12. லோஹிச்சஸுத்தவண்ணனா
லோஹிச்சப்³ராஹ்மணவத்து²வண்ணனா
501. ஸாலவதிகாதி இத்தி²லிங்க³வஸேன தஸ்ஸ கா³மஸ்ஸ நாமம். கா³மணிகாபா⁴வேனாதி கேசி. லோஹிதோ நாம தஸ்ஸ குலே புப்³ப³புரிஸோ, தஸ்ஸ வஸேன லோஹிச்சோதி தஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ கோ³த்ததோ ஆக³தம் நாமம்.
502. ‘‘தி³ட்டி²க³த’’ந்தி லத்³தி⁴மத்தம் அதி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ ‘‘ந பன உச்சே²த³ஸஸ்ஸதானம் அஞ்ஞதர’’ந்தி. ந ஹி உச்சே²த³ஸஸ்ஸதகா³ஹவினிமுத்தோ கோசி தி³ட்டி²கா³ஹோ அத்தி². ‘‘பா⁴ஸதி யேவா’’தி தஸ்ஸா லத்³தி⁴யா லோகே பாகடபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. அத்ததோ அஞ்ஞோ பரோதி யதா² அனுஸாஸகதோ அனுஸாஸிதப்³போ³ பரோ, ஏவம் அனுஸாஸிதப்³ப³தோபி அனுஸாஸகோ பரோதி வுத்தம் ‘‘பரோ பரஸ்ஸாதி பரோ யோ’’திஆதி³. கிம்-ஸத்³தா³பேக்கா²ய சேத்த² ‘‘கரிஸ்ஸதீ’’தி அனாக³தகாலவசனம், அனாக³தேபி வா தேன தஸ்ஸ காதப்³ப³ம் நத்தீ²தி த³ஸ்ஸனத்த²ம். குஸலம் த⁴ம்மந்தி அனவஜ்ஜத⁴ம்மம் நிக்கிலேஸத⁴ம்மம் விமோக்க²த⁴ம்மந்தி அத்தோ². ‘‘பரேஸம் த⁴ம்மம் கதே²ஸ்ஸாமீ’’தி தேஹி அத்தானம் பரிவாராபேத்வா விசரணம் கிம் அத்தி²யம் ஆஸயபு³த்³த⁴ஸ்ஸாபி அனுரோதே⁴ன வினா தம் ந ஹோதீதி தஸ்மா அத்தனா படிலத்³த⁴ம்…பே… விஹாதப்³ப³ந்தி வத³தி. தேனாஹ ‘‘ஏவம் ஸம்பத³மித³ம் பாபகம் லோப⁴த⁴ம்மம் வதா³மீ’’தி.
504. ஸோதி லோஹிச்சோ ப்³ராஹ்மணோ.
508. கதா²பா²ஸுகத்த²ந்தி கதா²ஸுக²த்த²ம், ஸுகே²ன கத²ம் கதே²துஞ்சேவ ஸோதுஞ்சாதி அத்தோ². அப்பேவ நாம ஸியாதி ஏத்த² பீதிவஸேன ஆமேடி³தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ததா² ஹி தம் ‘‘பு³த்³த⁴க³ஜ்ஜித’’ந்தி வுச்சதி. ப⁴க³வா ஹி ஈதி³ஸேஸு டா²னேஸு விஸேஸதோ பீதிஸோமனஸ்ஸஜாதோ ஹோதி. தேனாஹ ‘‘அயம் கிரேத்த² அதி⁴ப்பாயோ’’திஆதி³.
லோஹிச்சப்³ராஹ்மணானுயோக³வண்ணனா
509. ஸமுத³யஸஞ்ஜாதீதி ஆயுப்பாதோ³. அனுபுப்³போ³ கம்பீ-ஸத்³தோ³ ஆகங்க²னத்தோ² ஹோதீதி ‘‘இச்ச²தீதி அத்தோ²’’தி வுத்தம். ஸாதிஸயேன வா ஹிதேன அனுகம்பகோ அனுக்³க³ண்ஹனகோ ஹிதானுகம்பீ. ஸம்பஜ்ஜதீதி ஆஸேவனலாபே⁴ன நிப்பஜ்ஜதி ப³லவதீ ஹோதி, அவக்³க³ஹாதி அத்தோ², தேனாஹ ‘‘நியதா ஹோதீ’’தி. நிரயே நிப்³ப³த்ததி மிச்சா²தி³ட்டி²கோ.
510-11. து³தியம் உபபத்திந்தி ‘‘நனு ராஜா பஸேனதீ³ கோஸலோ’’திஆதி³னா து³தியம் உபபத்திம் ஸாத⁴னயுத்திம். காரணஞ்ஹி ப⁴க³வா உபமாமுகே²ன த³ஸ்ஸேதி. யே சிமேதி யே ச இமே குலபுத்தா தி³ப்³பா³ க³ப்³பா⁴ பரிபாசேந்தீதி யோஜனா. அஸக்குணந்தா உபனிஸ்ஸயஸம்பத்தியா, ஞாணபரிபாகஸ்ஸ வா அபா⁴வேன. யே பன ‘‘பரிபச்சந்தீ’’தி பட²ந்தி, தேஸம் ‘‘தி³ப்³பே³ க³ப்³பே⁴’’தி வசனவிபல்லாஸேன பயோஜனம் நத்தி². அத்தோ² ச து³தியவிகப்பே வுத்தனயேன வேதி³தப்³போ³. அஹிதானுகம்பிதா ச தம்ஸமங்கி³ஸத்தவஸேன. தி³வி ப⁴வாதி தி³ப்³பா³. க³ப்³பே⁴ந்தி பரிபச்சனவஸேன ஸந்தானம் பப³ந்தே⁴ந்தீதி க³ப்³பா⁴. ‘‘ச²ன்னம் தே³வலோகான’’ந்தி நித³ஸ்ஸனவசனமேதம். ப்³ரஹ்மலோகஸ்ஸாபி ஹி தி³ப்³ப³க³ப்³ப⁴பா⁴வோ லப்³ப⁴தேவ தி³ப்³ப³விஹாரஹேதுகத்தா. ஏவஞ்ச கத்வா ‘‘பா⁴வனம் பா⁴வயமானா’’தி இத³ம்பி வசனம் ஸமத்தி²தம் ஹோதி. ப⁴வந்தி ஏத்த² யதா²ருசி ஸுக²ஸமப்பிதாதி ப⁴வா, விமானானி. தே³வபா⁴வாவஹத்தா தி³ப்³பா³. வுத்தனயேனேவ க³ப்³பா⁴. தா³னாத³யோ தே³வலோகஸம்வத்தனியபுஞ்ஞவிஸேஸா.தி³ப்³பா³ ப⁴வாதி தே³வலோகபரியாபன்னா உபபத்திப⁴வா. ததா³வஹோ ஹி கம்மப⁴வோ புப்³பே³ க³ஹிதோ.
தயோசோத³னாரஹவண்ணனா
513. அனியமிதேனேவாதி அனியமேனேவ ‘‘த்வம் ஏவம்தி³ட்டி²கோ ஏவம் ஸத்தானம் அனத்த²ஸ்ஸ காரகோ’’தி ஏவம் அனுத்³தே³ஸிகேனேவ. மானந்தி ‘‘அஹமேதம் ஜானாமி, அஹமேதம் பஸ்ஸாமீ’’தி ஏவம் பண்டி³தமானம். பி⁴ந்தி³த்வாதி வித⁴மேத்வா, ஜஹாபேத்வாதி அத்தோ². தயோ ஸத்தா²ரேதி அஸம்பாதி³தஅத்தஹிதோ அனோவாத³கரஸாவகோ, அஸம்பாதி³தஅத்தஹிதோ ஓவாத³கரஸாவகோ, ஸம்பாதி³தஅத்தஹிதோ அனோவாத³கரஸாவகோதி இமே தயோ ஸத்தா²ரே. சதுத்தோ² பன ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ந சோத³னாரஹோ ஹோதீதி ‘‘தேன புச்சி²தே ஏவ கதே²ஸ்ஸாமீ’’தி சோத³னாரஹே தயோ ஸத்தா²ரே பட²மம் த³ஸ்ஸேஸி, பச்சா² சதுத்த²ம்ஸத்தா²ரம். காமஞ்சேத்த² சதுத்தோ² ஸத்தா² ஏகோ அது³தியோ அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணோ, ததா²பி ஸோ யேஸம் உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மானம் வஸேன ‘‘த⁴ம்மமயோ காயோ’’தி வுச்சதி, தேஸம் ஸமுதா³யபூ⁴தோபி தே கு³ணாவயவே ஸத்து²ட்டா²னியே கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ப⁴க³வா ‘‘அயம்பி கோ², லோஹிச்ச, ஸத்தா²’’தி அபா⁴ஸி.
அஞ்ஞாதி ய-காரலோபேன நித்³தே³ஸோ ‘‘ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா’’தி ஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.28, 37, 52; ம. நி. 1.284; 2.341; அ. நி. 2.5; 10.11; மஹாவ. 11; த⁴. ப. 353; கதா². 405) விய. அஞ்ஞாயாதி ச தத³த்தி²யே ஸம்பதா³னவசனந்தி ஆஹ ‘‘ஆஜானனத்தா²யா’’தி. ஸாவகத்தம் படிஜானித்வா டி²தத்தா ஏகதே³ஸேனஸ்ஸ ஸாஸனம் கரோந்தீதி ஆஹ ‘‘நிரந்தரம் தஸ்ஸ ஸாஸனம் அகத்வா’’தி. உக்கமித்வா வத்தந்தீதி யதி²ச்சி²தம் கரோந்தீதி அத்தோ². படிக்கமந்தியாதி அனபி⁴ரதியா அகா³ரவேன அபக³ச்ச²ந்தியா, தேனாஹ ‘‘அனிச்ச²ந்தியா’’திஆதி³. ஏகாயாதி ஏகாய இத்தி²யா. ஏகோ இச்சே²ய்யாதி ஏகோ புரிஸோ தாய அனிச்ச²ந்தியா ஸம்பயோக³ம் காமேய்ய. ஓஸக்கனாதி³முகே²ன இத்தி²புரிஸஸம்ப³ந்த⁴னித³ஸ்ஸனம் கே³ஹஸிதஅபேக்கா²வஸேன தஸ்ஸ ஸத்து²னோ ஸாவகேஸு படிபத்தீதி த³ஸ்ஸேதி. அதிவிய விரத்தபா⁴வதோ த³ட்டு²ம்பி அனிச்ச²மானம். லோபே⁴னாதி பரிவாரவஸேன உப்பஜ்ஜனகலாப⁴ஸக்காரலோபே⁴ன. தத்த² ஸம்பாதே³ஹீதி தஸ்மிம் படிபத்தித⁴ம்மே பதிட்டி²தம் கத்வா ஸம்பாதே³ஹி. உஜும் கரோஹி காயவங்காதி³விக³மேன.
515. ஏவம் சோத³னம் அரஹதீதி ஏவம் வுத்தனயேன ஸாவகேஸு அப்போஸ்ஸுக்கபா⁴வாபாத³னே நியோஜனவஸேன சோத³னம் அரஹதி, ந பட²மோ விய ‘‘ஏவரூபோ தவ லோப⁴த⁴ம்மோ’’திஆதி³னா, ந ச து³தியோ விய ‘‘அத்தானமேவ தாவ தத்த² ஸம்பாதே³ஹீ’’திஆதி³னா. கஸ்மா? ஸம்பாதி³தஅத்தஹிததாய ததியஸ்ஸ.
நசோத³னாரஹஸத்து²வண்ணனா
516. ‘‘ந சோத³னாரஹோ’’தி ஏத்த² யஸ்மா சோத³னாரஹதா நாம ஸத்து²விப்படிபத்தியா வா ஸாவகவிப்படிபத்தியா வா உப⁴யவிப்படிபத்தியா வா, தயித³ம் ஸப்³ப³ம்பி இமஸ்மிம் ஸத்த²ரி நத்தி², தஸ்மா ந சோத³னாரஹோதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அயஞ்ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம்.
517. மயா க³ஹிதாய தி³ட்டி²யாதி ஸப்³ப³ஸோ அனவஜ்ஜே ஸம்மாபடிபன்னே பரேஸம் ஸம்மதே³வ ஸம்மாபடிபத்திம் தே³ஸ்ஸேந்தே ஸத்த²ரி அபூ⁴ததோ³ஸாரோபனவஸேன மிச்சா²க³ஹிதாய நிரயகா³மினியா பாபதி³ட்டி²யா. நரகபபாதந்தி நரகஸங்கா²தம் மஹாபபாதம். பபதந்தி தத்தா²தி ஹி பபாதோ. ஸக்³க³மக்³க³த²லேதி ஸக்³க³கா³மிமக்³க³பூ⁴தே புஞ்ஞத⁴ம்மத²லே. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.
லோஹிச்சஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா.