1. பச்சயசதுக்கவண்ணனா
அவிஜ்ஜம் அங்க³ம் அக்³க³ஹேத்வா ததோ பரம் ‘‘அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ரோ’’திஆதீ³னி பச்சயஸஹிதானி பச்சயுப்பன்னானி அங்க³பா⁴வேன வுத்தானீதி ஆஹ ‘‘ந, தஸ்ஸ அனங்க³த்தா’’தி. ஏவஞ்ச கத்வா நித்³தே³ஸே (விப⁴. 226) ‘‘தத்த² கதமா அவிஜ்ஜா’’தி அவிஜ்ஜம் விஸும் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா ‘‘தத்த² கதமோ அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ரோ’’திஆதி³னா தம்தம்பச்சயவந்தோ ஸங்கா²ராத³யோ விஸ்ஸஜ்ஜிதாதி. தீஸு பகாரேஸு பட²மபட²மவாரோ து³தியவாராதீ³ஸு பவிஸந்தோ பச்சயவிஸேஸாதி³ஸப்³ப³னானத்தஸாதா⁴ரணத்தா தே வாரவிஸேஸே க³ண்ஹாதீதி ‘‘ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹகோ’’தி வுத்தோ. பட²மவாரோ ஏவ ஹி ந கேவலம் ச²ட்டா²யதனமேவ, அத² கோ² நாமஞ்ச ப²ஸ்ஸஸ்ஸ பச்சயோ, நாமம் வா ந கேவலம் ச²ட்டா²யதனஸ்ஸேவ, அத² கோ² ப²ஸ்ஸஸ்ஸாபீதி பச்சயவிஸேஸத³ஸ்ஸனத்த²ம், யேன அத்த²விஸேஸேன மஹானிதா³னஸுத்ததே³ஸனா பவத்தா, தம்த³ஸ்ஸனத்த²ஞ்ச ச²ட்டா²யதனங்க³ம் பரிஹாபேத்வா வுத்தோதி தஸ்ஸ து³தியவாரே ச பவேஸோ வுத்தோ, ந ஸப்³ப³ங்க³ஸமோரோத⁴தோ.
யத்தா²தி வாரசதுக்கே ஏகேகவாரே ச. அஞ்ஞதா²தி ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயதோ அஞ்ஞதா² ஸங்கா²ரோதி வுத்தம். அவுத்தந்தி ‘‘ரூபம் ஸளாயதன’’ந்தி, தேஸுபி ச வாரேஸு சதூஸுபி ஸோகாத³யோ அவுத்தா ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயேஸு வுத்தா. தத்த² ச வுத்தமேவ இத⁴ ‘‘ச²ட்டா²யதன’’ந்தி அஞ்ஞதா² வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.
ஸப்³ப³ட்டா²னஸாதா⁴ரணதோதி வுத்தனயேன ஸப்³ப³வாரஸாதா⁴ரணதோ, ஸப்³ப³விஞ்ஞாணபவத்திட்டா²னப⁴வஸாதா⁴ரணதோ வா. வினா அபா⁴வேன விஞ்ஞாணஸ்ஸ க²ந்த⁴த்தயம்பி ஸமானம் ப²லம் பச்சயோ சாதி ஆஹ ‘‘அவிஸேஸேனா’’தி. ‘‘திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ’’தி (ம. நி. 1.204; ஸம். நி. 2.43) வசனதோ பன விஞ்ஞாணம் ப²ஸ்ஸஸ்ஸ விஸேஸபச்சயோதி தஸ்ஸ ப²ஸ்ஸோ விஸிட்ட²ம் ப²லம், ஸதிபி பச்சயஸம்பயுத்தானம் ஆஹாரபச்சயபா⁴வே மனோஸஞ்சேதனாய விஞ்ஞாணாஹரணம் விஸிட்ட²ம் கிச்சந்தி ஸங்கா²ரோ சஸ்ஸ விஸிட்டோ² பச்சயோ. அசித்தக்க²ணமத்தானீதி சித்தக்க²ணப்பமாணரஹிதானி. தஸ்ஸத்தோ²தி தஸ்ஸ வுத்தஸ்ஸ அவிஜ்ஜாதி³கஸ்ஸ அத்தோ² ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயவண்ணனாயம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³.
ஹேதுகாதீ³னீதி ஏத்த² யஸ்மிம் சதுக்கே ஹேதுக-ஸத்³தோ³ வுத்தோ, தம் ஹேதுக-ஸத்³த³ஸஹசரிதத்தா ‘‘ஹேதுக’’ந்தி வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஹேது-ஸத்³தோ³ க³திஸூசகோ அவிக³ததா ச விக³ததானிவாரணவஸேன க³தி ஏவ ஹோதீதி ஹேதுகசதுக்கம் அவிக³தபச்சயவஸேன வுத்தந்தி வுத்தம்.
திதா⁴ சதுதா⁴ பஞ்சதா⁴ வாதி வா-ஸத்³தோ³ ‘‘ச²தா⁴ வா’’திபி விகப்பேதீதி த³ட்ட²ப்³போ³. ஸமாதி⁴ ஹி ஸாதா⁴ரணேஹி தீஹி ஜா²னிந்த்³ரியமக்³க³பச்சயேஹி ச பச்சயோதி. உபாதா³னம் ப⁴வஸ்ஸ மக்³க³பச்சயேன சாதி ஸத்ததா⁴தி காமுபாதா³னவஜ்ஜானம் வஸேன வத³தி. காமுபாதா³னம் பன யதா² ப⁴வஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதி, ஸோ பகாரோ தண்ஹாயம் வுத்தோ ஏவாதி ந வுத்தோ.
இமஸ்மிம் சதுக்கே ஸஹஜாதபச்சயேன பச்சயா ஹோந்தீதி வசனவஸேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. அத்தோ² ஹி ந கத்த²சி அத்தனோ பச்சயுப்பன்னஸ்ஸ யதா²ஸகேஹி பச்சயோ ந ஹோதி, ஸஹஜாதபச்சயவஸேனேவ பன இமஸ்ஸ சதுக்கஸ்ஸ வுத்தத்தா ஸோயேவேத்த² ஹோதீதி வத³ந்தி. பட²மவாரோதி பட²மசதுக்கோதி ஏவம் வத்தப்³ப³ம். ப⁴வாதீ³னம் ததா² அபா⁴வந்தி யதி³ ஸஹஜாதபச்சயவஸேனேவ பட²மசதுக்கோ வுத்தோ, ப⁴வோ ஜாதியா, ஜாதி ச மரணஸ்ஸ ஸஹஜாதபச்சயோ ந ஹோதீதி யதா² அவிக³தசதுக்காதீ³ஸு ‘‘ப⁴வபச்சயா ஜாதி ப⁴வஹேதுகா’’திஆதி³ ந வுத்தம் ப⁴வாதீ³னம் அவிக³தாதி³பச்சயதாய அபா⁴வதோ, ஏவமிதா⁴பி ‘‘ப⁴வபச்சயா ஜாதீ’’திஆதி³ ந வத்தப்³ப³ம் ஸியா. பச்சயவசனமேவ ஹி தேஸம் ஸஹஜாதஸூசகம் ஆபன்னம் அவிக³தசதுக்காதீ³ஸு விய இத⁴ பச்சயவிஸேஸஸூசகஸ்ஸ வசனந்தரஸ்ஸ அபா⁴வா, ந ச தம் ந வுத்தம், ந ச ப⁴வாத³யோ ஸஹஜாதபச்சயா ஹோந்தி, தஸ்மா ந ஸஹஜாதபச்சயவஸேனேவாயம் சதுக்கோ வுத்தோ. ஸேஸபச்சயானஞ்ச ஸம்ப⁴வந்தி இத³ம் ‘‘ப⁴வாதீ³ன’’ந்தி ஏதேன ஸஹ அயோஜேத்வா ஸாமஞ்ஞேன அவிஜ்ஜாதீ³னம் ஸஹஜாதேன ஸஹ ஸேஸபச்சயபா⁴வானஞ்ச ஸம்ப⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ² – பச்சயவிஸேஸஸூசகஸ்ஸ வசனந்தரஸ்ஸ அபா⁴வா ஸஹஜாததோ அஞ்ஞே பச்சயபா⁴வா அவிஜ்ஜாதீ³னம் ந ஸம்ப⁴வந்தீதி ஸஹஜாதபச்சயவஸேனேவாயம் சதுக்கோ ஆரத்³தோ⁴தி வுச்சேய்ய, ந ச தே ந ஸம்ப⁴வந்தி, தஸ்மா நாயம் ததா² ஆரத்³தோ⁴தி.
‘‘மஹானிதா³னஸுத்தந்தே ஏகாத³ஸங்கி³கோ படிச்சஸமுப்பாதோ³ வுத்தோ’’தி வுத்தம், தத்த² பன ‘‘நாமரூபபச்சயா விஞ்ஞாணம், விஞ்ஞாணபச்சயா நாமரூபம், நாமபச்சயா ப²ஸ்ஸோ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 2.97) த்³விக்க²த்தும் ஆக³தே நாமரூபே ஏகதா⁴ க³ஹிதே நவங்கி³கோ, த்³விதா⁴ க³ஹிதே த³ஸங்கி³கோ வுத்தோ, அஞ்ஞத்த² பன வுத்தேஸு அவிஜ்ஜாஸங்கா²ரேஸு அத்³த⁴த்தயத³ஸ்ஸனத்த²ம் யோஜியமானேஸு ஏகாத³ஸங்கி³கோ ஹோதீதி கத்வா ஏவம் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். மஹானிதா³னஸுத்தந்ததே³ஸனாய பரிக்³க³ஹத்த²ந்தி தத்த² ஹி சக்கா²யதனாதீ³னி விய ரூபே ச²ட்டா²யதனஞ்ச நாமே அந்தோக³த⁴ம் கத்வா ப²ஸ்ஸஸ்ஸ நிரவஸேஸரூபபச்சயம் விய நிரவஸேஸனாமபச்சயஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நாமரூபபச்சயா ப²ஸ்ஸோ’’தி வுத்தம், ஏவமிதா⁴பி தத்த² த³ஸ்ஸிதவிஸேஸத³ஸ்ஸனேன தம்தே³ஸனாபரிக்³க³ஹத்த²ம் ஏகசித்தக்க²ணிகே படிச்சஸமுப்பாதே³ ச²ட்டா²யதனம் நாமந்தோக³த⁴ம் கத்வா ‘‘நாமபச்சயா ப²ஸ்ஸோ’’தி வுத்தந்தி அத்தோ².
ரூபப்பவத்திதே³ஸம் ஸந்தா⁴ய தே³ஸிதத்தா ‘‘இமஸ்ஸா’’தி வசனஸேஸோ, ந புரிமானந்தி, தேனேவ ‘‘அயஞ்ஹீ’’திஆதி³மாஹ.
யோனிவஸேன ஓபபாதிகானந்தி சேத்த² ஸம்ஸேத³ஜயோனிகாபி பரிபுண்ணாயதனபா⁴வேன ஓபபாதிகஸங்க³ஹம் கத்வா வுத்தாதி த³ட்ட²ப்³பா³. பதா⁴னாய வா யோனியா ஸப்³ப³பரிபுண்ணாயதனயோனிம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஓபபாதிகான’’ந்தி வுத்தம். ஏவம் ஸங்க³ஹனித³ஸ்ஸனவஸேனேவ ஹி த⁴ம்மஹத³யவிப⁴ங்கே³பி (விப⁴. 1009) ‘‘ஓபபாதிகானம் பேதான’’ந்திஆதி³னா ஓபபாதிகக்³க³ஹணமேவ கதம், ந ஸம்ஸேத³ஜக்³க³ஹணந்தி. ஏகசித்தக்க²ணே ச²ஹாயதனேஹி ப²ஸ்ஸஸ்ஸ பவத்தி நத்தி², ந சேகஸ்ஸ அகுஸலப²ஸ்ஸஸ்ஸ ச²ட்டா²யதனவஜ்ஜம் ஆயதனம் ஸமானக்க²ணே பவத்தமானம் பச்சயபூ⁴தம் அத்தி², ஆரம்மணபச்சயோ சேத்த² பவத்தகோ ந ஹோதீதி ந க³ய்ஹதி, தஸ்மா ‘‘ஸளாயதனபச்சயா ப²ஸ்ஸோ’’தி ந ஸக்கா வத்துந்தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘யஸ்மா பனேஸோ’’திஆதி³மாஹ.
புரிமயோனித்³வயே ஸம்ப⁴வந்தம்பி கேஸஞ்சி ஸளாயதனம் கலலாதி³காலே ந ஸம்ப⁴வதீதி ‘‘ஸதா³ அஸம்ப⁴வதோ’’தி ஆஹ. பச்சி²மயோனித்³வயே பன யேஸம் ஸம்ப⁴வதி, தேஸம் ஸதா³ ஸம்ப⁴வதீதி. இதோதி இமஸ்மா சதுக்கதோ, நயதோ வா, யோ விஸேஸோ.
பச்சயசதுக்கவண்ணனா நிட்டி²தா.