1. ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயவண்ணனா

152. விஸேஸதோதி ஆயதன-ஸத்³த³த்தோ² விய அஸாதா⁴ரணதோ சக்கா²தி³ஸத்³த³த்த²தோதி அத்தோ². அஸ்ஸாதே³தீதி சக்க²தி-ஸத்³தோ³ ‘‘மது⁴ம் சக்க²தி ப்³யஞ்ஜனம் சக்க²தீ’’தி ரஸஸாயனத்தோ² அத்தீ²தி தஸ்ஸ வஸேன அத்த²ம் வத³தி. ‘‘சக்கு²ம் கோ², மாக³ண்டி³ய, ரூபாராமம் ரூபரதம் ரூபஸம்முதி³த’’ந்தி (ம. நி. 2.209) வசனதோ சக்கு² ரூபம் அஸ்ஸாதே³தி. ஸதிபி ஸோதாதீ³னம் ஸத்³தா³ரம்மணாதி³ரதிபா⁴வே நிருள்ஹத்தா சக்கு²ம்ஹியேவ சக்கு²-ஸத்³தோ³ பவத்ததி பது³மாதீ³ஸு பங்கஜாதி³ஸத்³தா³ வியாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். விபா⁴வேதி சாதி ஸத்³த³லக்க²ணஸித்³த⁴ஸ்ஸ சக்க²தி-ஸத்³த³ஸ்ஸ வஸேன அத்த²ம் வத³தி. சக்க²தீதி ஹி ஆசிக்க²தி, அபி⁴ப்³யத்தம் வத³தீதி அத்தோ². நயனஸ்ஸ ச வத³ந்தஸ்ஸ விய ஸமவிஸமவிபா⁴வனமேவ ஆசிக்க²னந்தி கத்வா ஆஹ ‘‘விபா⁴வேதி சாதி அத்தோ²’’தி. அனேகத்த²த்தா வா தா⁴தூனம் விபா⁴வனத்த²தா சக்கு²-ஸத்³த³ஸ்ஸ த³ட்ட²ப்³பா³. ரத்தது³ட்டா²தி³காலேஸு ககண்டகரூபம் விய உத்³த³ரூபம் விய ச வண்ணவிகாரம் ஆபஜ்ஜமானம் ரூபம் ஹத³யங்க³தபா⁴வம் ரூபயதி ரூபமிவ பகாஸம் கரோதி, ஸவிக்³க³ஹமிவ கத்வா த³ஸ்ஸேதீதி அத்தோ². வித்தா²ரணம் வா ரூப-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தோ², வித்தா²ரணஞ்ச பகாஸனமேவாதி ஆஹ ‘‘பகாஸேதீ’’தி. அனேகத்த²த்தா வா தா⁴தூனம் பகாஸனத்தோ²யேவ ரூப-ஸத்³தோ³ த³ட்ட²ப்³போ³, வண்ணவாசகஸ்ஸ ரூப-ஸத்³த³ஸ்ஸ ரூபயதீதி நிப்³ப³சனம், ரூபவாசகஸ்ஸ ருப்பதீதி அயம் விஸேஸோ.

உதா³ஹரீயதீதி வுச்சதீதி-அத்தே² வசனமேவ க³ஹிதம் ஸியா, ந ச வசன-ஸத்³தோ³யேவ ஏத்த² ஸத்³தோ³, அத² கோ² ஸப்³போ³பி ஸோதவிஞ்ஞேய்யோதி ஸப்பதீதி ஸகேஹி பச்சயேஹி ஸப்பீயதி ஸோதவிஞ்ஞேய்யபா⁴வம் க³மீயதீதி அத்தோ². ஸூசயதீதி அத்தனோ வத்து²ம் க³ந்த⁴வஸேன அபாகடம் ‘‘இத³ம் ஸுக³ந்த⁴ம் து³க்³க³ந்த⁴’’ந்தி பகாஸேதி, படிச்ச²ன்னம் வா புப்பா²தி³வத்து²ம் ‘‘ஏத்த² புப்ப²ம் அத்தி² சம்பகாதி³, ப²லமத்தி² அம்பா³தீ³’’தி பேஸுஞ்ஞம் கரோந்தம் விய ஹோதீதி அத்தோ². ரஸக்³க³ஹணமூலகத்தா ஆஹாரஜ்ஜோ²ஹரணஸ்ஸ ஜீவிதஹேதும்ஹி ஆஹாரரஸே நின்னதாய ஜீவிதம் அவ்ஹாயதீதி ஜிவ்ஹா வுத்தா நிருத்திலக்க²ணேன. குச்சி²தானம் ஸாஸவத⁴ம்மானம் ஆயோதி விஸேஸேன காயோ வுத்தோ அனுத்தரியஹேதுபா⁴வம் அனாக³ச்ச²ந்தேஸு காமராக³னிதா³னகம்மஜனிதேஸு காமராக³ஸ்ஸ ச விஸேஸபச்சயேஸு கா⁴னஜிவ்ஹாகாயேஸு காயஸ்ஸ விஸேஸதரஸாஸவபச்சயத்தா. தேன ஹி போ²ட்ட²ப்³ப³ம் அஸ்ஸாதே³ந்தா ஸத்தா மேது²னம்பி ஸேவந்தி. உப்பத்திதே³ஸோதி உப்பத்திகாரணந்தி அத்தோ². காயிந்த்³ரியவத்து²கா வா சத்தாரோ க²ந்தா⁴ ப³லவகாமாஸவாதி³ஹேதுபா⁴வதோ விஸேஸேன ‘‘ஸாஸவா’’தி வுத்தா, தேஸம் உப்பஜ்ஜனட்டா²னந்தி அத்தோ². அத்தனோ லக்க²ணம் தா⁴ரயந்தீதி யே விஸேஸலக்க²ணேன ஆயதனஸத்³த³பரா வத்தப்³பா³, தே சக்கா²த³யோ ததா² வுத்தாதி அஞ்ஞே மனோகோ³சரபூ⁴தா த⁴ம்மா ஸாமஞ்ஞலக்க²ணேனேவ ஏகாயதனத்தம் உபனேத்வா வுத்தா. ஓளாரிகவத்தா²ரம்மணமனனஸங்கா²தேஹி விஸயவிஸயிபா⁴வேஹி புரிமானி பாகடானீதி ததா² அபாகடா ச அஞ்ஞே மனோகோ³சரா ந அத்தனோ ஸபா⁴வம் ந தா⁴ரேந்தீதி இமஸ்ஸத்த²ஸ்ஸ தீ³பனத்தோ² த⁴ம்ம-ஸத்³தோ³தி.

வாயமந்தீதி அத்தனோ கிச்சம் கரோந்திச்சேவ அத்தோ². இமஸ்மிஞ்ச அத்தே² ஆயதந்தி ஏத்தா²தி ஆயதனந்தி அதி⁴கரணத்தோ² ஆயதன-ஸத்³தோ³, து³தியததியேஸு கத்துஅத்தோ². தே சாதி சித்தசேதஸிகத⁴ம்மே. தே ஹி தம்தம்த்³வாராரம்மணேஸு ஆயந்தி ஆக³ச்ச²ந்தி பவத்தந்தீதி ஆயாதி. வித்தா²ரேந்தீதி புப்³பே³ அனுப்பன்னத்தா லீனானி அபாகடானி புப்³ப³ந்ததோ உத்³த⁴ம் பஸாரேந்தி பாகடானி கரோந்தி உப்பாதே³ந்தீதி அத்தோ².

ருள்ஹீவஸேன ஆயதன-ஸத்³த³ஸ்ஸத்த²ம் வத்தும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தம் நிஸ்ஸிதத்தாதி ஏத்த² மனோ மனோவிஞ்ஞாணாதீ³னம் சித்தசேதஸிகானம் நிஸ்ஸயபச்சயோ ந ஹோதீதி தஸ்ஸ நேஸம் த்³வாரபா⁴வோ நிஸ்ஸயபா⁴வோதி த³ட்ட²ப்³போ³. அத்த²தோதி வசனத்த²தோ, ந வசனீயத்த²தோ. வசனத்தோ² ஹேத்த² வுத்தோ ‘‘சக்க²தீ’’திஆதி³னா, ந வசனீயத்தோ² ‘‘யம் சக்கு² சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய பஸாதோ³’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 597) வியாதி.

தாவத்வதோதி அனூனாதி⁴கபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. தத்த² த்³வாத³ஸாயதனவினிமுத்தஸ்ஸ கஸ்ஸசி த⁴ம்மஸ்ஸ அபா⁴வா அதி⁴கபா⁴வதோ சோத³னா நத்தி², ஸலக்க²ணதா⁴ரணம் பன ஸப்³பே³ஸம் ஸாமஞ்ஞலக்க²ணந்தி ஊனசோத³னா ஸம்ப⁴வதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘சக்கா²த³யோபி ஹீ’’திஆதி³. அஸாதா⁴ரணந்தி சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் அஸாதா⁴ரணம். ஸதிபி அஸாதா⁴ரணாரம்மணபா⁴வே சக்கா²தீ³னம் த்³வாரபா⁴வேன க³ஹிதத்தா த⁴ம்மாயதனே அக்³க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். த்³வாராரம்மணபா⁴வேஹி வா அஸாதா⁴ரணதம் ஸந்தா⁴ய ‘‘அஸாதா⁴ரண’’ந்தி வுத்தம்.

யேபு⁴ய்யஸஹுப்பத்திஆதீ³ஹி உப்பத்திக்கமாதி³அயுத்தி யோஜேதப்³பா³. அஜ்ஜ²த்திகேஸு ஹீதி ஏதேன அஜ்ஜ²த்திகபா⁴வேன விஸயிபா⁴வேன ச அஜ்ஜ²த்திகானம் பட²மம் தே³ஸேதப்³ப³தம் த³ஸ்ஸேதி. தேஸு ஹி பட²மம் தே³ஸேதப்³பே³ஸு பாகடத்தா பட²மதரம் சக்கா²யதனம் தே³ஸிதந்தி. ததோ கா⁴னாயதனாதீ³னீதி ஏத்த² ப³ஹூபகாரத்தாபா⁴வேன சக்கு²ஸோதேஹி புரிமதரம் அதே³ஸேதப்³பா³னி ஸஹ வத்தும் அஸக்குணேய்யத்தா ஏகேன கமேன தே³ஸேதப்³பா³னீதி கா⁴னாதி³க்கமேன தே³ஸிதானீதி அதி⁴ப்பாயோ. அஞ்ஞதா²பி ஹி தே³ஸிதேஸு ந ந ஸக்கா சோதே³தும், ந ச ஸக்கா ஸோதே⁴தப்³பா³னி ந தே³ஸேதுந்தி. கோ³சரோ விஸயோ ஏதஸ்ஸாதி கோ³சரவிஸயோ, மனோ. கஸ்ஸ பன கோ³சரோ ஏதஸ்ஸ விஸயோதி? சக்கா²தீ³னம் பஞ்சன்னம்பி. விஞ்ஞாணுப்பத்திகாரணவவத்தா²னதோதி ஏதேன ச சக்கா²தி³அனந்தரம் ரூபாதி³வசனஸ்ஸ காரணமாஹ.

பச்சயபே⁴தோ³ கம்மாதி³பே⁴தோ³. நிரயாதி³கோ அபதா³தி³க³தினானாகரணஞ்ச க³திபே⁴தோ³. ஹத்தி²அஸ்ஸாதி³கோ க²த்தியாதி³கோ ச நிகாயபே⁴தோ³. தம்தம்ஸத்தஸந்தானபே⁴தோ³ புக்³க³லபே⁴தோ³. யா ச சக்கா²தீ³னம் வத்தூ²னம் அனந்தபே⁴த³தா வுத்தா, ஸோயேவ ஹத³யவத்து²ஸ்ஸ ச பே⁴தோ³ ஹோதி. ததோ மனாயதனஸ்ஸ அனந்தப்பபே⁴த³தா யோஜேதப்³பா³ து³க்கா²படிபதா³தி³தோ ஆரம்மணாதி⁴பதிஆதி³பே⁴த³தோ ச. இமஸ்மிம் ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயே விபஸ்ஸனா வுத்தாதி விபஸ்ஸனுபக³மனஞ்ச விஞ்ஞாணம் க³ஹேத்வா ஏகாஸீதிபே⁴த³தா மனாயதனஸ்ஸ வுத்தா நித்³தே³ஸவஸேன. நீலம் நீலஸ்ஸேவ ஸபா⁴க³ம், அஞ்ஞம் விஸபா⁴க³ம், ஏவம் குஸலஸமுட்டா²னாதி³பே⁴தே³ஸு யோஜேதப்³ப³ம். தேபூ⁴மகத⁴ம்மாரம்மணவஸேனாதி புப்³பே³ வுத்தம் சக்கா²தி³வஜ்ஜம் த⁴ம்மாரம்மணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

ஸபரிப்ப²ந்த³கிரியாவஸேன ஈஹனம் ஈஹா. சிந்தனவஸேன ப்³யாபாரகரணம் ப்³யாபாரோ. தத்த² ப்³யாபாரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ந ஹி சக்கு² ரூபாதீ³னம் ஏவம் ஹோதீ’’தி. ஈஹம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ந ச தானீ’’திஆதி³. உப⁴யம்பி பன ஈஹா ச ஹோதி ப்³யாபாரோ சாதி உப்படிபாடிவசனம். த⁴ம்மதாவாதி ஸபா⁴வோவ, காரணஸமத்த²தா வா. ஈஹாப்³யாபாரரஹிதானம் த்³வாராதி³பா⁴வோ த⁴ம்மதா. இமஸ்மிஞ்ச அத்தே² யந்தி ஏதஸ்ஸ யஸ்மாதி அத்தோ². புரிமஸ்மிம் ஸம்ப⁴வனவிஸேஸனம் யம்-ஸத்³தோ³. ‘‘ஸுஞ்ஞோ கா³மோதி கோ², பி⁴க்க²வே, ச²ன்னேதம் அஜ்ஜ²த்திகானம் ஆயதனானம் அதி⁴வசன’’ந்தி (ஸம். நி. 4.238) வசனதோ ஸுஞ்ஞகா³மோ விய த³ட்ட²ப்³பா³னி. அன்னபானஸமோஹிதந்தி க³ஹிதே ஸுஞ்ஞகா³மே யஞ்ஞதே³வ பா⁴ஜனம் பராமஸீயதி, தம் தம் ரித்தகம்யேவ பராமஸீயதி, ஏவம் து⁴வாதி³பா⁴வேன க³ஹிதானி உபபரிக்கி²யமானானி ரித்தகானேவ ஏதானி தி³ஸ்ஸந்தீதி. சக்கா²தி³த்³வாரேஸு அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸுப்பாத³கபா⁴வேன ரூபாதீ³னி சக்கா²தீ³னம் அபி⁴கா⁴தகானீதி வுத்தானி. அஹிஸுஸுமாரபக்கி²குக்குரஸிங்கா³லமக்கடா ச² பாணகா. விஸமபி³லாகாஸகா³மஸுஸானவனானி தேஸம் கோ³சரா. தத்த² விஸமாதி³அஜ்ஜா²ஸயேஹி சக்கா²தீ³ஹி விஸமபா⁴வபி³லாகாஸகா³மஸுஸானஸன்னிஸ்ஸிதஸதி³ஸுபாதி³ன்னத⁴ம்மவனபா⁴வேஹி அபி⁴ரமிதத்தா ரூபாதீ³னம்பி விஸமாதி³ஸதி³ஸதா யோஜேதப்³பா³.

ஹுத்வா அபா⁴வட்டே²னாதி இத³ம் இதரேஸம் சதுன்னம் ஆகாரானம் ஸங்க³ஹகத்தா விஸும் வுத்தம். ஹுத்வா அபா⁴வாகாரோ ஏவ ஹி உப்பாத³வயத்தாகாராத³யோதி. தத்த² ஹுத்வாதி ஏதேன புரிமந்தவிவித்ததாபுப்³ப³கம் மஜ்ஜே² விஜ்ஜமானதம் த³ஸ்ஸேதி, தம் வத்வா அபா⁴வவசனேன மஜ்ஜே² விஜ்ஜமானதாபுப்³ப³கம், அபரந்தே அவிஜ்ஜமானதம், உப⁴யேனபி ஸதா³ அபா⁴வோ அனிச்சலக்க²ணந்தி த³ஸ்ஸேதி. ஸபா⁴வவிஜஹனம் விபரிணாமோ, ஜராப⁴ங்கே³ஹி வா பரிவத்தனம், ஸந்தானவிகாராபத்தி வா. ஸதா³ அபா⁴வேபி சிரட்டா²னம் ஸியாதி தம்னிவாரணத்த²ம் ‘‘தாவகாலிகதோ’’தி ஆஹ. உப்பாத³வயஞ்ஞத²த்தரஹிதம் நிச்சம், ந இதரதா²தி நிச்சபடிக்கே²பதோ அனிச்சம், நிச்சபடிபக்க²தோதி அதி⁴ப்பாயோ.

ஜாதித⁴ம்மதாதீ³ஹி அனிட்ட²தா படிபீளனம். படிபீளனட்டே²னாதி ச யஸ்ஸ தம் பவத்ததி, தம் புக்³க³லம் படிபீளனதோ, ஸயம் வா ஜராதீ³ஹி படிபீளனத்தாதி அத்தோ². பரித்தட்டி²திகஸ்ஸபி அத்தனோ விஜ்ஜமானக்க²ணே உப்பாதா³தீ³ஹி அபி⁴ண்ஹம் ஸம்படிபீளனத்தா ‘‘அபி⁴ண்ஹஸம்படிபீளனதோ’’தி புரிமம் ஸாமஞ்ஞலக்க²ணம் விஸேஸேத்வா வத³தி, புக்³க³லஸ்ஸ பீளனதோ து³க்க²மம். ஸுக²படிபக்க²பா⁴வதோ து³க்க²ம் ஸுக²ம் படிக்கி²பதி நிவாரேதி, து³க்க²வசனம் வா அத்த²தோ ஸுக²ம் படிக்கி²பதீதி ஆஹ ‘‘ஸுக²படிக்கே²பதோ’’தி.

நத்தி² ஏதஸ்ஸ வஸவத்தனகோ, நாபி இத³ம் வஸவத்தனகந்தி அவஸவத்தனகம், அத்தனோ பரஸ்மிம் பரஸ்ஸ ச அத்தனி வஸவத்தனபா⁴வோ வா வஸவத்தனகம், தம் ஏதஸ்ஸ நத்தீ²தி அவஸவத்தனகம், அவஸவத்தனகஸ்ஸ அவஸவத்தனகோ வா அத்தோ² ஸபா⁴வோ அவஸவத்தனகட்டோ², இத³ஞ்ச ஸாமஞ்ஞலக்க²ணம். தேனாதி பரஸ்ஸ அத்தனி வஸவத்தனாகாரேன ஸுஞ்ஞம். இமஸ்மிஞ்ச அத்தே² ஸுஞ்ஞதோதி ஏதஸ்ஸேவ விஸேஸனம் ‘‘அஸ்ஸாமிகதோ’’தி. அத² வா ‘‘யஸ்மா வா ஏதம்…பே… மா பாபுணாதூ’’தி ஏவம் சிந்தயமானஸ்ஸ கஸ்ஸசி தீஸு டா²னேஸு வஸவத்தனபா⁴வோ நத்தி², ஸுஞ்ஞம் தம் தேன அத்தனோயேவ வஸவத்தனாகாரேனாதி அத்தோ². ந இத³ம் கஸ்ஸசி காமகாரியம், நாபி ஏதஸ்ஸ கிஞ்சி காமகாரியம் அத்தீ²தி அகாமகாரியம். ஏதேன அவஸவத்தனத்த²ம் விஸேஸேத்வா த³ஸ்ஸேதி.

விப⁴வக³தி வினாஸக³மனம். ஸந்ததியம் ப⁴வந்தருப்பத்தியேவ ப⁴வஸங்கந்திக³மனம். ஸந்ததியா யதா²பவத்தாகாரவிஜஹனம் பகதிபா⁴வவிஜஹனம். ‘‘சக்கு² அனிச்ச’’ந்தி வுத்தே சக்கு²அனிச்ச-ஸத்³தா³னம் ஏகத்த²த்தா அனிச்சானம் ஸேஸத⁴ம்மானம்பி சக்கு²பா⁴வோ ஆபஜ்ஜதீதி ஏதிஸ்ஸா சோத³னாய நிவாரணத்த²ம் விஸேஸஸாமஞ்ஞலக்க²ணவாசகானஞ்ச ஸத்³தா³னம் ஏகதே³ஸஸமுதா³யபோ³த⁴னவிஸேஸம் தீ³பேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³மாஹ.

கிம் த³ஸ்ஸிதந்தி விபஸ்ஸனாசாரம் கதே²ந்தேன கிம் லக்க²ணம் த³ஸ்ஸிதந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘கதமா சானந்த³, அனத்தஸஞ்ஞா? இதா⁴னந்த³, பி⁴க்கு² அரஞ்ஞக³தோ வா ருக்க²மூலக³தோ வா ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோ வா இதி படிஸஞ்சிக்க²தி ‘சக்கு² அனத்தா’தி…பே… ‘த⁴ம்மா அனத்தா’தி. இதி இமேஸு ச²ஸு அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரேஸு ஆயதனேஸு அனத்தானுபஸ்ஸீ விஹரதீ’’தி (அ. நி. 10.60) அவிஸேஸேஸு ஆயதனேஸு அனத்தானுபஸ்ஸனா வுத்தாதி காரணபூ⁴தானம் சக்கா²தீ³னம், ப²லபூ⁴தானஞ்ச சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் காரணப²லமத்ததாய அனத்ததாய அனத்தலக்க²ணவிபா⁴வனத்தா²ய ஆயதனதே³ஸனாதி ஆஹ ‘‘த்³வாத³ஸன்னம்…பே… அனத்தலக்க²ண’’ந்தி. யதி³பி அனிச்சது³க்க²லக்க²ணானி ஏத்த² த³ஸ்ஸிதானி, தேஹி ச அனத்தலக்க²ணமேவ விஸேஸேன த³ஸ்ஸிதந்தி அதி⁴ப்பாயோ. வேதி சாதி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ ஸமாபனத்தோ². இச்சஸ்ஸாதி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ யதா²ஸமாபிதஸ்ஸ ஆரோபேதப்³ப³தோ³ஸஸ்ஸ நித³ஸ்ஸனத்தோ². ஏவந்தி ‘‘சக்கு² அத்தா’’தி ஏவம் வாதே³ ஸதீதி அத்தோ². இச்சஸ்ஸாதி வா இதி-ஸத்³தோ³ ‘‘இதி வத³ந்தஸ்ஸா’’தி பரவாதி³ஸ்ஸ தோ³ஸலக்க²ணாகாரனித³ஸ்ஸனத்தோ². ஏவந்தி தோ³ஸக³மனப்பகாரனித³ஸ்ஸனத்தோ². ரூபே அத்தனி ‘‘ஏவம் மே ரூபம் ஹோதூ’’தி அத்தனியே விய ஸாமினித்³தே³ஸாபத்தீதி சே? ந, ‘‘மம அத்தா’’தி க³ஹிதத்தா. ‘‘மம அத்தா’’தி ஹி க³ஹிதம் ரூபம் வஸவத்திதாய ‘‘ஏவம் மே ஹோதூ’’தி இச்சி²யமானஞ்ச ததே²வ ப⁴வேய்ய, இச்ச²தோபி ஹி தஸ்ஸ ரூபஸங்கா²தோ அத்தா அவஸவத்தி சாதி. ஆபா³தா⁴யாதி ஏவம் து³க்கே²ன. பஞ்ஞாபனந்தி பரேஸம் ஞாபனம். அனத்தலக்க²ணபஞ்ஞாபனஸ்ஸ அஞ்ஞேஸம் அவிஸயத்தா அனத்தலக்க²ணதீ³பகானம் அனிச்சது³க்க²லக்க²ணானஞ்ச பஞ்ஞாபனஸ்ஸ அவிஸயதா த³ஸ்ஸிதா ஹோதி.

ஏவம் பன து³ப்பஞ்ஞாபனதா ஏதேஸம் து³ரூபட்டா²னதாய ஹோதீதி தேஸம் அனுபட்ட²ஹனகாரணம் புச்ச²ந்தோ ஆஹ ‘‘இமானி பனா’’திஆதி³. டா²னாதீ³ஸு நிரந்தரம் பவத்தமானஸ்ஸ ஹேட்டா² வுத்தஸ்ஸ அபி⁴ண்ஹஸம்படிபீளனஸ்ஸ. தா⁴துமத்ததாய சக்கா²தீ³னம் ஸமூஹதோ வினிப்³பு⁴ஜ்ஜனம் நானாதா⁴துவினிப்³போ⁴கோ³. க⁴னேனாதி சத்தாரிபி க⁴னானி க⁴னபா⁴வேன ஏகத்தம் உபனேத்வா வத³தி. பஞ்ஞாயேவ ஸந்ததிவிகோபனாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யாதா²வஸரஸதோதி அவிபரீதஸபா⁴வதோ. ஸபா⁴வோ ஹி ரஸியமானோ அவிரத்³த⁴படிவேதே⁴ன அஸ்ஸாதி³யமானோ ‘‘ரஸோ’’தி வுச்சதி. அனிச்சாதீ³ஹி அனிச்சலக்க²ணாதீ³னம் அஞ்ஞத்த² வசனம் ருப்பனாதி³வஸேன பவத்தரூபாதி³க்³க³ஹணதோ விஸிட்ட²ஸ்ஸ அனிச்சாதி³க்³க³ஹணஸ்ஸ ஸப்³பா⁴வா. ந ஹி நாமரூபபரிச்சே²த³மத்தேன கிச்சஸித்³தி⁴ ஹோதி, அனிச்சாத³யோ ச ரூபாதீ³னம் ஆகாரா த³ட்ட²ப்³பா³. தே பனாகாரா பரமத்த²தோ அவிஜ்ஜமானா ரூபாதீ³னம் ஆகாரமத்தாயேவாதி கத்வா அட்ட²ஸாலினியம் (த⁴. ஸ. அட்ட². 350) லக்க²ணாரம்மணிகவிபஸ்ஸனாய க²ந்தா⁴ரம்மணதா வுத்தாதி அதி⁴ப்பாயமத்தே டா²தும் யுத்தம், நாதிதா⁴விதும். ‘‘அனிச்ச’’ந்தி ச க³ண்ஹந்தோ ‘‘து³க்க²ம் அனத்தா’’தி ந க³ண்ஹாதி, ததா² து³க்கா²தி³க்³க³ஹணே இதரஸ்ஸாக³ஹணம். அனிச்சாதி³க்³க³ஹணானி ச நிச்சஸஞ்ஞாதி³னிவத்தனகானி ஸத்³தா⁴ஸமாதி⁴பஞ்ஞிந்த்³ரியாதி⁴கானி திவித⁴விமோக்க²முக²பூ⁴தானி. தஸ்மா ஏதேஸம் ஆகாரானம் பரிக்³க³ய்ஹமானானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் விஸேஸோ ச அத்தீ²தி தீணி லக்க²ணானி வுத்தானி.

ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயவண்ணனா நிட்டி²தா.