1. ப்³ரஹ்மஜாலஸுத்தவண்ணனா

பரிப்³பா³ஜககதா²வண்ணனா

ஏவம் பட²மமஹாஸங்கீ³திம் த³ஸ்ஸேத்வா யத³த்த²ம் ஸா இத⁴ த³ஸ்ஸிதா, இதா³னி தம் நிக³மனவஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இமிஸ்ஸா’’திஆதி³மாஹ.

1. ஏத்தாவதா ச ப்³ரஹ்மஜாலஸ்ஸ ஸாதா⁴ரணதோ பா³ஹிரனிதா³னம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி அப்³ப⁴ந்தரனிதா³னம் ஸம்வண்ணேதும் ‘‘தத்த² ஏவ’’ந்திஆதி³ வுத்தம். அத² வா ச²ஹி ஆகாரேஹி ஸம்வண்ணனா காதப்³பா³ ஸம்ப³ந்த⁴தோ பத³தோ பத³விபா⁴க³தோ பத³த்த²தோ அனுயோக³தோ பரிஹாரதோ சாதி. தத்த² ஸம்ப³ந்தோ⁴ நாம தே³ஸனாஸம்ப³ந்தோ⁴. யம் லோகியா ‘‘உம்முக்³கா⁴தோ’’தி வத³ந்தி. ஸோ பன பாளியா நிதா³னபாளிவஸேன, நிதா³னபாளியா பன ஸங்கீ³திவஸேன வேதி³தப்³போ³தி பட²மமஹாஸங்கீ³திம் த³ஸ்ஸேந்தேன நிதா³னபாளியா ஸம்ப³ந்த⁴ஸ்ஸ த³ஸ்ஸிதத்தா பதா³தி³வஸேன ஸம்வண்ணனம் கரோந்தோ ‘‘ஏவந்தி நிபாதபத³’’ந்திஆதி³மாஹ. ‘‘மேதிஆதீ³னீ’’தி ஏத்த² அந்தரா-ஸத்³த³-ச-ஸத்³தா³னம் நிபாதபத³பா⁴வோ, வத்தப்³போ³, ந வா வத்தப்³போ³ தேஸம் நயக்³க³ஹணேன க³ஹிதத்தா, தத³வஸிட்டா²னம் ஆபடி-ஸத்³தா³னம் ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸங்க³ண்ஹனதோ. ‘‘பத³விபா⁴கோ³’’தி பதா³னம் விஸேஸோ, ந பன பத³விக்³க³ஹோ. அத² வா பதா³னி ச பத³விபா⁴கோ³ ச பத³விபா⁴கோ³, பத³விக்³க³ஹோ ச பத³விபா⁴கோ³ ச பத³விபா⁴கோ³தி வா ஏகஸேஸவஸேன பத³பத³விக்³க³ஹாபி பத³விபா⁴க³ ஸத்³தே³ன வுத்தாதி வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² பத³விக்³க³ஹோ ‘‘பி⁴க்கூ²னம் ஸங்கோ⁴’’திஆதி³பே⁴தே³ஸு பதே³ஸு த³ட்ட²ப்³போ³.

அத்த²தோதி பத³த்த²தோ. தம் பன பத³த்த²ம் அத்து²த்³தா⁴ரக்கமேன பட²மம் ஏவம்-ஸத்³த³ஸ்ஸ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏவம்ஸத்³தோ³ தாவா’’திஆதி³மாஹ. அவதா⁴ரணாதீ³தி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன இத³மத்த²புச்சா²பரிமாணாதி³அத்தா²னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ததா² ஹி ‘‘ஏவம்க³தானி, ஏவம்விதோ⁴, ஏவமாகாரோ’’திஆதீ³ஸு இத³ம்-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தே² ஏவம்-ஸத்³தோ³. க³த-ஸத்³தோ³ ஹி பகாரபரியாயோ, ததா² விதா⁴கார-ஸத்³தா³ ச. ததா² ஹி வித⁴யுத்தக³த-ஸத்³தே³ லோகியா பகாரத்தே² வத³ந்தி. ‘‘ஏவம் நு கோ², ந நு கோ², கிம் நு கோ², கத²ம் நு கோ²’’தி, ‘‘ஏவம் ஸு தே ஸுன்ஹாதா ஸுவிலித்தா கப்பிதகேஸமஸ்ஸு, ஆமுத்தமாலாப⁴ரணா ஓதா³தவத்த²வஸனா பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதா ஸமங்கீ³பூ⁴தா பரிசாரேந்தி, ஸேய்யதா²பி த்வம் ஏதரஹி ஸாசரியகோதி? நோ ஹித³ம் போ⁴ கோ³தமா’’தி ச ஆதீ³ஸு புச்சா²யம். ‘‘ஏவம் லஹுபரிவத்தம், ஏவம் ஆயுபரியந்தோ’’தி ச ஆதீ³ஸு பரிமாணே. நனு ச ‘‘ஏவம் நு கோ², ஏவம் ஸு தே, ஏவம் ஆயுபரியந்தோ’’தி ஏத்த² ஏவம்-ஸத்³தே³ன புச்ச²னாகாரபரிமாணாகாரானம் வுத்தத்தா ஆகாரத்தோ² ஏவ ஏவம்-ஸத்³தோ³ தி? ந, விஸேஸஸப்³பா⁴வதோ. ஆகாரமத்தவாசகோ ஹேத்த² ஆகாரத்தோ²தி அதி⁴ப்பேதோ, யதா² ‘‘ஏவம் ப்³யாகோ²திஆதீ³ஸு பன ந ஆகாரவிஸேஸவாசகோ ஏவஞ்ச கத்வா ‘‘ஏவம் ஜாதேன மச்சேனா’’திஆதீ³னி உபமாதீ³ஸு உதா³ஹரணானி உபபன்னானி ஹோந்தி. ததா² ஹி ‘‘யதா²பி…பே… ப³ஹு’’ந்தி? ஏத்த² புப்ப²ராஸிட்டா²னியதோ மனுஸ்ஸுபபத்திஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயஸத்³த⁴ம்மஸவனயோனிஸோமனஸிகாரபோ⁴க³ஸம்பத்திஆதி³தா³னாதி³புஞ்ஞகிரியாஹேதுஸமுதா³யதோ ஸோபா⁴ஸுக³ந்த⁴தாதி³கு³ணயோக³தோ மாலாகு³ணஸதி³ஸியோ பஹூதா புஞ்ஞகிரியா மரிதப்³ப³ஸபா⁴வதாய மச்சேன ஸத்தேன கத்தப்³பா³தி ஜோதி³தத்தா புப்ப²ராஸிமாலாகு³ணாவ உபமா, தேஸம் உபமாகாரோ யதா²-ஸத்³தே³ன அனியமதோ வுத்தோதி ஏவம்-ஸத்³தோ³ உபமாகாரனிக³மனத்தோ²தி வத்தும் யுத்தம். ஸோ பன உபமாகாரோ நியமியமானோ அத்த²தோ உபமாவ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘உபமாயம் ஆக³தோ’’தி.

ததா² ஏவம் இமினா ஆகாரேன ‘‘அபி⁴க்கமிதப்³ப³’’ந்திஆதி³னா உபதி³ஸியமானாய ஸமணஸாருப்பாய ஆகப்பஸம்பத்தியா யோ தத்த² உபதி³ஸனாகாரோ, ஸோ அத்த²தோ உபதே³ஸோயேவாதி வுத்தம் ‘‘ஏவம் தே…பே… உபதே³ஸே’’தி. ததா² ஏவமேதம் ப⁴க³வா, ஏவமேதம் ஸுக³தாதி ஏத்த² ச ப⁴க³வதா யதா²வுத்தமத்த²ம் அவிபரீததோ ஜானந்தேஹி கதம் தத்த² ஸம்விஜ்ஜமானகு³ணானம் பகாரேஹி ஹம்ஸனம் உத³க்³க³தாகரணம் ஸம்பஹம்ஸனம், யோ தத்த² ஸம்பஹம்ஸனாகாரோதி யோஜேதப்³ப³ம். ஏவமேவம் பனாயந்தி ஏத்த² க³ரஹணாகாரோதி யோஜேதப்³ப³ம். ஸோ ச க³ரஹணாகாரோ ‘‘வஸலீ’’திஆதி³ கு²ம்ஸனஸத்³த³ஸன்னிதா⁴னதோ இத⁴ ஏவம்-ஸத்³தே³ன பகாஸிதோதி விஞ்ஞாயதி. யதா² சேத்த², ஏவம் உபமாகாராத³யோபி உபமாதி³வஸேன வுத்தானம் புப்ப²ராஸிஆதி³ஸத்³தா³னம் ஸன்னிதா⁴னதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏவஞ்ச வதே³ஹீதி ‘‘யதா²ஹம் வதா³மி, ஏவம் ஸமணம் ஆனந்த³ம் வதே³ஹீ’’தி வத³னாகாரோ இதா³னி வத்தப்³போ³ ஏவம்-ஸத்³தே³ன நித³ஸ்ஸீயதீதி நித³ஸ்ஸனத்தோ² வுத்தோ. ஏவம் நோதி ஏத்தா²பி தேஸம் யதா²வுத்தத⁴ம்மானம் அஹிதது³க்கா²வஹபா⁴வே ஸன்னிட்டா²னஜனனத்த²ம் அனுமதிக்³க³ஹணவஸேன ‘‘ஸம்வத்தந்தி, நோ வா, கத²ம் வா ஏத்த² ஹோதீ’’தி புச்சா²ய கதாய ‘‘ஏவம் நோ ஏத்த² ஹோதீ’’தி வுத்தத்தா ததா³காரஸன்னிட்டா²னம் ஏவம்-ஸத்³தே³ன விபா⁴விதந்தி விஞ்ஞாயதி, ஸோ பன தேஸம் த⁴ம்மானம் அஹிதாய து³க்கா²ய ஸம்வத்தனாகாரோ நியமியமானோ அவதா⁴ரணத்தோ² ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஏவம் நோ ஏத்த² ஹோதீதி ஆதீ³ஸு அவதா⁴ரணே’’தி. ஏவம் ப⁴ந்தேதி பன த⁴ம்மஸ்ஸ ஸாது⁴கம் ஸவனமனஸிகாரே ஸன்னியோஜிதேஹி பி⁴க்கூ²ஹி அத்தனோ தத்த² டி²தபா⁴வஸ்ஸ படிஜானனவஸேன வுத்தத்தா ஏத்த² ஏவம்-ஸத்³தோ³ வசனஸம்படிச்ச²னத்தோ² வுத்தோ, தேன ஏவம் ப⁴ந்தே, ஸாது⁴ ப⁴ந்தே, ஸுட்டு² ப⁴ந்தேதி வுத்தம் ஹோதி.

நானானயனிபுணந்தி ஏகத்தனானத்தஅப்³யாபாரஏவம்த⁴ம்மதாஸங்கா²தா, நந்தி³யாவட்ட திபுக்க²லஸீஹவிக்கீளிதஅங்குஸதி³ஸாலோசனஸங்கா²தா வா ஆதா⁴ராதி³பே⁴த³வஸேன நானாவிதா⁴ நயா நானானயா, நயா வா பாளிக³தியோ, தா ச பஞ்ஞத்திஅனுபஞ்ஞத்திஆதி³வஸேன ஸம்கிலேபா⁴கி³யாதி³லோகியாதி³தது³ப⁴யவோமிஸ்ஸதாதி³வஸேன குஸலாதி³வஸேன க²ந்தா⁴தி³வஸேன ஸங்க³ஹாதி³வஸேன ஸமயவிமுத்தாதி³வஸேன ட²பனாதி³வஸேன குஸலமூலாதி³வஸேன திகபட்டா²னாதி³வஸேன ச நானப்பகாராதி நானானயா, தேஹி நிபுணம் ஸண்ஹஸுகு²மந்தி நானானயனிபுணம். ஆஸயோவ அஜ்ஜா²ஸயோ, தே ச ஸஸ்ஸதாதி³பே⁴தே³ன, தத்த² ச அப்பரஜக்க²தாதி³வஸேன அனேகா, அத்தஜ்ஜா²ஸயாத³யோ ஏவ வா ஸமுட்டா²னம் உப்பத்திஹேது ஏதஸ்ஸாதி அனேகஜ்ஜா²ஸயஸமுட்டா²னம். அத்த²ப்³யஞ்ஜனஸம்பன்னந்தி அத்த²ப்³யஞ்ஜனபரிபுண்ணம் உபனேதப்³பா³பா⁴வதோ, ஸங்காஸனபகாஸனவிவரணவிப⁴ஜனஉத்தானீகரணபஞ்ஞத்திவஸேன ச²ஹி அத்த²பதே³ஹி, அக்க²ரபத³ப்³யஞ்ஜனாகாரனிருத்தினித்³தே³ஸவஸேன ச²ஹி ப்³யஞ்ஜனபதே³ஹி ச ஸமன்னாக³தந்தி வா அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

விவித⁴பாடிஹாரியந்தி ஏத்த² பாடிஹாரியபத³ஸ்ஸ வசனத்த²ம் ‘‘படிபக்க²ஹரணதோ ராகா³தி³கிலேஸாபனயனதோ பாடிஹாரிய’’ந்தி வத³ந்தி. ப⁴க³வதோ பன படிபக்கா² ராகா³த³யோ ந ஸந்தி, யே ஹரிதப்³பா³. புது²ஜ்ஜனானம்பி விக³தூபக்கிலேஸே அட்ட²கு³ணஸமன்னாக³தே சித்தே ஹதபடிபக்கே² இத்³தி⁴வித⁴ம் பவத்ததி, தஸ்மா தத்த² பவத்தவோஹாரேன ச ந ஸக்கா இத⁴ ‘‘பாடிஹாரிய’’ந்தி வத்தும். ஸசே பன மஹாகாருணிகஸ்ஸ ப⁴க³வதோ வேனேய்யக³தா ச கிலேஸா படிபக்கா², தேஸம் ஹரணதோ ‘‘பாடிஹாரிய’’ந்தி வுத்தம், ஏவம் ஸதி யுத்தமேதம். அத² வா ப⁴க³வதோ ச ஸாஸனஸ்ஸ ச படிபக்கா² தித்தி²யா, தேஸம் ஹரணதோ பாடிஹாரியம். தே ஹி தி³ட்டி²ஹரணவஸேன, தி³ட்டி²ப்பகாஸனே அஸமத்த²பா⁴வேன ச இத்³தி⁴ஆதே³ஸனானுஸாஸனீஹி ஹரிதா அபனீதா ஹோந்தீதி. ‘‘படீ’’தி வா அயம் ஸத்³தோ³ ‘‘பச்சா²’’தி ஏதஸ்ஸ அத்த²ம் போ³தே⁴தி ‘‘தஸ்மிம் படிபவிட்ட²ம்ஹி, அஞ்ஞோ ஆக³ஞ்சி² ப்³ராஹ்மணோ’’திஆதீ³ஸு விய, தஸ்மா ஸமாஹிதே சித்தே, விக³தூபக்கிலேஸே ச கதகிச்சேன பச்சா² ஹரிதப்³ப³ம் பவத்தேதப்³ப³ந்தி படிஹாரியம், அத்தனோ வா உபக்கிலேஸேஸு சதுத்த²ஜ்ஜா²னமக்³கே³ஹி ஹரிதேஸு பச்சா² ஹரணம் படிஹாரியம். இத்³தி⁴ஆதே³ஸனானுஸாஸனியோ ச விக³தூபக்கிலேஸேன, கதகிச்சேன ச ஸத்தஹிதத்த²ம் புன பவத்தேதப்³பா³, ஹரிதேஸு ச அத்தனோ உபக்கிலேஸேஸு பரஸத்தானம் உபக்கிலேஸஹரணானி ஹோந்தீதி படிஹாரியானி ப⁴வந்தி. படிஹாரியமேவ பாடிஹாரியம். படிஹாரியே வா இத்³தி⁴ஆதே³ஸனானுஸாஸனீஸமுதா³யே ப⁴வம் ஏகேகம் ‘‘பாடிஹாரிய’’ந்தி வுச்சதி. படிஹாரியம் வா சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் மக்³கோ³ ச படிபக்க²ஹரணதோ, தத்த² ஜாதம், தஸ்மிம் வா நிமித்தபூ⁴தே, ததோ வா ஆக³தந்தி பாடிஹாரியம். தஸ்ஸ பன இத்³தி⁴ஆதி³பே⁴தே³ன விஸயபே⁴தே³ன ச ப³ஹுவித⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ தே³ஸனாய லப்³ப⁴மானத்தா ஆஹ ‘‘விவித⁴பாடிஹாரிய’’ந்தி.

ந அஞ்ஞதா²தி ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² ஸுதாகாரதோ ந அஞ்ஞதா²தி அத்தோ², ந பன ப⁴க³வதோ தே³ஸிதாகாரதோ. அசிந்தேய்யானுபா⁴வா ஹி ப⁴க³வதோ தே³ஸனா. ஏவஞ்ச கத்வா ‘‘ஸப்³ப³ப்பகாரேன கோ ஸமத்தோ² விஞ்ஞாது’’ந்தி இத³ம் வசனம் ஸமத்தி²தம் ஹோதி. தா⁴ரணப³லத³ஸ்ஸனஞ்ச ந விருஜ்ஜ²தி ஸுதாகாராவிரஜ்ஜ²னஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. ந ஹேத்த² அத்த²ந்தரதாபரிஹாரோ த்³வின்னம்பி அத்தா²னம் ஏகவிஸயத்தா, இதரதா² தே²ரோ ப⁴க³வதோ தே³ஸனாய ஸப்³ப³தா² படிக்³க³ஹணே ஸமத்தோ² அஸமத்தோ² சாதி ஆபஜ்ஜேய்யாதி.

‘‘யோ பரோ ந ஹோதி, ஸோ அத்தா’’தி ஏவம் வுத்தாய நியகஜ்ஜ²த்தஸங்கா²தாய ஸஸந்ததியம் வத்தனதோ திவிதோ⁴பி மே-ஸத்³தோ³ கிஞ்சாபி ஏகஸ்மிம்யேவ அத்தே² தி³ஸ்ஸதி, கரணஸம்பதா³னஸாமினித்³தே³ஸவஸேன பன விஜ்ஜமானபே⁴த³ம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘மே-ஸத்³தோ³ தீஸு அத்தே²ஸு தி³ஸ்ஸதீ’’தி.

கிஞ்சாபி உபஸக்³கோ³ கிரியம் விஸேஸேதி, ஜோதகபா⁴வதோ பன ஸதிபி தஸ்மிம் ஸுத-ஸத்³தோ³ ஏவ தம் தமத்த²ம் அனுவத³தீதி அனுபஸக்³க³ஸ்ஸ ஸுத-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்து²த்³தா⁴ரே ஸஉபஸக்³க³ஸ்ஸ க³ஹணம் ந விருஜ்ஜ²தீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸஉபஸக்³கோ³ ச அனுபஸக்³கோ³ சா’’தி ஆஹ. அஸ்ஸாதி ஸுத-ஸத்³த³ஸ்ஸ. கம்மபா⁴வஸாத⁴னானி இத⁴ ஸுத-ஸத்³தே³ ஸம்ப⁴வந்தீதி வுத்தம் ‘‘உபதா⁴ரிதந்தி வா உபதா⁴ரணந்தி வா அத்தோ²’’தி. மயாதி அத்தே² ஸதீதி யதா³ மேஸத்³த³ஸ்ஸ கத்துவஸேன கரணனித்³தே³ஸோ, ததா³தி அத்தோ². மமாதி அத்தே² ஸதீதி யதா³ ஸம்ப³ந்த⁴வஸேன ஸாமினித்³தே³ஸோ, ததா³.

ஸுதஸத்³த³ஸன்னிதா⁴னே பயுத்தேன ஏவம்ஸத்³தே³ன ஸவனகிரியாஜோதகேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி வுத்தம் ‘‘ஏவந்தி ஸோதவிஞ்ஞாணாதி³விஞ்ஞாணகிச்சனித³ஸ்ஸன’’ந்தி. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸம்படிச்ச²னாதீ³னம் பஞ்சத்³வாரிகவிஞ்ஞாணானம் தத³பி⁴னிஹடானஞ்ச மனோத்³வாரிகவிஞ்ஞாணானம் க³ஹணம் வேதி³தப்³ப³ம். ஸப்³பே³ஸம்பி வாக்யானம் ஏவகாரத்த²ஸஹிதத்தா ‘‘ஸுத’’ந்தி ஏதஸ்ஸ ஸுதம் ஏவாதி அயமத்தோ² லப்³ப⁴தீதி ஆஹ ‘‘அஸ்ஸவனபா⁴வபடிக்கே²பதோ’’தி, ஏதேன அவதா⁴ரணேன நிராகதம் த³ஸ்ஸேதி. யதா² ச ஸுதம் ஸுதம் ஏவாதி நியமேதப்³ப³ம், தம் ஸம்மா ஸுதம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அனூனாதி⁴காவிபரீதக்³க³ஹணனித³ஸ்ஸன’’ந்தி. அத² வா ‘‘ஸத்³த³ந்தரத்தா²போஹனவஸேன ஸத்³தோ³ அத்த²ம் வத³தீ’’தி ஸுதந்தி அஸுதம் ந ஹோதீதி அயமேதஸ்ஸ அத்தோ²தி வுத்தம் ‘‘அஸ்ஸவனபா⁴வபடிக்கே²பதோ’’தி, இமினா தி³ட்டா²தி³வினிவத்தனம் கரோதி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி. ந இத³ம் மயா தி³ட்ட²ம், ந ஸயம்பு⁴ஞாணேன ஸச்சி²கதம், அத² கோ² ஸுதம், தஞ்ச கோ² ஸம்மதே³வாதி. தேனேவாஹ ‘‘அனூனாதி⁴காவிபரீதக்³க³ஹணனித³ஸ்ஸன’’ந்தி. அவதா⁴ரணத்தே² வா ஏவம்-ஸத்³தே³ அயம் அத்த²யோஜனா கரீயதீதி தத³பேக்க²ஸ்ஸ ஸுத-ஸத்³த³ஸ்ஸ அயமத்தோ² வுத்தோ ‘‘அஸ்ஸவனபா⁴வபடிக்கே²பதோ’’தி. தேனேவ ஆஹ ‘‘அனூனாதி⁴காவிபரீதக்³க³ஹணனித³ஸ்ஸன’’ந்தி. ஸவனஸத்³தோ³ சேத்த² கம்மத்தோ² வேதி³தப்³போ³ ஸுய்யதீதி.

ஏவம் ஸவனஹேதுஸுணந்தபுக்³க³லஸவனவிஸேஸவஸேன பத³த்தயஸ்ஸ ஏகேன பகாரேன அத்த²யோஜனம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி பகாரந்தரேஹிபி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ததா² ஏவ’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தஸ்ஸாதி யா ஸா ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² த⁴ம்மஸ்ஸவனாகாரேன பவத்தா மனோத்³வாரவிஞ்ஞாணவீதி², தஸ்ஸா. ஸா ஹி நானப்பகாரேன ஆரம்மணே பவத்திதும் ஸமத்தா². ததா² ச வுத்தம் ‘‘ஸோதத்³வாரானுஸாரேனா’’தி. நானப்பகாரேனாதி வக்க²மானானம் அனேகவிஹிதானம் ப்³யஞ்ஜனத்த²க்³க³ஹணானானாகாரேன, ஏதேன இமிஸ்ஸா யோஜனாய ஆகாரத்தோ² ஏவம்-ஸத்³தோ³ க³ஹிதோதி தீ³பேதி. பவத்திபா⁴வப்பகாஸனந்தி பவத்தியா அத்தி²பா⁴வப்பகாஸனம். ‘‘ஸுதந்தி த⁴ம்மப்பகாஸன’’ந்தி யஸ்மிம் ஆரம்மணே வுத்தப்பகாரா விஞ்ஞாணவீதி² நானப்பகாரேன பவத்தா, தஸ்ஸ த⁴ம்மத்தா வுத்தம், ந ஸுதஸத்³த³ஸ்ஸ த⁴ம்மத்த²த்தா. வுத்தஸ்ஸேவத்த²ஸ்ஸ பாகடீகரணம் ‘‘அயஞ்ஹேத்தா²’’திஆதி³. தத்த² விஞ்ஞாணவீதி²யாதி கரணத்தே² கரணவசனம். மயாதி கத்து²அத்தே².

‘‘ஏவந்தி நித்³தி³ஸிதப்³ப³ப்பகாஸன’’ந்தி நித³ஸ்ஸனத்த²ம் ஏவம்-ஸத்³த³ம் க³ஹேத்வா வுத்தம் நித³ஸ்ஸேதப்³ப³ஸ்ஸ நித்³தி³ஸிதப்³ப³த்தாபா⁴வாபா⁴வதோ, தேன ஏவம்-ஸத்³தே³ன ஸகலம்பி ஸுத்தம் பச்சாமட்ட²ந்தி த³ஸ்ஸேதி. ஸுத-ஸத்³த³ஸ்ஸ கிரியாஸத்³த³த்தா, ஸவனகிரியாய ச ஸாதா⁴ரணவிஞ்ஞாணப்பப³ந்த⁴படிப³த்³த⁴த்தா தத்த² ச புக்³க³லவோஹாரோதி வுத்தம் ‘‘ஸுதந்தி புக்³க³லகிச்சப்பகாஸன’’ந்தி. ந ஹி புக்³க³லவோஹாரரஹிதே த⁴ம்மப்பப³ந்தே⁴ ஸவனகிரியா லப்³ப⁴தீதி.

‘‘யஸ்ஸ சித்தஸந்தானஸ்ஸா’’திஆதி³பி ஆகாரத்த²மேவ ஏவம்-ஸத்³த³ம் க³ஹேத்வா புரிமயோஜனாய அஞ்ஞதா² அத்த²யோஜனம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். தத்த² ஆகாரபஞ்ஞத்தீதி உபாதா³பஞ்ஞத்தி ஏவ, த⁴ம்மானம் பவத்திஆகாருபாதா³னவஸேன ததா² வுத்தா. ‘‘ஸுதந்தி விஸயனித்³தே³ஸோ’’தி ஸோதப்³ப³பூ⁴தோ த⁴ம்மோ ஸவனகிரியாகத்துபுக்³க³லஸ்ஸ ஸவனகிரியாவஸேன பவத்திட்டா²னந்தி கத்வா வுத்தம். சித்தஸந்தானவினிமுத்தஸ்ஸ பரமத்த²தோ கஸ்ஸசி கத்து அபா⁴வேபி ஸத்³த³வோஹாரேன பு³த்³தி⁴பரிகப்பிதபே⁴த³வசனிச்சா²ய சித்தஸந்தானதோ அஞ்ஞம் விய தம்ஸமங்கி³ம் கத்வா வுத்தம் ‘‘சித்தஸந்தானேன தம்ஸமங்கி³னோ’’தி. ஸவனகிரியாவிஸயோபி ஸோதப்³ப³த⁴ம்மோ ஸவனகிரியாவஸேன பவத்தசித்தஸந்தானஸ்ஸ இத⁴ பரமத்த²தோ கத்துபா⁴வதோ, ஸவனவஸேன சித்தப்பவத்தியா ஏவ வா ஸவனகிரியாபா⁴வதோ தம்கிரியாகத்து ச விஸயோ ஹோதீதி கத்வா வுத்தம் ‘‘தம்ஸமங்கி³னோ கத்து விஸயே’’தி. ஸுதாகாரஸ்ஸ ச தே²ரஸ்ஸ ஸம்மானிச்சி²தபா⁴வதோ ஆஹ ‘‘க³ஹணஸன்னிட்டா²ன’’ந்தி, ஏதேன வா அவதா⁴ரணத்த²ம் ஏவம்-ஸத்³த³ம் க³ஹேத்வா அயம் அத்த²யோஜனா கதாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

புப்³பே³ ஸுதானம் நானாவிஹிதானம் ஸுத்தஸங்கா²தானம் அத்த²ப்³யஞ்ஜனானம் உபதா⁴ரிதரூபஸ்ஸ ஆகாரஸ்ஸ நித³ஸ்ஸனஸ்ஸ அவதா⁴ரணஸ்ஸ வா பகாஸனஸபா⁴வோ ஏவம்-ஸத்³தோ³தி ததா³காராதி³உபதா⁴ரணஸ்ஸ புக்³க³லபஞ்ஞத்தியா உபாதா³னபூ⁴தத⁴ம்மப்பப³ந்த⁴ப்³யாபாரதாய வுத்தம் ‘‘ஏவந்தி புக்³க³லகிச்சனித்³தே³ஸோ’’தி. ஸவனகிரியா பன புக்³க³லவாதி³னோபி விஞ்ஞாணனிரபேக்கா² நத்தீ²தி விஸேஸதோ விஞ்ஞாணப்³யாபாரோதி ஆஹ ‘‘ஸுதந்தி விஞ்ஞாணகிச்சனித்³தே³ஸோ’’தி. மேதி ஸத்³த³ப்பவத்தியா ஏகந்தேனேவ ஸத்தவிஸயத்தா, விஞ்ஞாணகிச்சஸ்ஸ ச தத்தே²வ ஸமோத³ஹிதப்³ப³தோ ‘‘மேதி உப⁴யகிச்சயுத்தபுக்³க³லனித்³தே³ஸோ’’தி வுத்தம். அவிஜ்ஜமானபஞ்ஞத்திவிஜ்ஜமானபஞ்ஞத்திஸபா⁴வா யதா²க்கமம் ஏவம்-ஸத்³த³ ஸுத-ஸத்³தா³னம் அத்தா²தி தே ததா²ரூபபஞ்ஞத்திஉபாதா³னப்³யாபாரபா⁴வேன த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஏவந்தி புக்³க³லகிச்சனித்³தே³ஸோ. ஸுதந்தி விஞ்ஞாணகிச்சனித்³தே³ஸோ’’தி. ஏத்த² ச கரணகிரியாகத்துகம்மவிஸேஸப்பகாஸனவஸேன புக்³க³லப்³யாபாவிஸயபுக்³க³லப்³யாபாரனித³ஸ்ஸனவஸேன க³ஹணாகாரகா³ஹகதப்³பி³ஸயவிஸேஸனித்³தே³ஸவஸேன கத்துகரண ப்³யாபாரகத்துனித்³தே³ஸவஸேன ச து³தியாத³யோ சதஸ்ஸோ அத்த²யோஜனா த³ஸ்ஸிதாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஸப்³ப³ஸ்ஸாபி ஸத்³தா³தி⁴க³மனீயஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ பஞ்ஞத்திமுகே²னேவ படிபஜ்ஜிதப்³ப³த்தா, ஸப்³ப³பஞ்ஞத்தீனஞ்ச விஜ்ஜமானாதி³வஸேன ச²ஸு பஞ்ஞத்திபே⁴தே³ஸு அந்தோக³த⁴த்தா தேஸு ‘‘ஏவ’’ந்திஆதீ³னம் பஞ்ஞத்தீனம் ஸரூபம் நித்³தா⁴ரேந்தோ ஆஹ ‘‘ஏவந்தி ச மேதி சா’’திஆதி³. தத்த² ஏவந்தி ச மேதி ச வுச்சமானஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஆகாராதி³னோ, த⁴ம்மானஞ்ச அஸல்லக்க²ணபா⁴வதோ அவிஜ்ஜமானபஞ்ஞத்திபா⁴வோதி ஆஹ ‘‘ஸச்சிகட்ட²பரமத்த²வஸேன அவிஜ்ஜமானபஞ்ஞத்தீ’’தி. தத்த² ஸச்சிகட்ட²பரமத்த²வஸேனாதி பூ⁴தத்த²உத்தமத்த²வஸேன. இத³ம் வுத்தம் ஹோதியோ மாயாமரீசிஆத³யோ விய அபூ⁴தத்தோ², அனுஸ்ஸவாதீ³ஹி க³ஹேதப்³போ³ விய அனுத்தமத்தோ² ச ந ஹோதி, ஸோ ரூபஸத்³தா³தி³ஸபா⁴வோ ருப்பனானுப⁴வனாதி³ஸபா⁴வோ வா அத்தோ² ‘‘ஸச்சிகட்டோ², பரமத்த² சா’’தி வுச்சதி, ந ததா² ஏவம் மேதி பதா³னமத்தோ²தி, ஏதமேவத்த²ம் பாகடதரம் காதும் ‘‘கிஞ்ஹேத்த² த’’ந்திஆதி³ வுத்தம். ஸுதந்தி பன ஸத்³தா³யதனம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘விஜ்ஜமானபஞ்ஞத்தீ’’தி. தேனேவ ஹி ‘‘யஞ்ஹி தமேத்த² ஸோதேன உபலத்³த⁴’’ந்தி வுத்தம், ‘‘ஸோதத்³வாரானுஸாரேன உபலத்³த⁴’’ந்தி பன வுத்தே அத்த²ப்³யஞ்ஜனாதி³ஸப்³ப³ம் லப்³ப⁴தி. தம் தம் உபாதா³ய வத்தப்³ப³தோதி ஸோதபத²ம் ஆக³தே த⁴ம்மே உபாதா³ய தேஸம் உபதா⁴ரிதாகாராதி³னோ பச்சாமஸனவஸேன ‘‘ஏவ’’ந்தி, ஸஸந்ததிபரியாபன்னே க²ந்தே⁴ உபாதா³ய ‘‘மே’’தி வத்தப்³ப³த்தாதி அத்தோ². தி³ட்டா²தி³ஸபா⁴வரஹிதே ஸத்³தா³யதனே பவத்தமானோபி ஸுதவோஹாரோ ‘‘து³தியம் ததிய’’ந்திஆதி³கோ விய பட²மாதீ³னி தி³ட்ட²முதவிஞ்ஞாதே அபேக்கி²த்வா பவத்தோதி ஆஹ ‘‘தி³ட்டா²தீ³னி உபனிதா⁴ய வத்தப்³ப³தோ’’தி. அஸுதம் ந ஹோதீதி ஹி ‘‘ஸுத’’ந்தி பகாஸிதோ யமத்தோ²தி.

அத்தனா படிவித்³தா⁴ ஸுத்தஸ்ஸ பகாரவிஸேஸா ‘‘ஏவ’’ந்தி தே²ரேன பச்சாமட்டா²தி ஆஹ ‘‘அஸம்மோஹம் தீ³பேதீ’’தி. ‘‘நானப்பகாரபடிவேத⁴ஸமத்தோ² ஹோதீ’’தி ஏதேன வக்க²மானஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ நானப்பகாரதம் து³ப்படிவிஜ்ஜ²தஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. ‘‘ஸுதஸ்ஸ அஸம்மோஸம் தீ³பேதீ’’தி ஸுதாகாரஸ்ஸ யாதா²வதோ த³ஸ்ஸியமானத்தா வுத்தம். அஸம்மோஹேனாதி ஸம்மோஹாபா⁴வேன, பஞ்ஞாய ஏவ வா ஸவனகாலஸம்பூ⁴தாய தது³த்தரகாலபஞ்ஞாஸித்³தி⁴, ஏவம் அஸம்மோஸேனாதி ஏத்தா²பி வத்தப்³ப³ம். ப்³யஞ்ஜனானம் படிவிஜ்ஜி²தப்³போ³ ஆகாரோ நாதிக³ம்பீ⁴ரோ, யதா²ஸுததா⁴ரணமேவ தத்த² கரணீயந்தி ஸதியா ப்³யாபாரோ அதி⁴கோ, பஞ்ஞா தத்த² கு³ணீபூ⁴தாதி வுத்தம் ‘‘பஞ்ஞாபுப்³ப³ங்க³மாயா’’திஆதி³ பஞ்ஞாய புப்³ப³ங்க³மாதி கத்வா. புப்³ப³ங்க³மதா சேத்த² பதா⁴னபா⁴வோ ‘‘மனோபுப்³ப³ங்க³மா’’திஆதீ³ஸு விய, புப்³ப³ங்க³மதாய வா சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³ஸு ஆவஜ்ஜனாதீ³னம் விய அப்பதா⁴னத்தே பஞ்ஞா புப்³ப³ங்க³மா ஏதிஸ்ஸாதி அயம்பி அத்தோ² யுஜ்ஜதி, ஏவம் ‘‘ஸதிபுப்³ப³ங்க³மாயா’’தி ஏத்தா²பி வுத்தனயானுஸாரேன யதா²ஸம்ப⁴வமத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அத்த²ப்³யஞ்ஜனஸம்பன்னஸ்ஸாதி அத்த²ப்³யஞ்ஜனபரிபுண்ணஸ்ஸ, ஸங்காஸனபகாஸனவிவரணவிப⁴ஜனஉத்தானீகரணபஞ்ஞத்திவஸேன ச²ஹி அத்த²பதே³ஹி, அக்க²ரபத³ப்³யஞ்ஜனாகாரனிருத்தினித்³தே³ஸவஸேன ச²ஹி ப்³யஞ்ஜனபதே³ஹி ச ஸமன்னாக³தஸ்ஸாதி வா அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

யோனிஸோமனஸிகாரம் தீ³பேதீதி ஏவம்-ஸத்³தே³ன வுச்சமானானம் ஆகாரனித³ஸ்ஸனாவதா⁴ரணத்தா²னம் அவிபரீதஸத்³த⁴ம்மவிஸயத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘அவிக்கே²பம் தீ³பேதீ’’தி ‘‘ப்³ரஹ்மஜாலம் கத்த² பா⁴ஸித’’ந்திஆதி³ புச்சா²வஸேன பகரணப்பத்தஸ்ஸ வக்க²மானஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ ஸவனம் ஸமாதா⁴னமந்தரேன ந ஸம்ப⁴வதீதி கத்வா வுத்தம். ‘‘விக்கி²த்தசித்தஸ்ஸா’’திஆதி³ தஸ்ஸேவத்த²ஸ்ஸ ஸமத்த²னவஸேன வுத்தம். ஸப்³ப³ஸம்பத்தியாதி அத்த²ப்³யஞ்ஜனதே³ஸகபயோஜனாதி³ஸம்பத்தியா. அவிபரீதஸத்³த⁴ம்மவிஸயேஹி விய ஆகாரனித³ஸ்ஸனாவதா⁴ரணத்தே²ஹி யோனிஸோமனஸிகாரஸ்ஸ, ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனேன விய ச அவிக்கே²பஸ்ஸ யதா² யோனிஸோமனஸிகாரேன ப²லபூ⁴தேன அத்தஸம்மாபணிதி⁴புப்³பே³கதபுஞ்ஞதானம் ஸித்³தி⁴ வுத்தா தத³வினாபா⁴வதோ, ஏவம் அவிக்கே²பேன ப²லபூ⁴தேன காரணபூ⁴தானம் ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயானம் ஸித்³தி⁴ த³ஸ்ஸேதப்³பா³ ஸியா அஸ்ஸுதவதோ, ஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயரஹிதஸ்ஸ ச தத³பா⁴வதோ.

‘‘ந ஹி விக்கி²த்தசித்தோ’’திஆதி³னா ஸமத்த²னவசனேன பன அவிக்கே²பேன காரணபூ⁴தேன ஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயேன ச ப²லபூ⁴தஸ்ஸ ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனஸ்ஸ ஸித்³தி⁴ த³ஸ்ஸிதா. அயம் பனேத்த² அதி⁴ப்பாயோ யுத்தோ ஸியாஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயா ந ஏகந்தேன அவிக்கே²பஸ்ஸ காரணம் பா³ஹிரங்க³த்தா, அவிக்கே²போ பன ஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயோ விய ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனஸ்ஸ ஏகந்தகாரணந்தி. ஏவம்பி அவிக்கே²பேன ஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயஸித்³தி⁴ஜோதனா ந ஸமத்தி²தாவ, நோ ந ஸமத்தி²தா விக்கி²த்தசித்தானம் ஸப்புரிஸபயிருபாஸனாபா⁴வஸ்ஸ அத்த²ஸித்³த⁴த்தா. ஏத்த² ச புரிமம் ப²லேன காரணஸ்ஸ ஸித்³தி⁴த³ஸ்ஸனம் நதீ³பூரேன விய உபரி வுட்டி²ஸப்³பா⁴வஸ்ஸ, து³தியம் காரணேன ப²லஸ்ஸ ஸித்³தி⁴த³ஸ்ஸனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் ஏகந்தேன வஸ்ஸினா விய மேக⁴வுட்டா²னேன வுட்டி²ப்பவத்தியா.

ப⁴க³வதோ வசனஸ்ஸ அத்த²ப்³யஞ்ஜனபபே⁴த³பரிச்சே²த³வஸேன ஸகலஸாஸனஸம்பத்திஓகா³ஹனாகாரோ நிரவஸேஸபரஹிதபாரிபூரிகாரணந்தி வுத்தம் ‘‘ஏவம் ப⁴த்³த³கோ ஆகாரோ’’தி. யஸ்மா ந ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பச்சி²மசக்கத்³வயஸம்பத்திந்தி அத்தஸம்மாபணிதி⁴புப்³பே³கதபுஞ்ஞதாஸங்கா²தம் கு³ணத்³வயம். அபராபரம் வுத்தியா சேத்த² சக்கபா⁴வோ, சரந்தி ஏதேஹி ஸத்தா ஸம்பத்திப⁴வேஸூதி வா. யே ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘சத்தாரிமானி பி⁴க்க²வே சக்கானி, யேஹி ஸமன்னாக³தானம் தே³வமனுஸ்ஸானம் சதுசக்கம் வத்ததீ’’திஆதி³. புரிமபச்சி²மபா⁴வோ சேத்த² தே³ஸனாக்கமவஸேன த³ட்ட²ப்³போ³. பச்சி²மசக்கத்³வயஸித்³தி⁴யாதி பச்சி²மசக்கத்³வயஸ்ஸ அத்தி²தாய. ஸம்மாபணிஹிதத்தோ புப்³பே³ ச கதபுஞ்ஞோ ஸுத்³தா⁴ஸயோ ஹோதி தத³ஸுத்³தி⁴ஹேதூனம் கிலேஸானம் தூ³ரீபா⁴வதோதி ஆஹ ‘‘ஆஸயஸுத்³தி⁴ ஸித்³தா⁴ ஹோதீ’’தி. ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘ஸம்மாபணிஹிதம் சித்தம், ஸேய்யஸோ நம் ததோ கரே’’தி, ‘‘கதபுஞ்ஞோஸி த்வம் ஆனந்த³, பதா⁴னம் அனுயுஞ்ஜ கி²ப்பம் ஹோஹிஸி அனாஸவோதி ச. தேனேவாஹ ‘‘ஆஸயஸுத்³தி⁴யா அதி⁴க³மப்³யத்திஸித்³தீ⁴’’தி. பயோக³ஸுத்³தி⁴யாதி யோனிஸோமனஸிகாரபுப்³ப³ங்க³மஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸவனபயோக³ஸ்ஸ விஸத³பா⁴வேன. ததா² சாஹ ‘‘ஆக³மப்³யத்திஸித்³தீ⁴’’தி. ஸப்³ப³ஸ்ஸ வா காயவசீபயோக³ஸ்ஸ நித்³தோ³ஸபா⁴வேன. பரிஸுத்³த⁴காயவசீபயோகோ³ ஹி விப்படிஸாராபா⁴வதோ அவிக்கி²த்தசித்தோ பரியத்தியம் விஸாரதோ³ ஹோதீதி.

‘‘நானப்பகாரபடிவேத⁴தீ³பகேனா’’திஆதி³னா அத்த²ப்³யஞ்ஜனேஸு தே²ரஸ்ஸ ஏவம்-ஸத்³த³ ஸுத-ஸத்³தா³னம் அஸம்மோஹாஸம்மோஸதீ³பனதோ சதுபடிஸம்பி⁴தா³வஸேன அத்த²யோஜனம் த³ஸ்ஸேதி. தத்த² ‘‘ஸோதப்³ப³ப்பபே⁴த³படிவேத⁴தீ³பகேனா’’தி ஏதேன அயம் ஸுத-ஸத்³தோ³ ஏவம்-ஸத்³த³ஸன்னிதா⁴னதோ, வக்க²மானாபேக்கா²ய வா ஸாமஞ்ஞேனேவ ஸோதப்³ப³த⁴ம்மவிஸேஸம் ஆமஸதீதி த³ஸ்ஸேதி. மனோதி³ட்டி²கரணாபரியத்தித⁴ம்மானம் அனுபேக்க²னஸுப்படிவேதா⁴ விஸேஸதோ மனஸிகாரபடிப³த்³தா⁴தி தே வுத்தனயேன யோனிஸோமனஸிகாரதீ³பகேன ஏவம்-ஸத்³தே³ன யோஜேத்வா, ஸவனதா⁴ரணவசீபரிசயா பரியத்தித⁴ம்மானம் விஸேஸேன ஸோதாவதா⁴னபடிப³த்³தா⁴தி தே அவிக்கே²பதீ³பகேன ஸுத-ஸத்³தே³ன யோஜேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ஸாஸனஸம்பத்தியா த⁴ம்மஸ்ஸவனே உஸ்ஸாஹம் ஜனேதி. தத்த² த⁴ம்மாதி பரியத்தித⁴ம்மா. மனஸானுபேக்கி²தாதி ‘‘இத⁴ ஸீலம் கதி²தம், இத⁴ ஸமாதி⁴, இத⁴ பஞ்ஞா, ஏத்தகா ஏத்த² அனுஸந்தி⁴யோ’’திஆதி³னா நயேன மனஸா அனுபேக்கி²தா. தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தா⁴தி நிஜ்ஜா²னக்க²ந்திபூ⁴தாய, ஞாதபரிஞ்ஞாஸங்கா²தாய வா தி³ட்டி²யா தத்த² தத்த² வுத்தரூபாரூபத⁴ம்மே ‘‘இதி ரூபம், ஏத்தகம் ரூப’’ந்திஆதி³னா ஸுட்டு² வவத்த²பேத்வா படிவித்³தா⁴.

‘‘ஸகலேன வசனேனா’’தி புப்³பே³ தீஹி பதே³ஹி விஸும் விஸும் யோஜிதத்தா வுத்தம். அஸப்புரிஸபூ⁴மிந்தி அகதஞ்ஞுதம் ‘‘இதே⁴கச்சோ பாபபி⁴க்கு² ததா²க³தப்பவேதி³தம் த⁴ம்மவினயம் பரியாபுணித்வா அத்தனோ த³ஹதீ’’தி ஏவம் வுத்தம் அனரியவோஹாராவத்த²ம். ஸா ஏவ அனரியவோஹாராவத்தா² அஸத்³த⁴ம்மோ. நனு ச ஆனந்த³த்தே²ரஸ்ஸ ‘‘மமேத³ம் வசன’’ந்தி அதி⁴மானஸ்ஸ, மஹாகஸ்ஸபத்தே²ராதீ³னஞ்ச ததா³ஸங்காய அபா⁴வதோ அஸப்புரிஸபூ⁴மிஸமதிக்கமாதி³வசனம் நிரத்த²கம் தி? நயித³ம் ஏவம் ‘‘ஏவம் மே ஸுத’’ந்தி வத³ந்தேன அயம்பி அத்தோ² விபா⁴விதோதி த³ஸ்ஸனதோ. கேசி பன ‘‘தே³வதானம் பரிவிதக்காபேக்க²ம் ததா²வசனந்தி ஏதி³ஸீ சோத³னா அனவகாஸா’’தி வத³ந்தி. தஸ்மிம் கிர க²ணே ஏகச்சானம் தே³வதானம் ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ ‘‘ததா²க³தோ ச பரினிப்³பு³தோ, அயஞ்ச ஆயஸ்மா தே³ஸனாகுஸலோ, இதா³னி த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, ஸக்யகுலப்பஸுதோ ததா²க³தஸ்ஸ பா⁴தா சூளபிதுபுத்தோ, கிம் நு கோ² ஸயம் ஸச்சி²கத த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, உதா³ஹு ப⁴க³வதோயேவ வசனம் யதா²ஸுத’’ந்தி. ஏவம் ததா³ஸங்கிதப்பகாரதோ அஸப்புரிஸபூ⁴மிஸமோக்கமாதி³தோ அதிக்கமாதி³ விபா⁴விதந்தி. அத்தனோ அத³ஹந்தோதி ‘‘மமேத’’ந்தி அத்தனி அட்ட²பேந்தோ. அப்பேதீதி நித³ஸ்ஸேதி. தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகபரமத்தே²ஸு யதா²ரஹம் ஸத்தே நேதீதி நேத்தி, த⁴ம்மோயேவ நேத்தி த⁴ம்மனேத்தி.

த³ள்ஹதரனிவிட்டா² விசிகிச்சா² கங்கா². நாதிஸம்ஸப்பனம் மதிபே⁴த³மத்தம் விமதி. அஸ்ஸத்³தி⁴யம் வினாஸேதி ப⁴க³வதோ தே³ஸிதத்தா, ஸம்முகா² சஸ்ஸ படிக்³க³ஹிதத்தா, க²லிதது³ருத்தாதி³க்³க³ஹணதோ³ஸாபா⁴வதோ ச. ஏத்த² ச பட²மாத³யோ திஸ்ஸோ அத்த²யோஜனா ஆகாராதி³அத்தே²ஸு அக்³க³ஹிதவிஸேஸமேவ ஏவம்-ஸத்³த³ம் க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸிதா, ததோ பரா திஸ்ஸோ ஆகாரத்த²மேவ ஏவம்-ஸத்³த³ம் க³ஹேத்வா விபா⁴விதா. பச்சி²மா பன திஸ்ஸோ யதா²க்கமம் ஆகாரத்த²ம் நித³ஸ்ஸனத்த²ம் அவதா⁴ரணத்த²ஞ்ச ஏவம்-ஸத்³த³ம் க³ஹேத்வா யோஜிதாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஏக-ஸத்³தோ³ அஞ்ஞஸேட்டா²ஸஹாயஸங்க்²யதீ³ஸு தி³ஸ்ஸதி. ததா²ஹேஸ ‘‘ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ ச, இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞந்தி இத்தே²கே அபி⁴வத³ந்தீ’’திஆதீ³ஸு அஞ்ஞத்தே² தி³ஸ்ஸதி, ‘‘சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வ’’ந்திஆதீ³ஸு ஸேட்ட²த்தே², ‘‘ஏகோ வூபகட்டோ²’’திஆதீ³ஸு அஸஹாயே, ‘‘ஏகோவ கோ² பி⁴க்க²வே க²ணோ ச ஸமயோ ச ப்³ரஹ்மசரியவாஸாயா’’திஆதீ³ஸு ஸங்க்²யயம், இதா⁴பி ஸங்க்²யயந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஏகந்தி க³ணனபரிச்சே²த³னித்³தே³ஸோ’’தி. காலஞ்ச ஸமயஞ்சாதி யுத்தகாலஞ்ச பச்சயஸாமக்³கி³ஞ்ச. க²ணோதி ஓகாஸோ. ததா²க³துப்பாதா³தி³கோ ஹி மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ ஓகாஸோ தப்பச்சயபடிலாப⁴ஹேதுத்தா. க²ணோ ஏவ ச ஸமயோ. யோ ‘‘க²ணோ’’தி ச ‘‘ஸமயோ’’தி ச வுச்சதி, ஸோ ஏகோ வாதி ஹி அத்தோ². மஹாஸமயோதி மஹாஸமூஹோ. ஸமயோபி கோ²தி ஸிக்கா²பத³பூரணஸ்ஸ ஹேதுபி. ஸமயப்பவாத³கேதி தி³ட்டி²ப்பவாத³கே. தத்த² ஹி நிஸின்னா தித்தி²யா அத்தனோ அத்தனோ ஸமயம் பவத³ந்தீதி. அத்தா²பி⁴ஸமயாதி ஹிதபடிலாபா⁴. அபி⁴ஸமேதப்³போ³தி அபி⁴ஸமயோ, அபி⁴ஸமயோ அத்தோ²தி அபி⁴ஸமயட்டோ²தி பீளன ஆதீ³னி அபி⁴ஸமேதப்³ப³பா⁴வேன ஏகீபா⁴வம் உபனேத்வா வுத்தானி. அபி⁴ஸமயஸ்ஸ வா படிவேத⁴ஸ்ஸ விஸயபூ⁴தபா⁴வோ அபி⁴ஸமயட்டோ²தி தானேவ ததா² ஏகத்தேன வுத்தானி. தத்த² பீளனம் து³க்க²ஸச்சஸ்ஸ தம் ஸமங்கீ³னோ ஹிம்ஸனம் அவிப்பா²ரிகதாகரணம். ஸந்தாபோது³க்க²து³க்க²தாதி³வஸேன ஸந்தாபனம் பரித³ஹணம்.

தத்த² ஸஹகாரீகாரணம் ஸன்னிஜ்ஜ² ஸமேதி ஸமவேதீதி ஸமயோ, ஸமவாயோ. ஸமேதி ஸமாக³ச்ச²தி மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியமேத்த² ததா³தா⁴ரபுக்³க³லேஹீதி ஸமயோ, க²ணோ. ஸமேதி ஏத்த², ஏதேனவ ஸம்க³ச்ச²தி ஸத்தோ, ஸபா⁴வத⁴ம்மோ வா ஸஹஜாதாதீ³ஹி, உப்பாதா³தீ³ஹி வாதி ஸமயோ, காலோ. த⁴ம்மப்பவத்திமத்ததாய அத்த²தோ அபூ⁴தோபி ஹி காலோ த⁴ம்மப்பவத்தியா அதி⁴கரணம், கரணம் விய ச கப்பனாமத்தஸித்³தே⁴ன ரூபேன வோஹரீயதீதி. ஸமம், ஸஹ வா அவயவானம் அயனம் பவத்தி அவட்டா²னந்தி ஸமயோ, ஸமூஹோ, யதா² ‘‘ஸமுதா³யோ’’தி. அவயவஸஹாவட்டா²னமேவ ஹி ஸமூஹோதி. அவஸேஸபச்சயானம் ஸமாக³மே ஏதி ப²லம் ஏதஸ்மா உப்பஜ்ஜதி பவத்ததி சாதி ஸமயோ, ஹேது யதா² ‘‘ஸமுத³யோ’’தி. ஸமேதி ஸம்யோஜனபா⁴வதோ ஸம்ப³ந்தோ⁴ ஏதி அத்தனோ விஸயே பவத்ததி, த³ள்ஹக்³க³ஹணபா⁴வதோ வா ஸம்யுத்தா அயந்தி பவத்தந்தி ஸத்தா யதா²பி⁴னிவேஸம் ஏதேனாதி ஸமயோ, தி³ட்டி². தி³ட்டி²ஸம்யோஜனேன ஹி ஸத்தா அதிவிய ப³ஜ்ஜ²ந்தீதி. ஸமிதி ஸங்க³தி ஸமோதா⁴னந்தி ஸமயோ, படிலாபோ⁴. ஸமஸ்ஸ யானம், ஸம்மா வா யானம் அபக³மோதி ஸமயோ, பஹானம். அபி⁴முக²ம் ஞாணேன ஏதப்³போ³ அபி⁴ஸமேதப்³போ³தி அபி⁴ஸமயோ, த⁴ம்மானம் அவிபரீதோ ஸபா⁴வோ. அபி⁴முக²பா⁴வேன ஸம்மா ஏதி க³ச்ச²தி பு³ஜ்ஜ²தீதி அபி⁴ஸமயோ, த⁴ம்மானம் யதா²பூ⁴தஸபா⁴வாவபோ³தோ⁴. ஏவம் தஸ்மிம் தஸ்மிம் அத்தே² ஸமய-ஸத்³த³ஸ்ஸ பவத்தி வேதி³தப்³பா³. ஸமய-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்து²த்³தா⁴ரே அபி⁴ஸமய-ஸத்³த³ஸ்ஸ உதா³ஹரணம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். அஸ்ஸாதி ஸமய-ஸத்³த³ஸ்ஸ. காலோ அத்தோ² ஸமவாயாதீ³னம் அத்தா²னம் இத⁴ அஸம்ப⁴வதோ தே³ஸதே³ஸகபரிஸானம் விய ஸுத்தஸ்ஸ நிதா³னபா⁴வேன காலஸ்ஸ அபதி³ஸிதப்³ப³தோ ச.

கஸ்மா பனேத்த² அனியாமிதவஸேனேவ காலோ நித்³தி³ட்டோ², ந உதுஸம்வச்ச²ராதி³வஸேன நியமேத்வாதி ஆஹ ‘‘தத்த² கிஞ்சாபீ’’திஆதி³. உதுஸம்வச்ச²ராதி³வஸேன நியமம் அகத்வா ஸமய-ஸத்³த³ஸ்ஸ வசனே அயம்பி கு³ணோ லத்³தோ⁴ ஹோதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யே வா இமே’’திஆதி³மாஹ. ஸாமஞ்ஞஜோதனா ஹி விஸேஸே அவதிட்ட²தீதி. தத்த² தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரஸமயோ தே³வஸிகம் ஜா²னஸமாபத்தீஹி வீதினாமனகாலோ, விஸேஸதோ ஸத்தஸத்தாஹானி. பகாஸாதி த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴துயா பகம்பனஓபா⁴ஸபாதுபா⁴வாதீ³ஹி பாகடா. யதா²வுத்தப்பபே⁴தே³ஸுயேவ ஸமயேஸு ஏகதே³ஸம் பகாரந்தரேஹி ஸங்க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யோ சாய’’ந்திஆதி³மாஹ. ததா² ஹி ஞாணகிச்சஸமயோ அத்தஹிதபடிபத்திஸமயோ ச அபி⁴ஸம்போ³தி⁴ஸமயோ. அரியதுண்ஹிபா⁴வஸமயோ தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரஸமயோ. கருணாகிச்சபரஹிதபடிபத்தித⁴ம்மிகதா²ஸமயோ தே³ஸனாஸமயேவ.

கரணவசனேன நித்³தே³ஸோ கதோ யதா²தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்தா²தி அபி⁴த⁴ம்மவினயேஸு. ததா²தி பு⁴ம்மகரணேஹி. அதி⁴கரணத்த² ஆதா⁴ரத்தோ². பா⁴வோ நாம கிரியா, கிரியாய கிரியந்தரலக்க²ணம் பா⁴வேனபா⁴வலக்க²ணம். தத்த² யதா² காலோ ஸபா⁴வத⁴ம்மபரிச்சி²ன்னோ ஸயம் பரமத்த²தோ அவிஜ்ஜமானோபி ஆதா⁴ரபா⁴வேன பஞ்ஞாதோ தங்க²ணப்பவத்தானம் ததோ புப்³பே³ பரதோ ச அபா⁴வதோ ‘‘புப்³ப³ண்ஹே ஜாதோ, ஸாயன்ஹே க³ச்ச²தீ’’தி, ச ஆதீ³ஸு, ஸமூஹோ ச அவயவவினிமுத்தோ அவிஜ்ஜமானோபி கப்பனாமத்தஸித்³தோ⁴ அவயவானம் ஆதா⁴ரபா⁴வேன பஞ்ஞாபீயதி ‘‘ருக்கே² ஸாகா², யவராஸியம் ஸம்பூ⁴தோ’’திஆதீ³ஸு, ஏவம் இதா⁴பீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அதி⁴கரணஞ்ஹி…பே… த⁴ம்மான’’ந்தி. யஸ்மிம் காலே, த⁴ம்மபுஞ்ஜே வா காமாவசரம் குஸலம் சித்தம் உப்பன்னம் ஹோதி, தஸ்மிம்யேவ காலே, த⁴ம்மபுஞ்ஜே ச ப²ஸ்ஸாத³யோபி ஹோந்தீதி அயஞ்ஹி தத்த² அத்தோ². யதா² ச கா³வீஸு து³ய்ஹமானாஸு க³தோ, து³த்³தா⁴ஸு ஆக³தோதி தோ³ஹனகிரியாய க³மனகிரியா லக்கீ²யதி, ஏவம் இதா⁴பி ‘‘யஸ்மிம் ஸமயே, தஸ்மிம் ஸமயே’’தி ச வுத்தே ஸதீதி அயமத்தோ² விஞ்ஞாயமானோ ஏவ ஹோதி பத³த்த²ஸ்ஸ ஸத்தாவிரஹாப⁴வதோதி ஸமயஸ்ஸ ஸத்தாகிரியாய சித்தஸ்ஸ உப்பாத³கிரியா, ப²ஸ்ஸாதீ³னம் ப⁴வனகிரியா ச லக்கீ²யதி. யஸ்மிம் ஸமயேதி யஸ்மிம் நவமே க²ணே, யோனிஸோமனஸிகாராதி³ஹேதும்ஹி, பச்சயஸமவாயே வா ஸதி காமாவசரம் குஸலம் சித்தம் உப்பன்னம் ஹோதி, தஸ்மிம்யேவ க²ணே, ஹேதும்ஹி, பச்சயஸமவாயே ச ஸதி ப²ஸ்ஸாத³யோபி ஹோந்தீதி உப⁴யத்த² ஸமய-ஸத்³தே³ பு⁴ம்மனித்³தே³ஸோ கதோ லக்க²ணபூ⁴தபா⁴வயுத்தோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘க²ண…பே… லக்கீ²யதீ’’தி.

ஹேதுஅத்தோ² கரணத்தோ² ச ஸம்ப⁴வதி ‘‘அன்னேன வஸதி, அஜ்ஜே²னேன வஸதி, ப²ரஸுனா சி²ந்த³தி, குதா³லேன க²ணதீ’’திஆதீ³ஸு விய. வீதிக்கமஞ்ஹி ஸுத்வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஸன்னிபாதாபேத்வா ஓதிண்ணவத்து²கம் புக்³க³லம் படிபுச்சி²த்வா, விக³ரஹித்வா ச தம் தம் வத்து²ம் ஓதிண்ணகாலம் அனதிக்கமித்வா தேனேவ காலேன ஸிக்கா²பதா³னி பஞ்ஞபேந்தோ ப⁴க³வா விஹரதி ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்திஹேதுஞ்ச அபேக்க²மானோ ததியபாராஜிகாதீ³ஸு வியாதி.

அச்சந்தமேவ ஆரம்ப⁴தோ பட்டா²ய யாவ தே³ஸனானிட்டா²னம் பரஹிதபடிபத்திஸங்கா²தேன கருணாவிஹாரேன. தத³த்த²ஜோதனத்த²ந்தி அச்சந்தஸம்யோக³த்த²ஜோதனத்த²ம். உபயோக³வசனனித்³தே³ஸோ கதோ யதா² ‘‘மாஸம் அஜ்ஜே²தீ’’தி.

போராணாதி அட்ட²கதா²சரியா. அபி⁴லாபமத்தபே⁴தோ³தி வசனமத்தேன விஸேஸோ. தேன ஸுத்தவினயேஸு விப⁴த்திப்³யதயோ கதோதி த³ஸ்ஸேதி.

ஸேட்ட²ந்தி ஸேட்ட²வாசகம் வசனம் ஸேட்ட²ந்தி வுத்தம் ஸேட்ட²கு³ணஸஹசரணதோ. ததா² உத்தமந்தி ஏத்தா²பி. கா³ரவயுத்தோதி க³ருபா⁴வயுத்தோ க³ருகு³ணயோக³தோ, க³ருகரணாரஹதாய வா கா³ரவயுத்தோ.

வுத்தோயேவ ந பன இத⁴ வத்தப்³போ³ விஸுத்³தி⁴மக்³க³ஸ்ஸ இமிஸ்ஸா அட்ட²கதா²ய ஏகதே³ஸபா⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயோ.

அபிச ப⁴கே³ வனி, வமீதி வா ப⁴க³வா, ப⁴கே³ ஸீலாதி³கு³ணே வனி ப⁴ஜி ஸேவி, தே வா வினேய்யஸந்தானேஸு ‘‘கத²ம் நு கோ² உப்பஜ்ஜேய்யு’’ந்தி வனி யாசி பத்த²யீதி ப⁴க³வா, ப⁴க³ம் வா ஸிரிம், இஸ்ஸரியம், யஸஞ்ச வமி கே²லபிண்ட³ம் விய ச²ட்³ட³யீதி ப⁴க³வா. ததா² ஹி ப⁴க³வா ஹத்த²க³தம் ஸிரிம், சதுத்³தீ³பிஸ்ஸரியம், சக்கவத்திஸம்பத்திஸன்னிஸ்ஸயஞ்ச ஸத்தரதனஸமுஜ்ஜலம் யஸம் அனபேக்கோ² பரிச்சஜீதி. அத² வா பா⁴னி நாம நக்க²த்தானி, தேஹி ஸமம் க³ச்ச²ந்தி பவத்தந்தீதி ப⁴கா³, ஸினேருயுக³ந்த⁴ராதி³க³தா பா⁴ஜனலோகஸோபா⁴. தே ப⁴க³வா வமி தப்படிப³த்³த⁴ச²ந்த³ராக³ப்பஹானேன பஜஹதீதி ஏவம்பி ப⁴கே³ வமீதி ப⁴க³வா.

‘‘த⁴ம்மஸரீரம் பச்சக்க²ம் கரோதீ’’தி ‘‘யோ வோ ஆனந்த³ மயா த⁴ம்மோ ச வினயோ ச தே³ஸிதோ பஞ்ஞத்தோ, ஸோ வோ மமச்சயேன ஸத்தா²’’தி வசனதோ த⁴ம்மஸ்ஸ ஸத்து²பா⁴வபரியாயோ விஜ்ஜதீதி கத்வா வுத்தம்.

வஜிரஸங்கா⁴தஸமானகாயோ பரேஹி அபே⁴ஜ்ஜஸரீரத்தா. ந ஹி ப⁴க³வதோ ரூபகாயே கேனசி அந்தராயோ ஸக்கா காதுந்தி. தே³ஸனாஸம்பத்திம் நித்³தி³ஸதி வக்க²மானஸ்ஸ ஸகலஸுத்தஸ்ஸ ‘‘ஏவ’’ந்தி நித்³தி³ஸனதோ. ஸாவகஸம்பத்திம் நித்³தி³ஸதி படிஸம்பி⁴தா³ப்பத்தேன பஞ்சஸு டா²னேஸு ப⁴க³வதா ஏதத³க்³கே³ ட²பிதேன மயா மஹாஸாவகேன ஸுதம், தஞ்ச கோ² மயாவ ஸுதம், ந அனுஸ்ஸவிதம், ந பரம்பராப⁴தந்தி இமஸ்ஸத்த²ஸ்ஸ தீ³பனதோ. காலஸம்பத்திம் நித்³தி³ஸதி ‘‘ப⁴க³வா’’தி பத³ஸ்ஸ ஸன்னிதா⁴னே பயுத்தஸ்ஸ ஸமய-ஸத்³த³ஸ்ஸ காலஸ்ஸ பு³த்³து⁴ப்பாத³படிமண்டி³தபா⁴வதீ³பனதோ. பு³த்³து⁴ப்பாத³பரமா ஹி காலஸம்பதா³. தேனேதம் வுச்சதி –

‘‘கப்பகஸாயே கலியுகே³, பு³த்³து⁴ப்பாதோ³ அஹோ மஹச்ச²ரியம்;

ஹுதாவஹமஜ்ஜே² ஜாதம், ஸமுதி³தமகரந்த³மரவிந்த³’’ந்தி.

ப⁴க³வாதி தே³ஸகஸம்பத்திம் நித்³தி³ஸதி கு³ணவிஸிட்ட²ஸத்துத்தமகா³ரவாதி⁴வசனதோ.

விஜ்ஜந்தரிகாயாதி விஜ்ஜுனிச்ச²ரணக்க²ணே. அந்தரதோதி ஹத³யே. அந்தராதி ஆரப்³ப⁴ நிப்ப²த்தீனம் வேமஜ்ஜே². அந்தரிகாயாதி அந்தராளே. ஏத்த² ச ‘‘தத³ந்தரம் கோ ஜானேய்ய, ஏதேஸம் அந்தரா கப்பா, க³ணனாதோ அஸங்கி²யா, அந்தரந்தரா கத²ம் ஓபாதேதீ’’தி ச ஆதீ³ஸு விய காரணவேமஜ்ஜே²ஸு வத்தமானா அந்தரா-ஸத்³தா³ ஏவ உதா³ஹரிதப்³பா³ ஸியும், ந பன சித்தக²ணவிவரேஸு வத்தமானா அந்தரந்தரிகா-ஸத்³தா³. அந்தரா-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஹி அயம் அத்து²த்³தா⁴ரோதி. அயம் பனேத்த² அதி⁴ப்பாயோ ஸியா – யேஸு அத்தே²ஸு அந்தரா-ஸத்³தோ³ வத்ததி, தேஸு அந்தரஸத்³தோ³பி வத்ததீதி ஸமானத்த²த்தா அந்தரா-ஸத்³த³த்தே² வத்தமானோ அந்தர-ஸத்³தோ³ உதா³ஹடோ, அந்தரா-ஸத்³தோ³ ஏவ வா ‘‘யஸ்ஸந்தரதோ’’தி ஏத்த² கா³தா²ஸுக²த்த²ம் ரஸ்ஸம் கத்வா வுத்தோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அந்தரா-ஸத்³தோ³ ஏவ பன இக-ஸத்³தே³ன பத³ம் வட்³டே⁴த்வா ‘‘அந்தரிகா’’தி வுத்தோதி ஏவமேத்த² உதா³ஹரணோதா³ஹரிதப்³பா³னம் விரோதா⁴பா⁴வோ த³ட்ட²ப்³போ³. அயோஜியமானே உபயோக³வசனம் ந பாபுணாதி ஸாமிவசனஸ்ஸ பஸங்கே³ அந்தரா-ஸத்³த³யோகே³ன உபயோக³வசனஸ்ஸ இச்சி²தத்தா. தேனேவாஹ ‘‘அந்தராஸத்³தே³ன யுத்தத்தா உபயோக³வசனம் கத’’ந்தி.

‘‘நியதோ ஸம்போ³தி⁴பராயணோ, அட்டா²னமேதம் பி⁴க்க²வே அனவகாஸோ, யம் தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ ஸஞ்சிச்ச பாணம் ஜீவிதா வோரோபேய்ய, ‘‘நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’’ திஆதி³வசனதோ தி³ட்டி²ஸீலானம் நியதஸபா⁴வத்தா ஸோதாபன்னாபி அஞ்ஞமஞ்ஞம் தி³ட்டி²ஸீலஸாமஞ்ஞேன ஸம்ஹதா, பகே³வ ஸகதா³கா³மிஆத³யோ. ‘‘ததா²ரூபாய தி³ட்டி²யா தி³ட்டி²ஸாமஞ்ஞக³தோ விஹரதி, ததா²ரூபேஸு ஸீலேஸு ஸீலஸாமஞ்ஞக³தோ விஹரதீ’’தி வசனதோ புது²ஜ்ஜனானம்பி தி³ட்டி²ஸீலஸாமஞ்ஞேன ஸம்ஹதபா⁴வோ லப்³ப⁴தியேவ.

ஸுப்பியோபி கோ²தி ஏத்த² கோ²-ஸத்³தோ³ அவதா⁴ரணத்தோ² ‘‘அஸ்ஸோஸி கோ²’’திஆதீ³ஸு விய. தேன அத்³தா⁴னமக்³க³படிபன்னோ அஹோஸியேவ, நாஸ்ஸ மக்³க³படிபத்தியா கோசி அந்தராயோ அஹோஸீதி அயமத்தோ² தீ³பிதோ ஹோதி. தத்ராதி வா காலஸ்ஸ படினித்³தே³ஸோ. ஸோபி ஹி ‘‘ஏகம் ஸமய’’ந்தி புப்³பே³ அதி⁴கதோ. யஞ்ஹி ஸமயம் ப⁴க³வா அந்தரா ராஜக³ஹஞ்ச நாளந்த³ஞ்ச அத்³தா⁴னமக்³க³படிபன்னோ, தஸ்மிம்யேவ ஸமயே ஸுப்பியோபி தம் மக்³க³ம் படிபன்னோ அவண்ணம் பா⁴ஸதி, ப்³ரஹ்மத³த்தோ ச வண்ணம் பா⁴ஸதீதி. பரியாயதி பரிவத்ததீதி பரியாயோ, வாரோ. பரியாயேதி தே³ஸேதப்³ப³மத்த²ம் படிபாதே³தீதி பரியாயோ, தே³ஸனா. பரியாயதி அத்தனோ ப²லம் பரிக்³க³ஹேத்வா பவத்ததீதி பரியாயோ, காரணந்தி ஏவம் பரியாய-ஸத்³த³ஸ்ஸ வாராதீ³ஸு பவத்தி வேதி³தப்³பா³. காரணேனாதி காரணபதிரூபகேன. ததா² ஹி வக்க²தி ‘‘அகாரணமேவ காரணந்தி வத்வா’’தி. கஸ்மா பனேத்த² ‘‘அவண்ணம் பா⁴ஸதீ’’தி, ‘‘வண்ணம் பா⁴ஸதீ’’தி ச வத்தமானகாலனித்³தே³ஸோ கதோ, நனு ஸங்கீ³திகாலதோ ஸோ அவண்ணவண்ணானம் பா⁴ஸிதகாலோ அதீதோதி? ஸச்சமேதம், ‘‘அத்³தா⁴னமக்³க³படிபன்னோ ஹோதீ’’தி ஏத்த² ஹோதி-ஸத்³தோ³ விய அதீதகாலத்தோ² பா⁴ஸதி-ஸத்³தோ³ ச த³ட்ட²ப்³போ³. அத² வா யஸ்மிம் காலே தேஹி அவண்ணோ வண்ணோ ச பா⁴ஸீயதி, தம் அபேக்கி²த்வா ஏவம் வுத்தம். ஏவஞ்ச கத்வா ‘‘தத்ராதி காலஸ்ஸ படினித்³தே³ஸோ’’தி இத³ஞ்ச வசனம் ஸமத்தி²தம் ஹோதி.

அகாரணந்தி அயுத்திம், அனுபபத்திந்தி அத்தோ². ந ஹி அரஸரூபதாத³யோ தோ³ஸா ப⁴க³வதி ஸம்விஜ்ஜந்தி, த⁴ம்மஸங்கா⁴னஞ்ச து³ரக்கா²தது³ப்படிபன்னதாத³யோதி. அகாரணந்தி வா யுத்தகாரணரஹிதம், படிஞ்ஞாமத்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ. இமஸ்மிஞ்ச அத்தே² காரணந்தி வத்வாதி காரணம் வாதி வத்வாதி அத்தோ². அரஸரூபாதீ³னஞ்சேத்த² ஜாதிவுட்³டே⁴ஸு அபி⁴வாத³னாதி³ஸாமீசிகம்மாகரணம் காரணம், ததா² உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மாலமரியஞாணத³ஸ்ஸனாபா⁴வஸ்ஸ ஸுந்த³ரிகாமகு³ணாதி³னவபோ³தோ⁴, ஸம்ஸாரஸ்ஸ ஆதி³கோடியா அபஞ்ஞாயனபடிஞ்ஞா, அப்³யாகதவத்து²ப்³யாகரணந்தி ஏவமாத³யோ, ததா² அஸப்³ப³ஞ்ஞுதாதீ³னம் கமாவபோ³தா⁴த³யோ யதா²ரஹம் நித்³தா⁴ரேதப்³பா³. ததா² ததா²தி ஜாதிவுட்³டா⁴னம் அனபி⁴வாத³னாதி³ஆகாரேன.

அவண்ணம் பா⁴ஸமானோதி அவண்ணம்பா⁴ஸனஹேது. ஹேதுஅத்தோ² ஹி அயம் மான-ஸத்³தோ³. அனயப்³யஸனம் பாபுணிஸ்ஸதி ஏகந்தமஹாஸாவஜ்ஜத்தா ரதனத்தயோபவாத³ஸ்ஸ. தேனேவாஹ –

‘‘யோ நிந்தி³யம் பஸம்ஸதி,

தம் வா நிந்த³தி யோ பஸம்ஸியோ;

விசினாதி முகே²ன ஸோ கலிம்,

கலினா தேன ஸுக²ம் ந விந்த³தீ’’தி.

‘‘அம்ஹாகம் ஆசரியோ’’திஆதி³னா ப்³ரஹ்மத³த்தஸ்ஸ ஸம்வேகு³ப்பத்திம், அத்தனோ ஆசரியே காருஞ்ஞப்பவத்திஞ்ச த³ஸ்ஸேத்வா கிஞ்சாபி அந்தேவாஸினா ஆசரியஸ்ஸ அனுகூலேன ப⁴விதப்³ப³ம், அயம் பன பண்டி³தஜாதிகத்தா ந ஏதி³ஸேஸு தம் அனுவத்ததீதி, இதா³னி தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸகதஞ்ஞாணப்பவத்திம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஆசரியே கோ² பனா’’திஆதி³மாஹ. வண்ணம் பா⁴ஸிதும் ஆரத்³தோ⁴ ‘‘அபினாமாயம் ஏத்தகேனாபி ரதனத்தயாவண்ணதோ ஓரமேய்யா’’தி. வண்ணீயதீதி வண்ணோ, கு³ணோ. வண்ணனம் கு³ணஸங்கித்தனந்தி வண்ணோ, பஸம்ஸா. ஸம்ஞ்ஞூள்ஹாதி க³ந்தி²தா, நிப³ந்தி⁴தாதி அத்தோ². அதித்தே²ன பக்க²ந்தோ³ த⁴ம்மகதி²கோதி ந வத்தப்³போ³ அபரிமாணகு³ணத்தா பு³த்³தா⁴தீ³னம், நிரவஸேஸானஞ்ச தேஸம் இத⁴ பகாஸனம் பாளிஸம்வண்ணனாயேவ ஸம்பஜ்ஜதீதி. அனுஸ்ஸவாதீ³தி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஆகாரபரிவிதக்கதி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியோ ஸங்க³ண்ஹாதி. அத்தனோ தா²மேன வண்ணம் அபா⁴ஸி, ந பன பு³த்³தா⁴தீ³னம் கு³ணானுரூபந்தி அதி⁴ப்பாயோ. அஸங்க்²யய்யாபரிமிதப்பபே⁴தா³ ஹி பு³த்³தா⁴தீ³னம் கு³ணா. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘பு³த்³தோ⁴பி பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴ணேய்ய வண்ணம்,

கப்பம்பி சே அஞ்ஞமபா⁴ஸமானோ;

கீ²யேத² கப்போ சிரதீ³க⁴மந்தரே,

வண்ணோ ந கீ²யேத² ததா²க³தஸ்ஸா’’தி.

இதா⁴பி வக்க²தி ‘‘அப்பமத்தகம் கோ² பனேத’’ந்திஆதி³.

இதி ஹ தேதி ஏத்த² இதீதி வுத்தப்பகாரபராமஸனம். ஹ-காரோ நிபாதமத்தந்தி ஆஹ ‘‘ஏவம் தே’’தி.

இரியாபதா²னுப³ந்த⁴னேன அனுப³ந்தா⁴ ஹோந்தி, ந பன ஸம்மாபடிபத்திஅனுப³ந்த⁴னேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. தஸ்மிம் காலேதி யஸ்மிம் ஸம்வச்ச²ரே உதும்ஹி மாஸே பக்கே² வா ப⁴க³வா தம் அத்³தா⁴னமக்³க³ம் படிபன்னோ, தஸ்மிம் காலே. தேனேவ ஹி கிரியாவிச்சே²த³த³ஸ்ஸனவஸேன ‘‘ராஜக³ஹே பிண்டா³ய சரதீ’’தி வத்தமானகாலனித்³தே³ஸோ கதோ. ஸோதி ஏவம் ராஜக³ஹே வஸமானோ ப⁴க³வா. தம் தி³வஸந்தி யம் தி³வஸம் அத்³தா⁴னமக்³க³படிபன்னோ, தம் தி³வஸம். தம் அத்³தா⁴னம் படிபன்னோ நாளந்தா³யம் வேனேய்யானம் விவித⁴ ஹிதஸுக²னிப்ப²த்திம் ஆகங்க²மானோ இமிஸ்ஸா ச அட்டு²ப்பத்தியா திவித⁴ஸீலாலங்கதம் நானாவித⁴குஹனலபனாதி³மிச்சா²ஜீவவித்³த⁴ம்ஸனம் த்³வாஸட்டி²தி³ட்டி²ஜாலவினிவேட²னம் த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴துபகம்பனம் ப்³ரஹ்மஜாலஸுத்தந்தம் தே³ஸேஸ்ஸாமீதி. ஏத்தாவதா ‘‘கஸ்மா பன ப⁴க³வா தம் அத்³தா⁴னம் படிபன்னோ’’தி சோத³னா விஸோதி⁴தா ஹோதி. ‘‘கஸ்மா ச ஸுப்பியோ அனுப³ந்தோ⁴’’தி அயம் பன சோத³னா ‘‘ப⁴க³வதோ தம் மக்³க³ம் படிபன்னபா⁴வம் அஜானந்தோ’’தி ஏதேன விஸோதி⁴தா ஹோதி. ந ஹி ஸோ ப⁴க³வந்தம் த³ட்டு²மேவ இச்ச²தீதி. தேனேவாஹ ‘‘ஸசே பன ஜானேய்ய, நானுப³ந்தே⁴ய்யா’’தி.

நீலபீதலோஹிதோதா³தமஞ்ஜிட்ட²பப⁴ஸ்ஸரவஸேன ‘‘ச²ப்³ப³ண்ணரஸ்மியோ. ‘‘ஸமந்தா அஸீதிஹத்த²ப்பமாணே’’தி தாஸம் ரஸ்மீனம் பகதியா பவத்திட்டா²னவஸேன வுத்தம். ‘‘தஸ்மிம் கிர ஸமயே’’தி ச தஸ்மிம் அத்³தா⁴னக³மனஸமயே பு³த்³த⁴ஸிரியா அனிகூ³ஹிதபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். ந ஹி ததா³ தஸ்ஸா நிகூ³ஹனே பக்குஸாதிஅபி⁴க³மனாதீ³ஸு விய கிஞ்சிபி காரணம் அத்தீ²தி. ரதனாவேளம் ரதனவடம்ஸகம். சீனபிட்ட²சுண்ணம் ஸிந்த⁴னசுண்ணம்.

ப்³யாமப்பபா⁴பரிக்கே²பவிலாஸினீ ச அஸ்ஸ ப⁴க³வதோ லக்க²ணமாலாதி மஹாபுரிஸலக்க²ணானி அஞ்ஞமஞ்ஞபடிப³த்³த⁴த்தா ஏவமாஹ. த்³வத்திம்ஸாய சந்த³மண்ட³லானம் மாலா கேனசி க³ந்தே²த்வா ட²பிதா யதி³ ஸியாதி பரிகப்பனவஸேனாஹ ‘‘க³ந்தே²த்வா ட²பிதத்³வத்திம்ஸசந்த³மாலாயா’’தி. ஸிரிம் அபி⁴ப⁴வந்தீ இவாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏஸ நயோ ஸூரியமாலாயாதிஆதீ³ஸுபி. மஹாதே²ராதி மஹாஸாவகே ஸந்தா⁴யாஹ. ஏவம் க³ச்ச²ந்தம் ப⁴க³வந்தம் பி⁴க்கூ² ச தி³ஸ்வா அத² அத்தனோ பரிஸம் அவலோகேஸீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘யஸ்மா பனேஸா’’திஆதி³னா ‘‘கஸ்மா ச ஸோ ரதனத்தயஸ்ஸ அவண்ணம் பா⁴ஸதீ’’தி சோத³னம் விஸோதே⁴தி. இதீதி ஏவம், வுத்தப்பகாரேனாதி அத்தோ². இமேஹி த்³வீஹீதி லாப⁴பரிவாரஹானிம் நிக³மனவஸேன த³ஸ்ஸேதி. ப⁴க³வதோ விரோதா⁴னுனயாபா⁴வவீமம்ஸனத்த²ம் ஏதே அவண்ணம் வண்ணஞ்ச பா⁴ஸந்தீதி அபரே. ‘‘மாரேன அன்வாவிட்டா² ஏவம் கரோந்தீ’’தி ச வத³ந்தி.

2. அம்ப³லட்டி²காய அவிதூ³ரே ப⁴வத்தா உய்யானம் அம்ப³லட்டி²கா யதா² ‘‘வருணானக³ரம், கோ³தா³கா³மோ’’தி. கேசி பன ‘‘அம்ப³லட்டி²காதி யதா²வுத்தனயேனேவ ஏககா³மோ’’தி வத³ந்தி. தேஸம் மதே அம்ப³லட்டி²காயந்தி ஸமீபத்தே² பு⁴ம்மவசனம். ராஜாகா³ரகம் வேஸ்ஸவணமஹாராஜதே³வாயதனந்தி ஏகே. ப³ஹுபரிஸ்ஸயோதி ப³ஹுபத்³த³வோ. ‘‘ஸத்³தி⁴ம் அந்தேவாஸினா ப்³ரஹ்மத³த்தேன மாணவேனா’’தி வுத்தம் ஸீஹளட்ட²கதா²யம். தஞ்ச கோ² பாளி ஆருள்ஹவஸேனேவ, ந பன ததா³ ஸுப்பியஸ்ஸ பரிஸாய அபா⁴வதோ. கஸ்மா பனேத்த² ப்³ரஹ்மத³த்தோயேவ பாளி ஆருள்ஹோ, ந ஸுப்பியஸ்ஸ பரிஸாதி? பயோஜனாபா⁴வதோ. யதா² சேதம், ஏவம் அஞ்ஞம்பி ஏதி³ஸம் பயோஜனாபா⁴வதோ ஸங்கீ³திகாரேஹி ந ஸங்க³ஹிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். கேசி பன ‘‘வுத்தந்தி பாளியம் வுத்த’’ந்தி வத³ந்தி, தம் ந யுஜ்ஜதி பாளிஆருள்ஹவஸேன பாளியம் வுத்தந்தி ஆபஜ்ஜனதோ. தஸ்மா யதா²வுத்தனயேனேவேத்த² அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³. பரிவாரேத்வா நிஸின்னோ ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

3. கதா²த⁴ம்மோதி கதா²ஸபா⁴வோ, கதா²த⁴ம்மோ உபபரிக்கா²விதீ⁴தி கேசி. நீயதீதி நயோ, அத்தோ². ஸத்³த³ஸத்த²ம் அனுக³தோ நயோ ஸத்³த³னயோ. தத்த² ஹி அனபி⁴ண்ஹவுத்திகே அச்ச²ரிய-ஸத்³தோ³ இச்சி²தோ. தேனேவாஹ ‘‘அந்த⁴ஸ்ஸ பப்³ப³தாரோஹணம் வியா’’தி. அச்ச²ராயோக்³க³ந்திஅச்ச²ரியந்தி நிருத்தினயோ, ஸோ பன யஸ்மா போராணட்ட²கதா²யம் ஆக³தோ, தஸ்மா ஆஹ ‘‘அட்ட²கதா²னயோதி. யாவஞ்சித³ம் ஸுப்படிவிதி³தாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴, தஸ்ஸ யத்தகம் ஸுட்டு² படிவிதி³தா, தம் ஏத்தகந்தி ந ஸக்கா அம்ஹேஹி படிவிஜ்ஜி²தும், அக்கா²தும் வாதி அத்தோ². தேனேவாஹ ‘‘தேன ஸுப்படிவிதி³ததாய அப்பமேய்யதம் த³ஸ்ஸேதீ’’தி.

பகதத்த²படினித்³தே³ஸோ தம்-ஸத்³தோ³தி தஸ்ஸ ‘‘ப⁴க³வதா’’திஆதீ³ஹி பதே³ஹி ஸமானாதி⁴கரணபா⁴வேன வுத்தஸ்ஸ யேன அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴பா⁴வேன ப⁴க³வா பகதோ ஸுபாகடோ ச ஹோதி, தம் அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴பா⁴வம் ஸத்³தி⁴ம் ஆக³மனபடிபதா³ய அத்த²பா⁴வேன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யோ ஸோ…பே… அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி ஆஹ. ஸதிபி ஞாணத³ஸ்ஸன-ஸத்³தா³னம் இத⁴ பஞ்ஞாவேவசனபா⁴வே தேன தேன விஸேஸேன நேஸம் ஸவிஸயவிஸேஸப்பவத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம் அஸாதா⁴ரணஞாணவிஸேஸவஸேன விஜ்ஜத்தயவஸேன விஜ்ஜாபி⁴ஞ்ஞானாவரணவஸேன ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணமம்ஸசக்கு²வஸேன படிவேத⁴தே³ஸனாஞாணவஸேன ச தத³த்த²ம் யோஜேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தேஸம் தேஸ’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ஆஸயானுஸயம் ஜானதாஆஸயானுஸயஞாணேன. ஸப்³ப³ஞேய்யத⁴ம்மம் பஸ்ஸதா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதானாவரணஞாணேஹி.

புப்³பே³னிவாஸாதீ³ஹீதி புப்³பே³னிவாஸாஸவக்க²யஞாணேஹி. படிவேத⁴பஞ்ஞாயாதி அரியமக்³க³பஞ்ஞாய. அரீனந்தி கிலேஸாரீனம், பஞ்சவித⁴மாரானம் வா, ஸாஸனபச்சத்தி²கானம் வா அஞ்ஞதித்தி²யானம், தேஸம் ஹனனம் பாடிஹாரியேஹி அபி⁴ப⁴வனம், அப்படிபா⁴னதாகரணம், அஜ்ஜு²பேக்க²னஞ்ச. கேஸிவினயஸுத்தஞ்சேத்த² நித³ஸ்ஸனம்.

ததா² டா²னாடா²னாதீ³னி ஜானதா, யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஸ்ஸதா, ஸவாஸனானம் ஆஸவானம் கீ²ணத்தா அரஹதா, அபி⁴ஞ்ஞேய்யாதி³பே⁴தே³ த⁴ம்மே அபி⁴ஞ்ஞேய்யாதி³தோ அவிபரீதாவபோ³த⁴தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன. அத² வா தீஸு காலேஸு அப்படிஹதஞாணதாய ஜானதா, திண்ணம்பி கம்மானம் ஞாணானுபரிவத்திதோ நிஸம்மகாரிதாய பஸ்ஸதா, த³வாதீ³னம்பி அபா⁴வஸாதி⁴காய பஹானஸம்பதா³ய அரஹதா, ச²ந்தா³தீ³னம் அஹானிஹேதுபூ⁴தாய அபரிக்க²யபடிபா⁴னஸாதி⁴காய ஸப்³ப³ஞ்ஞுதாய ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴னாதி ஏவம் த³ஸப³லட்டா²ரஸாவேணிகபு³த்³த⁴த⁴ம்மேஹிபி யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

யதி³பி ஹீனகல்யாணபே⁴தே³ன து³விதா⁴வ அதி⁴முத்தி பாளியம் வுத்தா, பவத்திஆகாரவஸேன பன அனேகபே⁴த³பி⁴ன்னாதி ஆஹ ‘‘நானாதி⁴முத்திகதா’’தி. ஸா பன அதி⁴முத்தி அஜ்ஜா²ஸயதா⁴து, தத³பி ததா² ததா² த³ஸ்ஸனம் க²மனம் ரோசனஞ்சாதி ஆஹ ‘‘நானாஜ்ஜா²ஸயதா…பே… ருசிதா’’தி. நானாதி⁴முத்திகதஞாணேனாதி சேத்த² ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞாணம் அதி⁴ப்பேதம், ந த³ஸப³லஞாணந்தி ஆஹ ‘‘ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞாணேனா’’தி. இதி ஹ மேதி ஏத்த² ஏவம்-ஸத்³த³த்தோ² இதி-ஸத்³தோ³, ஹ-காரோ நிபாதமத்தம் ஸரலோபோ ச கதோதி த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம் ‘‘ஏவம் இமே’’தி.

4. அரஹத்தமக்³கே³ன ஸமுக்³கா⁴தம் கதம், யதோ ‘‘நத்தி² அப்³யாவடமனோ’’தி பு³த்³த⁴த⁴ம்மேஸு வுச்சதி. வீதினாமேத்வா ப²லஸமாபத்தீஹி. நிவாஸேத்வா விஹாரனிவாஸனபரிவத்தனவஸேன. ‘‘கதா³சி ஏககோ’’திஆதி³ தேஸம் தேஸம் வினேய்யானம் வினயனானுகூலம் ப⁴க³வதோ உபஸங்கமத³ஸ்ஸனம். பாத³னிக்கே²பஸமயே பூ⁴மியா ஸமபா⁴வாபத்தி ஸுப்பதிட்டி²தபாத³தாய நிஸ்ஸந்த³ப²லம், ந இத்³தி⁴னிம்மானம். ‘‘ட²பிதமத்தே த³க்கி²ணபாதே³’’தி பு³த்³தா⁴னம் ஸப்³ப³த³க்கி²ணதாய வுத்தம். அரஹத்தே பதிட்ட²ஹந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

து³ல்லபா⁴ ஸம்பத்தீதி ஸதிபி மனுஸ்ஸத்தபடிலாபே⁴ பதிரூபதே³ஸவாஸஇந்த்³ரியாவேகல்லஸத்³தா⁴படிலாபா⁴த³யோ கு³ணா து³ல்லபா⁴தி அத்தோ². சாதுமஹாராஜிகப⁴வனந்தி சாதுமஹாராஜிகதே³வலோகே ஸுஞ்ஞவிமானானி க³ச்ச²ந்தீதி அத்தோ². ஏஸ நயோ தாவதிம்ஸப⁴வனாதீ³ஸுபி. காலயுத்தந்தி இமிஸ்ஸா வேலாய இமஸ்ஸ ஏவம் வத்தப்³ப³ந்தி தம்தம்காலானுரூபம். ஸமயயுத்தந்தி தஸ்ஸேவ வேவசனம், அட்டு²ப்பத்திஅனுரூபம் வா. அத² வா ஸமயயுத்தந்தி ஹேதூதா³ஹரணஸஹிதம். காலேன ஸாபதே³ஸஞ்ஹி ப⁴க³வா த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. உதும் க³ண்ஹபேதி, ந பன மலம் பக்கா²லேதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ந ஹி ப⁴க³வதோ காயே ரஜோஜல்லம் உபலிம்பதீதி.

கிலாஸுபா⁴வோ கிலமதோ². ஸீஹஸேய்யம் கப்பேதி ஸரீரஸ்ஸ கிலாஸுபா⁴வமோசனத்த²ந்தி யோஜேதப்³ப³ம். ‘‘பு³த்³த⁴சக்கு²னா லோகம் வோலோகேதீ’’தி இத³ம் பச்சி²மயாமே ப⁴க³வதோ ப³ஹுலஆசிண்ணவஸேன வுத்தம். அப்பேகதா³ அவஸிட்ட²ப³லஞாணேஹி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞாணேன ச ப⁴க³வா தமத்த²ம் ஸாதே⁴தீதி. ‘‘இமே தி³ட்டி²ட்டா²னா’’திஆதி³தே³ஸனா ஸீஹனாதோ³. தேஸம் ‘‘வேத³னாபச்சயா தண்ஹா’’ திஆதி³னா பச்சயாகாரம் ஸமோதா⁴னேத்வா. ‘‘ஸினேரும் உக்கி²பந்தோ விய நப⁴ம் பஹரந்தோ விய சா’’தி இத³ம் ப்³ரஹ்மஜாலதே³ஸனாய அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணத்தா ஸுது³க்கரதாத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். ஏதந்தி ‘‘யேன, தேனா’’தி ஏதம் பத³த்³வயம். யேனாதி வா ஹேதும்ஹி கரணவசனம், யேன காரணேன ஸோ மண்ட³லமாளோ உபஸங்கமிதப்³போ³, தேன காரணேன உபஸங்கமீதி அத்தோ², காரணம் பன ‘‘இமே பி⁴க்கூ²’’திஆதி³னா அட்ட²கதா²யம் வுத்தம்ஏவ. கட்ட²ந்தி நிஸீத³னயோக்³யம் தா³ருக்க²ந்த⁴ம்.

புரிமோதி ‘‘கதமாய நு ப⁴வதா²’’தி ஏவம் வுத்தோ அத்தோ². கா ச பன வோதி ஏத்த² ச-ஸத்³தோ³ ப்³யதிரேகே. தேன யதா²புச்சி²தாய கதா²ய வக்க²மானம் விப்பகதபா⁴வம் ஜோதேதி. பன-ஸத்³தோ³ வசனாலங்காரோ. யாய ஹி கதா²ய தே பி⁴க்கூ² ஸன்னிஸின்னா, ஸா ஏவ அந்தராகதா²பூ⁴தா விப்பகதா விஸேஸேன புன புச்சீ²யதீதி. அஞ்ஞாதி அந்தராஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²மாஹ. அஞ்ஞத்தே² ஹி அயம் அந்தரா-ஸத்³தோ³ ‘‘பூ⁴மந்தரம் ஸமயந்தர’’ந்திஆதீ³ஸு விய. அந்தராதி வா வேமஜ்ஜே²தி அத்தோ². நனு ச தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸா கதா² யதா²தி⁴ப்பாயம் ‘‘இதி ஹ மே’’திஆதி³னா நிட்ட²பிதா யேவாதி? ந நிட்டா²பிதா ப⁴க³வதோ உபஸங்கமனேன உபச்சி²ன்னத்தா. யதி³ ஹி ப⁴க³வா தஸ்மிம் க²ணே ந உபஸங்கமேய்ய பி⁴ய்யோபி தப்படிப³த்³தா⁴யேவ கதா² பவத்தேய்யும், ப⁴க³வதோ உபஸங்கமனேன பன ந பவத்தேஸும். தேனேவாஹ அயம் கோ²…பே… அனுப்பத்தோ’’தி. கஸ்மா பனேத்த² த⁴ம்மவினயஸங்க³ஹே கரியமானே நிதா³னவசனம், நனு ப⁴க³வதோ வசனமேவ ஸங்க³ஹேதப்³ப³ந்தி? வுச்சதேதே³ஸனாய டி²திஅஸம்மோஸஸத்³தே⁴ய்யபா⁴வஸம்பாத³னத்த²ம். காலதே³ஸதே³ஸகவத்து²த⁴ம்மபடிக்³கா³ஹகபடிப³த்³தா⁴ ஹி தே³ஸனா சிரட்டி²திகா ஹோதி, அஸம்மோஸத⁴ம்மா ஸத்³தே⁴ய்யா ச. தே³ஸகாலகத்துஸோதுனிமித்தேஹி உபனிப³ந்தோ⁴ விய வோஹாரவினிச்ச²யோ, தேனேவ சாயஸ்மதா மஹாகஸ்ஸபேன ‘‘ப்³ரஹ்மஜாலம் ஆவுஸோ ஆனந்த³ கத்த² பா⁴ஸித’’ந்திஆதி³னா தே³ஸாதி³புச்சா²ஸு கதாஸு தாஸம் விஸ்ஸஜ்ஜனம் கரோந்தேன த⁴ம்மப⁴ண்டா³கா³ரிகேன நிதா³னம் பா⁴ஸிதந்தி தயித³மாஹ ‘‘கால…பே… நிதா³னம் பா⁴ஸித’’ந்தி.

அபிச ஸத்து²ஸித்³தி⁴யா நிதா³னவசனம். ததா²க³தஸ்ஸ ஹி ப⁴க³வதோ புப்³ப³ரசனானுமானாக³மதக்காபா⁴வதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴த்தஸித்³தி⁴. ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴பா⁴வேன ஹிஸ்ஸ புப்³ப³ரசனாதீ³னம் அபா⁴வோ ஸப்³ப³த்த² அப்படிஹதஞாணசாரதாய, ஏகப்பமாணத்தா ச ஞேய்யத⁴ம்மேஸு. ததா² ஆசரியமுட்டி²த⁴ம்மமச்ச²ரியஸத்து²ஸாவகானுரோதா⁴பா⁴வதோ கீ²ணாஸவத்தஸித்³தி⁴. கீ²ணா ஸவதாய ஹிஸ்ஸ ஆசரியமுட்டி²ஆதீ³னம் அபா⁴வோ, விஸுத்³தா⁴ ச பரானுக்³க³ஹப்பவத்தி. இதி தே³ஸகதோ³ஸபூ⁴தானம் தி³ட்டி²சாரித்தஸம்பத்திதூ³ஸகானம் அவிஜ்ஜாதண்ஹானம் அபா⁴வஸூசகேஹி, ஞாணப்பஹானஸம்பதா³பி⁴ ப்³யஞ்ஜனகேஹி ச ஸம்பு³த்³த⁴விஸுத்³த⁴பா⁴வேஹி புரிமவேஸாரஜ்ஜத்³வயஸித்³தி⁴, ததோ ஏவ ச அந்தராயிகனிய்யானிகத⁴ம்மேஸு ஸம்மோஹாபா⁴வஸித்³தி⁴தோ பச்சி²மவேஸாரஜ்ஜத்³வயஸித்³தீ⁴தி ப⁴க³வதோ சதுவேஸாரஜ்ஜஸமன்னாக³மோ, அத்தஹிதபரஹிதப்படிபத்தி ச பகாஸிதா ஹோதி நிதா³னவசனேன ஸம்பத்தபரிஸாய அஜ்ஜா²ஸயானுரூபம் டா²னுப்பத்திகப்படிபா⁴னேன த⁴ம்மதே³ஸனாதீ³பனதோ, ‘‘ஜானதா பஸ்ஸதா’’திஆதி³ வசனதோ ச. தேன வுத்தம் ‘‘ஸத்து²ஸித்³தி⁴யா நிதா³னவசன’’ந்தி.

ததா² ஸத்து²ஸித்³தி⁴யா நிதா³னவசனம். ஞாணகருணாபரிக்³க³ஹிதஸப்³ப³கிரியஸ்ஸ ஹி ப⁴க³வதோ நத்தி² நிரத்தி²கா பவத்தி, அத்தஹிதத்தா² வா, தஸ்மா பரேஸம்யேவ அத்தா²ய பவத்தஸப்³ப³கிரியஸ்ஸ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸகலம்பி காயவசீமனோகம்மம் ஸத்து²பூ⁴தம், ந கப்³யரசனாதி³ஸாஸனபூ⁴தம். தேன வுத்தம் ‘‘ஸத்து²ஸித்³தி⁴யா நிதா³னவசன’’ந்தி. அபிச ஸத்து²னோ பமாணபூ⁴ததாவிபா⁴வனேன ஸாஸனஸ்ஸ பமாணபா⁴வஸித்³தி⁴யா நிதா³னவசனம். ‘‘ப⁴க³வதா’’தி ஹி இமினா ததா²க³தஸ்ஸ கு³ணவிஸிட்ட²ஸத்துத்தமாதி³பா⁴வதீ³பனேன, ‘‘ஜானதா’’திஆதி³னா ஆஸயானுஸயஞாணாதி³பயோக³தீ³பனேன ச அயமத்தோ² ஸாதி⁴தோ ஹோதி. இத³மேத்த² நிதா³னவசனபயோஜனஸ்ஸ முக²மத்தத³ஸ்ஸனம். கோ ஹி ஸமத்தோ² பு³த்³தா⁴னுபு³த்³தே⁴ன த⁴ம்மப⁴ண்டா³கா³ரிகேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ நிதா³னஸ்ஸ பயோஜனானி நிரவஸேஸதோ விபா⁴வேதுந்தி.

நிதா³னவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. நிக்கி²த்தஸ்ஸாதி தே³ஸிதஸ்ஸ. தே³ஸனாபி ஹி தே³ஸேதப்³ப³ஸ்ஸ ஸீலாதி³அத்த²ஸ்ஸ வினேய்யஸந்தானேஸு நிக்கி²பனதோ ‘‘நிக்கே²போ’’தி வுச்சதி. தத்த² யதா² அனேகஸதஅனேகஸஹஸ்ஸபே⁴தா³னிபி ஸுத்தந்தானி ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யாதி³ஸாஸனப்பட்டா²னனயேன ஸோளஸவித⁴தம் நாதிவத்தந்தி, ஏவம் அத்தஜ்ஜா²ஸயாதி³ஸுத்தனிக்கே²பவஸேன சதுப்³பி³த⁴பா⁴வந்தி ஆஹ ‘‘சத்தாரோ ஸுத்தனிக்கே²பா’’தி. காமஞ்சேத்த² அத்தஜ்ஜா²ஸயஸ்ஸ, அட்டு²ப்பத்தியா ச பரஜ்ஜா²ஸயபுச்சா²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸக்³க³பே⁴தோ³ ஸம்ப⁴வதி அஜ்ஜா²ஸயபுச்சா²னுஸந்தி⁴ஸப்³பா⁴வதோ, அத்தஜ்ஜா²ஸயஅட்டு²ப்பத்தீனம் பன அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்ஸக்³கோ³ நத்தீ²தி நயித⁴ நிரவஸேஸோ வித்தா²ரனயோ ஸம்ப⁴வதி, தஸ்மா ‘‘சத்தாரோ ஸுத்தனிக்கே²பா’’தி வுத்தம். அத² வா யதி³பி அட்டு²ப்பத்தியா அஜ்ஜா²ஸயேன ஸியா ஸம்ஸக்³க³பே⁴தோ³, தத³ந்தோக³த⁴த்தா பன ஸேஸனிக்கே²பானம் மூலனிக்கே²பவஸேன சத்தாரோவ த³ஸ்ஸிதாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸோ பனாயம் ஸுத்தனிக்கே²போ ஸாமஞ்ஞபா⁴வதோ பட²மம் விசாரேதப்³போ³, தஸ்மிம் விசாரிதே யஸ்ஸா அட்டு²ப்பத்தியா இத³ம் ஸுத்தம் நிக்கி²த்தம், தஸ்ஸா விபா⁴க³வஸேன ‘‘மமம் வா பி⁴க்க²வே’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.5, 6), ‘‘அப்பமத்தகம் கோ² பனேத’’ந்திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.7), ‘‘அத்தி² பி⁴க்க²வே’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.28) ச பவத்தானம் ஸுத்தானம் ஸுத்தபதே³ஸானம் வண்ணனா வுச்சமானா தம்தம்அனுஸந்தி⁴த³ஸ்ஸனஸுக²தாய ஸுவிஞ்ஞேய்யா ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஸுத்தனிக்கே²பம் விசாரேத்வா வுச்சமானா பாகடா ஹோதீ’’தி.

‘‘ஸுத்தனிக்கே²பா’’திஆதீ³ஸு நிக்கி²பனம் நிக்கே²போ, ஸுத்தஸ்ஸ நிக்கே²போ ஸுத்தஸ்ஸ கத²னம் ஸுத்தனிக்கே²போ, ஸுத்ததே³ஸனாதி அத்தோ². நிக்கி²பீயதீதி வா நிக்கே²போ, ஸுத்தம்யேவ நிக்கே²போ ஸுத்தனிக்கே²போ. அத்தனோ அஜ்ஜா²ஸயோ அத்தஜ்ஜா²ஸயோ, ஸோ அஸ்ஸ அத்தி² ஸுத்ததே³ஸனாகாரணபூ⁴தோதி அத்தஜ்ஜா²ஸயோ. அத்தனோ அஜ்ஜா²ஸயோ ஏதஸ்ஸாதி வா அத்தஜ்ஜா²ஸயோ. பரஜ்ஜா²ஸயோதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. புச்சா²ய வஸோ புச்சா²வஸோ, ஸோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி புச்ச²வஸிகோ. அரணீயதோ அத்தோ², ஸுத்ததே³ஸனாய வத்து². அத்த²ஸ்ஸ உப்பத்தி அத்து²ப்பத்தி, அத்து²ப்பத்தியேவ அட்டு²ப்பத்தி, ஸா ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி அட்டு²ப்பத்திகோ. அத² வா நிக்கி²பீயதி ஸுத்தம் ஏதேனாதி ஸுத்தனிக்கே²போ, அத்தஜ்ஜா²ஸயாதி³ ஏவ. ஏதஸ்மிம் பன அத்த²விகப்பே அத்தனோ அஜ்ஜா²ஸயோ அத்தஜ்ஜா²ஸயோ, பரேஸம் அஜ்ஜா²ஸயோ பரஜ்ஜா²ஸயோ, புச்சீ²யதீதி புச்சா², புச்சி²தப்³போ³ அத்தோ². ஸோதப்³ப³வஸப்பவத்தம் த⁴ம்மப்படிக்³கா³ஹகானம் வசனம் புச்சா²வஸிகா, ததே³வ நிக்கே²பஸத்³தா³பேக்கா²ய புல்லிங்க³வஸேன வுத்தம் ‘‘புச்சா²வஸிகோ’’தி. ததா² அட்டு²ப்பத்தியேவ ‘‘அட்டு²ப்பத்திகோ’’தி ஏவம்பேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

ஏத்த² ச பரேஸம் இந்த்³ரியபரிபாகாதி³காரணனிரபேக்க²தா அத்தஜ்ஜா²ஸயஸ்ஸ விஸும் நிக்கே²பபா⁴வோ யுத்தோ. தேனேவாஹ ‘‘கேவலம் அத்தனோ அஜ்ஜா²ஸயேனேவ கதே²தீ’’தி. பரஜ்ஜா²ஸயபுச்சா²வஸிகானம் பன பரேஸம் அஜ்ஜா²ஸயபுச்சா²னம் தே³ஸனானிமித்தபூ⁴தானம் உப்பத்தியம் பவத்திதானம் கத²ம் அட்டு²ப்பத்தியம் அனவரோதோ⁴, புச்சா²வஸிகஅட்டு²ப்பத்திகானம் வா பரஜ்ஜா²ஸயானுரோதே⁴ன பவத்திததே³ஸனத்தா கத²ம் பரஜ்ஜா²ஸயே அனவரோதோ⁴தி ந சோதே³தப்³ப³மேதம். பரேஸஞ்ஹி அபி⁴னீஹாரபரிபுச்சா²தி³வினிமுத்தஸ்ஸேவ ஸுத்ததே³ஸனாகாரணுப்பாத³ஸ்ஸ அட்டு²ப்பத்திபா⁴வேன க³ஹிதத்தா பரஜ்ஜா²ஸயபுச்சா²வஸிகானம் விஸும் க³ஹணம். ததா² ஹி த⁴ம்மதா³யாத³ஸுத்தாதீ³னம் (ம. நி. 1.29) ஆமிஸுப்பாதா³தி³தே³ஸனானிமித்தம் ‘‘அட்டு²ப்பத்தீ’’தி வுச்சதி. பரேஸம் புச்ச²ம் வினா அஜ்ஜா²ஸயமேவ நிமித்தம் கத்வா தே³ஸிதோ பரஜ்ஜா²ஸயோ, புச்சா²வஸேன தே³ஸிதோ புச்சா²வஸிகோதி பாகடோ யமத்தோ²தி. அத்தனோ அஜ்ஜா²ஸயேனேவ கதே²ஸி த⁴ம்மதந்திட²பனத்த²ந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸம்மப்பதா⁴னஸுத்தந்தஹாரகோதி அனுபுப்³பே³ன நித்³தி³ட்டா²னம் ஸம்யுத்தகே ஸம்மப்பதா⁴னபடிஸம்யுத்தானம் ஸுத்தானம் ஆவளி, ததா² இத்³தி⁴பாத³ஹாரகாதி³.விமுத்திபரிபாசனீயா த⁴ம்மா ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாத³யோ. அபி⁴னீஹாரந்தி பணிதா⁴னம்.

வண்ணாவண்ணேதி ஏத்த² ‘‘அச்ச²ரியம் ஆவுஸோ’’திஆதி³னா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன வுத்தோ வண்ணோபி ஸங்க³ஹிதோ, தம் பன அட்டு²ப்பத்திம் கத்வா ‘‘அத்தி² பி⁴க்க²வே அஞ்ஞே ச த⁴ம்மா’’திஆதி³னா உபரி தே³ஸனம் ஆரபி⁴ஸ்ஸதீதி. ‘‘மமம் வா பி⁴க்க²வே பரே வண்ணம் பா⁴ஸேய்யு’’ந்தி இமிஸ்ஸா தே³ஸனாய ப்³ரஹ்மத³த்தேன வுத்தவண்ணோ அட்டு²ப்பத்தீதி கத்வா வுத்தம் ‘‘அந்தேவாஸீ வண்ணம். இதி இமம் வண்ணாவண்ணம் அட்டு²ப்பத்திம் கத்வா’’தி. வா-ஸத்³தோ³ உபமானஸமுச்சயஸம்ஸயவவஸ்ஸக்³க³பத³பூரணவிகப்பாதீ³ஸு ப³ஹூஸு அத்தே²ஸு தி³ஸ்ஸதி. ததா² ஹேஸ ‘‘பண்டி³தோ வாபி தேன ஸோ’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ப. 63) உபமானே தி³ஸ்ஸதி, ஸதி³ஸபா⁴வேதி அத்தோ². ‘‘தம் வாபி தீ⁴ரா முனி வேத³யந்தீ’’திஆதீ³ஸு (ஸு. நி. 203) ஸமுச்சயே, ‘‘கே வா இமே, கஸ்ஸ வா’’திஆதீ³ஸு (பாரா. 296) ஸம்ஸயே, ‘‘அயம் வா இமேஸம் ஸமணப்³ராஹ்மணானம் ஸப்³ப³பா³லோ ஸப்³ப³மூள்ஹோ’’திஆதீ³ஸு வவஸ்ஸக்³கே³, ‘‘ந வாயம் குமாரகோ மத்தமஞ்ஞாஸீ’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 2.154) பத³பூரணே, ‘‘யே ஹி கேசி பி⁴க்க²வே ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.170) விகப்பே, இதா⁴யம் விகப்பேயேவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘வா-ஸத்³தோ³ விகப்பனத்தோ²’’தி. பர-ஸத்³தோ³ அத்தே²வ அஞ்ஞத்தே² ‘‘அஹஞ்சேவ கோ² பன த⁴ம்மம் தே³ஸேய்யம், பரே ச மே ந ஆஜானேய்யு’’ந்திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.64, 65; ம. நி. 1.281; ம. நி. 2.223; ஸம். நி. 1.172; மஹாவ. 4, 8) அத்தி² அதி⁴கே ‘‘இந்த்³ரியபரோபரியத்தஞாண’’ந்திஆதீ³ஸு (படி. ம. மாதிகா 68, 1.111) அத்தி² பச்சா²பா⁴கே³ ‘‘பரதோ ஆக³மிஸ்ஸதீ’’திஆதீ³ஸு. அத்தி² பச்சனீகபா⁴வே ‘‘உப்பன்னம் பரப்பவாத³ம் ஸஹ த⁴ம்மேன ஸுனிக்³க³ஹிதம் நிக்³க³ஹேத்வா’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.168). இதா⁴பி பச்சனீகபா⁴வேதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘பரேதி படிவிருத்³தா⁴’’தி.

ஈதி³ஸேஸுபீதி ஏத்த² பி-ஸத்³தோ³ ஸம்பா⁴வனே, தேன ரதனத்தயனிமித்தம்பி அகுஸலசித்தப்பவத்தி ந காதப்³பா³, பகே³வ வட்டாமிஸலோகாமிஸனிமித்தந்தி த³ஸ்ஸேதி. ஸபா⁴வத⁴ம்மதோ அஞ்ஞஸ்ஸ கத்துஅபா⁴வஜோதனத்த²ம் ஆஹனதீதி கத்துஅத்தே² ஆகா⁴தஸத்³த³ம் த³ஸ்ஸேதி, தத்த² ஆஹனதீதி ஹிம்ஸதி விபா³த⁴தி, உபதாபேதி சாதி அத்தோ². ஆஹனதி ஏதேன, ஆஹனனமத்தம் வா ஆகா⁴தோதி கரணபா⁴வத்தா²பி ஸம்ப⁴வந்தியேவ. ஏவம் அவயவபே⁴த³னேன ஆகா⁴த-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²ம் வத்வா இதா³னி தத்த² பரியாயேனபி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘கோபஸ்ஸேதம் அதி⁴வசன’’ந்தி ஆஹ. அயஞ்ச நயோ ‘‘அப்பச்சயோ அனபி⁴ரத்³தீ⁴’’திஆதீ³ஸுபி யதா²ஸம்ப⁴வம் வத்தப்³போ³. அப்பதீதா ஹோந்தி தேனாதி பாகடபரியாயேன அப்பச்சய-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²த³ஸ்ஸனம், தம்முகே²ன பன ந பச்சேதி தேனாதி அப்பச்சயோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அபி⁴ராத⁴யதீதி ஸாத⁴யதி. த்³வீஹீதி ஆகா⁴தஅனபி⁴ரத்³தி⁴பதே³ஹி. ஏகேனாதி அப்பச்சயபதே³ன. ஸேஸானந்தி ஸஞ்ஞாவிஞ்ஞாணக்க²ந்தா⁴னம், ஸஞ்ஞாவிஞ்ஞாணஅவஸிட்ட²ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴ஸங்கா²தானம் வா. கரணந்தி உப்பாத³னம். ஆகா⁴தாதீ³னஞ்ஹி பவத்தியா பச்சயஸமவாயனம் இத⁴ ‘‘கரண’’ந்தி வுத்தம், தம் பன அத்த²தோ உப்பாத³னமேவ. அனுப்பாத³னஞ்ஹி ஸந்தா⁴ய ப⁴க³வதா ‘‘ந கரணீயா’’தி வுத்தந்தி. படிக்கி²த்தமேவ ஏகுப்பாதே³கவத்து²கேகாரம்மணேகனிரோத⁴பா⁴வதோ.

தத்தா²தி தஸ்மிம் மனோபதோ³ஸே. தும்ஹந்தி ‘‘தும்ஹாக’’ந்தி இமினா ஸமானத்தோ² ஏகோ ஸத்³தோ³ ‘‘யதா² அம்ஹாக’’ந்தி இமினா ஸமானத்தோ² ‘‘அம்ஹ’’ந்தி அயம் ஸத்³தோ³. யதா²ஹ, ‘‘தஸ்மா ஹி அம்ஹம் த³ஹரா ந மிய்யரே’’தி (ஜா. 1.9.93, 99). ‘‘அந்தராயோ’’தி இத³ம் மனோபதோ³ஸஸ்ஸ அகரணீயதாய காரணவசனம். யஸ்மா தும்ஹாகம்யேவ ச ப⁴வேய்ய தேன கோபாதி³னா பட²மஜ்ஜா²னாதீ³னம் அந்தராயோ, தஸ்மா தே கோபாதி³பரியாயேன வுத்தா ஆகா⁴தாத³யோ ந கரணீயாதி அத்தோ². தேன நாஹம் ‘‘ஸப்³ப³ஞ்ஞூ’’தி இஸ்ஸரபா⁴வேன தும்ஹே ததோ நிவாரேமி, அத² கோ² இமினா நாம காரணேனாதி த³ஸ்ஸேதி. தம் பன காரணவசனம் யஸ்மா ஆதீ³னவவிபா⁴வனம் ஹோதி, தஸ்மா ஆஹ ‘‘ஆதீ³னவம் த³ஸ்ஸேந்தோ’’தி. ‘‘அபி நு தும்ஹே’’திஆதி³னா மனோபதோ³ஸோ ந காலந்தரபா⁴வினோயேவ ஹிதஸுக²ஸ்ஸ அந்தராயகரோ, அத² கோ² தங்க²ணப்பவத்திரஹஸ்ஸபி ஹிதஸுக²ஸ்ஸ அந்தராயகரோதி மனோபதோ³ஸே ஆதீ³னவம் த³ள்ஹதரம் கத்வா த³ஸ்ஸேதி. யேஸம் கேஸஞ்சி ‘‘பரே’’திஆதீ³ஸு விய ந படிவிருத்³தா⁴னம்யேவாதி அத்தோ². தேனேவாஹ ‘‘குபிதோ’’திஆதி³.

அந்த⁴தமந்தி அந்த⁴பா⁴வகரதமம். யந்தி யத்த². பு⁴ம்மத்தே² ஹி ஏதம் பச்சத்தவசனம். யஸ்மிம் காலே கோதோ⁴ ஸஹதே நரம், அந்த⁴தமம் ததா³ ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யந்தி வா காரணவசனம், யஸ்மா கோதோ⁴ உப்பஜ்ஜமானோ நரம் அபி⁴ப⁴வதி, தஸ்மா அந்த⁴தமம் ததா³ ஹோதி, யதா³ கோதோ⁴தி அத்தோ² யம்தம்ஸத்³தா³னம் ஏகந்தஸம்ப³ந்தி⁴பா⁴வதோ. அத² வா யந்தி கிரியாய பராமஸனம். கோதோ⁴ ஸஹதேதி யதே³தம் கோத⁴ஸ்ஸ ஸஹனம் அபி⁴ப⁴வனம், ஏதம் அந்த⁴காரதமப⁴வனந்தி அத்தோ². அத² வா யம் நரம் கோதோ⁴ ஸஹதே அபி⁴ப⁴வதி, தஸ்ஸ அந்த⁴தமம் ததா³ ஹோதி, ததோ ச குத்³தோ⁴ அத்த²ம் ந ஜானாதி, குத்³தோ⁴ த⁴ம்மம் ந பஸ்ஸதீதி. அந்தரதோதி அப்³ப⁴ந்தரதோ, சித்ததோ வா.

‘‘இத³ஞ்சித³ஞ்ச காரண’’ந்தி இமினா ஸப்³ப³ஞ்ஞூ ஏவ அம்ஹாகம் ஸத்தா² அவிபரீதத⁴ம்மதே³ஸனத்தா, ஸ்வாக்கா²தோ த⁴ம்மோ ஏகந்தனிய்யானிகத்தா, ஸுப்படிபன்னோ ஸங்கோ⁴ ஸம்கிலேஸரஹிதத்தாதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘இத³ஞ்சித³ஞ்ச காரண’’ந்தி ஏதேன ச ‘‘ந ஸப்³ப³ஞ்ஞூ’’திஆதி³வசனம் அபூ⁴தம் அதச்ச²ந்தி நிப்³பே³டி²தம் ஹோதி. து³தியம் பத³ந்தி ‘‘அதச்ச²’’ந்தி பத³ம். பட²மஸ்ஸாதி ‘‘அபூ⁴த’’ந்தி பத³ஸ்ஸ. சதுத்த²ஞ்சாதி ‘‘ந ச பனேதம் அம்ஹேஸு ஸம்விஜ்ஜதீ’’தி பத³ம். ததியஸ்ஸாதி ‘‘நத்தி² சேதம் அம்ஹேஸூ’’தி பத³ஸ்ஸ. அவண்ணேயேவாதி காரணபதிரூபகம் வத்வா தோ³ஸபதிட்டா²பனவஸேன நிந்த³னே ஏவ. ந ஸப்³ப³த்தா²தி கேவலம் அக்கோஸனகு²ம்ஸனவம்ப⁴னாதீ³ஸு ந ஏகந்தேன நிப்³பே³ட²னம் காதப்³ப³ந்தி அத்தோ². வுத்தமேவத்த²ம் ‘‘யதி³ ஹீ’’திஆதி³னா பாகடம் கத்வா த³ஸ்ஸேதி.

6. ஆனந்த³ந்தி பமோத³ந்தி ஏதேன த⁴ம்மேன தம்ஸமங்கி³னோ ஸத்தாதி ஆனந்த³-ஸத்³த³ஸ்ஸ கரணத்த²தம் த³ஸ்ஸேதி. ஸோப⁴னம் மனோ அஸ்ஸாதி ஸுமனோ, ஸோப⁴னம் வா மனோ ஸுமனோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ ஸோமனஸ்ஸந்தி தத³ஞ்ஞத⁴ம்மானம்பி ஸம்பயுத்தானம் ஸோமனஸ்ஸபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதீதி? நாபஜ்ஜதி ருள்ஹீஸத்³த³த்தா யதா² ‘‘பங்கஜ’’ந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘சேதஸிகஸுக²ஸ்ஸேதம் அதி⁴வசன’’ந்தி ஆஹ. உப்³பி³லயதீதி உப்³பி³லம், பி⁴ந்த³தி புரிமாவத்தா²ய விஸேஸம் ஆபஜ்ஜதீதி அத்தோ². உப்³பி³லமேவ உப்³பி³லாவிதம், தஸ்ஸ பா⁴வோ உப்³பி³லாவிதத்தம். யாய உப்பன்னாய காயசித்தம் வாதபூரிதப⁴ஸ்தா விய உத்³து⁴மாயனாகாரப்பத்தம் ஹோதி, தஸ்ஸா கே³ஹஸ்ஸிதாய ஓத³க்³கி³யபீதியா ஏதம் அதி⁴வசனம். தேனேவாஹ ‘‘உத்³த⁴ச்சாவஹாயா’’திஆதி³. இதா⁴பி ‘‘கிஞ்சாபி தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் உப்³பி³லாவிதமேவ நத்தி², அத² கோ² ஆயதிம் குலபுத்தானம் ஏதி³ஸேஸுபி டா²னேஸு அகுஸலுப்பத்திம் படிஸேதே⁴ந்தோ த⁴ம்மனேத்திம் ட²பேதீ’’தி, ‘‘த்³வீஹி பதே³ஹி ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴, ஏகேன வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ வுத்தோ’’தி ஏத்த² ‘‘தேஸம் வஸேன ஸேஸானம்பி ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் கரணம் படிக்கி²த்தமேவா’’தி ச அட்ட²கதா²யம், ‘‘பி-ஸத்³தோ³ ஸம்பா⁴வனே’’திஆதி³னா இத⁴ ச வுத்தனயேன அத்தோ² யதா²ஸம்ப⁴வம் வேதி³தப்³போ³. ‘‘தும்ஹம்யேவஸ்ஸ தேன அந்தராயோ’’தி ஏத்தா²பி ‘‘அந்தராயோதி இத³’’ந்திஆதி³னா ஹேட்டா² அவண்ணபக்கே² வுத்தனயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

கஸ்மா பனேதந்தி ச வக்க²மானம்யேவ அத்த²ம் மனஸி கத்வா சோதே³தி. ஆசரியோ ‘‘ஸச்சம் வண்ணித’’ந்தி தமத்த²ம் படிஜானித்வா ‘‘தம் பன நேக்க²ம்மனிஸ்ஸித’’ந்திஆதி³னா பரிஹரதி. தத்த² ஏதந்தி ஆனந்தா³தீ³னம் அகரணீயதாவசனம். நனு ப⁴க³வதா வண்ணிதந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கஸிணேனாதி கஸிணதாய ஸகலபா⁴வேன. கேசி பன ‘‘ஜம்பு³தீ³பஸ்ஸாதி கரணே ஸாமிவசன’’ந்தி வத³ந்தி, தேஸம் மதேன கஸிணஜம்பு³தீ³ப-ஸத்³தா³னம் ஸமானாதி⁴கரணபா⁴வோ த³ட்ட²ப்³போ³. தஸ்மாதி யஸ்மா கே³ஹஸ்ஸிதபீதிஸோமனஸ்ஸம் ஜா²னாதீ³னம் அந்தராயகரம், தஸ்மா. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா ‘‘ஸோமனஸ்ஸம் பாஹம் தே³வானம் இந்த³ து³விதே⁴ன வதா³மி ஸேவிதப்³ப³ம்பி அஸேவிதப்³ப³ம்பீ’’தி (தீ³. நி. 2.359). ‘‘அயஞ்ஹீ’’திஆதி³ யேன ஸம்பயுத்தா பீதி அந்தராயகரீ, தம் த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். தத்த² ‘‘இத³ஞ்ஹி லோப⁴ஸஹக³தம் பீதிஸோமனஸ்ஸ’’ந்தி வத்தப்³ப³ம் ஸியா, பீதிக்³க³ஹணேன பன ஸோமனஸ்ஸம்பி க³ஹிதமேவ ஹோதி ஸோமனஸ்ஸரஹிதாய பீதியா அபா⁴வதோதி பீதியேவ க³ஹிதாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அத² வா ஸேவிதப்³பா³ஸேவிதப்³ப³விபா⁴க³வசனதோ ஸோமனஸ்ஸஸ்ஸ பாகடோ அந்தராயகரபா⁴வோ, ந ததா² பீதியாதி பீதியேவ லோப⁴ஸஹக³தத்தேன விஸேஸேத்வா வுத்தா. ‘‘லுத்³தோ⁴ அத்த²’’ந்திஆதி³கா³தா²னம் ‘‘குத்³தோ⁴ அத்த²’’ந்திஆதி³ கா³தா²ஸு விய அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

‘‘மமம் வா பி⁴க்க²வே பரே வண்ணம் பா⁴ஸேய்யும், த⁴ம்மஸ்ஸ வா வண்ணம் பா⁴ஸேய்யும், ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா வண்ணம் பா⁴ஸேய்யும், தத்ர சே தும்ஹே அஸ்ஸத² ஆனந்தி³னோ ஸுமனா உப்³பி³லாவிதா, அபி நு தும்ஹே பரேஸம் ஸுபா⁴ஸிதது³ப்³பா⁴ஸிதம் ஆஜானேய்யாதா²தி. நோ ஹேதம் ப⁴ந்தே’’தி அயம் ததியவாரோ, ஸோ தே³ஸனாகாலே நீஹரித்வா தே³ஸேதப்³ப³புக்³க³லாபா⁴வதோ தே³ஸனாய அனாக³தோபி தத³த்த²ஸம்ப⁴வதோ அத்த²தோ ஆக³தோயேவாதி த³ட்ட²ப்³போ³ யதா² தம் கதா²வத்து²பகரணம் வித்தா²ரவஸேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘அத்த²தோ ஆக³தோ யேவா’’தி ஏதேன ஸம்வண்ணனாகாலே ததா² பு³ஜ்ஜ²னகஸத்தானம் வஸேன ஸோ வாரோ ஆனேத்வா வத்தப்³போ³தி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘யதே²வ ஹீ’’திஆதி³னா தமேவத்த²ஸம்ப⁴வம் விபா⁴வேதி. வுத்தனயேனாதி ‘‘தத்ர தும்ஹேஹீதி தஸ்மிம் வண்ணே தும்ஹேஹீ’’திஆதி³னா, ‘‘து³தியம் பத³ம் பட²மஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ, சதுத்த²ஞ்ச ததியஸ்ஸ வேவசன’’ந்திஆதி³னா ச வுத்தனயேன.

சூளஸீலவண்ணனா

7. நிவத்தோ அமூலகத்தா விஸ்ஸஜ்ஜேதப்³ப³தாபா⁴வதோ. அனுவத்ததியேவ விஸ்ஸஜ்ஜேதப்³ப³தாய அதி⁴கதபா⁴வதோ. அனுஸந்தி⁴ம் த³ஸ்ஸேஸ்ஸதி ‘‘அத்தி² பி⁴க்க²வே’’திஆதி³னா. ஓரந்தி வா அபரபா⁴கோ³ ‘‘ஓரதோ போ⁴க³ம், ஓரம் பார’’ந்திஆதீ³ஸு விய. அத² வா ஹேட்டா²அத்தோ² ஓர-ஸத்³தோ³ ‘‘ஓரம் ஆக³மனாய யே பச்சயா, தே ஓரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானீ’’திஆதீ³ஸு விய. ஸீலஞ்ஹி ஸமாதி⁴பஞ்ஞாயோ அபேக்கி²த்வா அபரபா⁴கோ³, ஹேட்டா²பூ⁴தஞ்ச ஹோதீதி. ஸீலமத்தகந்தி ஏத்த² மத்த-ஸத்³தோ³ அப்பகத்தோ² வா ‘‘பே⁴ஸஜ்ஜமத்தா’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.447) விய. விஸேஸனிவத்திஅத்தோ² வா ‘‘அவிதக்கவிசாரமத்தா த⁴ம்மா (த⁴. ஸ. திகமாதிகா 6), மனோமத்தா தா⁴து மனோதா⁴தூ’’தி ச ஆதீ³ஸு விய. ‘‘அப்பமத்தகம், ஓரமத்தக’’ந்தி பத³த்³வயேன ஸாமஞ்ஞதோ வுத்தோயேவ ஹி அத்தோ² ஸீலமத்தகந்தி விஸேஸவஸேன வுத்தோ. அத² வா ஸீலேனபி ததே³கதே³ஸஸ்ஸேவ ஸங்க³ஹணத்த²ம் அப்பகத்த²வாசகோ, விஸேஸனிவத்திஅத்தோ² ஏவ வா ‘‘ஸீலமத்தக’’ந்தி ஏத்த² மத்த-ஸத்³தோ³ வுத்தோ. ததா² ஹி இந்த்³ரியஸம்வரபச்சயஸன்னிஸ்ஸிதஸீலானி இத⁴ தே³ஸனம் அனாருள்ஹானி. ந ஹி தானி பாதிமோக்க²ஆஜீவபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலானி விய ஸப்³ப³புது²ஜ்ஜனேஸு பாகடானீதி. ‘‘உஸ்ஸாஹம் கத்வா’’தி ஏதேன ‘‘வத³மானோ’’தி ஏத்த² ஸத்திஅத்த²ம் மான-ஸத்³த³ம் த³ஸ்ஸேதி.

அலங்கரணம் விபூ⁴ஸனம் அலங்காரோ, குண்ட³லாதி³பஸாத⁴னம் வா. ஊனட்டா²னபூரணம் மண்ட³னம். மண்ட³னேதி மண்ட³னஹேது. அத² வா மண்ட³தீதி மண்ட³னோ, மண்ட³னஜாதிகோ புரிஸோ. ப³ஹுவசனத்தே² ச இத³ம் ஏகவசனம், மண்ட³னஸீலேஸூதி அத்தோ². பரிபூரகாரீதி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ², பகாரத்தோ² வா, தேன ஸகலம்பி ஸீலதோ²மன ஸுத்தம் த³ஸ்ஸேதி. சந்த³னந்தி சந்த³னஸஹசரணதோ சந்த³னக³ந்தோ⁴, ததா² தக³ராதீ³ஸுபி. ஸதஞ்ச க³ந்தோ⁴தி ஏத்த² க³ந்தோ⁴ வியாதி க³ந்தோ⁴தி வுத்தோ ஸீலனிப³ந்த⁴னோ து²திகோ⁴ஸோ. ஸீலஞ்ஹி கித்தியா நிமித்தம். யதா²ஹ ‘‘ஸீலவதோ ஸீலஸம்பன்னஸ்ஸ கல்யாணோ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³ச்ச²தீ’’தி (தீ³. நி. 2.150; அ. நி. 5.213; மஹாவ. 285). பவாயதீதி பகாஸதி. க³ந்தா⁴வ க³ந்த⁴ஜாதா.

‘‘அப்பகம் ப³ஹுக’’ந்தி இத³ம் பாராபாரம் விய அஞ்ஞமஞ்ஞம் உபனிதா⁴ய வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘உபரிகு³ணே உபனிதா⁴யா’’தி. ஸீலஞ்ஹீதி ஏத்த² ஹி-ஸத்³தோ³ ஹேதுஅத்தோ², தேன இத³ம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘யஸ்மா ஸீலம் கிஞ்சாபி பதிட்டா²பா⁴வேன ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ப³ஹுகாரம், பபா⁴வாதி³கு³ணவிஸேஸே பனஸ்ஸ உபனிதா⁴ய கலம்பி ந உபேதி, ததா² ஸமாதி⁴ ச பஞ்ஞாயா’’தி. தேனேவாஹ ‘‘தஸ்மா’’திஆதி³. இதா³னி ‘‘கத²’’ந்தி புச்சி²த்வா ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ஆனுபா⁴வம் வித்தா²ரதோ விபா⁴வேதி. ‘‘அபி⁴…பே… மூலே’’தி இத³ம் யமகபாடிஹாரியஸ்ஸ ஸுபாகடபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம், அஞ்ஞேஹி போ³தி⁴மூலஞாதிஸமாக³மாதீ³ஸு கதபாடிஹாரியேஹி விஸேஸனத்த²ஞ்ச வுத்தம். யமகபாடிஹாரியகரணத்தா²ய ஹி ப⁴க³வதோ சித்தே உப்பன்னே தத³னுச்ச²விகம் டா²னம் இச்சி²தப்³ப³ந்தி ரதனமண்ட³பாதி³ ஸக்கஸ்ஸ தே³வரஞ்ஞோ ஆணாய விஸ்ஸகம்முனா நிம்மிதந்தி வத³ந்தி, ப⁴க³வதாவ நிம்மிதந்தி அபரே. ‘‘யோ கோசி ஏவரூபம் பாடிஹாரியம் காதும் ஸமத்தோ² அத்தி² சே, ஆக³ச்ச²தூ’’தி சோத³னாஸதி³ஸத்தா வுத்தம் ‘‘அத்தாதா³னபரிதீ³பன’’ந்தி. தத்த² அத்தாதா³னம் அனுயோகோ³, தித்தி²யானம் ததா² காதும் அஸமத்த²த்தா, ‘‘கரிஸ்ஸாமா’’தி புப்³பே³ உட்டி²தத்தா தித்தி²யபரிமத்³த³னம்.

உபரிமகாயதோதிஆதி³ படிஸம்பி⁴தா³மக்³கே³ (படி. ம. 1.116).

தத்தா²யம் பாளிஸேஸோ –

‘‘ஹேட்டி²மகாயதோ அக்³கி³க்க²ந்தோ⁴ பவத்ததி, உபரிமகாயதோ உத³கதா⁴ரா பவத்ததி. புரத்தி²மகாயதோ அக்³கி³, பச்சி²மகாயதோ உத³கம். பச்சி²மகாயதோ அக்³கி³, புரத்தி²மகாயதோ உத³கம். த³க்கி²ணஅக்கி²தோ அக்³கி³, வாமஅக்கி²தோ உத³கம். வாமஅக்கி²தோ அக்³கி³, த³க்கி²ணஅக்கி²தோ உத³கம். த³க்கி²ணகண்ணஸோததோ அக்³கி³, வாமகண்ணஸோததோ உத³கம். வாமகண்ணஸோததோ அக்³கி³, த³க்கி²ணகண்ணஸோததோ உத³கம். த³க்கி²ணனாஸிகாஸோததோ அக்³கி³, வாமனாஸிகாஸோததோ உத³கம். வாமனாஸிகாஸோததோ அக்³கி³, த³க்கி²ணனாஸிகாஸோததோ உத³கம். த³க்கி²ணஅம்ஸகூடதோ அக்³கி³, வாமஅம்ஸகூடதோ உத³கம். வாமஅம்ஸகூடதோ அக்³கி³, த³க்கி²ணஅம்ஸகூடதோ உத³கம். த³க்கி²ணஹத்த²தோ அக்³கி³, வாமஹத்த²தோ உத³கம். வாமஹத்த²தோ அக்³கி³, த³க்கி²ணஹத்த²தோ உத³கம். த³க்கி²ணபஸ்ஸதோ அக்³கி³, வாமபஸ்ஸதோ உத³கம். வாமபஸ்ஸதோ அக்³கி³, த³க்கி²ணபஸ்ஸதோ உத³கம். த³க்கி²ணபாத³தோ அக்³கி³, வாமபாத³தோ உத³கம். வாமபாத³தோ அக்³கி³, த³க்கி²ணபாத³தோ உத³கம். அங்கு³லங்கு³லேஹி அக்³கி³, அங்கு³லந்தரிகாஹி உத³கம். அங்கு³லந்தரிகாஹி அக்³கி³, அங்கு³லங்கு³லேஹி உத³கம். ஏகேகலோமதோ அக்³கி³, ஏகேகலோமதோ உத³கம். லோமகூபதோ லோமகூபதோ அக்³கி³க்க²ந்தோ⁴ பவத்ததி, லோமகூபதோ லோமகூபதோ உத³கதா⁴ரா பவத்ததீ’’தி (படி. ம. 1.116).

அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘ஏகேகலோமகூபதோ’’தி ஆக³தம்.

‘‘ச²ன்னம் வண்ணானந்தி ஆதி³னயப்பவத்த’’ந்தி ஏத்தா²பி நீலானம் பீதகானம் லோஹிதகானம் ஓதா³தானம் மஞ்ஜிட்டா²னம் பப⁴ஸ்ஸரானந்தி அயம் பாளிஸேஸோ. ‘‘ஸுவண்ணவண்ணா ரஸ்மியோ’’தி இத³ம் தாஸம் யேபு⁴ய்யதாய வுத்தம். வித்தா²ரேதப்³ப³ந்தி ஏத்தா²பி ‘‘ஸத்தா² திட்ட²தி, நிம்மிதோ சங்கமதி வா நிஸீத³தி வா ஸேய்யம் வா கப்பேதீ’’திஆதி³னா சதூஸு இரியாபதே²ஸு ஏகேகமூலகா ஸத்து²வஸேன சத்தாரோ, நிம்மிதவஸேன சத்தாரோதி ஸப்³பே³வ அட்ட² வாரே வித்தா²ரேதப்³ப³ம்.

மது⁴பாயாஸந்தி மது⁴ஸித்தம் பாயாஸம். அத்தா மித்தோ மஜ்ஜ²த்தோ வேரீதி சதூஸு ஸீமஸம்பே⁴த³வஸேன சதுரங்க³ஸமன்னாக³தம் மேத்தாகம்மட்டா²னம். ‘‘சதுரங்க³ஸமன்னாக³த’’ந்தி இத³ம் பன ‘‘வீரியாதி⁴ட்டா²ன’’ந்தி ஏதேனாபி யோஜேதப்³ப³ம். தத்த² ‘‘காமம் தசோ ச ந்ஹாரு சா’’திஆதி³பாளி (ம. நி. 2.184; ஸம். நி. 2.22; அ. நி. 2.5; அ. நி. 8.13; மஹானி. 196) வஸேன சதுரங்க³ஸமன்னாக³ததா வேதி³தப்³பா³. ‘‘கிச்ச²ம் வதாயம் லோகோ ஆபன்னோ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 2.57; ஸம். நி. 2.4) ஜராமரணமுகே²ன பச்சயாகாரே ஞாணம் ஓதாரேத்வா. ஆனாபானசதுத்த²ஜ்ஜா²னந்தி ஏத்தா²பி ‘‘ஸப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் ஆசிண்ண’’ந்தி பத³ம் விப⁴த்திவிபரிணாமம் கத்வா யோஜேதப்³ப³ம். தம்பி ஹி ஸப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் ஆசிண்ணமேவாதி வத³ந்தி. ச²த்திம்ஸகோடிஸதஸஹஸ்ஸமுகே²ன மஹாவஜிரஞாணக³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹாபேந்தோ விபஸ்ஸனம்வட்³டே⁴த்வா. த்³வத்திம்ஸதோ³ணக³ண்ஹனப்பமாணம் குண்ட³ம் கோலம்போ³. த³ரிபா⁴கோ³ கந்த³ரோ. சக்கவாளபாதே³ஸு மஹாஸமுத்³தோ³ சக்கவாளமஹாஸமுத்³தோ³.

‘‘து³வே புது²ஜ்ஜனா’’திஆதி³ புது²ஜ்ஜனே லப்³ப⁴மானவிபா⁴க³த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம், ந மூலபரியாயவண்ணனாதீ³ஸு விய புது²ஜ்ஜனவிஸேஸனித்³தா⁴ரணத்த²ம். ஸப்³போ³பி ஹி புது²ஜ்ஜனோ ப⁴க³வதோ உபரி கு³ணே விபா⁴வேதும் ந ஸக்கோதி, திட்ட²து புது²ஜ்ஜனோ, ஸாவகபச்சேகபு³த்³தா⁴னம்பி அவிஸயா பு³த்³த⁴கு³ணா. ததா² ஹி வக்க²தி ‘‘ஸோதாபன்னா’’திஆதி³ (தீ³. நி. அட்ட². 1.8). வாசுக்³க³தகரணம் உக்³க³ஹோ. அத்த²பரிபுச்ச²னம் பரிபுச்சா². அட்ட²கதா²வஸேன அத்த²ஸ்ஸ ஸவனம் ஸவனம். ப்³யஞ்ஜனத்தா²னம் ஸுனிக்கே²பஸுத³ஸ்ஸனேன த⁴ம்மஸ்ஸ பரிஹரணம் தா⁴ரணம். ஏவம் ஸுததா⁴தபரிசிதானம் மனஸானுபேக்க²னம் பச்சவேக்க²ணம். ப³ஹூனம் நானப்பகாரானம் கிலேஸானம் ஸக்காயதி³ட்டி²யா ச அவிஹதத்தா தா ஜனேந்தி, தாஹி வா ஜனிதாதி புது²ஜ்ஜனா. அவிகா⁴தமேவ வா ஜன-ஸத்³தோ³ வத³தி. புது² ஸத்தா²ரானம் முகு²ல்லோகிகாதி ஏத்த² புதூ² ஜனா ஸத்து²படிஞ்ஞா ஏதேஸந்தி புது²ஜ்ஜனாதி வசனத்தோ². புது²…பே… அவுட்டி²தாதி ஏத்த² ஜனேதப்³பா³, ஜாயந்தி வா ஏத்தா²தி ஜனா, க³தியோ. புதூ² ஜனா ஏதேஸந்தி புது²ஜ்ஜனா. இதோ பரே ஜாயந்தி ஏதேஹீதி ஜனா, அபி⁴ஸங்கா²ராத³யோ. தே ஏதேஸம் புதூ² விஜ்ஜந்தீதி புது²ஜ்ஜனா. அபி⁴ஸங்க²ரணாதி³ அத்தோ² ஏவ வா ஜன-ஸத்³தோ³ த³ட்ட²ப்³போ³. காமராக³ப⁴வராக³தி³ட்டி²அவிஜ்ஜா ஓகா⁴. ராக³க்³கி³ஆத³யோ ஸந்தாபா. தேயேவ, ஸப்³பே³பி வா கிலேஸா பரிளாஹா. புது² பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு ரத்தாதி ஏத்த² ஜாயதீதி ஜனோ, ராகோ³ கே³தோ⁴தி ஏவம் ஆதி³கோ. புது² ஜனோ ஏதேஸந்தி புது²ஜ்ஜனா, புதூ²ஸு வா ஜனா ஜாதா ரத்தாதி ஏவம் ராகா³தி³அத்தோ² ஏவ வா ஜன-ஸத்³தோ³ த³ட்ட²ப்³போ³. பலிபு³த்³தா⁴தி ஸம்பு³த்³தா⁴, உபத்³து³தா வா. ‘‘புதூ²னம் க³ணனபத²மதீதான’’ந்திஆதி³னா புதூ² ஜனா புது²ஜ்ஜனாதி த³ஸ்ஸேதி.

யேஹி கு³ணவிஸேஸேஹி நிமித்தபூ⁴தேஹி ப⁴க³வதி ததா²க³த-ஸத்³தோ³ பவத்தோ, தம்த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘அட்ட²ஹி காரணேஹி ப⁴க³வா ததா²க³தோ’’திஆதி³மாஹ. கு³ணனேமித்தகானேவ ஹி ப⁴க³வதோ ஸப்³பா³னி நாமானி. யதா²ஹ –

‘‘அஸங்க்²யேய்யானி நாமானி, ஸகு³ணேன மஹேஸினோ;

கு³ணேன நாமமுத்³தே⁴ய்யம், அபி நாமஸஹஸ்ஸதோ’’தி. (த⁴. ஸ. அட்ட². 1313; உதா³. அட்ட². 53; படி. ம. அட்ட². 1.1.76);

ததா² ஆக³தோதி ஏத்த² ஆகாரனியமனவஸேன ஓபம்மஸம்படிபாத³னத்தோ² ததா²-ஸத்³தோ³. ஸாமஞ்ஞஜோதனாய விஸேஸாவட்டா²னதோ படிபதா³க³மனத்தோ² ஆக³த-ஸத்³தோ³, ந ஞாணக³மனத்தோ² ‘‘தத²லக்க²ணம் ஆக³தோ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. அட்ட². 1.7; ம. நி. அட்ட². 1.12; ஸம். நி. அட்ட². 2.4.78; அ. நி. அட்ட². 1.1.170; உதா³. அட்ட². 18; படி. ம. அட்ட². 1.1.37; தே²ரகா³. அட்ட². 1.3; இதிவு. அட்ட². 38; மஹானி. அட்ட². 14) விய, நாபி காயக³மனாதி³அத்தோ² ‘‘ஆக³தோ கோ² மஹாஸமணோ, மாக³தா⁴னம் கி³ரிப்³ப³ஜ’’ந்திஆதீ³ஸு (மஹாவ. 62) விய. தத்த² யதா³காரனியமனவஸேன ஓபம்மஸம்படிபாத³னத்தோ² ததா²-ஸத்³தோ³, தம் கருணாபதா⁴னத்தா மஹாகருணாமுகே²ன புரிமபு³த்³தா⁴னம் ஆக³மனபடிபத³ம் உதா³ஹரணவஸேன ஸாமஞ்ஞதோ த³ஸ்ஸேந்தோ யம்தம்ஸத்³தா³னம் ஏகந்தஸம்ப³ந்த⁴பா⁴வதோ ‘‘யதா² ஸப்³ப³லோக…பே… ஆக³தா’’தி ஆஹ. தம் பன படிபத³ம் மஹாபதா³னஸுத்தாதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.4) ஸம்ப³ஹுலனித்³தே³ஸேன ஸுபாகடானம் ஆஸன்னானஞ்ச விபஸ்ஸீஆதீ³னம் ச²ன்னம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴னம் வஸேன நித³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யதா² விபஸ்ஸீ ப⁴க³வா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² யேன அபி⁴னீஹாரேனாதி மனுஸ்ஸத்தலிங்க³ஸம்பத்திஹேதுஸத்தா²ரத³ஸ்ஸனபப்³ப³ஜ்ஜாஅபி⁴ஞ்ஞாதி³கு³ணஸம்பத்திஅதி⁴காரச²ந்தா³னம் வஸேன அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தேன காயப்பணிதா⁴னமஹாபணிதா⁴னேன. ஸப்³பே³ஸஞ்ஹி பு³த்³தா⁴னம் காயப்பணிதா⁴னம் இமினாவ அபி⁴னீஹாரேன ஸமிஜ்ஜ²தீதி. ஏவம் மஹாபி⁴னீஹாரவஸேன ‘‘ததா²க³தோ’’தி பத³ஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி பாரமீபூரணவஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² விபஸ்ஸீ ப⁴க³வா…பே… கஸ்ஸபோ ப⁴க³வா தா³னபாரமிம் பூரேத்வா’’திஆதி³மாஹ.

ஏத்த² ச ஸுத்தந்திகானம் மஹாபோ³தி⁴யானபடிபதா³ய கோஸல்லஜனனத்த²ம் பாரமீஸு அயம் வித்தா²ரகதா² – கா பனேதா பாரமியோ? கேனட்டே²ன பாரமியோ? கதிவிதா⁴ சேதா? கோ தாஸம் கமோ? கானி லக்க²ணரஸபச்சுபட்டா²னபத³ட்டா²னானி? கோ பச்சயோ? கோ ஸம்கிலேஸோ? கிம் வோதா³னம்? கோ படிபக்கோ²? கா படிபத்தி? கோ விபா⁴கோ³? கோ ஸங்க³ஹோ? கோ ஸம்பாத³னூபாயோ? கித்தகேன காலேன ஸம்பாத³னம்? கோ ஆனிஸம்ஸோ? கிம் சேதாஸம் ப²லந்தி?

தத்ரித³ம் விஸ்ஸஜ்ஜனம் – கா பனேதா பாரமியோதி. தண்ஹாமானாதீ³ஹி அனுபஹதா கருணூபாயகோஸல்லபரிக்³க³ஹிதா தா³னாத³யோ கு³ணா பாரமியோ.

கேனட்டே²ன பாரமியோதி தா³னஸீலாதி³கு³ணவிஸேஸயோகே³ன ஸத்துத்தமதாய பரமா மஹாஸத்தா போ³தி⁴ஸத்தா, தேஸம் பா⁴வோ, கம்மம் வா பாரமீ, தா³னாதி³கிரியா. அத² வா பரதீதி பரமோ, தா³னாதி³கு³ணானம் பூரகோ பாலகோ ச போ³தி⁴ஸத்தோ. பரமஸ்ஸ அயம், பரமஸ்ஸ வா பா⁴வோ, கம்மம் வா பாரமீ, தா³னாதி³கிரியாவ. அத² வா பரம் ஸத்தம் அத்தனி மவதி ப³ந்த⁴தி கு³ணவிஸேஸயோகே³ன, பரம் வா அதி⁴கதரம் மஜ்ஜதி ஸுஜ்ஜ²தி ஸம்கிலேஸமலதோ, பரம் வா ஸேட்ட²ம் நிப்³பா³னம் விஸேஸேன மயதி க³ச்ச²தி, பரம் வா லோகம் பமாணபூ⁴தேன ஞாணவிஸேஸேன இத⁴லோகம் விய முனாதி பரிச்சி²ந்த³தி, பரம் வா அதிவிய ஸீலாதி³கு³ணக³ணம் அத்தனோ ஸந்தானே மினோதி பக்கி²பதி, பரம் வா அத்தபூ⁴ததோ த⁴ம்மகாயதோ அஞ்ஞம், படிபக்க²ம் வா தத³னத்த²கரம் கிலேஸசோரக³ணம் மினாதி ஹிம்ஸதீதி பரமோ, மஹாஸத்தோ. ‘‘பரமஸ்ஸ அய’’ந்திஆதி³ வுத்தனயேனேவ யோஜேதப்³ப³ம். பாரே வா நிப்³பா³னே மஜ்ஜதி ஸுஜ்ஜ²தி ஸத்தே ச ஸோதே⁴தி, தத்த² வா ஸத்தே மவதி ப³ந்த⁴தி யோஜேதி, தம் வா மயதி க³ச்ச²தி க³மேதி ச, முனாதி வா தம் யாதா²வதோ, தத்த² வா ஸத்தே மினோதி பக்கி²பதி, கிலேஸாரிம் வா ஸத்தானம் தத்த² மினாதி ஹிம்ஸதீதி பாரமீ, மஹாபுரிஸோ. தஸ்ஸ பா⁴வோ, கம்மம் வா பாரமிதா, தா³னாதி³கிரியாவ. இமினா நயேன பாரமீனம் ஸத்³த³த்தோ² வேதி³தப்³போ³.

கதிவிதா⁴தி ஸங்கே²பதோ த³ஸவிதா⁴, தா பன பாளியம் ஸரூபதோ ஆக³தாயேவ. யதா²ஹ –

‘‘விசினந்தோ ததா³ த³க்கி²ம், பட²மம் தா³னபாரமி’’ந்திஆதி³ (பு³. வம். 116).

யதா² சாஹ –

‘‘கதி நு கோ² ப⁴ந்தே பு³த்³த⁴காரகா த⁴ம்மா? த³ஸ கோ² ஸாரிபுத்த பு³த்³த⁴காரகா த⁴ம்மா. கதமே த³ஸ? தா³னம் கோ² ஸாரிபுத்த பு³த்³த⁴காரகோ த⁴ம்மோ, ஸீலம் நேக்க²ம்மம் பஞ்ஞா வீரியம் க²ந்தி ஸச்சமதி⁴ட்டா²னம் மேத்தா உபேக்கா² பு³த்³த⁴காரகோ த⁴ம்மோ, இமே கோ² ஸாரிபுத்த த³ஸ பு³த்³த⁴காரகா த⁴ம்மாதி. இத³மவோச ப⁴க³வா, இத³ம் வத்வான ஸுக³தோ அதா²பரம் ஏதத³வோச ஸத்தா² –

‘தா³னம் ஸீலஞ்ச நேக்க²ம்மம், பஞ்ஞா வீரியேன பஞ்சமம்;

க²ந்தி ஸச்சம் அதி⁴ட்டா²னம், மேத்துபேக்கா²தி தே த³ஸா’தி’’.

கேசி பன ‘‘ச²ப்³பி³தா⁴’’தி வத³ந்தி, தம் ஏதாஸம் ஸங்க³ஹவஸேன வுத்தம். ஸோ பன ஸங்க³ஹோ பரதோ ஆவிப⁴விஸ்ஸதி.

கோ தாஸம் கமோதி ஏத்த² கமோ நாம தே³ஸனாக்கமோ, ஸோ ச பட²மஸமாதா³னஹேதுகோ, ஸமாதா³னம் பவிசயஹேதுகம், இதி யதா² ஆதி³ம்ஹி பவிசிதா ஸமாதி³ன்னா ச, ததா² தே³ஸிதா. தத்த² ச தா³னம் ஸீலஸ்ஸ ப³ஹூபகாரம் ஸுகரஞ்சாதி தம் ஆதி³ம்ஹி வுத்தம். தா³னம் ஸீலபரிக்³க³ஹிதம் மஹப்ப²லம் ஹோதி மஹானிஸம்ஸந்தி தா³னானந்தரம் ஸீலம் வுத்தம். ஸீலம் நேக்க²ம்மபரிக்³க³ஹிதம், நேக்க²ம்மம் பஞ்ஞாபரிக்³க³ஹிதம், பஞ்ஞா வீரியபரிக்³க³ஹிதா, வீரியம் க²ந்திபரிக்³க³ஹிதம், க²ந்தி ஸச்சபரிக்³க³ஹிதா, ஸச்சம் அதி⁴ட்டா²னபரிக்³க³ஹிதம், அதி⁴ட்டா²னம் மேத்தாபரிக்³க³ஹிதம், மேத்தா உபேக்கா²பரிக்³க³ஹிதா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸாதி மேத்தானந்தரம் உபேக்கா² வுத்தா. உபேக்கா² பன கருணாபரிக்³க³ஹிதா, கருணா ச உபேக்கா²பரிக்³க³ஹிதாதி வேதி³தப்³பா³. கத²ம் பன மஹாகாருணிகா போ³தி⁴ஸத்தா ஸத்தேஸு உபேக்க²கா ஹோந்தீதி? உபேக்கி²தப்³ப³யுத்தேஸு கஞ்சி காலம் உபேக்க²கா ஹோந்தி, ந பன ஸப்³ப³த்த², ஸப்³ப³தா³ சாதி கேசி. அபரே பன ந ஸத்தேஸு உபேக்க²கா, ஸத்தகதேஸு பன விப்பகாரேஸு உபேக்க²கா ஹோந்தீதி.

அபரோ நயோ – பசுரஜனேஸுபி பவத்தியா ஸப்³ப³ஸத்தஸாதா⁴ரணத்தா, அப்பப²லத்தா, ஸுகரத்தா ச ஆதி³ம்ஹி தா³னம் வுத்தம். ஸீலேனதா³யகபடிக்³கா³ஹகஸுத்³தி⁴தோ, பரானுக்³க³ஹம் வத்வா பரபீளானிவத்திவசனதோ, கிரியத⁴ம்மம் வத்வா அகிரியத⁴ம்மவசனதோ, போ⁴க³ஸம்பத்திஹேதும் வத்வா ப⁴வஸம்பத்திஹேதுவசனதோ ச தா³னஸ்ஸ அனந்தரம் ஸீலம் வுத்தம். நேக்க²ம்மேன ஸீலஸம்பத்திஸித்³தி⁴தோ, காயவசீஸுசரிதம் வத்வா மனோஸுசரிதவசனதோ, விஸுத்³த⁴ஸீலஸ்ஸ ஸுகே²னேவ ஜா²னஸமிஜ்ஜ²னதோ, கம்மாபராத⁴ப்பஹானேன பயோக³ஸுத்³தி⁴ம் வத்வா கிலேஸாபராத⁴ப்பஹானேன ஆஸயஸுத்³தி⁴வசனதோ, வீதிக்கமப்பஹானேன சித்தஸ்ஸ பரியுட்டா²னப்பஹானவசனதோ ச ஸீலஸ்ஸ அனந்தரம் நேக்க²ம்மம் வுத்தம். பஞ்ஞாய நேக்க²ம்மஸ்ஸ ஸித்³தி⁴பரிஸுத்³தி⁴தோ, ஜா²னாபா⁴வே பஞ்ஞாபா⁴வவசனதோ. ஸமாதி⁴பத³ட்டா²னா ஹி பஞ்ஞா, பஞ்ஞாபச்சுபட்டா²னோ ச ஸமாதி⁴. ஸமத²னிமித்தம் வத்வா உபேக்கா²னிமித்தவசனதோ, பரஹிதஜ்ஜா²னேன பரஹிதகரணூபாயகோஸல்லவசனதோ ச நேக்க²ம்மஸ்ஸ அனந்தரம் பஞ்ஞா வுத்தா. வீரியாரம்பே⁴ன பஞ்ஞாகிச்சஸித்³தி⁴தோ, ஸத்தஸுஞ்ஞதாத⁴ம்மனிஜ்ஜா²னக்க²ந்திம் வத்வா ஸத்தஹிதாய ஆரம்ப⁴ஸ்ஸ அச்ச²ரியதாவசனதோ, உபேக்கா²னிமித்தம் வத்வா பக்³க³ஹனிமித்தவசனதோ, நிஸம்மகாரிதம் வத்வா உட்டா²னவசனதோ ச. நிஸம்மகாரினோ ஹி உட்டா²னம் ப²லவிஸேஸமாவஹதீதி பஞ்ஞாய அனந்தரம் வீரியம் வுத்தம்.

வீரியேன திதிக்கா²ஸித்³தி⁴தோ. வீரியவா ஹி ஆரத்³த⁴வீரியத்தா ஸத்தஸங்கா²ரேஹி உபனீதம் து³க்க²ம் அபி⁴பு⁴ய்ய விஹரதி வீரியஸ்ஸ திதிக்கா²லங்காரபா⁴வதோ. வீரியவதோ ஹி திதிக்கா² ஸோப⁴தி. பக்³க³ஹனிமித்தம் வத்வா ஸமத²னிமித்தவசனதோ, அச்சாரம்பே⁴ன உத்³த⁴ச்சதோ³ஸப்பஹானவசனதோ. த⁴ம்மனிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியா ஹி உத்³த⁴ச்சதோ³ஸோ பஹீயதி. வீரியவதோ ஸாதச்சகரணவசனதோ. க²ந்திப³ஹுலோ ஹி அனுத்³த⁴தோ ஸாதச்சகாரீ ஹோதி. அப்பமாத³வதோ பரஹிதகிரியாரம்பே⁴ பச்சுபகாரதண்ஹாபா⁴வவசனதோ. யாதா²வதோ த⁴ம்மனிஜ்ஜா²னே ஹி ஸதி தண்ஹா ந ஹோதி. பரஹிதாரம்பே⁴ பரமேபி பரகதது³க்க²ஸஹனபா⁴வவசனதோ ச வீரியஸ்ஸ அனந்தரம் க²ந்தி வுத்தா. ஸச்சேன க²ந்தியா சிராதி⁴ட்டா²னதோ, அபகாரினோ அபகாரக²ந்திம் வத்வா தது³பகாரகரணே அவிஸம்வாத³வசனதோ, க²ந்தியா அபவாத³வாசாவிகம்பனேன பூ⁴தவாதி³தாய அவிஜஹனவசனதோ, ஸத்தஸுஞ்ஞதாத⁴ம்மனிஜ்ஜா²னக்க²ந்திம் வத்வா தது³பப்³ரூஹிதஞாணஸச்சவசனதோ ச க²ந்தியா அனந்தரம் ஸச்சம் வுத்தம். அதி⁴ட்டா²னேன ஸச்சஸித்³தி⁴தோ. அசலாதி⁴ட்டா²னஸ்ஸ ஹி விரதி ஸிஜ்ஜ²தி. அவிஸம்வாதி³தம் வத்வா தத்த² அசலபா⁴வவசனதோ. ஸச்சஸந்தோ⁴ ஹி தா³னாதீ³ஸு படிஞ்ஞானுரூபம் நிச்சலோவ பவத்ததி. ஞாணஸச்சம் வத்வா ஸம்பா⁴ரேஸு பவத்தினிட்டா²பனவசனதோ. யதா²பூ⁴தஞாணவா ஹி போ³தி⁴ஸம்பா⁴ரேஸு அதி⁴திட்ட²தி, தே ச நிட்டா²பேதி படிபக்கே²ஹி அகம்பியபா⁴வதோதி ஸச்சஸ்ஸ அனந்தரம் அதி⁴ட்டா²னம் வுத்தம். மேத்தாய பரஹிதகரணஸமாதா³னாதி⁴ட்டா²னஸித்³தி⁴தோ, அதி⁴ட்டா²னம் வத்வா ஹிதூபஸம்ஹாரவசனதோ. போ³தி⁴ஸம்பா⁴ரே ஹி அதி⁴திட்ட²மானோ மேத்தாவிஹாரீ ஹோதி. அசலாதி⁴ட்டா²னஸ்ஸ ஸமாதா³னாவிகோபனதோ, ஸமாதா³னஸம்ப⁴வதோ ச அதி⁴ட்டா²னஸ்ஸ அனந்தரம் மேத்தா வுத்தா. உபேக்கா²ய மேத்தாவிஸுத்³தி⁴தோ, ஸத்தேஸு ஹிதூபஸம்ஹாரம் வத்வா தத³பராதே⁴ஸு உதா³ஸீனதாவசனதோ, மேத்தாபா⁴வனம் வத்வா தன்னிஸ்ஸந்த³பா⁴வனாவசனதோ, ‘‘ஹிதகாமஸத்தேபி உபேக்க²கோ’’தி அச்ச²ரியகு³ணபா⁴வவசனதோ ச மேத்தாய அனந்தரம் உபேக்கா² வுத்தாதி ஏவமேதாஸம் கமோ வேதி³தப்³போ³.

கானி லக்க²ணரஸபச்சுபட்டா²னபத³ட்டா²னானீதி? ஏத்த² அவிஸேஸேன தாவ ஸப்³பா³பி பாரமியோ பரானுக்³க³ஹலக்க²ணா, பரேஸம் உபகாரகரணரஸா, அவிகம்பனரஸா வா, ஹிதேஸிதாபச்சுபட்டா²னா, பு³த்³த⁴த்தபச்சுபட்டா²னா வா, மஹாகருணாபத³ட்டா²னா, கருணூபாயகோஸல்லபத³ட்டா²னா வா.

விஸேஸேன பன யஸ்மா கருணூபாயகோஸல்லபரிக்³க³ஹிதா அத்துபகரணபரிச்சாக³சேதனா தா³னபாரமிதா. கருணூபாயகோஸல்லபரிக்³க³ஹிதம் காயவசீஸுசரிதம் அத்த²தோ அகத்தப்³ப³விரதி, கத்தப்³ப³கரணசேதனாத³யோ ச ஸீலபாரமிதா. கருணூபாயகோஸல்லபரிக்³க³ஹிதோ ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனபுப்³ப³ங்க³மோ காமப⁴வேஹி நிக்க²மனசித்துப்பாதோ³ நேக்க²ம்மபாரமிதா. கருணூபாயகோஸல்லபரிக்³க³ஹிதோ த⁴ம்மானம் ஸாமஞ்ஞவிஸேஸலக்க²ணாவபோ³தோ⁴ பஞ்ஞாபாரமிதா. கருணூபாயகோஸல்லபரிக்³க³ஹிதோ காயசித்தேஹி பரஹிதாரம்போ⁴ வீரியபாரமிதா. கருணூபாயகோஸல்லபரிக்³க³ஹிதம் ஸத்தஸங்கா²ராபராத⁴ஸஹனம் அதோ³ஸப்பதா⁴னோ ததா³காரப்பவத்தோ சித்துப்பாதோ³ க²ந்திபாரமிதா. கருணூபாயகோஸல்லபரிக்³க³ஹிதம் விரதிசேதனாதி³பே⁴த³ம் அவிஸம்வாத³னம் ஸச்சபாரமிதா. கருணூபாயகோஸல்லபரிக்³க³ஹிதம் அசலஸமாதா³னாதி⁴ட்டா²னம் ததா³காரப்பவத்தோ சித்துப்பாதோ³ அதி⁴ட்டா²னபாரமிதா. கருணூபாயகோஸல்லபரிக்³க³ஹிதோ லோகஸ்ஸ ஹிதூபஸம்ஹாரோ அத்த²தோ அப்³யாபாதோ³ மேத்தாபாரமிதா. கருணூபாயகோஸல்லபரிக்³க³ஹிதா அனுனயபடிக⁴வித்³த⁴ம்ஸினீ இட்டா²னிட்டே²ஸு ஸத்தஸங்கா²ரேஸு ஸமப்பவத்தி உபேக்கா²பாரமிதா.

தஸ்மா பரிச்சாக³லக்க²ணம் தா³னம், தே³ய்யத⁴ம்மே லோப⁴வித்³த⁴ம்ஸனரஸம், அனாஸத்திபச்சுபட்டா²னம், ப⁴வவிப⁴வஸம்பத்திபச்சுபட்டா²னம் வா, பரிச்சஜிதப்³ப³வத்து²பத³ட்டா²னம். ஸீலனலக்க²ணம் ஸீலம், ஸமாதா⁴னலக்க²ணம், பதிட்டா²னலக்க²ணஞ்சாதி வுத்தம் ஹோதி. து³ஸ்ஸீல்யவித்³த⁴ம்ஸனரஸம், அனவஜ்ஜரஸம் வா, ஸோசேய்யபச்சுபட்டா²னம், ஹிரோத்தப்பபத³ட்டா²னம். காமதோ ப⁴வதோ ச நிக்க²மனலக்க²ணம் நேக்க²ம்மம், ததா³தீ³னவவிபா⁴வனரஸம், ததோ ஏவ விமுக²பா⁴வபச்சுபட்டா²னம், ஸம்வேக³பத³ட்டா²னம். யதா²ஸபா⁴வபடிவேத⁴லக்க²ணா பஞ்ஞா, அக்க²லிதபடிவேத⁴லக்க²ணா வா குஸலிஸ்ஸாஸகி²த்தஉஸுபடிவேதோ⁴ விய, விஸயோபா⁴ஸனரஸா பதீ³போ விய, அஸம்மோஹபச்சுபட்டா²னா அரஞ்ஞக³தஸுதே³ஸகோ விய, ஸமாதி⁴பத³ட்டா²னா, சதுஸச்சபத³ட்டா²னா வா. உஸ்ஸாஹலக்க²ணம் வீரியம், உபத்த²ம்ப⁴னரஸம், அஸம்ஸீத³னபச்சுபட்டா²னம், வீரியாரம்ப⁴வத்து² (அ. நி. 8.80) பத³ட்டா²னம், ஸம்வேக³பத³ட்டா²னம் வா. க²மனலக்க²ணா க²ந்தி, இட்டா²னிட்ட²ஸஹனரஸா, அதி⁴வாஸனபச்சுபட்டா²னா, அவிரோத⁴பச்சுபட்டா²னா வா, யதா²பூ⁴தத³ஸ்ஸனபத³ட்டா²னா. அவிஸம்வாத³னலக்க²ணம் ஸச்சம், யாதா²வவிபா⁴வனரஸம் [யதா²ஸபா⁴வவிபா⁴வனரஸம் (சரியா. அட்ட². பகிண்ணககதா²ய)], ஸாது⁴தாபச்சுபட்டா²னம், ஸோரச்சபத³ட்டா²னம். போ³தி⁴ஸம்பா⁴ரேஸு அதி⁴ட்டா²னலக்க²ணம் அதி⁴ட்டா²னம், தேஸம் படிபக்கா²பி⁴ப⁴வனரஸம், தத்த² அசலதாபச்சுபட்டா²னம், போ³தி⁴ஸம்பா⁴ரபத³ட்டா²னம். ஹிதாகாரப்பவத்திலக்க²ணா மேத்தா, ஹிதூபஸம்ஹாரரஸா, ஆகா⁴தவினயனரஸா வா, ஸோம்மபா⁴வபச்சுபட்டா²னா, ஸத்தானம் மனாபபா⁴வத³ஸ்ஸனபத³ட்டா²னா. மஜ்ஜ²த்தாகாரப்பவத்திலக்க²ணா உபேக்கா², ஸமபா⁴வத³ஸ்ஸனரஸா, படிகா⁴னுனயவூபஸமபச்சுபட்டா²னா, கம்மஸ்ஸகதாபச்சவேக்க²ணபத³ட்டா²னா. ஏத்த² ச கருணூபாயகோஸல்லபரிக்³க³ஹிததா தா³னாதீ³னம் பரிச்சாகா³தி³லக்க²ணஸ்ஸ விஸேஸனபா⁴வேன வத்தப்³பா³, யதோ தானி பாரமீஸங்க்²யம் லப⁴ந்தீதி.

கோ பச்சயோதி அபி⁴னீஹாரோ பச்சயோ. யோ ஹி அயம் ‘‘மனுஸ்ஸத்தம் லிங்க³ஸம்பத்தீ’’திஆதி³ (பு³. வம். 2.59) அட்ட²த⁴ம்மஸமோதா⁴னஸம்பாதி³தோ ‘‘திண்ணோ தாரேய்யம், முத்தோ மோசேய்யம், பு³த்³தோ⁴ போ³தே⁴ய்யம், ஸுத்³தோ⁴ ஸோதே⁴ய்யம், த³ந்தோ த³மேய்யம், ஸந்தோ ஸமேய்யம், அஸ்ஸத்தோ² அஸ்ஸாஸேய்யம், பரினிப்³பு³தோ பரினிப்³பா³பேய்ய’’ந்திஆதி³னா (சரியா. அட்ட². பகிண்ணககதா²ய) பவத்தோ அபி⁴னீஹாரோ, ஸோ அவிஸேஸேன ஸப்³ப³பாரமீனம் பச்சயோ. தப்பவத்தியா ஹி உத்³த⁴ம் பாரமீனம் பவிசயுபட்டா²னஸமாதா³னாதி⁴ட்டா²னனிப்ப²த்தியோ மஹாபுரிஸானம் ஸம்ப⁴வந்தி.

யதா² ச அபி⁴னீஹாரோ, ஏவம் மஹாகருணா, உபாயகோஸல்லஞ்ச. தத்த² உபாயகோஸல்லம் நாம தா³னாதீ³னம் போ³தி⁴ஸம்பா⁴ரபா⁴வஸ்ஸ நிமித்தபூ⁴தா பஞ்ஞா, யாஹி கருணூபாயகோஸல்லதாஹி மஹாபுரிஸானம் அத்தஸுக²னிரபேக்க²தா, நிரந்தரம் பரஹிதகரணபஸுததா, ஸுது³க்கரேஹிபி மஹாபோ³தி⁴ஸத்தசரிதேஹி விஸாதா³பா⁴வோ, பஸாத³ஸம்பு³த்³தி⁴த³ஸ்ஸனஸவனானுஸ்ஸரணாவத்தா²ஸுபி ஸத்தானம் ஹிதஸுக²படிலாப⁴ஹேதுபா⁴வோ ச ஸம்பஜ்ஜதி. ததா² ஹி பஞ்ஞாய பு³த்³த⁴பா⁴வஸித்³தி⁴, கருணாய பு³த்³த⁴கம்மஸித்³தி⁴. பஞ்ஞாய ஸயம் தரதி, கருணாய பரே தாரேதி. பஞ்ஞாய பரது³க்க²ம் பரிஜானாதி, கருணாய பரது³க்க²படிகாரம் ஆரப⁴தி. பஞ்ஞாய ச து³க்கே² நிப்³பி³ந்த³தி, கருணாய து³க்க²ம் ஸம்படிச்ச²தி. ததா² பஞ்ஞாய பரினிப்³பா³னாபி⁴முகோ² ஹோதி, கருணாய தம் ந பாபுணாதி. ததா² கருணாய ஸம்ஸாராபி⁴முகோ² ஹோதி, பஞ்ஞாய தத்ர நாபி⁴ரமதி. பஞ்ஞாய ச ஸப்³ப³த்த² விரஜ்ஜதி, கருணானுக³தத்தா ந ச ந ஸப்³பே³ஸம் அனுக்³க³ஹாய பவத்தோ, கருணாய ஸப்³பே³பி அனுகம்பதி, பஞ்ஞானுக³தத்தா ந ச ந ஸப்³ப³த்த² விரத்தசித்தோ. பஞ்ஞாய ச அஹம்காரமமம்காராபா⁴வோ, கருணாய ஆலஸியதீ³னதாபா⁴வோ. ததா² பஞ்ஞாகருணாஹி யதா²க்கமம் அத்தபரனாத²தா, தீ⁴ரவீரபா⁴வோ, அனத்தந்தபஅபரந்தபதா, அத்தஹிதபரஹிதனிப்ப²த்தி, நிப்³ப⁴யாபி⁴ம்ஸனகபா⁴வோ, த⁴ம்மாதி⁴பதிலோகாதி⁴பதிதா, கதஞ்ஞுபுப்³ப³காரிபா⁴வோ, மோஹதண்ஹாவிக³மோ, விஜ்ஜாசரணஸித்³தி⁴, ப³லவேஸாரஜ்ஜனிப்ப²த்தீதி ஸப்³ப³ஸ்ஸாபி பாரமிதாப²லஸ்ஸ விஸேஸேன உபாயபா⁴வதோ பஞ்ஞாகருணா பாரமீனம் பச்சயோ. இத³ஞ்ச த்³வயம் பாரமீனம் விய பணிதா⁴னஸ்ஸாபி பச்சயோ.

ததா² உஸ்ஸாஹஉம்மங்க³அவத்தா²னஹிதசரியா ச பாரமீனம் பச்சயோதி வேதி³தப்³பா³, யா பு³த்³த⁴பா⁴வஸ்ஸ உப்பத்திட்டா²னதாய ‘‘பு³த்³த⁴பூ⁴மியோ’’தி பவுச்சந்தி. யதா²ஹ –

‘‘கதி பன ப⁴ந்தே பு³த்³த⁴பூ⁴மியோ? சதஸ்ஸோ கோ² ஸாரிபுத்த பு³த்³த⁴பூ⁴மியோ. கதமா சதஸ்ஸோ? உஸ்ஸாஹோ ச ஹோதி வீரியம், உமங்கோ³ ச ஹோதி பஞ்ஞாபா⁴வனா, அவத்தா²னஞ்ச ஹோதி அதி⁴ட்டா²னம், மேத்தாபா⁴வனா ச ஹோதி ஹிதசரியா. இமா கோ² ஸாரிபுத்த சதஸ்ஸோ பு³த்³த⁴பூ⁴மியோ’’தி (ஸு. நி. அட்ட². 1.க²க்³க³விஸாணஸுத்தவண்ணனாயம்பி).

ததா² நேக்க²ம்மபவிவேகஅலோபா⁴தோ³ஸாமோஹனிஸ்ஸரணப்பபே⁴தா³ ச² அஜ்ஜா²ஸயா. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘நேக்க²ம்மஜ்ஜா²ஸயா ச போ³தி⁴ஸத்தா காமே தோ³ஸத³ஸ்ஸாவினோ, பவிவேக…பே… ஸங்க³ணிகாய, அலோப⁴…பே… லோபே⁴, அதோ³ஸ…பே… தோ³ஸே, அமோஹ…பே… மோஹே, நிஸ்ஸரணஜ்ஜா²ஸயா ச போ³தி⁴ஸத்தா ஸப்³ப³ப⁴வேஸு தோ³ஸத³ஸ்ஸாவினோ’’தி (விஸுத்³தி⁴. அட்ட². 1.49 வாக்யக²ந்தே⁴பி).

தஸ்மா ஏதே போ³தி⁴ஸத்தானம் ச² அஜ்ஜா²ஸயா தா³னாதீ³னம் பச்சயாதி வேதி³தப்³பா³. ந ஹி லோபா⁴தீ³ஸு ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனேன, அலோபா⁴தி³அதி⁴கபா⁴வேன ச வினா தா³னாதி³பாரமியோ ஸம்ப⁴வந்தி. அலோபா⁴தீ³னஞ்ஹி அதி⁴கபா⁴வேன பரிச்சாகா³தி³னின்னசித்ததா அலோப⁴ஜ்ஜா²ஸயாதி³தாதி. யதா² சேதே, ஏவம் தா³னஜ்ஜா²ஸயதாத³யோபி. யதா²ஹ –

‘‘கதி பன ப⁴ந்தே போ³தா⁴ய சரந்தானம் போ³தி⁴ஸத்தானம் அஜ்ஜா²ஸயா? த³ஸ கோ² ஸாரிபுத்த போ³தா⁴ய சரந்தானம் போ³தி⁴ஸத்தானம் அஜ்ஜா²ஸயா. கதமே த³ஸ? தா³னஜ்ஜா²ஸயா ஸாரிபுத்த போ³தி⁴ஸத்தா மச்சே²ரே தோ³ஸத³ஸ்ஸாவினோ, ஸீல…பே… உபேக்க²ஜ்ஜா²ஸயா ஸாரிபுத்த போ³தி⁴ஸத்தா ஸுக²து³க்கே²ஸு தோ³ஸத³ஸ்ஸாவினோ’’தி.

ஏதேஸு ஹி மச்சே²ரஅஸம்வரகாமவிசிகிச்சா²கோஸஜ்ஜஅக்க²ந்திவிஸம்வாத³அனதி⁴ட்டா²னப்³யாபாத³- ஸுக²து³க்க²ஸங்கா²தேஸு ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனபுப்³ப³ங்க³மா தா³னாதி³னின்னசித்ததாஸங்கா²தா தா³னஜ்ஜா²ஸயதாத³யோ தா³னாதி³பாரமீனம் நிப்³ப³த்தியா காரணந்தி. ததா² அபரிச்சாக³பரிச்சாகா³தீ³ஸு யதா²க்கமம் ஆதீ³னவானிஸம்ஸபச்சவேக்க²ணா தா³னாதி³பாரமீனம் பச்சயோ.

தத்தா²யம் பச்சவேக்க²ணாவிதி⁴ – கே²த்தவத்து²ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணகோ³மஹிம்ஸதா³ஸிதா³ஸபுத்ததா³ராதி³பரிக்³க³ஹப்³யாஸத்தசித்தானம் ஸத்தானம் கே²த்தாதீ³னம் வத்து²காமபா⁴வேன ப³ஹுபத்த²னீயபா⁴வதோ, ராஜசோராதி³ஸாதா⁴ரணபா⁴வதோ, விவாதா³தி⁴ட்டா²னதோ, ஸபத்தகரணதோ, நிஸ்ஸாரதோ, படிலாப⁴பரிபாலனேஸு பரவிஹேட²னஹேதுதோ, வினாஸனிமித்தஞ்ச ஸோகாதி³அனேகவிஹிதப்³யஸனாவஹதோ, ததா³ஸத்தினிதா³னஞ்ச மச்சே²ரமலபரியுட்டி²தசித்தானம் அபாயூபபத்திஸம்ப⁴வதோதி ஏவம் விவித⁴விபுலானத்தா²வஹா ஏதே அத்தா² நாம, தேஸம் பரிச்சாகோ³யேவேகோ ஸோத்தி²பா⁴வோதி பரிச்சாகே³ அப்பமாதோ³ கரணீயோ.

அபிச ‘‘யாசகோ யாசமானோ அத்தனோ கு³ய்ஹஸ்ஸ ஆசிக்க²னதோ மய்ஹம் விஸ்ஸாஸிகோ’’தி ச ‘‘பஹாய க³மனீயம் அத்தனோ ஸந்தகம் க³ஹேத்வா பரலோகம் யாஹீதி மய்ஹம் உபதே³ஸகோ’’தி ச ‘‘ஆதி³த்தே விய அகா³ரே மரணக்³கி³னா ஆதி³த்தே லோகே ததோ மய்ஹம் ஸந்தகஸ்ஸ அபவாஹகஸஹாயோ’’தி ச ‘‘அபவாஹிதஸ்ஸ சஸ்ஸ நிஜ்ஜா²யனிக்கே²பட்டா²னபூ⁴தோ’’தி ச ‘‘தா³னஸங்கா²தே கல்யாணகம்மஸ்மிம் ஸஹாயபா⁴வதோ, ஸப்³ப³ஸம்பத்தீனம் அக்³க³பூ⁴தாய பரமது³ல்லபா⁴ய பு³த்³த⁴பூ⁴மியா ஸம்பத்திஹேதுபா⁴வதோ ச பரமோ கல்யாணமித்தோ’’தி ச பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம்.

ததா² ‘‘உளாரே கம்மனி அனேனாஹம் ஸம்பா⁴விதோ, தஸ்மா ஸா ஸம்பா⁴வனா அவிததா² காதப்³பா³’’தி ச ‘‘ஏகந்தபே⁴தி³தாய ஜீவிதஸ்ஸ அயாசிதேனபி மயா தா³தப்³ப³ம், பகே³வ யாசிதேனா’’தி ச ‘‘உளாரஜ்ஜா²ஸயேஹி க³வேஸித்வாபி தா³தப்³போ³, ஸயமேவாக³தோ மம புஞ்ஞேனா’’தி ச ‘‘யாசகஸ்ஸ தா³னாபதே³ஸேன மய்ஹமேவாயமனுக்³க³ஹோ’’தி ச ‘‘அஹம் விய அயம் ஸப்³போ³பி லோகோ மயா அனுக்³க³ஹேதப்³போ³’’தி ச ‘‘அஸதி யாசகே கத²ம் மய்ஹம் தா³னபாரமீ பூரேய்யா’’தி ச ‘‘யாசகானமேவத்தா²ய மயா ஸப்³போ³ பரிக்³க³ஹேதப்³போ³’’தி ச ‘‘அயாசித்வா மம ஸந்தகம் யாசகா ஸயமேவ கதா³ க³ண்ஹேய்யு’’ந்தி ச ‘‘கத²மஹம் யாசகானம் பியோ சஸ்ஸம் மனாபோ’’தி ச ‘‘கத²ம் வா தே மய்ஹம் பியா சஸ்ஸு மனாபா’’தி ச ‘‘கத²ம் வாஹம் த³த³மானோ, த³த்வாபி ச அத்தமனோ அஸ்ஸம் பமுதி³தோ பீதிஸோமனஸ்ஸஜாதோ’’தி ச ‘‘கத²ம் வா மே யாசகா ப⁴வேய்யும், உளாரோ ச தா³னஜ்ஜா²ஸயோ’’தி ச ‘‘கத²ம் வாஹமயாசிதோயேவ யாசகானம் ஹத³யமஞ்ஞாய த³தே³ய்ய’’ந்தி ச ‘‘ஸதி த⁴னே யாசகே ச அபரிச்சாகோ³ மஹதீ மய்ஹம் வஞ்சனா’’தி ச ‘‘கத²ம் வாஹம் அத்தனோ அங்கா³னி ஜீவிதம் வாபி யாசகானம் பரிச்சஜேய்ய’’ந்தி ச பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம்.

அபிச ‘‘அத்தோ² நாமாயம் நிரபேக்க²ம் தா³யகம் அனுக³ச்ச²தி யதா² தம் நிரபேக்க²ம் கே²பகம் கிடகோ’’தி அத்தே² நிரபேக்க²தாய சித்தம் உப்பாதே³தப்³ப³ம். யாசமானோ பன யதி³ பியபுக்³க³லோ ஹோதி, ‘‘பியோ மம் யாசதீ’’தி ஸோமனஸ்ஸம் உப்பாதே³தப்³ப³ம். அத² உதா³ஸீனபுக்³க³லோ ஹோதி, ‘‘அயம் மம் யாசமானோ அத்³தா⁴ இமினா பரிச்சாகே³ன மித்தோ ஹோதீ’’தி ஸோமனஸ்ஸம் உப்பாதே³தப்³ப³ம். த³த³ந்தோபி ஹி யாசகானம் பியோ ஹோதீதி. அத² பன வேரீபுக்³க³லோ யாசதி, ‘‘பச்சத்தி²கோ மம் யாசதி, அயம் மம் யாசமானோ அத்³தா⁴ இமினா பரிச்சாகே³ன வேரீபி பியோ மித்தோ ஹோதீ’’தி விஸேஸதோ ஸோமனஸ்ஸம் உப்பாதே³தப்³ப³ம். ஏவம் பியபுக்³க³லே விய மஜ்ஜ²த்தவேரீபுக்³க³லேஸுபி மேத்தாபுப்³ப³ங்க³மம் கருணம் உபட்ட²பேத்வாவ தா³தப்³ப³ம்.

ஸசே பனஸ்ஸ சிரகாலபரிபா⁴விதத்தா லோப⁴ஸ்ஸ தே³ய்யத⁴ம்மவிஸயா லோப⁴த⁴ம்மா உப்பஜ்ஜேய்யும், தேன போ³தி⁴ஸத்தபடிஞ்ஞேன இதி படிஸஞ்சிக்கி²தப்³ப³ம் ‘‘நனு தயா ஸப்புரிஸ ஸம்போ³தா⁴ய அபி⁴னீஹாரம் கரோந்தேன ஸப்³ப³ஸத்தானம் உபகாரத்தா²ய அயம் காயோ நிஸ்ஸட்டோ², தப்பரிச்சாக³மயஞ்ச புஞ்ஞம், தத்த² நாம தே பா³ஹிரேபி வத்து²ஸ்மிம் அதிஸங்க³ப்பவத்தி ஹத்தி²ஸினானஸதி³ஸீ ஹோதி, தஸ்மா தயா ந கத்த²சி ஸங்கோ³ உப்பாதே³தப்³போ³. ஸேய்யதா²பி நாம மஹதோ பே⁴ஸஜ்ஜருக்க²ஸ்ஸ திட்ட²தோ மூலம் மூலத்தி²கா ஹரந்தி, பபடிகம், தசம், க²ந்த⁴ம், விடபம், ஸாரம், ஸாக²ம், பலாஸம், புப்ப²ம், ப²லம் ப²லத்தி²கா ஹரந்தி, ந தஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ ‘மய்ஹம் ஸந்தகம் ஏதே ஹரந்தீ’’தி விதக்கஸமுதா³சாரோ ஹோதி, ஏவமேவ ஸப்³ப³லோகஹிதாய உஸ்ஸுக்கமாபஜ்ஜந்தேன மயா மஹாது³க்கே² அகதஞ்ஞுகே நிச்சாஸுசிம்ஹி காயே பரேஸம் உபகாராய வினியுஜ்ஜமானே அணுமத்தோபி மிச்சா²விதக்கோ ந உப்பாதே³தப்³போ³, கோ வா ஏத்த² விஸேஸோ அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரேஸு மஹாபூ⁴தேஸு ஏகந்தபே⁴த³னவிகிரணவித்³த⁴ம்ஸனத⁴ம்மேஸு, கேவலம் பன ஸம்மோஹவிஜம்பி⁴தமேதம், யதி³த³ம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி அபி⁴னிவேஸோ. தஸ்மா பா³ஹிரேஸு விய அஜ்ஜ²த்திகேஸுபி கரசரணனயனாதீ³ஸு, மம்ஸாதீ³ஸு ச அனபேக்கே²ன ஹுத்வா ‘தம்தத³த்தி²கா ஹரந்தூ’தி நிஸ்ஸட்ட²சித்தேன ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி. ஏவம் படிஸஞ்சிக்க²தோ சஸ்ஸ போ³தா⁴ய பஹிதத்தஸ்ஸ காயஜீவிதேஸு நிரபேக்க²ஸ்ஸ அப்பகஸிரேனேவ காயவசீமனோகம்மானி ஸுவிஸுத்³தா⁴னி ஹோந்தி. ஸோ விஸுத்³த⁴காயவசீமனோகம்மந்தோ விஸுத்³தா⁴ஜீவோ ஞாயபடிபத்தியம் டி²தோ, ஆயாபாயுபாயகோஸல்லஸமன்னாக³மேன பி⁴ய்யோஸோ மத்தாய தே³ய்யத⁴ம்மபரிச்சாகே³ன, அப⁴யதா³னஸத்³த⁴ம்மதா³னேஹி ச ஸப்³ப³ஸத்தே அனுக்³க³ண்ஹிதும் ஸமத்தோ² ஹோதீதி. அயம் தாவ தா³னபாரமியம் பச்சவேக்க²ணானயோ.

ஸீலபாரமியம் பன ஏவம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – இத³ஞ்ஹி ஸீலம் நாம க³ங்கோ³த³காதீ³ஹி விஸோதே⁴தும் அஸக்குணேய்யஸ்ஸ தோ³ஸமலஸ்ஸ விக்கா²லனஜலம், ஹரிசந்த³னாதீ³ஹி வினேதும் அஸக்குணேய்யராகா³தி³பரிளாஹவினயனம், ஹாரமகுடகுண்ட³லாதீ³ஹி பசுரஜனாலங்காரேஹி அஸாதா⁴ரணோ ஸாதூ⁴னம் அலங்காரவிஸேஸோ, ஸப்³ப³தி³ஸாவாயனதோ அகித்திமோ, ஸப்³ப³காலானுரூபோ ச ஸுரபி⁴க³ந்தோ⁴, க²த்தியமஹாஸாலாதீ³ஹி தே³வதாஹி ச வந்த³னீயாதி³பா⁴வாவஹனதோ பரமோ வஸீகரணமந்தோ, சாதுமஹாராஜிகாதி³ தே³வலோகாரோஹனஸோபானபந்தி, ஜா²னாபி⁴ஞ்ஞானம் அதி⁴க³முபாயோ, நிப்³பா³னமஹானக³ரஸ்ஸ ஸம்பாபகமக்³கோ³, ஸாவகபோ³தி⁴பச்சேகபோ³தி⁴ஸம்மாஸம்போ³தீ⁴னம் பதிட்டா²னபூ⁴மி, யம் யம் வா பனிச்சி²தம் பத்தி²தம், தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஸமிஜ்ஜ²னூபாயபா⁴வதோ சிந்தாமணிகப்பருக்கா²தி³கே ச அதிஸேதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா ‘‘இஜ்ஜ²தி பி⁴க்க²வே ஸீலவதோ சேதோபணிதி⁴ விஸுத்³த⁴த்தா’’தி (அ. நி. 8.35). அபரம்பி வுத்தம் ‘‘ஆகங்கே²ய்ய சே பி⁴க்க²வே பி⁴க்கு² ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் பியோ ச அஸ்ஸம் மனாபோ ச க³ரு ச பா⁴வனீயோ சாதி, ஸீலேஸ்வேவஸ்ஸ பரிபூரகாரீ’’திஆதி³ (ம. நி. 1.61), ததா² ‘‘அவிப்படிஸாரத்தா²னி கோ² ஆனந்த³ குஸலானி ஸீலானீ’’தி (அ. நி. 10.1; 11.1), ‘‘பஞ்சிமே க³ஹபதயோ ஆனிஸம்ஸா ஸீலவதோ ஸீலஸம்பதா³யா’’தி (தீ³. நி. 2.150; உதா³. 76; மஹாவ. 185) ஸுத்தானஞ்ச வஸேன ஸீலஸ்ஸ கு³ணா பச்சவேக்கி²தப்³பா³, ததா² அக்³கி³க்க²ந்தோ⁴பமஸுத்தாதீ³னம் (அ. நி. 7.72) வஸேன ஸீலவிரஹே ஆதீ³னவா.

பீதிஸோமனஸ்ஸனிமித்ததோ, அத்தானுவாத³பரானுவாத³த³ண்ட³து³க்³க³திப⁴யாபா⁴வதோ, விஞ்ஞூஹி பாஸம்ஸபா⁴வதோ, அவிப்படிஸாரஹேதுதோ, ஸோத்தி²ட்டா²னதோ, அபி⁴ஜனஸாபதேய்யாதி⁴பதேய்யாயுரூபட்டா²னப³ந்து⁴மித்தஸம்பத்தீனம் அதிஸயனதோ ச ஸீலம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம். ஸீலவதோ ஹி அத்தனோ ஸீலஸம்பதா³ஹேது மஹந்தம் பீதிஸோமனஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜதி ‘‘கதம் வத மயா குஸலம், கதம் கல்யாணம், கதம் பீ⁴ருத்தாண’’ந்தி. ததா² ஸீலவதோ அத்தா ந உபவத³தி, ந பரே விஞ்ஞூ, த³ண்ட³து³க்³க³திப⁴யானம் ஸம்ப⁴வோயேவ நத்தி², ‘‘ஸீலவா புரிஸபுக்³க³லோ கல்யாணத⁴ம்மோ’’தி விஞ்ஞூனம் பாஸம்ஸோ ஹோதி. ததா² ஸீலவதோ ய்வாயம் ‘‘கதம் வத மயா பாபம், கதம் லுத்³த³ம், கதம் கிப்³பி³ஸ’’ந்தி து³ஸ்ஸீலஸ்ஸ விப்படிஸாரோ உப்பஜ்ஜதி, ஸோ ந ஹோதி. ஸீலஞ்ச நாமேதம் அப்பமாதா³தி⁴ட்டா²னதோ, போ⁴க³ப்³யஸனாதி³பரிஹாரமுகே²ன மஹதோ அத்த²ஸ்ஸ ஸாத⁴னதோ, மங்க³லபா⁴வதோ ச பரமம் ஸோத்தி²ட்டா²னம், நிஹீனஜச்சோபி ஸீலவா க²த்தியமஹாஸாலாதீ³னம் பூஜனீயோ ஹோதீதி குலஸம்பத்திம் அதிஸேதி ஸீலஸம்பதா³, ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி மஹாராஜ, இத⁴ தே அஸ்ஸ புரிஸோ தா³ஸோ கம்மகரோ’’திஆதி³ (தீ³. நி. 1.183) வசனஞ்சேத்த² ஸாத⁴கம். சோராதீ³ஹி அஸாதா⁴ரணதோ, பரலோகானுக³மனதோ, மஹப்ப²லபா⁴வதோ, ஸமதா²தி³கு³ணாதி⁴ட்டா²னதோ ச பா³ஹிரத⁴னம் அதிஸேதி ஸீலம், பரமஸ்ஸ சித்திஸ்ஸரியஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னபா⁴வதோ க²த்தியாதீ³னம் இஸ்ஸரியம் அதிஸேதி ஸீலம். ஸீலனிமித்தஞ்ஹி தம்தம்ஸத்தனிகாயேஸு ஸத்தானம் இஸ்ஸரியம் வஸ்ஸஸததீ³க⁴ப்பமாணதோ ஜீவிததோ ஏகாஹம்பி ஸீலவதோ ஜீவிதஸ்ஸ விஸிட்ட²தாவசனதோ, ஸதி ச ஜீவிதே ஸிக்கா²னிக்கே²பஸ்ஸ மரணதாவசனதோ ஸீலம் ஜீவிததோ விஸிட்ட²தரம். வேரீனம்பி மனுஞ்ஞபா⁴வாவஹனதோ, ஜராரோக³விபத்தீஹி அனபி⁴ப⁴வனீயதோ ச ரூபஸம்பத்திம் அதிஸேதி ஸீலம். பாஸாத³ஹம்மியாதி³ட்டா²னவிஸேஸே, ராஜயுவராஜஸேனாபதிஆதி³ட்டா²னவிஸேஸே ச அதிஸேதி ஸீலம் ஸுக²விஸேஸாதி⁴ட்டா²னபா⁴வதோ. ஸபா⁴வஸினித்³தே⁴ ஸந்திகாவசரேபி ப³ந்து⁴ஜனே மித்தஜனே ச அதிஸேதி ஏகந்தஹிதஸம்பாத³னதோ, பரலோகானுக³மனதோ ச. ‘‘ந தம் மாதா பிதா கயிரா’’திஆதி³ (த⁴. ப. 43) வசனஞ்சேத்த² ஸாத⁴கம். ததா² ஹத்தி²அஸ்ஸரதா²தி³பே⁴தே³ஹி, மந்தாக³த³ஸோத்தா²னப்பயோகே³ஹி ச து³ராரக்க²ம் அத்தானம் ஆரக்க²பா⁴வேன ஸீலமேவ விஸிட்ட²தரம் அத்தாதீ⁴னதோ, அபராதீ⁴னதோ, மஹாவிஸயதோ ச. தேனேவாஹ ‘‘த⁴ம்மோ ஹவே ரக்க²தி த⁴ம்மசாரி’’ந்திஆதி³ (ஜா. 1.9.102). ஏவமனேககு³ணஸமன்னாக³தம் ஸீலந்தி பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ அபரிபுண்ணா சேவ ஸீலஸம்பதா³ பாரிபூரிம் க³ச்ச²தி அபரிஸுத்³தா⁴ ச பாரிஸுத்³தி⁴ம்.

ஸசே பனஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் பரிசயேன ஸீலபடிபக்கா² த⁴ம்மா தோ³ஸாத³யோ அந்தரந்தரா உப்பஜ்ஜேய்யும், தேன போ³தி⁴ஸத்தபடிஞ்ஞேன ஏவம் படிஸஞ்சிக்கி²தப்³ப³ம் ‘‘நனு தயா ஸம்போ³தா⁴ய பணிதா⁴னம் கதம், ஸீலவிகலேன ச ந ஸக்கா லோகியாபி ஸம்பத்தியோ பாபுணிதும், பகே³வ லோகுத்தரா, ஸப்³ப³ஸம்பத்தீனம் பன அக்³க³பூ⁴தாய ஸம்மாஸம்போ³தி⁴யா அதி⁴ட்டா²னபூ⁴தேன ஸீலேன பரமுக்கம்ஸக³தேன ப⁴விதப்³ப³ம். தஸ்மா ‘கிகீவ அண்ட³’ந்திஆதி³னா (விஸுத்³தி⁴. 1.19; தீ³. நி. அட்ட². 1.7) வுத்தனயேன ஸம்மா ஸீலம் பரிரக்க²ந்தேன ஸுட்டு² தயா பேஸலேன ப⁴விதப்³ப³ம். அபி ச தயா த⁴ம்மதே³ஸனாய யானத்தயே ஸத்தானம் அவதாரணபரிபாசனானி காதப்³பா³னி, ஸீலவிகலஸ்ஸ ச வசனம் ந பச்சேதப்³ப³ம் ஹோதி அஸப்பாயாஹாரவிசாரஸ்ஸ விய வேஜ்ஜஸ்ஸ திகிச்ச²னம், தஸ்மா கதா²ஹம் ஸத்³தே⁴ய்யோ ஹுத்வா ஸத்தானம் அவதாரணபரிபாசனானி கரேய்ய’’ந்தி ஸபா⁴வபரிஸுத்³த⁴ஸீலேன ப⁴விதப்³ப³ம். கிஞ்ச ‘‘ஜா²னாதி³கு³ணவிஸேஸயோகே³ன மே ஸத்தானம் உபகாரகரணஸமத்த²தா, பஞ்ஞாபாரமீஆதி³பரிபூரணஞ்ச, ஜா²னாத³யோ ச கு³ணா ஸீலபாரிஸுத்³தி⁴ம் வினா ந ஸம்ப⁴வந்தீ’’தி ஸம்மதே³வ ஸீலம் பரிஸோதே⁴தப்³ப³ம்.

ததா² ‘‘ஸம்பா³தோ⁴ க⁴ராவாஸோ ரஜோபதோ²’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.191; ம. நி. 1.291; ஸம். நி. 2.154; ம. நி. 2.10) க⁴ராவாஸே ‘‘அட்டி²கங்கலூபமா காமா’’திஆதி³னா (ம. நி. 1.234; பாசி. 417; மஹானி. 3, 6;), ‘‘மாதாபி புத்தேன விவத³தீ’’திஆதி³னா (ம. நி. 1.168, 178) ச காமேஸு ‘‘ஸேய்யதா²பி புரிஸோ இணம் ஆதா³ய கம்மந்தே பயோஜேய்யா’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.218) காமச்ச²ந்தா³தீ³ஸு ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனபுப்³ப³ங்க³மா வுத்தவிபரியாயேன ‘‘அப்³போ⁴காஸோ பப்³ப³ஜ்ஜா’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.1.91; ஸம். நி. 1.154) பப்³ப³ஜ்ஜாதீ³ஸு ஆனிஸம்ஸபடிஸங்கா²வஸேன நேக்க²ம்மபாரமியம் பச்சவேக்க²ணா வேதி³தப்³பா³. அயமேத்த² ஸங்கே²பத்தோ², வித்தா²ரோ பன து³க்க²க்க²ந்த⁴ (ம. நி. 1.163) வீமம்ஸஸுத்தாதி³ (ம. நி. 1.487) வஸேன து³க்க²க்க²ந்த⁴ஆஸிவிஸோபமஸுத்தாதி³வஸேன (சரியா. அட்ட². பகிண்ணககதா²யம்) வேதி³தப்³போ³.

ததா² ‘‘பஞ்ஞாய வினா தா³னாத³யோ த⁴ம்மா ந விஸுஜ்ஜ²ந்தி, யதா²ஸகம் ப்³யாபாரஸமத்தா² ச ந ஹோந்தீ’’தி பஞ்ஞாகு³ணா மனஸி காதப்³பா³. யதே²வ ஹி ஜீவிதேன வினா ஸரீரயந்தம் ந ஸோப⁴தி, ந ச அத்தனோ கிரியாஸு படிபத்திஸமத்த²ம் ஹோதி, யதா² ச சக்கா²தீ³னி இந்த்³ரியானி விஞ்ஞாணேன வினா யதா²ஸகம் விஸயேஸு கிச்சம் காதும் நப்பஹோந்தி, ஏவம் ஸத்³தா⁴தீ³னி இந்த்³ரியானி பஞ்ஞாய வினா ஸகிச்சபடிபத்தியம் அஸமத்தா²னீதி பரிச்சாகா³தி³படிபத்தியம் பஞ்ஞா பதா⁴னகாரணம். உம்மீலிதபஞ்ஞாசக்கு²கா ஹி மஹாஸத்தா அத்தனோ அங்க³பச்சங்கா³னிபி த³த்வா அனத்துக்கம்ஸகா, அபரவம்ப⁴கா ச ஹோந்தி, பே⁴ஸஜ்ஜருக்கா² விய விகப்பரஹிதா காலத்தயேபி ஸோமனஸ்ஸஜாதா. பஞ்ஞாவஸேன உபாயகோஸல்லயோக³தோ பரிச்சாகோ³ பரஹிதப்பவத்தியா தா³னபாரமிபா⁴வம் உபேதி. அத்தத்த²ஞ்ஹி தா³னம் வுட்³டி⁴ஸதி³ஸம் ஹோதி.

ததா² பஞ்ஞாய அபா⁴வேன தண்ஹாதி³ஸம்கிலேஸாவியோக³தோ ஸீலஸ்ஸ விஸுத்³தி⁴யேவ ந ஸம்ப⁴வதி, குதோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுகு³ணாதி⁴ட்டா²னபா⁴வோ. பஞ்ஞவா ஏவ ச க⁴ராவாஸே காமகு³ணேஸு ஸம்ஸாரே ச ஆதீ³னவம், பப்³ப³ஜ்ஜாய ஜா²னஸமாபத்தியம் நிப்³பா³னே ச ஆனிஸம்ஸம் ஸுட்டு² ஸல்லக்கே²ந்தோ பப்³ப³ஜித்வா ஜா²னஸமாபத்தியோ நிப்³ப³த்தேத்வா நிப்³பா³னனின்னோ, பரே ச தத்த² பதிட்ட²பேதீதி.

வீரியஞ்ச பஞ்ஞாரஹிதம் யதி³ச்சி²தமத்த²ம் ந ஸாதே⁴தி து³ராரம்ப⁴பா⁴வதோ. வரமேவ ஹி அனாரம்போ⁴ து³ராரம்ப⁴தோ, பஞ்ஞாஸஹிதேன பன வீரியேன ந கிஞ்சி து³ரதி⁴க³மம் உபாயபடிபத்திதோ. ததா² பஞ்ஞவா ஏவ பராபகாராதி³அதி⁴வாஸகஜாதியோ ஹோதி, ந து³ப்பஞ்ஞோ. பஞ்ஞாவிரஹிதஸ்ஸ ச பரேஹி உபனீதா அபகாரா க²ந்தியா படிபக்க²மேவ அனுப்³ரூஹேந்தி, பஞ்ஞவதோ பன தே க²ந்திஸம்பத்தியா பரிப்³ரூஹனவஸேன அஸ்ஸா தி²ரபா⁴வாய ஸம்வத்தந்தி. பஞ்ஞவா ஏவ தீணி ஸச்சானி தேஸம் காரணானி படிபக்கே² ச யதா²பூ⁴தம் ஜானித்வா பரேஸம் அவிஸம்வாத³கோ ஹோதி. ததா² பஞ்ஞாப³லேன அத்தானம் உபத்த²ம்பே⁴த்வா தி⁴திஸம்பதா³ய ஸப்³ப³பாரமீஸு அசலஸமாதா³னாதி⁴ட்டா²னோ ஹோதி, பஞ்ஞவா ஏவ ச பியமஜ்ஜ²த்தவேரீவிபா⁴க³ம் அகத்வா ஸப்³ப³த்த² ஹிதூபஸம்ஹாரகுஸலோ ஹோதி. ததா² பஞ்ஞாவஸேன லாபா⁴தி³லோகத⁴ம்மஸன்னிபாதே நிப்³பி³காரதாய மஜ்ஜ²த்தோ ஹோதி. ஏவம் ஸப்³பா³ஸம் பாரமீனம் பஞ்ஞாவ பாரிஸுத்³தி⁴ஹேதூதி பஞ்ஞாகு³ணா பச்சவேக்கி²தப்³பா³.

அபிச பஞ்ஞாய வினா ந த³ஸ்ஸனஸம்பத்தி, அந்தரேன ச தி³ட்டி²ஸம்பத³ம் ந ஸீலஸம்பதா³, ஸீலதி³ட்டி²ஸம்பதா³ரஹிதஸ்ஸ ந ஸமாதி⁴ஸம்பதா³, அஸமாஹிதேன ச ந ஸக்கா அத்தஹிதமத்தம்பி ஸாதே⁴தும், பகே³வ உக்கம்ஸக³தம் பரஹிதந்தி பரஹிதாய படிபன்னேன ‘‘நனு தயா ஸக்கச்சம் பஞ்ஞாபாரிஸுத்³தி⁴யம் ஆயோகோ³ கரணீயோ’’தி போ³தி⁴ஸத்தேன அத்தா ஓவதி³தப்³போ³. பஞ்ஞானுபா⁴வேன ஹி மஹாஸத்தோ சதுரதி⁴ட்டா²னாதி⁴ட்டி²தோ சதூஹி ஸங்க³ஹவத்தூ²ஹி (தீ³. நி. 3.210, 313; அ. நி. 10.32) லோகம் அனுக்³க³ண்ஹந்தோ ஸத்தே நிய்யானிகமக்³கே³ அவதாரேதி, இந்த்³ரியானி ச நேஸம் பரிபாசேதி. ததா² பஞ்ஞாப³லேன க²ந்தா⁴யதனாதீ³ஸு பவிசயப³ஹுலோ பவத்தினிவத்தியோ யாதா²வதோ பரிஜானந்தோ தா³னாத³யோ கு³ணே விஸேஸனிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யபா⁴வம் நயந்தோ போ³தி⁴ஸத்தஸிக்கா²ய பரிபூரகாரீ ஹோதீதி ஏவமாதி³னா அனேகாகாரவோகாரே பஞ்ஞாகு³ணே வவத்த²பேத்வா பஞ்ஞாபாரமீ அனுப்³ரூஹேதப்³பா³.

ததா² தி³ஸ்ஸமானபாரானிபி லோகியானி கம்மானி நிஹீனவீரியேன பாபுணிதும் அஸக்குணேய்யானி, அக³ணிதகே²தே³ன பன ஆரத்³த⁴வீரியேன து³ரதி⁴க³மம் நாம நத்தி². நிஹீனவீரியோ ஹி ‘‘ஸம்ஸாரமஹோக⁴தோ ஸப்³ப³ஸத்தே ஸந்தாரேஸ்ஸாமீ’’தி ஆரபி⁴துமேவ ந ஸக்குணோதி. மஜ்ஜி²மோ ஆரபி⁴த்வா அந்தராவோஸானமாபஜ்ஜதி. உக்கட்ட²வீரியோ பன அத்தஸுக²னிரபேக்கோ² ஆரம்ப⁴பாரம் அதி⁴க³ச்ச²தீதி வீரியஸம்பத்தி பச்சவேக்கி²தப்³பா³. அபிச ‘‘யஸ்ஸ அத்தனோயேவ ஸம்ஸாரபங்கதோ ஸமுத்³த⁴ரணத்த²மாரம்போ⁴, தஸ்ஸாபி வீரியஸ்ஸ ஸிதி²லபா⁴வேன மனோரதா²னம் மத்த²கப்பத்தி ந ஸக்கா ஸம்பா⁴வேதும், பகே³வ ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ ஸமுத்³த⁴ரணத்த²ம் கதாபி⁴னீஹாரேனா’’தி ச ‘‘ராகா³தீ³னம் தோ³ஸக³ணானம் மத்தமஹாக³ஜானம் விய து³ன்னிவாரயபா⁴வதோ, தன்னிதா³னானஞ்ச கம்மஸமாதா³னானம் உக்கி²த்தாஸிகவத⁴கஸதி³ஸபா⁴வதோ, தன்னிமித்தானஞ்ச து³க்³க³தீனம் ஸப்³ப³தா³ விவடமுக²பா⁴வதோ, தத்த² நியோஜகானஞ்ச பாபமித்தானம் ஸதா³ ஸன்னிஹிதபா⁴வதோ, ததோ³வாத³காரிதாய ச பா³லஸ்ஸ புது²ஜ்ஜனபா⁴வஸ்ஸ ஸதி ஸம்ப⁴வே யுத்தம் ஸயமேவ ஸம்ஸாரது³க்க²தோ நிஸ்ஸரிது’’ந்தி ச ‘‘மிச்சா²விதக்கா வீரியானுபா⁴வேன தூ³ரீ ப⁴வந்தீ’’தி ச ‘‘யதி³ பன ஸம்போ³தி⁴ அத்தாதீ⁴னேன வீரியேன ஸக்கா ஸமதி⁴க³ந்தும், கிமேத்த² து³க்கர’’ந்தி ச ஏவமாதி³னா நயேன வீரியஸ்ஸ கு³ணாபச்சவேக்கி²தப்³பா³.

ததா² ‘‘க²ந்தி நாமாயம் நிரவஸேஸகு³ணபடிபக்க²ஸ்ஸ கோத⁴ஸ்ஸ வித⁴மனதோ கு³ணஸம்பாத³னே ஸாதூ⁴னமப்படிஹதமாயுத⁴ம், பராபி⁴ப⁴வனே ஸமத்தா²னம் அலங்காரோ, ஸமணப்³ராஹ்மணானம் ப³லஸம்பதா³, கோத⁴க்³கி³வினயனீ உத³கதா⁴ரா, கல்யாணஸ்ஸ கித்திஸத்³த³ஸ்ஸ ஸஞ்ஜாதிதே³ஸோ, பாபபுக்³க³லானம் வசீவிஸவூபஸமகரோ மந்தாக³தோ³, ஸம்வரே டி²தானம் பரமா தீ⁴ரபகதி, க³ம்பீ⁴ராஸயதாய ஸாக³ரோ, தோ³ஸமஹாஸாக³ரஸ்ஸ வேலா, அபாயத்³வாரஸ்ஸ பிதா⁴னகவாடம், தே³வப்³ரஹ்மலோகானம் ஆரோஹணஸோபானம், ஸப்³ப³கு³ணானம் அதி⁴வாஸனபூ⁴மி, உத்தமா காயவசீமனோவிஸுத்³தீ⁴’’தி மனஸி காதப்³ப³ம். அபி ச ‘‘ஏதே ஸத்தா க²ந்திஸம்பத்தியா அபா⁴வதோ இத⁴ சேவ தபந்தி, பரலோகே ச தபனீயத⁴ம்மானுயோக³தோ’’தி ச ‘‘யதி³பி பராபகாரனிமித்தம் து³க்க²ம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ பன து³க்க²ஸ்ஸ கே²த்தபூ⁴தோ அத்தபா⁴வோ, பீ³ஜபூ⁴தஞ்ச கம்மம் மயாவ அபி⁴ஸங்க²த’’ந்தி ச ‘‘தஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ ஆணண்யகாரணமேத’’ந்தி ச ‘‘அபகாரகே அஸதி கத²ம் மய்ஹம் க²ந்திஸம்பதா³ ஸம்ப⁴வதீ’’தி ச ‘‘யதி³பாயம் ஏதரஹி அபகாரகோ, அயம் நாம புப்³பே³ அனேன மய்ஹம் உபகாரோ கதோ’’தி ச ‘‘அபகாரோ ஏவ வா க²ந்தினிமித்ததாய உபகாரோ’’தி ச ‘‘ஸப்³பே³பிமே ஸத்தா மய்ஹம் புத்தஸதி³ஸா, புத்தகதாபராதே⁴ஸு ச கோ குஜ்ஜி²ஸ்ஸதீ’’தி ச ‘‘யேன கோத⁴பூ⁴தாவேஸேன அயம் மய்ஹம் அபரஜ்ஜ²தி, ஸோ கோத⁴பூ⁴தாவேஸோ மயா வினேதப்³போ³’’தி ச ‘‘யேன அபகாரேன இத³ம் மய்ஹம் து³க்க²ம் உப்பன்னம், தஸ்ஸ அஹம்பி நிமித்த’’ந்தி ச ‘‘யேஹி த⁴ம்மேஹி அபராதோ⁴ கதோ, யத்த² ச கதோ, ஸப்³பே³பி தே தஸ்மிம்யேவ க²ணே நிருத்³தா⁴, கஸ்ஸிதா³னி கேன கோதோ⁴ காதப்³போ³’’தி ச ‘‘அனத்ததாய ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் கோ கஸ்ஸ அபரஜ்ஜ²தீ’’தி ச பச்சவேக்க²ந்தேன க²ந்திஸம்பதா³ ப்³ரூஹேதப்³பா³.

யதி³ பனஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் பரிசயேன பராபகாரனிமித்தகோ கோதோ⁴ சித்தம் பரியாதா³ய திட்டே²ய்ய, இதி படிஸஞ்சிக்கி²தப்³ப³ம் ‘‘க²ந்தி நாமேஸா பராபகாரஸ்ஸ படிபக்க²படிபத்தீனம் பச்சுபகாரகாரண’’ந்தி ச ‘‘அபகாரோ ச மய்ஹம் து³க்கு²ப்பாத³னேன து³க்கு²பனிஸாய ஸத்³தா⁴ய, ஸப்³ப³லோகே அனபி⁴ரதிஸஞ்ஞாய ச பச்சயோ’’தி ச ‘‘இந்த்³ரியபகதிரேஸா, யதி³த³ம் இட்டா²னிட்ட²விஸயஸமாயோகோ³, தத்த² அனிட்ட²விஸயஸமாயோகோ³ மய்ஹம் ந ஸியாதி தம் குதேத்த² லப்³பா⁴’’தி ச ‘‘கோத⁴வஸிகோ ஸத்தோ கோதே⁴ன உம்மத்தோ விக்கி²த்தசித்தோ, தத்த² கிம் பச்சபகாரேனா’’தி ச ‘‘ஸப்³பே³ பிமே ஸத்தா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஓரஸபுத்தா விய பரிபாலிதா, தஸ்மா ந தத்த² மயா சித்தகோபோபி காதப்³போ³’’தி ச ‘‘அபராத⁴கே ச ஸதி கு³ணே கு³ணவதி மயா ந கோபோ காதப்³போ³’’தி ச ‘‘அஸதி கு³ணே விஸேஸேன கருணாயிதப்³போ³’’தி ச ‘‘கோபேன ச மய்ஹம் கு³ணயஸா நிஹீயந்தீ’’தி ச ‘‘குஜ்ஜ²னேன மய்ஹம் து³ப்³ப³ண்ணது³க்க²ஸேய்யாத³யோ ஸபத்தகந்தா ஆக³ச்ச²ந்தீ’’தி ச ‘‘கோதோ⁴ ச நாமாயம் ஸப்³பா³ஹிதகாரகோ ஸப்³ப³ஹிதவினாஸகோ ப³லவா பச்சத்தி²கோ’’தி ச ‘‘ஸதி ச க²ந்தியா ந கோசி பச்சத்தி²கோ’’தி ச ‘‘அபராத⁴கேன அபராத⁴னிமித்தம் யம் ஆயதிம் லத்³த⁴ப்³ப³ம் து³க்க²ம், ஸதி ச க²ந்தியா மய்ஹம் தத³பா⁴வோ’’தி ச ‘‘சிந்தனேன குஜ்ஜ²ந்தேன ச மயா பச்சத்தி²கோயேவ அனுவத்திதோ ஹோதீ’’தி ச ‘‘கோதே⁴ ச மயா க²ந்தியா அபி⁴பூ⁴தே தஸ்ஸ தா³ஸபூ⁴தோ பச்சத்தி²கோ ஸம்மதே³வ அபி⁴பூ⁴தோ ஹோதீ’’தி ச ‘‘கோத⁴னிமித்தம் க²ந்திகு³ணபரிச்சாகோ³ மய்ஹம் ந யுத்தோ’’தி ச ‘‘ஸதி ச கோதே⁴ கு³ணவிரோதி⁴னி (கு³ணவிரோத⁴பச்சனீத⁴ம்மே சரியா. அட்ட². பகிண்ணககதா²யம்) கிம் மே ஸீலாதி³த⁴ம்மா பாரிபூரிம் க³ச்சே²ய்யும், அஸதி ச தேஸு கதா²ஹம் ஸத்தானம் உபகாரப³ஹுலோ படிஞ்ஞானுரூபம் உத்தமம் ஸம்பத்திம் பாபுணிஸ்ஸாமீ’’தி ச ‘‘க²ந்தியா ச ஸதி ப³ஹித்³தா⁴ விக்கே²பாபா⁴வதோ ஸமாஹிதஸ்ஸ ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா அனிச்சதோ து³க்க²தோ ஸப்³பே³ த⁴ம்மா அனத்ததோ நிப்³பா³னஞ்ச அஸங்க²தாமதஸந்தபணீதாதி³பா⁴வதோ நிஜ்ஜா²னம் க²மந்தி ‘பு³த்³த⁴த⁴ம்மா ச அசிந்தேய்யாபரிமேய்யபபா⁴வா’தி’’, ததோ ச ‘‘அனுலோமியம் க²ந்தியம் டி²தோ ‘கேவலா இமே ச அத்தத்தனியபா⁴வரஹிதா த⁴ம்மமத்தா யதா²ஸகம் பச்சயேஹி உப்பஜ்ஜந்தி வயந்தி, ந குதோசி ஆக³ச்ச²ந்தி, ந குஹிஞ்சி க³ச்ச²ந்தி, ந ச கத்த²சி பதிட்டி²தா, ந சேத்த² கோசி கஸ்ஸசி ப்³யாபாரோ’தி அஹம்காரமமம்காரானதி⁴ட்டா²னதா நிஜ்ஜா²னம் க²மதி, யேன போ³தி⁴ஸத்தோ போ³தி⁴யா நியதோ அனாவத்தித⁴ம்மோ ஹோதீ’’தி ஏவமாதி³னா க²ந்திபாரமியம் பச்சவேக்க²ணா வேதி³தப்³பா³.

ததா² ‘‘ஸச்சேன வினா ஸீலாதீ³னம் அஸம்ப⁴வதோ, படிஞ்ஞானுரூபம் படிபத்தியா அபா⁴வதோ ச ஸச்சத⁴ம்மாதிக்கமே ச ஸப்³ப³பாபத⁴ம்மானம் ஸமோஸரணதோ, அஸச்சஸந்த⁴ஸ்ஸ அப்பச்சயிகபா⁴வதோ, ஆயதிஞ்ச அனாதே³ய்யவசனதாவஹனதோ, ஸம்பன்னஸச்சஸ்ஸ ச ஸப்³ப³கு³ணாதி⁴ட்டா²னபா⁴வதோ, ஸச்சாதி⁴ட்டா²னேன ஸப்³ப³போ³தி⁴ஸம்பா⁴ரானம் பாரிஸுத்³தி⁴பாரிபூரிஸமன்வாயதோ, ஸபா⁴வத⁴ம்மாவிஸம்வாத³னேன ஸப்³ப³போ³தி⁴ஸம்பா⁴ரகிச்சகரணதோ, போ³தி⁴ஸத்தபடிபத்தியா ச பரினிப்ப²த்திதோ’’திஆதி³னா ஸச்சபாரமியா ஸம்பத்தியோ பச்சவேக்கி²தப்³பா³.

ததா² ‘‘தா³னாதீ³ஸு த³ள்ஹஸமாதா³னம், தம்படிபக்க²ஸன்னிபாதே ச நேஸம் அசலாவத்தா²னம், தத்த² ச தி²ரபா⁴வம் வினா ந தா³னாதி³ஸம்பா⁴ரா ஸம்போ³தி⁴னிமித்தா ஸம்ப⁴வந்தீ’’திஆதி³னா அதி⁴ட்டா²னே கு³ணா பச்சவேக்கி²தப்³பா³.

ததா² ‘‘அத்தஹிதமத்தே அவதிட்ட²ந்தேனாபி ஸத்தேஸு ஹிதசித்ததம் வினா ந ஸக்கா இத⁴லோகபரலோகஸம்பத்தியோ பாபுணிதும், பகே³வ ஸப்³ப³ஸத்தே நிப்³பா³னஸம்பத்தியம் பதிட்டா²பேதுகாமேனா’’தி ச ‘‘பச்சா² ஸப்³ப³ஸத்தானம் லோகுத்தரஸம்பத்திம் ஆகங்க²ந்தேன இதா³னி லோகியஸம்பத்திம் ஆகங்கா² யுத்தரூபா’’தி ச ‘‘இதா³னி ஆஸயமத்தேன பரேஸம் ஹிதஸுகூ²பஸம்ஹாரம் காதும் அஸக்கோந்தோ கதா³ பயோகே³ன தம் ஸாதே⁴ஸ்ஸாமீ’’தி ச ‘‘இதா³னி மயா ஹிதஸுகூ²பஸம்ஹாரேன ஸம்வத்³தி⁴தா பச்சா² த⁴ம்மஸம்விபா⁴க³ஸஹாயா மய்ஹம் ப⁴விஸ்ஸந்தீ’’தி ச ‘‘ஏதேஹி வினா ந மய்ஹம் போ³தி⁴ஸம்பா⁴ரா ஸம்ப⁴வந்தி, தஸ்மா ஸப்³ப³பு³த்³த⁴கு³ணவிபூ⁴தினிப்ப²த்திகாரணத்தா மய்ஹம் ஏதே பரமம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் அனுத்தரம் குஸலாயதனம் உத்தமம் கா³ரவட்டா²ன’’ந்தி ச ‘‘ஸவிஸேஸம் ஸத்தேஸு ஸப்³பே³ஸு ஹிதஜ்ஜா²ஸயதா பச்சுபட்ட²பேதப்³பா³, கிஞ்ச கருணாதி⁴ட்டா²னதோபி ஸப்³ப³ஸத்தேஸு மேத்தா அனுப்³ரூஹேதப்³பா³. விமரியாதீ³கதேன ஹி சேதஸா ஸத்தேஸு ஹிதஸுகூ²பஸம்ஹாரனிரதஸ்ஸ தேஸம் அஹிதது³க்கா²பனயனகாமதா ப³லவதீ உப்பஜ்ஜதி த³ள்ஹமூலா, கருணா ச ஸப்³பே³ஸம் பு³த்³த⁴காரகத⁴ம்மானமாதி³ சரணம் பதிட்டா² மூலம் முக²ம் பமுக²’’ந்தி ஏவமாதி³னா மேத்தாய கு³ணா பச்சவேக்கி²தப்³பா³.

ததா² ‘‘உபேக்கா²ய அபா⁴வே ஸத்தேஹி கதா விப்பகாரா சித்தஸ்ஸ விகாரம் உப்பாதே³ய்யும், ஸதி ச சித்தவிகாரே தா³னாதி³ஸம்பா⁴ரானம் ஸம்ப⁴வோயேவ நத்தீ²’’தி ச ‘‘மேத்தாஸினேஹேன ஸினேஹிதே சித்தே உபேக்கா²ய வினா ஸம்பா⁴ரானம் பாரிஸுத்³தி⁴ ந ஹோதீ’’தி ச ‘‘அனுபேக்க²கோ ஸம்பா⁴ரேஸு புஞ்ஞஸம்பா⁴ரம் தப்³பி³பாகஞ்ச ஸத்தஹிதத்த²ம் பரிணாமேதும் ந ஸக்கோதீ’’தி ச ‘‘உபேக்கா²ய அபா⁴வே தே³ய்யபடிக்³கா³ஹகேஸு விபா⁴க³ம் அகத்வா பரிச்சஜிதும் ந ஸக்கோதீ’’தி ச ‘‘உபேக்கா²ரஹிதேன ஜீவிதபரிக்கா²ரானம் ஜீவிதஸ்ஸ ச அந்தராயம் அமனஸிகரித்வா ஸம்வரவிஸோத⁴னம் காதும் ந ஸக்கா’’தி ச ‘‘உபேக்கா²வஸேன அரதிரதிஸஹஸ்ஸேவ நேக்க²ம்மப³லஸித்³தி⁴தோ, உபபத்திதோ இக்க²னவஸேனேவ ஸப்³ப³ஸம்பா⁴ரகிச்சனிப்ப²த்திதோ, அச்சாரத்³த⁴ஸ்ஸ வீரியஸ்ஸ அனுபேக்க²னே பதா⁴னகிச்சாகரணதோ, உபேக்க²தோயேவ திதிக்கா²னிஜ்ஜா²னஸம்ப⁴வதோ, உபேக்கா²வஸேன ஸத்தஸங்கா²ரானம் அவிஸம்வாத³னதோ, லோகத⁴ம்மானம் அஜ்ஜு²பேக்க²னேன ஸமாதி³ன்னத⁴ம்மேஸு அசலாதி⁴ட்டா²னஸித்³தி⁴தோ, பராபகாராதீ³ஸு அனாபோ⁴க³வஸேனேவ மேத்தாவிஹாரனிப்ப²த்திதோதி ஸப்³ப³போ³தி⁴ஸம்பா⁴ரானம் ஸமாதா³னாதி⁴ட்டா²னபாரிபூரினிப்ப²த்தியோ உபேக்கா²னுபா⁴வேன ஸம்பஜ்ஜந்தீ’’தி ஏவம் ஆதி³னா நயேன உபேக்கா²பாரமீ பச்சவேக்கி²தப்³பா³. ஏவம் அபரிச்சாக³பரிச்சாகா³தீ³ஸு யதா²க்கமம் ஆதீ³னவானிஸம்ஸபச்சவேக்க²ணா தா³னாதி³பாரமீனம் பச்சயோதி வேதி³தப்³பா³.

ததா² ஸபரிக்கா²ரா பஞ்சத³ஸ சரணத⁴ம்மா பஞ்ச ச அபி⁴ஞ்ஞாயோ. தத்த² சரணத⁴ம்மா நாம ஸீலஸம்வரோ, இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரதா, போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுதா, ஜாக³ரியானுயோகோ³, ஸத்த ஸத்³த⁴ம்மா, சத்தாரி ஜா²னானி ச. தேஸு ஸீலாதீ³னம் சதுன்னம் தேரஸபி து⁴தத⁴ம்மா, அப்பிச்ச²தாத³யோ ச பரிக்கா²ரோ. ஸத்³த⁴ம்மேஸு ஸத்³தா⁴ய பு³த்³த⁴த⁴ம்மஸங்க⁴ஸீலசாக³தே³வதூபஸமானுஸ்ஸதி- லூக²புக்³க³லபரிவஜ்ஜனஸினித்³த⁴புக்³க³லஸேவனபஸாத³னீய- த⁴ம்மபச்சவேக்க²ணதத³தி⁴முத்ததா பரிக்கா²ரோ, ஹிரோத்தப்பானம் அகுஸலாதீ³னவபச்சவேக்க²ணஅபாயாதீ³னவபச்சவேக்க²ணகுஸலத⁴ம்முபத்த²ம்ப⁴ன- பா⁴வபச்சவேக்க²ணஹிரோத்தப்ப ரஹிதபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனஹிரோத்தப்பஸம்பன்னபுக்³க³லஸேவனதத³தி⁴முத்ததா, பா³ஹுஸச்சஸ்ஸ புப்³ப³யோக³பரிபுச்ச²கபா⁴வஸத்³த⁴ம்மாபி⁴யோக³அனவஜ்ஜவிஜ்ஜாட்டா²னாதி³- பரிசயபரிபக்கிந்த்³ரியதாகிலேஸதூ³ரீபா⁴வஅப்பஸ்ஸுதபரிவஜ்ஜனப³ஹுஸ்ஸுதஸேவனதத³தி⁴முத்ததா, வீரியஸ்ஸ அபாயப⁴யபச்சவேக்க²ணக³மனவீதி²பச்சவேக்க²ணத⁴ம்மமஹத்தபச்சவேக்க²ண- தி²னமித்³த⁴வினோத³னகுஸீதபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனஆரத்³த⁴வீரியபுக்³க³ல- ஸேவனஸம்மப்பதா⁴னபச்சவேக்க²ணதத³தி⁴முத்ததா, ஸதியா ஸதிஸம்பஜஞ்ஞமுட்ட²ஸ்ஸதிபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனஉபட்டி²தஸ்ஸதிபுக்³க³லஸேவனதத³தி⁴முத்ததா, பஞ்ஞாய பரிபுச்ச²கபா⁴வவத்து²விஸத³கிரியாஇந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னது³ப்பஞ்ஞ- புக்³க³லபரிவஜ்ஜனபஞ்ஞவந்தபுக்³க³லஸேவனக³ம்பீ⁴ரஞாணசரியபச்ச- வேக்க²ணதத³தி⁴முத்ததா, சதுன்னம் ஜா²னானம் ஸீலாதி³சதுக்கம் அட்ட²திம்ஸாய ஆரம்மணேஸு புப்³ப³பா⁴க³பா⁴வனா, ஆவஜ்ஜனாதி³வஸீபா⁴வகரணஞ்ச பரிக்கா²ரோ. தத்த² ஸீலாதீ³ஹி பயோக³ஸுத்³தி⁴யா ஸத்தானம் அப⁴யதா³னே, ஆஸயஸுத்³தி⁴யா ஆமிஸதா³னே, உப⁴யஸுத்³தி⁴யா ச த⁴ம்மதா³னே ஸமத்தோ² ஹோதீதிஆதி³னா சரணாதீ³னம் தா³னாதி³ஸம்பா⁴ரானம் பச்சயபா⁴வோ யதா²ரஹம் நித்³தா⁴ரேதப்³போ³, அதிவித்தா²ரப⁴யேன ந நித்³தா⁴ரயிம்ஹ. ஏவம் ஸம்பத்திசக்காத³யோபி தா³னாதீ³னம் பச்சயோதி வேதி³தப்³பா³.

கோ ஸம்கிலேஸோதி அவிஸேஸேன தண்ஹாதீ³ஹி பராமட்ட²பா⁴வோ பாரமீனம் ஸம்கிலேஸோ, விஸேஸேன தே³ய்யபடிக்³கா³ஹகவிகப்பா தா³னபாரமியா ஸம்கிலேஸோ, ஸத்தகாலவிகப்பா ஸீலபாரமியா, காமப⁴வதது³பஸமேஸு அபி⁴ரதிஅனபி⁴ரதிவிகப்பா நேக்க²ம்மபாரமியா, ‘‘அஹம் மமா’’தி விகப்பா பஞ்ஞாபாரமியா, லீனுத்³த⁴ச்சவிகப்பா வீரியபாரமியா, அத்தபரவிகப்பா க²ந்திபாரமியா, அதி³ட்டா²தீ³ஸு தி³ட்டா²தி³விகப்பா ஸச்சபாரமியா, போ³தி⁴ஸம்பா⁴ரதப்³பி³பக்கே²ஸு தோ³ஸகு³ணவிகப்பா அதி⁴ட்டா²னபாரமியா, ஹிதாஹிதவிகப்பா மேத்தாபாரமியா, இட்டா²னிட்ட²விகப்பா உபேக்கா²பாரமியா ஸம்கிலேஸோதி வேதி³தப்³போ³.

கிம் வோதா³னந்தி தண்ஹாதீ³ஹி அனுபகா⁴தோ, யதா²வுத்தவிகப்பவிரஹோ ச ஏதாஸம் வோதா³னந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அனுபஹதா ஹி தண்ஹாமானதி³ட்டி²கோதூ⁴பனாஹமக்க²பலாஸஇஸ்ஸாமச்ச²ரியமாயாஸாடே²ய்யத²ம்ப⁴ஸாரம்ப⁴- மத³பமாதா³தீ³ஹி கிலேஸேஹி தே³ய்யபடிக்³கா³ஹகவிகப்பாதி³ரஹிதா ச தா³னாதி³பாரமியோ பரிஸுத்³தா⁴ பப⁴ஸ்ஸரா ப⁴வந்தீதி.

கோ படிபக்கோ²தி அவிஸேஸேன ஸப்³பே³பி கிலேஸா ஸப்³பே³பி அகுஸலா த⁴ம்மா ஏதாஸம் படிபக்கோ², விஸேஸேன பன புப்³பே³ வுத்தா மச்சே²ராத³யோதி வேதி³தப்³பா³. அபிச தே³ய்யபடிக்³கா³ஹகதா³னப²லேஸு அலோபா⁴தோ³ஸாமோஹகு³ணயோக³தோ லோப⁴தோ³ஸமோஹபடிபக்க²ம் தா³னம், காயாதி³தோ³ஸவங்காபக³மனதோ லோபா⁴தி³படிபக்க²ம் ஸீலம், காமஸுக²பரூபகா⁴தஅத்தகிலமத²பரிவஜ்ஜனதோ தோ³ஸத்தயபடிபக்க²ம் நேக்க²ம்மம், லோபா⁴தீ³னம் அந்தீ⁴கரணதோ, ஞாணஸ்ஸ ச அனந்தீ⁴கரணதோ லோபா⁴தி³படிபக்கா² பஞ்ஞா, அலீனானுத்³த⁴தஞாயாரம்ப⁴வஸேன லோபா⁴தி³படிபக்க²ம் வீரியம், இட்டா²னிட்ட²ஸுஞ்ஞதானம் க²மனதோ லோபா⁴தி³படிபக்கா² க²ந்தி, ஸதிபி பரேஸம் உபகாரே அபகாரே ச யதா²பூ⁴தப்பவத்தியா லோபா⁴தி³படிபக்க²ம் ஸச்சம், லோகத⁴ம்மே அபி⁴பு⁴ய்ய யதா²ஸமாதி³ன்னேஸு ஸம்பா⁴ரேஸு அசலனதோ லோபா⁴தி³படிபக்க²ம் அதி⁴ட்டா²னம், நீவரணவிவேகதோ லோபா⁴தி³படிபக்கா² மேத்தா, இட்டா²னிட்டே²ஸு அனுனயபடிக⁴வித்³த⁴ம்ஸனதோ, ஸமப்பவத்திதோ ச லோபா⁴தி³படிபக்கா² உபேக்கா²தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

கா படிபத்தீதி ஸுகூ²பகரணஸரீரஜீவிதபரிச்சாகே³ன ப⁴யாபனூத³னேன த⁴ம்மோபதே³ஸேன ச ப³ஹுதா⁴ ஸத்தானம் அனுக்³க³ஹகரணம் தா³னே படிபத்தி. தத்தா²யம் வித்தா²ரனயோ – ‘‘இமினாஹம் தா³னேன ஸத்தானம் ஆயுவண்ணஸுக²ப³லபடிபா⁴னாதி³ஸம்பத்திம் ரமணீயம் அக்³க³ப²லஸம்பத்திம் நிப்பா²தே³ய்ய’’ந்தி அன்னதா³னம் தே³தி, ததா² ஸத்தானம் கம்மகிலேஸபிபாஸவூபஸமாய பானம் தே³தி, ததா² ஸுவண்ணவண்ணதாய, ஹிரோத்தப்பாலங்காரஸ்ஸ ச நிப்ப²த்தியா வத்தா²னி தே³தி, ததா² இத்³தி⁴வித⁴ஸ்ஸ சேவ நிப்³பா³னஸுக²ஸ்ஸ ச நிப்ப²த்தியா யானம் தே³தி, ததா² ஸீலக³ந்த⁴னிப்ப²த்தியா க³ந்த⁴ம், பு³த்³த⁴கு³ணஸோபா⁴னிப்ப²த்தியா மாலாவிலேபனம், போ³தி⁴மண்டா³ஸனனிப்ப²த்தியா ஆஸனம், ததா²க³தஸேய்யானிப்ப²த்தியா ஸேய்யம், ஸரணபா⁴வனிப்ப²த்தியா ஆவஸத²ம், பஞ்சசக்கு²படிலாபா⁴ய பதீ³பேய்யம் தே³தி. ப்³யாமப்பபா⁴னிப்ப²த்தியா ரூபதா³னம், ப்³ரஹ்மஸ்ஸரனிப்ப²த்தியா ஸத்³த³தா³னம், ஸப்³ப³லோகஸ்ஸ பியபா⁴வாய ரஸதா³னம், பு³த்³த⁴ஸுகு²மாலபா⁴வாய போ²ட்ட²ப்³ப³தா³னம், அஜராமரணபா⁴வாய பே⁴ஸஜ்ஜதா³னம், கிலேஸதா³ஸப்³யவிமோசனத்த²ம் தா³ஸானம் பு⁴ஜிஸ்ஸதாதா³னம், ஸத்³த⁴ம்மாபி⁴ரதியா அனவஜ்ஜகி²ட்³டா³ரதிஹேதுதா³னம், ஸப்³பே³பி ஸத்தே அரியாய ஜாதியா அத்தனோ புத்தபா⁴வூபனயனாய புத்ததா³னம், ஸகலஸ்ஸ லோகஸ்ஸ பதிபா⁴வூபக³மனாய தா³ரதா³னம், ஸுப⁴லக்க²ணஸம்பத்தியா ஸுவண்ணமணிமுத்தாபவாளாதி³தா³னம், அனுப்³யஞ்ஜனஸம்பத்தியா நானாவித⁴விபூ⁴ஸனதா³னம், ஸத்³த⁴ம்மகோஸாதி⁴க³மாய வித்தகோஸதா³னம், த⁴ம்மராஜபா⁴வாய ரஜ்ஜதா³னம், ஜா²னாதி³ஸம்பத்தியா ஆராமுய்யானாதி³வனதா³னம், சக்கங்கிதேஹி பாதே³ஹி போ³தி⁴மண்டூ³பஸங்கமனாய சரணதா³னம், சதுரோக⁴னித்த²ரணாய ஸத்தானம் ஸத்³த⁴ம்மஹத்த²தா³னத்த²ம் ஹத்த²தா³னம், ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாதி³படிலாபா⁴ய கண்ணனாஸாதி³தா³னம், ஸமந்தசக்கு²படிலாபா⁴ய சக்கு²தா³னம், ‘‘த³ஸ்ஸனஸவனானுஸ்ஸரணபாரிசரியாதீ³ஸு ஸப்³ப³காலம் ஸப்³ப³ஸத்தானம் ஹிதஸுகா²வஹோ, ஸப்³ப³லோகேன ச உபஜீவிதப்³போ³ மே காயோ ப⁴வேய்யா’’தி மம்ஸலோஹிதாதி³தா³னம், ‘‘ஸப்³ப³லோகுத்தமோ ப⁴வேய்ய’’ந்தி உத்தமங்க³தா³னம் தே³தி.

ஏவம் த³த³ந்தோ ச ந அனேஸனாய தே³தி, ந பரோபகா⁴தேன, ந ப⁴யேன, ந லஜ்ஜாய, ந த³க்கி²ணேய்யரோஸனேன, ந பணீதே ஸதி லூக²ம், ந அத்துக்கம்ஸனேன, ந பரவம்ப⁴னேன, ந ப²லாபி⁴கங்கா²ய, ந யாசகஜிகு³ச்சா²ய, ந அசித்தீகாரேன தே³தி, அத² கோ² ஸக்கச்சம் தே³தி, ஸஹத்தே²ன தே³தி, காலேன தே³தி, சித்திம் கத்வா தே³தி, அவிபா⁴கே³ன தே³தி, தீஸு காலேஸு ஸோமனஸ்ஸிதோ தே³தி. ததோயேவ த³த்வா ந பச்சா²னுதாபீ ஹோதி, ந படிக்³கா³ஹகவஸேன மானாவமானம் கரோதி, படிக்³கா³ஹகானம் பியஸமுதா³சாரோ ஹோதி வத³ஞ்ஞூ யாசயோகோ³ ஸபரிவாரதா³யீ. தஞ்ச தா³னஸம்பத்திம் ஸகலலோகஹிதஸுகா²ய பரிணாமேதி, அத்தனோ ச அகுப்பாய விமுத்தியா, அபரிக்க²யஸ்ஸ ச²ந்த³ஸ்ஸ, அபரிக்க²யஸ்ஸ வீரியஸ்ஸ, அபரிக்க²யஸ்ஸ ஸமாதா⁴னஸ்ஸ, அபரிக்க²யஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸ, அபரிக்க²யாய ஸம்மாஸம்போ³தி⁴யா பரிணாமேதி. இமஞ்ச தா³னபாரமிம் படிபஜ்ஜந்தேன மஹாஸத்தேன ஜீவிதே, போ⁴கே³ஸு ச அனிச்சஸஞ்ஞா பச்சுபட்ட²பேதப்³பா³, ஸத்தேஸு ச மஹாகருணா. ஏவஞ்ஹி போ⁴கே³ க³ஹேதப்³ப³ஸாரம் க³ண்ஹந்தோ ஆதி³த்தஸ்மா விய அகா³ரஸ்மா ஸப்³ப³ம் ஸாபதேய்யம், அத்தானஞ்ச ப³ஹி நீஹரந்தோ ந கிஞ்சி ஸேஸேதி, நிரவஸேஸதோ நிஸ்ஸஜ்ஜதியேவ. அயம் தாவ தா³னபாரமியா படிபத்திக்கமோ.

ஸீலபாரமியா பன யஸ்மா ஸப்³ப³ஞ்ஞுஸீலாலங்காரேஹி ஸத்தே அலங்கரிதுகாமேன அத்தனோயேவ தாவ ஸீலம் விஸோதே⁴தப்³ப³ம், தஸ்மா ஸத்தேஸு ததா² த³யாபன்னசித்தேன ப⁴விதப்³ப³ம், யதா² ஸுபினந்தேனபி ந ஆகா⁴தோ உப்பஜ்ஜேய்ய. பரூபகாரனிரததாய பரஸந்தகோ அலக³த்³தோ³ விய ந பராமஸிதப்³போ³. அப்³ரஹ்மசரியதோபி ஆராசாரீ, ஸத்தவித⁴மேது²ன ஸம்யோக³விரதோ, பகே³வ பரதா³ரக³மனதோ. ஸச்சம் ஹிதம் பியம் பரிமிதமேவ ச காலேன த⁴ம்மிம் கத²ம் பா⁴ஸிதா ஹோதி, அனபி⁴ஜ்ஜா²லு அப்³யாபன்னோ அவிபரீதத³ஸ்ஸனோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ நிவிட்ட²ஸத்³தோ⁴ நிவிட்ட²பேமோ. இதி சதுராபாயவட்டது³க்க²பதே²ஹி அகுஸலகம்மபதே²ஹி, அகுஸலத⁴ம்மேஹி ச ஓரமித்வா ஸக்³க³மோக்க²பதே²ஸு குஸலகம்மபதே²ஸு பதிட்டி²தஸ்ஸ ஸுத்³தா⁴ஸயபயோக³தாய யதா²பி⁴பத்தி²தா ஸத்தானம் ஹிதஸுகூ²பஸஞ்ஹிதா மனோரதா² ஸீக⁴ம் அபி⁴னிப்ப²ஜ்ஜந்தி.

தத்த² ஹிம்ஸானிவத்தியா ஸப்³ப³ஸத்தானம் அப⁴யதா³னம் தே³தி, அப்பகஸிரேனேவ மேத்தாபா⁴வனம் ஸம்பாதே³தி, ஏகாத³ஸ மேத்தானிஸம்ஸே அதி⁴க³ச்ச²தி, அப்பாபா³தோ⁴ ஹோதி அப்பாதங்கோ தீ³கா⁴யுகோ ஸுக²ப³ஹுலோ, லக்க²ணவிஸேஸே பாபுணாதி, தோ³ஸவாஸனஞ்ச ஸமுச்சி²ந்த³தி. ததா² அதி³ன்னாதா³னனிவத்தியா சோராதி³அஸாதா⁴ரணே உளாரே போ⁴கே³ அதி⁴க³ச்ச²தி, அனாஸங்கனீயோ பியோ மனாபோ விஸ்ஸஸனீயோ, விப⁴வஸம்பத்தீஸு அலக்³க³சித்தோ பரிச்சாக³ஸீலோ, லோப⁴வாஸனஞ்ச ஸமுச்சி²ந்த³தி. அப்³ரஹ்மசரியனிவத்தியா அலோபோ⁴ ஹோதி ஸந்தகாயசித்தோ, ஸத்தானம் பியோ ஹோதி மனாபோ அபரிஸங்கனீயோ, கல்யாணோ சஸ்ஸ கித்திஸத்³தோ³ அப்³பு⁴க்³க³ச்ச²தி, அலக்³க³சித்தோ ஹோதி மாதுகா³மேஸு அலுத்³தா⁴ஸயோ, நேக்க²ம்மப³ஹுலோ, லக்க²ணவிஸேஸே அதி⁴க³ச்ச²தி, லோப⁴வாஸனஞ்ச ஸமுச்சி²ந்த³தி.