிஸ்ஸயதோ ச. ததோ ஏவ நித்³தோ³ஸம். ந ஹி தத்த² புப்³பா³பரவிரோதா⁴தி³தோ³ஸஸம்ப⁴வோ. நித்³தோ³ஸத்தா ஏவ அத்³தா⁴னம் திட்ட²தி பரவாத³வாதேஹி, கிலேஸவாதேஹி ச அனுபஹந்தப்³ப³தோ. தஸ்மாதி யதா²வுத்தகாரணதோ, தேன ஸஉபாரம்பா⁴தி³ம், அனுபாரம்பா⁴தி³ம் சாதி உப⁴யம் உப⁴யத்த² யதா²க்கமம் கா³ரய்ஹபாஸம்ஸபா⁴வானம் ஹேதுபா⁴வேன பச்சாமஸதி.

பூ⁴தனிரோதே⁴ஸகவத்து²வண்ணனா

487. அனிய்யானிகபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி யஸ்மா மஹாபூ⁴தபரியேஸகோ பி⁴க்கு² புரிமேஸு த்³வீஸு பாடிஹாரியேஸு வஸிப்பத்தோ குஸலோபி ஸமானோ மஹாபூ⁴தானம் அபரிஸேஸனிரோத⁴ஸங்கா²தம் நிப்³பா³னம் நாவபு³ஜ்ஜி², தஸ்மா தானி நிய்யானாவஹதாபா⁴வதோ அனிய்யானிகானீதி தேஸம் அனிய்யானிகபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம். ததியம் பன தக்கரஸ்ஸ ஏகந்ததோ நிய்யானாவஹந்தி தஸ்ஸேவ நிய்யானிகபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம்.

ஏவமேதிஸ்ஸா தே³ஸனாய முக்²யபயோஜனம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி அனுஸங்கி³கம்பி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். மஹாபூ⁴தே பரியேஸந்தோதி அபரிஸேஸம் நிருஜ்ஜ²னவஸேன மஹாபூ⁴தே க³வேஸந்தோ, தேஸம் அனவஸேஸனிரோத⁴ம் வீமம்ஸந்தோதி அத்தோ². விசரித்வாதி த⁴ம்மதாய சோதி³யமானோ விசரித்வா. த⁴ம்மதாஸித்³த⁴ம் கிரேதம், யதி³த³ம் தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ததா² விசரணம், யதா² அபி⁴ஜாதியம் மஹாபத²விகம்பாதி³. மஹந்தபா⁴வப்பகாஸனத்த²ந்தி ஸதே³வகே லோகே அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணஸ்ஸ பு³த்³தா⁴னம் மஹந்தபா⁴வஸ்ஸ மஹானுபா⁴வதாய தீ³பனத்த²ம். இத³ஞ்ச காரணந்தி ஸப்³பே³ஸம்பி பு³த்³தா⁴னம் ஸாஸனே ஈதி³ஸோ ஏகோ பி⁴க்கு² ததா³னுபா⁴வப்பகாஸனோ ஹோதீதி இத³ம்பி காரணம் த³ஸ்ஸேந்தோ.

கத்தா²தி நிமித்தே பு⁴ம்மம், தஸ்மா கத்தா²தி கிஸ்மிம் டா²னே காரணபூ⁴தே. கிம் ஆக³ம்மாதி கிம் ஆரம்மணம் பச்சயபூ⁴தம் அதி⁴க³ந்த்வா, தேனாஹ ‘‘கிம் பத்தஸ்ஸா’’தி. தேதி மஹாபூ⁴தா. அப்பவத்திவஸேனாதி அனுப்பஜ்ஜனவஸேன. ஸப்³பா³காரேனாதி வசனத்த²லக்க²ணாதி³ஸமுட்டா²னகலாபசுண்ணனானத்தேகத்தவினிப்³போ⁴கா³வினிப்³போ⁴க³- ஸபா⁴க³விஸபா⁴க³அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரஸங்க³ஹபச்சயஸமன்னாஹாரபச்சயவிபா⁴கா³காரதோ, ஸஸம்பா⁴ரஸங்கே²பஸஸம்பா⁴ரவிப⁴த்திஸலக்க²ணஸங்கே²பஸலக்க²ணவிப⁴த்திஆகாரதோ சாதி ஸப்³பே³ன ஆகாரேன.

488. தி³ப்³ப³ந்தி ஏத்த² பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமங்கீ³பூ⁴தா ஹுத்வா விசரந்தி, கீளந்தி, ஜோதந்தி சாதி தே³வோ, தே³வலோகோ. தம் யந்தி உபக³ச்ச²ந்தி ஏதேனாதி தே³வயானியோ. வஸம் வத்தேந்தோதி ஏத்த² வஸவத்தனம் நாம யதி²ச்சி²தட்டா²னக³மனம். சத்தாரோ மஹாராஜானோ ஏதேஸம் இஸ்ஸராதி சாதுமஹாராஜிகா யா தே³வதா மக்³க³ப²லலாபி⁴னோ தா தமத்த²ம் ஏகதே³ஸேன ஜானேய்யும் பு³த்³த⁴விஸயோ பனாயம் பஞ்ஹோதி சிந்தேத்வா ‘‘ந ஜானாமா’’தி ஆஹம்ஸு, தேனாஹ ‘‘பு³த்³த⁴விஸயே’’திஆதி³. அஜ்ஜோ²த்த²ரணம் நாமேத்த² நிப்பீளனந்தி ஆஹ ‘‘புனப்புனம் புச்ச²தீ’’தி. அபி⁴க்கந்ததராதி ரூபஸம்பத்தியா சேவ பஞ்ஞாபடிபா⁴னாதி³கு³ணேஹி ச அம்ஹே அபி⁴பு⁴ய்ய பரேஸம் காமனீயதரா. பணீததராதி உளாரதரா, தேனாஹ ‘‘உத்தமதரா’’தி.

491-3. தே³வயானியஸதி³ஸோ இத்³தி⁴வித⁴ஞாணஸ்ஸேவ அதி⁴ப்பேதத்தா. ‘‘தே³வயானியமக்³கோ³தி வா …பே… ஸப்³ப³மேதம் இத்³தி⁴வித⁴ஞாணஸ்ஸேவ நாம’’ந்தி இத³ம் பாளியம் அட்ட²கதா²ஸு ச தத்த² தத்த² ஆக³தருள்ஹிவஸேன வுத்தம்.

494. ஆக³மனபுப்³ப³பா⁴கே³ நிமித்தந்தி ப்³ரஹ்முனோ ஆக³மனஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴கே³ உப்பஜ்ஜனனிமித்தம். பாதுரஹோஸீதி ஆவி ப⁴வி. பாகடோ அஹோஸீதி பகாஸோ அஹோஸி.

497. பதே³ஸேனாதி ஏகதே³ஸேன, உபாதி³ன்னகவஸேன, ஸத்தஸந்தானபரியாபன்னேனாதி அத்தோ². அனுபாதி³ன்னகேபீதி அனிந்த்³ரியப³த்³தே⁴பி. நிப்பதே³ஸதோ அனவஸேஸதோ. புச்சா²மூள்ஹஸ்ஸாதி புச்சி²தும் அஜானந்தஸ்ஸ. புச்சா²ய தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேத்வாதி தேன கதபுச்சா²ய புச்சி²தாகாரே தோ³ஸம் விபா⁴வேத்வா. யஸ்மா விஸ்ஸஜ்ஜனம் நாம புச்சா²னுரூபம் புச்சா²ஸபா⁴கே³ன விஸ்ஸஜ்ஜேதப்³ப³தோ, ந ச ததா²க³தா விரஜ்ஜி²த்வா கதபுச்சா²னுரூபம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தி, அத்த²ஸபா⁴க³தாய ச விஸ்ஸஜ்ஜனஸ்ஸ புச்ச²கா தத³த்த²ம் அனவபு³ஜ்ஜ²ந்தா ஸம்முய்ஹந்தி, தஸ்மா புச்சா²ய ஸிக்கா²பனம் பு³த்³தா⁴சிண்ணம், தேனாஹ ‘‘புச்ச²ம் ஸிக்கா²பேத்வா’’திஆதி³.

498. அப்பதிட்டா²தி அப்பச்சயா, ஸப்³ப³ஸோ ஸமுச்சி²ன்னகாரணாதி அத்தோ². உபாதி³ன்னம் யேவாதி இந்த்³ரியப³த்³த⁴மேவ. யஸ்மா ஏகதி³ஸாபி⁴முக²ம் ஸந்தானவஸேன ஸண்டி²தே ரூபப்பப³ந்தே⁴ தீ³க⁴ஸமஞ்ஞா தம் உபாதா³ய ததோ அப்பகே ரஸ்ஸஸமஞ்ஞா தது³ப⁴யஞ்ச விஸேஸதோ ரூபக்³க³ஹணமுகே²ன க³ய்ஹதி, தஸ்மா ஆஹ ‘‘தீ³க⁴ஞ்ச ரஸ்ஸஞ்சாதி ஸண்டா²னவஸேன உபாதா³ரூபம் வுத்த’’ந்தி. அப்பபரிமாணே ரூபஸங்கா⁴தே அணுஸமஞ்ஞா, தம் உபாதா³ய ததோ மஹதி தூ²லஸமஞ்ஞா. இத³ம்பி த்³வயம் விஸேஸதோ ரூபக்³க³ஹணமுகே²ன க³ய்ஹதி, தேனாஹ ‘‘இமினாபீ’’திஆதி³. பி-ஸத்³தே³ன சேத்த² ‘‘ஸண்டா²னவஸேன உபாதா³ரூபம் வுத்த’’ந்தி ஏத்தா²பி வண்ணமத்தமேவ கதி²தந்தி இமமத்த²ம் ஸமுச்சினதீதி வத³ந்தி. ஸுப⁴ந்தி ஸுந்த³ரம், இட்ட²ந்தி அத்தோ². அஸுப⁴ந்தி அஸுந்த³ரம், அனிட்ட²ந்தி வுத்தம் ஹோதி. தேனேவாஹ ‘‘இட்டா²னிட்டா²ரம்மணம் பனேவம் கதி²த’’ந்தி. தீ³க⁴ம் ரஸ்ஸம், அணும் தூ²லம், ஸுபா⁴ஸுப⁴ந்தி தீஸு டா²னேஸு உபாதா³ரூபஸ்ஸேவ க³ஹணம், பூ⁴தரூபானம் விஸும் க³ஹிதத்தா. நாமந்தி வேத³னாதி³க்க²ந்த⁴சதுக்கம் தஞ்ஹி ஆரம்மணாபி⁴முக²ம் நமனதோ, நாமகரணதோ ச ‘‘நாம’’ந்தி வுச்சதி. ஹேட்டா² ‘‘தீ³க⁴ம் ரஸ்ஸ’’ந்திஆதி³னா வுத்தமேவ இத⁴ ருப்பனட்டே²ன ‘‘ரூப’’ந்தி க³ஹிதந்தி ஆஹ ‘‘தீ³கா⁴தி³பே⁴த³ம் ரூபஞ்சா’’தி. தீ³கா⁴தீ³தி ச ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஆபாதீ³னஞ்ச ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. யஸ்மா வா தீ³கா⁴தி³ஸமஞ்ஞா ந ரூபாயதனவத்து²காவ, அத² கோ² பூ⁴தரூபவத்து²காபி. ததா² ஹி ஸண்டா²னம் பு²ஸனமுகே²னபி க³ய்ஹதி, தஸ்மா தீ³க⁴ரஸ்ஸாதி³க்³க³ஹணேன பூ⁴தரூபம்பி க³ய்ஹதேவாதி ‘‘தீ³கா⁴தி³பே⁴த³ம் ரூப’’மிச்சேவ வுத்தம். கிம் ஆக³ம்மாதி கிம் அதி⁴க³ந்த்வா கிஸ்ஸ அதி⁴க³மஹேது. ‘‘உபருஜ்ஜ²தீ’’தி இத³ம் அனுப்பாத³னிரோத⁴ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந க²ணனிரோத⁴ந்தி ஆஹ ‘‘அஸேஸமேதம் நப்பவத்ததீ’’தி.

499. விஞ்ஞாதப்³ப³ந்தி விஸிட்டே²ன ஞாதப்³ப³ம், ஞாணுத்தமேன அரியமக்³க³ஞாணேன பச்சக்க²தோ ஜானிதப்³ப³ந்தி அத்தோ², தேனாஹ ‘‘நிப்³பா³னஸ்ஸேதம் நாம’’ந்தி. நிதி³ஸ்ஸதீதி நித³ஸ்ஸனம், சக்கு²விஞ்ஞேய்யம். ந நித³ஸ்ஸனம் அனித³ஸ்ஸனம், அசக்கு²விஞ்ஞேய்யந்தி ஏதமத்த²ம் வத³ந்தி. நித³ஸ்ஸனம் வா உபமா, தம் ஏதஸ்ஸ நத்தீ²தி அனித³ஸ்ஸனம். ந ஹி நிப்³பா³னஸ்ஸ நிச்சஸ்ஸ ஏகஸ்ஸ அச்சந்தஸந்தபணீதஸபா⁴வஸ்ஸ ஸதி³ஸம் நித³ஸ்ஸனம் குதோசி லப்³ப⁴தீதி. யம் அஹுத்வா ஸம்போ⁴தி, ஹுத்வா படிவேதி தம் ஸங்க²தம் உத³யவயந்தேஹி ஸஅந்தம், அஸங்க²தஸ்ஸ பன நிப்³பா³னஸ்ஸ நிச்சஸ்ஸ தே உபோ⁴பி அந்தா ந ஸந்தி, ததோ ஏவ நவபா⁴வாபக³மஸங்கா²தோ ஜரந்தோபி தஸ்ஸ நத்தீ²தி ஆஹ ‘‘உப்பாத³ந்தோ…பே… அனந்த’’ந்தி. ‘‘தித்த²ஸ்ஸ நாம’’ந்தி வத்வா தத்த² நிப்³ப³சனம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பபந்தி ஏத்தா²தி பப’’ந்தி வுத்தம். ஏத்த² ஹி பபந்தி பானதித்த²ம். ப⁴-காரோ கதோ நிருத்தினயேன. விஸுத்³த⁴ட்டே²ன வா ஸப்³ப³தோபப⁴ம், கேனசி அனுபக்கிலிட்ட²தாய ஸமந்ததோ பப⁴ஸ்ஸரந்தி அத்தோ². யேன நிப்³பா³னம் அதி⁴க³தம், தம் ஸந்ததிபரியாபன்னானம்யேவ இத⁴ அனுப்பாத³னிரோதோ⁴ அதி⁴ப்பேதோதி வுத்தம் ‘‘உபாதி³ன்னகத⁴ம்மஜாதம் நிருஜ்ஜ²தி அப்பவத்தம் ஹோதீ’’தி.

தத்தா²தி ‘‘விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதே⁴னா’’தி யம் பத³ம் வுத்தம், தஸ்மிம். ‘‘விஞ்ஞாண’’ந்தி விஞ்ஞாணம் உத்³த⁴ரதி விப⁴த்தப்³ப³த்தா ஏத்தே²தம் உபருஜ்ஜ²தீதி ஏதஸ்மிம் நிப்³பா³னே ஏதம் நாமரூபம் சரிமகவிஞ்ஞாணனிரோதே⁴ன அனுப்பாத³வஸேன நிருஜ்ஜ²தி அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா, தேனாஹ ‘‘விஜ்ஜா²ததீ³பஸிகா² விய அபண்ணத்திகபா⁴வம் யாதீ’’தி. ‘‘சரிமகவிஞ்ஞாண’’ந்தி ஹி அரஹதோ சுதிசித்தம் அதி⁴ப்பேதம். ‘‘அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணஸ்ஸாபீ’’திஆதி³னாபி ஸஉபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னமுகே²ன அனுபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னமேவ வத³தி நாமரூபஸ்ஸ அனவஸேஸதோ உபருஜ்ஜ²னஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா, தேனாஹ ‘‘அனுப்பாத³வஸேன உபருஜ்ஜ²தீ’’தி. ஸோதாபத்திமக்³க³ஞாணேனாதி கத்தரி, கரணே வா கரணவசனம். நிரோதே⁴னாதி பன ஹேதும்ஹி. ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் நிப்³பா³னே. ஸேஸமேத்த² யம் அத்த²தோ ந விப⁴த்தம், தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

கேவட்டஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா.