9. இத்³தி⁴பாத³விப⁴ங்கோ³

1. ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயவண்ணனா

431. இத்³தி⁴-ஸத்³த³ஸ்ஸ பட²மோ கத்துஅத்தோ², து³தியோ கரணத்தோ² வுத்தோ, பாத³-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஏகோ கரணமேவத்தோ² வுத்தோ. பஜ்ஜிதப்³பா³வ இத்³தி⁴ வுத்தா, ந ச இஜ்ஜ²ந்தீ பஜ்ஜிதப்³பா³ ச இத்³தி⁴ பஜ்ஜனகரணேன பாதே³ன ஸமானாதி⁴கரணா ஹோதீதி ‘‘பட²மேனத்தே²ன இத்³தி⁴ ஏவ பாதோ³ இத்³தி⁴பாதோ³’’தி ந ஸக்கா வத்தும், ததா² இத்³தி⁴கிரியாகரணேன ஸாதே⁴தப்³பா³ ச வுத்³தி⁴ஸங்கா²தா இத்³தி⁴ பஜ்ஜனகிரியாகரணேன பஜ்ஜிதப்³பா³தி த்³வின்னம் கரணானம் ந அஸமானாதி⁴கரணதா ஸம்ப⁴வதீதி ‘‘து³தியேனத்தே²ன இத்³தி⁴யா பாதோ³ இத்³தி⁴பாதோ³’’தி ச ந ஸக்கா வத்தும், தஸ்மா பட²மேனத்தே²ன இத்³தி⁴யா பாதோ³ இத்³தி⁴பாதோ³, து³தியேனத்தே²ன இத்³தி⁴ ஏவ பாதோ³ இத்³தி⁴பாதோ³தி ஏவம் யோஜனா யுஜ்ஜதி.

‘‘ச²ந்த³ம் சே…பே… அயம் வுச்சதி ச²ந்த³ஸமாதீ⁴’’தி இமாய பாளியா ச²ந்தா³தி⁴பதி ஸமாதி⁴ ச²ந்த³ஸமாதீ⁴தி அதி⁴பதி-ஸத்³த³லோபம் கத்வா ஸமாஸோ வுத்தோதி விஞ்ஞாயதி, அதி⁴பதி-ஸத்³த³த்த²த³ஸ்ஸனவஸேன பன ‘‘ச²ந்த³ஹேதுகோ ச²ந்தா³தி⁴கோ வா ஸமாதி⁴ ச²ந்த³ஸமாதீ⁴’’தி அட்ட²கதா²யம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். பதா⁴னபூ⁴தாதி வீரியபூ⁴தாதி கேசி வத³ந்தி. ஸங்க²தஸங்கா²ராதி³னிவத்தனத்த²ஞ்ஹி பதா⁴னக்³க³ஹணந்தி. அத² வா தம் தம் விஸேஸம் ஸங்க²ரோதீதி ஸங்கா²ரோ, ஸப்³ப³ம் வீரியம். தத்த² சதுகிச்சஸாத⁴கதோ அஞ்ஞஸ்ஸ நிவத்தனத்த²ம் பதா⁴னக்³க³ஹணந்தி பதா⁴னபூ⁴தா ஸேட்ட²பூ⁴தாதி அத்தோ². சதுப்³பி³த⁴ஸ்ஸ பன வீரியஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா ப³ஹுவசனனித்³தே³ஸோ கதோ. அதி⁴ட்டா²னட்டே²னாதி து³வித⁴த்தா²யபி இத்³தி⁴யா அதி⁴ட்டா²னத்தே²ன. பாத³பூ⁴தந்தி இமினா விஸும் ஸமாஸயோஜனாவஸேன பன யோ புப்³பே³ இத்³தி⁴பாத³த்தோ² பாத³-ஸத்³த³ஸ்ஸ உபாயத்த²தம் க³ஹேத்வா யதா²யுத்தோ வுத்தோ, ஸோ வக்க²மானானம் படிலாப⁴புப்³ப³பா⁴கா³னம் கத்துகரணித்³தி⁴பா⁴வம், உத்தரசூளபா⁴ஜனீயே வா வுத்தேஹி ச²ந்தா³தீ³ஹி இத்³தி⁴பாதே³ஹி ஸாதே⁴தப்³பா³ய இத்³தி⁴யா கத்தித்³தி⁴பா⁴வம், ச²ந்தா³தீ³னஞ்ச கரணித்³தி⁴பா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³.

வீரியித்³தி⁴பாத³னித்³தே³ஸே ‘‘வீரியஸமாதி⁴பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³த’’ந்தி த்³விக்க²த்தும் வீரியம் ஆக³தம். தத்த² புரிமம் ஸமாதி⁴விஸேஸனம் ‘‘வீரியாதி⁴பதி ஸமாதி⁴ வீரியஸமாதீ⁴’’தி, து³தியம் ஸமன்னாக³மங்க³த³ஸ்ஸனம். த்³வேயேவ ஹி ஸப்³ப³த்த² ஸமன்னாக³மங்கா³னி ஸமாதி⁴ பதா⁴னஸங்கா²ரோ ச, ச²ந்தா³த³யோ ஸமாதி⁴விஸேஸனானி, பதா⁴னஸங்கா²ரோ பன பதா⁴னவசனேனேவ விஸேஸிதோ, ந ச²ந்தா³தீ³ஹீதி ந இத⁴ வீரியாதி⁴பதிதா பதா⁴னஸங்கா²ரஸ்ஸ வுத்தா ஹோதி. வீரியஞ்ச ஸமாதி⁴ம் விஸேஸேத்வா டி²தமேவ ஸமன்னாக³மங்க³வஸேன பதா⁴னஸங்கா²ரவசனேன வுத்தந்தி நாபி த்³வீஹி வீரியேஹி ஸமன்னாக³மோ வுத்தோ ஹோதீதி. யஸ்மா பன ச²ந்தா³தீ³ஹி விஸிட்டோ² ஸமாதி⁴, ததா² விஸிட்டே²னேவ ச தேன ஸம்பயுத்தோ பதா⁴னஸங்கா²ரோ ஸேஸத⁴ம்மா ச, தஸ்மா ஸமாதி⁴விஸேஸனானம் வஸேன சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ வுத்தா. விஸேஸனபா⁴வோ ச ச²ந்தா³தீ³னம் தம்தம்அவஸ்ஸயனவஸேன ஹோதீதி ‘‘ச²ந்த³ஸமாதி⁴…பே… இத்³தி⁴பாத³’’ந்தி ஏத்த² நிஸ்ஸயத்தே²பி பாத³-ஸத்³தே³ உபாயத்தே²ன ச²ந்தா³தீ³னம் இத்³தி⁴பாத³தா வுத்தா ஹோதி. தேனேவ உத்தரசூளபா⁴ஜனீயே ‘‘சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ ச²ந்தி³த்³தி⁴பாதோ³’’திஆதி³னா ச²ந்தா³தீ³னமேவ இத்³தி⁴பாத³தா வுத்தா. பஞ்ஹபுச்ச²கே ச ‘‘சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ இத⁴ பி⁴க்கு² ச²ந்த³ஸமாதீ⁴’’திஆதி³னாவ (விப⁴. 462) உத்³தே³ஸம் கத்வாபி புன ச²ந்தா³தீ³னம்யேவ குஸலாதி³பா⁴வோ விப⁴த்தோதி. உபாயித்³தி⁴பாத³த³ஸ்ஸனத்த²மேவ ஹி நிஸ்ஸயித்³தி⁴பாத³த³ஸ்ஸனம் கதம், அஞ்ஞதா² சதுப்³பி³த⁴தா ந ஹோதீதி அயமேத்த² பாளிவஸேன அத்த²வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³.

433. ரத²து⁴ரேதி ரத²ஸ்ஸ புரதோ. ஹீனஜாதிகோ சண்டா³லோ உபட்டா²னாதி³கு³ணயோகே³பி ஸேனாபதிட்டா²னாதீ³னி ந லப⁴தீதி ஆஹ ‘‘ஜாதிம் ஸோதே⁴த்வா…பே… ஜாதிம் அவஸ்ஸயதீ’’தி. அமந்தனீயோதி ஹிதாஹிதமந்தனே ந அரஹோ.

ரட்ட²பாலத்தே²ரோ ச²ந்தே³ ஸதி கத²ம் நானுஜானிஸ்ஸந்தீதி ஸத்தபி ப⁴த்தானி அபு⁴ஞ்ஜித்வா மாதாபிதரோ அனுஜானாபேத்வா பப்³ப³ஜித்வா ச²ந்த³மேவ அவஸ்ஸாய லோகுத்தரத⁴ம்மம் நிப்³ப³த்தேஸீதி ஆஹ ‘‘ரட்ட²பாலத்தே²ரோ வியா’’தி.

மோக⁴ராஜத்தே²ரோ வீமம்ஸம் அவஸ்ஸயீதி தஸ்ஸ ப⁴க³வா ‘‘ஸுஞ்ஞதோ லோகம் அவேக்க²ஸ்ஸூ’’தி (ஸு. நி. 1125) ஸுஞ்ஞதாகத²ம் கதே²ஸி, பஞ்ஞானிஸ்ஸிதமானனிக்³க³ஹத்த²ஞ்ச த்³விக்க²த்தும் புச்சி²தோ பஞ்ஹம் ந கதே²ஸி. தத்த² புனப்புனம் ச²ந்து³ப்பாத³னம் தோஸனம் விய ஹோதீதி ச²ந்த³ஸ்ஸ உபட்டா²னஸதி³ஸதா வுத்தா, தா²மபா⁴வதோ வீரியஸ்ஸ ஸூரத்தஸதி³ஸதா, ‘‘ச²த்³வாராதி⁴பதி ராஜா’’தி (த⁴. ப. அட்ட². 2.181 ஏரகபத்தனாக³ராஜவத்து²) வசனதோ புப்³ப³ங்க³மத்தா சித்தஸ்ஸ விஸிட்ட²ஜாதிஸதி³ஸதா.

அபே⁴த³தோதி ச²ந்தா³தி³கே தயோ தயோ த⁴ம்மே ஸம்பிண்டே³த்வா, இத்³தி⁴இத்³தி⁴பாதே³ அமிஸ்ஸேத்வா வா கத²னந்தி அத்தோ². தத்த² ச²ந்த³வீரியாத³யோ விஸேஸேன இஜ்ஜ²ந்தி ஏதாயாதி இத்³தீ⁴தி வுச்சந்தி, இஜ்ஜ²தீதி இத்³தீ⁴தி அவிஸேஸேன ஸமாதி⁴பதா⁴னஸங்கா²ராபீதி.

ச²ந்தி³த்³தி⁴பாத³ஸமாதி⁴த்³தி⁴பாதா³த³யோ விஸிட்டா², பாதோ³ ஸப்³பி³த்³தீ⁴னம் ஸாதா⁴ரணத்தா அவிஸிட்டோ², தஸ்மா விஸிட்டே²ஸ்வேவ பவேஸம் அவத்வா அவிஸிட்டே² ச பவேஸம் வத்தும் யுத்தந்தி த³ஸ்ஸேதும் ஸப்³ப³த்த² ‘‘பாதே³ பதிட்டா²திபி வத்தும் வட்டதீ’’தி ஆஹ. தத்தே²வாதி ச²ந்த³ஸமாதி⁴பதா⁴னஸங்கா²ரஇத்³தி⁴பாதே³ஸு, சதூஸு ச²ந்தா³தி³கேஸ்வேவாதி அத்தோ². ‘‘ச²ந்த³வதோ கோ ஸமாதி⁴ ந இஜ்ஜி²ஸ்ஸதீ’’தி ஸமாதி⁴பா⁴வனாமுகே²ன பா⁴விதா ஸமாதி⁴பா⁴விதா.

ஏத்த² பனாதி பே⁴த³கதா²யம் அபே⁴த³கத²னதோ அபி⁴னவம் நத்தீ²தி அத்தோ². யே ஹி தயோ த⁴ம்மா அபே⁴த³கதா²யம் இத்³தி⁴இத்³தி⁴பாதோ³த்வேவ வுத்தா, தே ஏவ பே⁴த³கதா²யம் இத்³தீ⁴பி ஹோந்தி இத்³தி⁴பாதா³பி, ஸேஸா இத்³தி⁴பாதா³ ஏவாதி ஏவம் அபி⁴னவாபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ச²ந்தோ³ ஸமாதீ⁴’’திஆதி³மாஹ. இமே ஹி தயோ…பே… ந வினா, தஸ்மா ஸேஸா ஸம்பயுத்தகா சத்தாரோ க²ந்தா⁴ தேஸம் திண்ணம் இஜ்ஜ²னேன இத்³தி⁴ நாம ப⁴வேய்யும், ந அத்தனோ ஸபா⁴வேனாதி தே இத்³தி⁴பாதா³ ஏவ ஹோந்தி, ந இத்³தீ⁴தி ஏவமித³ம் புரிமஸ்ஸ காரணபா⁴வேன வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அத² வா திண்ணம் இத்³தி⁴தா இத்³தி⁴பாத³தா ச வுத்தா, ஸேஸானஞ்ச இத்³தி⁴பாத³தாவ, தம் ஸப்³ப³ம் ஸாதே⁴தும் ‘‘இமே ஹி தயோ…பே… ந வினா’’தி ஆஹ. தேன யஸ்மா இஜ்ஜ²ந்தி, தஸ்மா இத்³தி⁴. இஜ்ஜ²மானா ச யஸ்மா ஸம்பயுத்தகேஹி ஸஹேவ இஜ்ஜ²ந்தி, ந வினா, தஸ்மா ஸம்பயுத்தகா இத்³தி⁴பாதா³, தத³ந்தோக³த⁴த்தா பன தே தயோ த⁴ம்மா இத்³தி⁴பாதா³பி ஹோந்தீதி த³ஸ்ஸேதி. ஸம்பயுத்தகானம்பி பன க²ந்தா⁴னம் இத்³தி⁴பா⁴வபரியாயோ அத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸம்பயுத்தகா பனா’’திஆதி³மாஹ. சதூஸு க²ந்தே⁴ஸு ஏகதே³ஸஸ்ஸ இத்³தி⁴தா, சதுன்னம்பி ‘‘இத்³தி⁴யா பாதோ³ இத்³தி⁴பாதோ³’’தி இமினா அத்தே²ன இத்³தி⁴பாத³தா, புனபி சதுன்னம் க²ந்தா⁴னம் ‘‘இத்³தி⁴ ஏவ பாதோ³ இத்³தி⁴பாதோ³’’தி இமினா அத்தே²ன இத்³தி⁴பாத³தா ச த³ஸ்ஸிதா, ந அஞ்ஞஸ்ஸாதி கத்வா ஆஹ ‘‘ந அஞ்ஞஸ்ஸ கஸ்ஸசி அதி⁴வசன’’ந்தி. இமினா ‘‘இத்³தி⁴ நாம அனிப்ப²ன்னா’’தி இத³ம் வாத³ம் படிஸேதே⁴தி.

படிலாப⁴புப்³ப³பா⁴கா³னம் படிலாப⁴ஸ்ஸேவ ச இத்³தி⁴இத்³தி⁴பாத³தாவசனம் அபுப்³ப³ந்தி கத்வா புச்ச²தி ‘‘கேனட்டே²ன இத்³தி⁴, கேனட்டே²ன பாதோ³’’தி. படிலாபோ⁴ புப்³ப³பா⁴கோ³ சாதி வசனஸேஸோ. உபாயோ ச உபாயபா⁴வேனேவ அத்தனோ ப²லஸ்ஸ பதிட்டா² ஹோதீதி ஆஹ ‘‘பதிட்டா²னட்டே²னேவ பாதோ³’’தி. ச²ந்தோ³யேவ…பே… வீமம்ஸாவ வீமம்ஸித்³தி⁴பாதோ³தி கதி²தம், தஸ்மா ந சத்தாரோ க²ந்தா⁴ இத்³தி⁴யா ஸமானகாலிகா நானாக்க²ணிகா வா இத்³தி⁴பாதா³, ஜேட்ட²கபூ⁴தா பன ச²ந்தா³த³யோ ஏவ ஸப்³ப³த்த² இத்³தி⁴பாதா³தி அயமேவ தேஸம் அட்ட²கதா²சரியானம் அதி⁴ப்பாயோ. ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயே ஹி அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயே ச ஸமாதி⁴விஸேஸனவஸேன த³ஸ்ஸிதானம் உபாயபூ⁴தானம் இத்³தி⁴பாதா³னம் பாகடகரணத்த²ம் உத்தரசூளபா⁴ஜனீயம் வுத்தந்தி. கேசீதி உத்தரவிஹாரவாஸிதே²ரா கிர.

ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயவண்ணனா

444. அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயே ‘‘இத்³தி⁴பாதோ³தி ததா²பூ⁴தஸ்ஸ ப²ஸ்ஸோ…பே… பக்³கா³ஹோ அவிக்கே²போ’’தி (விப⁴. 447) இத்³தி⁴இத்³தி⁴பாத³த்த²த³ஸ்ஸனத்த²ம் பக்³கா³ஹாவிக்கே²பா வுத்தா, சித்தபஞ்ஞா ச ஸங்கி²பித்வாதி. சத்தாரி நயஸஹஸ்ஸானி விப⁴த்தானீதி இத³ம் ஸாதி⁴பதிவாரானம் பரிபுண்ணானம் அபா⁴வா விசாரேதப்³ப³ம். ந ஹி அதி⁴பதீனம் அதி⁴பதயோ விஜ்ஜந்தி, ஏகேகஸ்மிம் பன இத்³தி⁴பாத³னித்³தே³ஸே ஏகேகோ அதி⁴பதிவாரோ லப்³ப⁴தீதி ஸோளஸ ஸோளஸ நயஸதானி லப்³ப⁴ந்தி.

அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. பஞ்ஹபுச்ச²கவண்ணனா

நனு ச சத்தாரோபி அதி⁴பதயோ ஏகக்க²ணே லப்³ப⁴ந்தி, அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ பன அதி⁴பதயோ ந ப⁴வந்தி ‘‘சத்தாரோ இத்³தி⁴பாதா³ ந மக்³கா³தி⁴பதினோ’’தி வுத்தத்தா. ராஜபுத்தோபமாபி ஹி ஏதமத்த²ம் தீ³பேதீதி? ந, ஏகக்க²ணே து³தியஸ்ஸ அதி⁴பதினோ அபா⁴வதோ ஏவ, ‘‘ந மக்³கா³தி⁴பதினோ’’தி வுத்தத்தா ராஜபுத்தோபமா அதி⁴பதிம் ந கரோந்தீதி இமமேவத்த²ம் தீ³பேதி, ந அதி⁴பதீனம் ஸஹபா⁴வம். தம் கத²ம் ஜானிதப்³ப³ந்தி? படிக்கி²த்தத்தா. அதி⁴பதிபச்சயனித்³தே³ஸே ஹி அட்ட²கதா²யம் (பட்டா². அட்ட². 1.3) வுத்தா ‘‘கஸ்மா பன யதா² ஹேதுபச்சயனித்³தே³ஸே ‘ஹேதூ ஹேதுஸம்பயுத்தகான’ந்தி வுத்தம், ஏவமித⁴ ‘அதி⁴பதீ அதி⁴பதிஸம்பயுத்தகான’ந்தி அவத்வா ‘ச²ந்தா³தி⁴பதி ச²ந்த³ஸம்பயுத்தகான’ந்திஆதி³னா நயேன தே³ஸனா கதாதி? ஏகக்க²ணே அபா⁴வதோ’’தி. ஸதி ச சதுன்னம் அதி⁴பதீனம் ஸஹபா⁴வே ‘‘அரியமக்³க³ஸமங்கி³ஸ்ஸ வீமம்ஸாதி⁴பதேய்யம் மக்³க³ம் பா⁴வேந்தஸ்ஸா’’தி விஸேஸனம் ந கத்தப்³ப³ம் ஸியா அவீமம்ஸாதி⁴பதிகஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ அபா⁴வா. ச²ந்தா³தீ³னம் அஞ்ஞமஞ்ஞாதி⁴பதிகரணபா⁴வே ச ‘‘வீமம்ஸம் ட²பேத்வா தம்ஸம்பயுத்தோ’’திஆதி³னா ச²ந்தா³தீ³னம் வீமம்ஸாதி⁴பதிகத்தவசனம் ந வத்தப்³ப³ம் ஸியா. ததா² ‘‘சத்தாரோ அரியமக்³கா³ ஸியா மக்³கா³தி⁴பதினோ, ஸியா ந வத்தப்³பா³ மக்³கா³தி⁴பதினோ’’தி (த⁴. ஸ. 1429) ஏவமாதீ³ஹிபி அதி⁴பதீனம் ஸஹபா⁴வோ படிக்கி²த்தோ ஏவாதி.

பஞ்ஹபுச்ச²கவண்ணனா நிட்டி²தா.

இத்³தி⁴பாத³விப⁴ங்க³வண்ணனா நிட்டி²தா.