2. ஆயதனவிப⁴ங்கோ³

1. ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயவண்ணனா

154. அஸாதா⁴ரணதோதி ஆவேணிகதோ. தம் நேஸம் அஸாதா⁴ரணபா⁴வம் விபக்க²வஸேன பதிட்டா²பேதும் ஸாதா⁴ரணம் உதா³ஹரணவஸேன த³ஸ்ஸேதி ‘‘ஆயதனஸத்³த³த்தோ² வியா’’தி. அத² வா சக்கா²தி³அத்தோ² ஏவ சக்கா²தி³ஸத்³த³விஸேஸிதோ ஆயதனத்தோ²தி தம் தாதி³ஸம் ஆயதனத்த²ம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஆயதனஸத்³த³த்தோ² விய அஸாதா⁴ரணதோ’’தி.

யதி³ விஸயஸ்ஸாத³னத்தோ² சக்கு²-ஸத்³தோ³, ஸோதாதீ³னம்பி அயம் ஸமஞ்ஞா ஸியாதி அதிப்பஸங்க³ம் பரிஹரந்தோ ‘‘ஸதிபீ’’திஆதி³மாஹ. து³தியே அத்த²விகப்பே சக்க²தீதி விஞ்ஞாணாதி⁴ட்டி²தம் ஸமவிஸமம் ஆசிக்க²தி, ஆசிக்க²ந்தம் விய, விபா⁴வேந்தம் விய வா ஹோதீதி அத்தோ². ரூபமிவ சக்கு²விஞ்ஞேய்யம் விய ஸவிக்³க³ஹமிவ ஸபி³ம்ப³கம் விய வண்ணவாசகோ ரூப-ஸத்³தோ³ அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘வித்தா²ரணம் வா ரூபஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தோ²’’தி.

வசனமேவாதி ஸவிஞ்ஞத்திகஸத்³த³மேவ. க³மீயதீதி உபனீயதி. அஜ்ஜோ²ஹரணஸ்ஸ ரஸக்³க³ஹணமூலதாவசனேன ரஸஸ்ஸ பரம்பராய ஜீவிதஹேதுதம் த³ஸ்ஸேதி. ரஸனிமித்தஞ்ஹி ரஸக்³க³ஹணம், ரஸக்³க³ஹணனிமித்தம் அஜ்ஜோ²ஹரணம், தம்னிமித்தம் ஜீவிதந்தி. ரஸக்³க³ஹணமூலதா ச அஜ்ஜோ²ஹரணஸ்ஸ யேபு⁴ய்யதோ வேதி³தப்³பா³. தி³ஸ்ஸதி அபதி³ஸ்ஸதி ஏதேன ப²லந்தி தே³ஸோ, ஹேதூதி ஆஹ ‘‘உப்பத்திதே³ஸோதி உப்பத்திகாரண’’ந்தி. ததா²தி சக்கா²யதனாதி³ப்பகாரேன. மனோகோ³சரபூ⁴தாதி மனஸோ ஏவ கோ³சரபூ⁴தா. ஸாமஞ்ஞலக்க²ணேனேவாதி அனுப⁴வனாதி³விஸேஸலக்க²ணம் அக்³க³ஹேத்வா த⁴ம்மபா⁴வஸங்கா²தஸாதா⁴ரணலக்க²ணேனேவ. ஏகாயதனத்தம் உபனேத்வா வுத்தா த்³வாத³ஸ ஏகஸபா⁴வத்தா பி⁴ந்தி³த்வா வசனே பயோஜனாபா⁴வா. த்³வாராலம்ப³னவிபா⁴க³த³ஸ்ஸனத்தா² ஹி ஆயதனதே³ஸனாதி.

புப்³ப³ந்ததோதி புரிமபா⁴க³தோ பாகபா⁴வதோ. பாகபா⁴வோ ஹி ஸபா⁴வத⁴ம்மானம் புப்³ப³ந்தோ, வித்³த⁴ம்ஸாபா⁴வோ அபரந்தோ.

நிவாஸட்டா²னாதீ³ஸு ஆயதன-ஸத்³தோ³ ந ஆயதனத்தா²தீ³ஸு விய பத³த்த²விவரணமுகே²ன பவத்தோ, அத² கோ² தஸ்மிம் தஸ்மிம் தே³வக⁴ராதி³கே நிருள்ஹதாய ஏவமத்தோ²தி ஆஹ ‘‘ருள்ஹிவஸேன ஆயதனஸத்³த³ஸ்ஸத்த²ம் வத்து’’ந்தி. மனோதி த்³வாரபூ⁴தமனோ. நிஸ்ஸயபா⁴வோதி ஏத்த² நிஸ்ஸயஸதி³ஸோ நிஸ்ஸயோ, ஸதி³ஸதா ச ப²லஸ்ஸ தப்படிப³த்³த⁴வுத்திதாய த³ட்ட²ப்³பா³. வசனீயத்தோ² பா⁴வத்தோ².

தாவத்வதோதி தத்தகதோ. ஊனசோத³னாதி த்³வாத³ஸதோ ஊனானி கஸ்மா ந வுத்தானீதி சோத³னா. யதி³ சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் அஸாதா⁴ரணம் த⁴ம்மஜாதம் த⁴ம்மாயதனம், ஏவம் ஸந்தே சக்கா²தீ³னம்பி த⁴ம்மாயதனபா⁴வோ ஸியாதி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஸதிபீ’’திஆதி³. த்³வாராரம்மணபா⁴வேஹீதி ந ஆரம்மணபா⁴வேனேவ அஸாதா⁴ரணம், அத² கோ² த்³வாராரம்மணபா⁴வேஹி அஸாதா⁴ரணம் ஸம்ப⁴வதீதி வசனஸேஸோ.

யேபு⁴ய்யஸஹுப்பத்திஆதீ³ஹீதி யேபு⁴ய்யேன சக்கா²யதனாதீ³னி கஸ்ஸசி கதா³சி ஏகதோ உப்பஜ்ஜந்தி. ‘‘காமதா⁴துயா உபபத்திக்க²ணே கஸ்ஸசி ஏகாத³ஸாயதனானி உப்பஜ்ஜந்தீ’’தி ஹி வுத்தம். தஸ்மா ஆயதனானம் உப்பத்திக்கமோ தாவ ந யுஜ்ஜதி, ந பஹானக்கமோ குஸலாப்³யாகதானம் அப்பஹாதப்³ப³தோ, ந படிபத்திக்கமோ அகுஸலானம், ஏகச்சஅப்³யாகதானஞ்ச அப்படிபஜ்ஜனீயதோ, ந பூ⁴மிக்கமோ அட்³டே⁴காத³ஸன்னம் ஆயதனானம் ஏகந்தகாமாவசரத்தா, இதரேஸம் சதுபூ⁴மிபரியாபன்னத்தா, ஏகச்சஸ்ஸ லோகுத்தரபா⁴வதோ ச. ஏவம் உப்பத்திக்கமாதி³அயுத்தியோஜனா வேதி³தப்³பா³. யேஸு விஜ்ஜமானேஸு அத்தபா⁴வஸ்ஸ பஞ்ஞாபனா, தே ‘‘மய்ஹம் சக்கு²’’ந்திஆதி³னா அதி⁴கஸினேஹவத்து²பூ⁴தா சக்கா²த³யோ யதா² அஜ்ஜ²த்திகதாய, ஏவம் த³ஸ்ஸனாதி³கிச்சகரஇந்த்³ரியதா ச பதா⁴னாதி ஆஹ ‘‘அஜ்ஜ²த்திகபா⁴வேன, விஸயிபா⁴வேன சா’’தி. கா⁴னாதி³க்கமேனாதி கா⁴னம் ஜிவ்ஹா காயோதி இமினா கமேன.

பச்சுப்பன்னாரம்மணத்தா வா சக்கா²தீ³னி பட²மம் வுத்தானி, மனோ பன கிஞ்சி பச்சுப்பன்னாரம்மணம், கிஞ்சி யாவனவத்தப்³பா³ரம்மணந்தி பச்சா² வுத்தம். பச்சுப்பன்னாரம்மணேஸுபி உபாதா³ரூபாரம்மணானி சத்தாரி பட²மம் வுத்தானி, ததோ பூ⁴தரூபாரம்மணம். உபாதா³ரூபாரம்மணேஸுபி தூ³ரதரே தூ³ரே, ஸீக⁴தரம் ஸீக⁴ஞ்ச ஆரம்மணஸம்படிச்ச²னதீ³பனத்த²ம் சக்கா²தீ³னம் தே³ஸனாக்கமோ. சக்கு²ஸோதத்³வயஞ்ஹி தூ³ரகோ³சரந்தி பட²மம் வுத்தம். தத்ராபி சக்கு² தூ³ரதரகோ³சரந்தி ஸப்³ப³பட²மம் வுத்தம். பஸ்ஸந்தோபி ஹி தூ³ரதரே நதி³ஸோதம் ந தஸ்ஸ ஸத்³த³ம் ஸுணாதி. கா⁴னஜிவ்ஹாஸுபி கா⁴னம் ஸீக⁴தரவுத்தீதி பட²மம் வுத்தம். புரதோ ட²பிதமத்தஸ்ஸ ஹி போ⁴ஜனஸ்ஸ க³ந்தோ⁴ க³ய்ஹதீதி. யதா²டா²னம் வா தேஸம் தே³ஸனாக்கமோ. இமஸ்மிஞ்ஹி ஸரீரே ஸப்³பு³பரி சக்கு²ஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னம், தஸ்ஸ அதோ⁴ ஸோதஸ்ஸ, தஸ்ஸ அதோ⁴ கா⁴னஸ்ஸ, தஸ்ஸ அதோ⁴ ஜிவ்ஹாய, ததா² காயஸ்ஸ யேபு⁴ய்யேன, மனோ பன அரூபீபா⁴வதோ ஸப்³ப³பச்சா² வுத்தோ. தம்தம்கோ³சரத்தா தஸ்ஸ தஸ்ஸானந்தரம் பா³ஹிராயதனானி வுத்தானீதி வுத்தோவாயமத்தோ²தி ஏவம்பி இமேஸம் கமோ வேதி³தப்³போ³.

ததோதி ஹத³யவத்து²பே⁴த³தோ. யஞ்ஹி ஹத³யவத்து²ம் நிஸ்ஸாய ஏகம் மனோவிஞ்ஞாணம் பவத்ததி, ந ததே³வ நிஸ்ஸாய அஞ்ஞம் பவத்ததி. நித்³தே³ஸவஸேனாதி ஸங்கே²பவித்தா²ரனித்³தே³ஸவஸேன. யோஜேதப்³ப³ம் ‘‘குஸலஸமுட்டா²னம் குஸலஸமுட்டா²னஸ்ஸ ஸபா⁴க³’’ந்திஆதி³னா.

ஸபா⁴வோதி விஸயிவிஸயபா⁴வோ, தத³பி⁴னிப்³ப³த்தியஞ்ச யோக்³யதா. காரணஸமத்த²தாதி காரணபூ⁴தா ஸமத்த²தா பச்சயபா⁴வோ. த்³வாராதி³பா⁴வோதி த்³வாராரம்மணே த்³வாரவுத்திபா⁴வோ. இமஸ்மிம் அத்தே²தி அனந்தரம் வுத்தஅத்தே². யஸ்மாதி யாய த⁴ம்மதாய யேன த்³வாராதி³பா⁴வேன காரணபூ⁴தேன. ஸம்ப⁴வனவிஸேஸனந்தி கிரியாய பராமஸனமாஹ. யம் ஸம்ப⁴வனம், த⁴ம்மதாவேஸாதி அத்தோ². ரித்தகானேவாதி து⁴வாதி³பா⁴வரித்தகானேவ. விஸமாதீ³ஸு அஜ்ஜா²ஸயோ ஏதேஸந்தி விஸமாதி³அஜ்ஜா²ஸயானி, விஸமாதி³அஜ்ஜா²ஸயானி விய ஹோந்தீதி விஸமாதி³அஜ்ஜா²ஸயானி, சக்கா²தீ³னி. விஸமபா⁴வ…பே… வனபா⁴வேஹீதி விஸமபா⁴வாதி³ஸன்னிஸ்ஸிதஅஹிஆதி³ஸதி³ஸுபாதி³ன்னத⁴ம்மேஹி சக்கா²தீ³ஹி, வனஸன்னிஸ்ஸிதமக்கடஸதி³ஸேன சித்தேன ச அபி⁴ரமிதத்தா. வனபா⁴வோதி ஹி வனஜ்ஜா²ஸயோதி அத்தோ².

புரிமந்தவிவித்ததாதி புப்³ப³பா⁴க³விரஹோ. உப்பாத³தோ புரிமகோட்டா²ஸோ ஹி இத⁴ புரிமந்தோ. அபரந்தேதி அபரபா⁴கே³, ப⁴ங்க³தோ உத்³த⁴ந்தி அத்தோ². உத³யப்³ப³யபரிச்சி²ன்னோ ஹி ஸபா⁴வத⁴ம்மோ. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘அனிதா⁴னக³தா ப⁴க்³கா³, புஞ்ஜோ நத்தி² அனாக³தே’’தி (மஹானி. 10). ஸதா³ அபா⁴வோதி ந ஸதா³ அபா⁴வபதிட்டா²பனம் ஸப்³ப³காலம்பி நத்தீ²தி, அத² கோ² உத³யப்³ப³யபரிச்சி²ன்னத்தா ஸதா³பா⁴வபடிக்கே²போதி ஆஹ ‘‘அனிச்சலக்க²ண’’ந்தி. ஸபா⁴வவிஜஹனந்தி ப⁴ங்க³ப்பத்திமாஹ. விபரிவத்தனம் உப்பாத³ஜராவத்தா²ஹி ஸந்தானம் வினா ந விகாராபத்தீதி ஆஹ ‘‘ஸந்தானவிகாராபத்தி வா’’தி.

ஜாதித⁴ம்மதாதீ³ஹீதி ஜாதிஜராப்³யாதி⁴மரணாதி³ஸபா⁴வதாஹி. அனிட்ட²தாதி ந இட்ட²தா, து³க்க²தாதி அத்தோ². புரிமம் ஸாமஞ்ஞலக்க²ணந்தி ‘‘படிபீளனட்டே²னா’’தி புப்³பே³ ஸாமஞ்ஞதோ வுத்தம் து³க்க²லக்க²ணம். பச்சயவஸேன து³க்க²னாகாரேன பவத்தமானானம் ஸபா⁴வத⁴ம்மானம் து³க்க²னம் புக்³க³லஸ்ஸேவ வஸேன து³க்க²மதாதி ஆஹ ‘‘புக்³க³லஸ்ஸ பீளனதோ து³க்க²ம’’ந்தி. து³க்க²வசனந்தி ‘‘து³க்க²’’ந்தி ஸத்து² வசனம்.

‘‘நத்தி² ஏதஸ்ஸ வஸவத்தகோ’’தி இமினா நத்தி² ஏதஸ்ஸ அத்தாதி அனத்தாதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி, ‘‘நாபி இத³ம் வஸவத்தக’’ந்தி இமினா பன ந அத்தாதி அனத்தாதி. அத்தனோதி நியகஜ்ஜ²த்தம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. பரஸ்மிந்தி ததோ அஞ்ஞஸ்மிம். பரஸ்ஸ ச அத்தனீதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. தம் ஏதஸ்ஸ நத்தீ²தி தம் யதா²வுத்தபரபரிகப்பிதம் வஸவத்தகம் ஏதஸ்ஸ சக்கா²தி³னோ நத்தி², ஏதேன சதுகோடிகஸுஞ்ஞதாய ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ‘‘ஸுஞ்ஞம் தம் தேன வஸவத்தனாகாரேனா’’தி இமினா உப⁴யதா²பி அவஸவத்தனட்டே² த³ஸ்ஸிதப்³பே³ தத்த² தாவ ஏகம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பரஸ்ஸா’’திஆதி³ம் வத்வா புன ‘‘அத² வா’’திஆதி³னா இதரம் த³ஸ்ஸேதி. ஸாமி ஏவ ஸாமிகோ, ந ஸாமிகோ அஸ்ஸாமிகோதி ஏவம் அத்தே² க³ய்ஹமானே ‘‘அஸ்ஸாமிகதோ’’தி பத³ஸ்ஸ ஸுஞ்ஞவிஸேஸனதாய பயோஜனம் நத்தி². காமகாரியந்தி யதா²காமகரணீயம். அவஸவத்தனத்த²ம் விஸேஸேத்வா த³ஸ்ஸேதி ஸமாஸத்³வயத்த²ஸங்க³ஹதோ.

ஸஸந்தானே த⁴ம்மானம் விஸதி³ஸுப்பத்தி இத⁴ பா⁴வஸங்கந்திக³மனம் நாமாதி ஆஹ ‘‘ஸந்ததியம் பா⁴வந்தருப்பத்தியேவா’’தி. ததா² விஸதி³ஸுப்பத்தியம் புரிமாகாரவிக³மோ பகதிபா⁴வவிஜஹனந்தி ஆஹ ‘‘ஸந்ததியா யதா²பவத்தாகாரவிஜஹன’’ந்தி. ப⁴வதீதி வா பா⁴வோ, அவத்தா²விஸேஸோ, தஸ்ஸ ஸங்கமனம் பா⁴வஸங்கந்தி. ஸபா⁴வத⁴ம்மோ ஹி உப்பாத³க்க²ணம் டி²திக்க²ணஞ்ச பத்வா பி⁴ஜ்ஜதீதி உப்பாதா³வத்தா²ய ஜராவத்த²ம், ததோ ப⁴ங்கா³வத்த²ம் ஸங்கமதீதி வுச்சதி. ததா² ஸங்கமதோ ச அத்தலாப⁴க்க²ணதோ உத்³த⁴ம் ஜராமரணேஹி தம்ஸபா⁴வபரிச்சாகோ³ பகதிபா⁴வவிஜஹனந்தி க²ணவஸேன சேதம் யோஜேதப்³ப³ம். புப்³பா³பரவஸேனாதி ச க²ணானம் புப்³பா³பரவஸேனாதி அத்தோ² ஸம்ப⁴வதி. ஏகத்த²த்தாதி ஸமானாதி⁴கரணத்தா, ந பன விஸேஸனவிஸேஸிதப்³ப³பா⁴வானம் ஏகத்தா. ‘‘சக்கு²ம் அனிச்ச’’ந்தி வுத்தே ‘‘அனிச்சம் சக்கு²’’ந்திபி வுத்தமேவ ஹோதீதி ‘‘யம் சக்கு², தம் அனிச்சம், யம் அனிச்சம், தம் சக்கு²’’ந்தி ஆபன்னமேவாதி ஆஹ ‘‘அனிச்சானம் ஸேஸத⁴ம்மானம்பி சக்கு²பா⁴வோ ஆபஜ்ஜதீ’’தி.

தேஹி ச அனிச்சது³க்க²லக்க²ணேஹி ச அனத்தலக்க²ணமேவ விஸேஸேன த³ஸ்ஸிதம் ‘‘யத³னிச்சம், தம் து³க்க²ம், யம் து³க்க²ம், தத³னத்தா’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 3.15, 45, 76, 85; 2.4.1, 2; படி. ம. 2.10) விய. தோ³ஸலக்க²ணாகாரனித³ஸ்ஸனத்தோ²தி தோ³ஸஸ்ஸ லக்கி²தப்³பா³காரனித³ஸ்ஸனத்தோ². ஏவம் து³க்கே²னாதி ஏவம் நானப்பகாரேன அக்கி²ரோகா³தி³து³க்கே²ன ஆபா³த⁴தாய. அனத்தலக்க²ணதீ³பகானந்தி அனத்ததாபஞ்ஞாபனஸ்ஸ ஜோதகானம் உபாயபூ⁴தானம். ந ஹி க⁴டபே⁴த³கண்டகவேதா⁴தி³வஸேன லப்³ப⁴மானா அனிச்சது³க்க²தா ஸத்தானம் ஏகந்ததோ அனத்ததாதி⁴க³மஹேதூ ஹோந்தி. பச்சயபடிப³த்³த⁴தாஅபி⁴ண்ஹஸம்படிபீளனாதி³வஸேன பன லப்³ப⁴மானா ஹோந்தி. ததா² ஹி சக்கா²தீ³னி கம்மாதி³மஹாபூ⁴தாதி³பச்சயபடிப³த்³த⁴வுத்தீனி, ததோ ஏவ அஹுத்வா ஸம்ப⁴வந்தி, ஹுத்வா படிவேந்தீதி அனிச்சானி, அபி⁴ண்ஹஸம்படிபீளிதத்தா து³க்கா²னி, ஏவம்பூ⁴தானி ச அவஸவத்தனதோ அனத்தகானீதி பரிக்³க³ஹே டி²தேஹி ஸமுபசிதஞாணஸம்பா⁴ரேஹி பஸ்ஸிதும் ஸக்கா.

கத²ம் பனேதேஸம் ஹுத்வா அபா⁴வோ ஜானிதப்³போ³தி? க²ணே க²ணே அஞ்ஞத²த்தத³ஸ்ஸனதோ. தம் கத²ம் ஞாயதீதி? யுத்திதோ. கா பனேத்த² யுத்தீதி? விஸேஸக்³க³ஹணம். யதி³ சக்கா²தீ³னம் க²ணே க²ணே அஞ்ஞத²த்தம் ந ஸியா, ப³ஹிபச்சயபே⁴தே³ யதி³த³ம் பச்சா² விஸேஸக்³க³ஹணம், தம் ந ஸியா. யஸ்ஸ ஹி தாதி³ஸம் க²ணே க²ணே அஞ்ஞத²த்தம் நத்தி², தஸ்ஸ அஸதி ப³ஹிபச்சயவிஸேஸே கத²ம் பச்சா² விஸேஸக்³க³ஹணம் ப⁴வேய்ய, ப⁴வதி ச விஸேஸக்³க³ஹணம். தஸ்மா அத்தி² நேஸம் க²ணே க²ணே அஞ்ஞத²த்தம் யம் ஸணிகம் ஸணிகம் வட்³டே⁴ந்தம் பச்சா² பாகடதரம் ஜாயதீதி. ததா² ஹி ஸரீரஸ்ஸ தாவ ஆனாபானானம் அனவத்தா²னதோ பரிஸ்ஸமதோ ச விஸேஸக்³க³ஹணம். அனவத்தி²தா ஹி அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா வாதா வாரேன வாரேன பவத்தனதோ. யதி³ ஹி அஸ்ஸஸிதே வா பஸ்ஸஸ்ஸிதே வா ஸரீரஸ்ஸ கோசி பச்சா² விஸேஸோ ந ஸியா, ந நேஸம் கோசி பே⁴தோ³ ஸியா, தி³ட்டோ² ச ஸோ. தஸ்மா அஸ்ஸஸிதம் ஸரீரம் அஞ்ஞதா² ஹோந்தம் கமேன தாதி³ஸம் அவத்த²ம் பாபுணாதி. யா பஸ்ஸாஸஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதி, பஸ்ஸஸிதே ச புன ததே²வ அஸ்ஸாஸஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதீதி ஆனாபானானம் அனவத்தா²னதோபி ஸரீரஸ்ஸ விஸேஸக்³க³ஹணம் அஞ்ஞத²த்தஸித்³தி⁴. ததா² பரிஸ்ஸமோபி அஸதி விஸேஸே பச்சா² ஸரீரஸ்ஸ ந ஸியா, யேனாயம் இரியாபத²ந்தராதீ³னி ஸேவனேன பரிஸ்ஸமவினோத³னம் கரோதி.

அத² வா ரூபாதி³பே⁴த³தோபி விஸேஸக்³க³ஹணம். ரூபக³ந்த⁴ரஸப²ஸ்ஸாதீ³னஞ்ஹி விஸேஸேன யோ ஸரீரே அனிந்த்³ரியப³த்³தே⁴ஸு ச கீ²ரூத³கவத்த²புப்ப²ப²லோஸதி⁴த⁴ஞ்ஞாதீ³னம் பச்சா² விஸேஸோ க³ய்ஹதி, ஸோ அஸதி ப³ஹிபச்சயவிஸேஸே நேஸம் ஜராதி³அவத்தா²ஸு வண்ணப³லாதி³பே⁴தோ³, ரஸவீரியவிபாகானுபா⁴வபே⁴தோ³ ச க²ணே க²ணே அஞ்ஞத²த்தம் வினா கத²முபலப்³பே⁴ய்ய. யம் பன தம் த⁴ம்மதாரூபம் ஸிலாதி³, தத்த² கத²ந்தி? தஸ்ஸாபி ஸீதுண்ஹஸம்ப²ஸ்ஸபே⁴த³தோ அத்தே²வ விஸேஸக்³க³ஹணம். தம் க²ணே க²ணே அஞ்ஞத²த்தம் வினா ந யுஜ்ஜதீதி. ஸதி ச ரூபாதி³பே⁴தே³ ஸித்³தோ⁴வ தம்னிஸ்ஸயமஹாபூ⁴தபே⁴தோ³பி. ந ஹி நிஸ்ஸயமஹாபூ⁴தபே⁴தே³ன வினா நிஸ்ஸிதபே⁴தோ³ ஸம்ப⁴வதீதி. ஏவம் தாவ ரூபத⁴ம்மானம் விஸேஸக்³க³ஹணதோ க²ணே க²ணே அஞ்ஞத²த்தம், ததோ ச ஹுத்வா அபா⁴வஸித்³தி⁴.

அரூபத⁴ம்மானம் பன ஆரம்மணாதி³பே⁴தே³ன விஸேஸக்³க³ஹணம். யத்த² யத்த² ஹி ஆரம்மணே அரூபத⁴ம்மா உப்பஜ்ஜந்தி, தத்த² தத்தே²வ தே பி⁴ஜ்ஜந்தி, ந அஞ்ஞம் ஸங்கமந்தி, ஆரம்மணத⁴ம்மா ச யதா²ஸகம் க²ணதோ உத்³த⁴ம் ந திட்ட²ந்தீதி. ஸ்வாயமத்தோ² பதீ³பாதி³உதா³ஹரணேன வேதி³தப்³போ³. அஞ்ஞே ஏவ ஹி க²ணே க²ணே ரூபாத³யோ பதீ³பஜாலாய, ததா² கீ²ரதா⁴ராதீ³ஸு பதந்தீஸு, வாயும்ஹி ச பஹரந்தே ஸம்ப²ஸ்ஸானி. யதா² சேதேஸம் க²ணே க²ணே அஞ்ஞத²த்தம், கிமங்க³ம் பன சித்தசேதஸிகானம். கிஞ்ச ஸத்³த³பே⁴த³தோ, ஸத்³த³விஸேஸதோபி தன்னிமித்தானம் சித்தசேதஸிகானம் க²ணே க²ணே அஞ்ஞத²த்தம், ததோ விஸேஸக்³க³ஹணம். பகு³ணஞ்ஹி க³ந்த²ம் ஸீக⁴ம் பரிவத்தேந்தஸ்ஸ சித்தஸமுட்டா²னானம் ஸத்³தா³னம் பே⁴தோ³ தி³ட்டோ². ந ஹி காரணபே⁴தே³ன வினா ப²லபே⁴தோ³ அத்தி². யதா² தம் வாதி³தஸத்³தா³னம், ஏவம் ஆரம்மணபே⁴தே³ன அரூபத⁴ம்மானம் விஸேஸக்³க³ஹணம். தேனேவ நேஸம் க²ணே க²ணே அஞ்ஞத²த்தம் வேதி³தப்³ப³ம். ஜாதிபூ⁴மிஸம்பயுத்தத⁴ம்மபே⁴தே³ன விஸேஸக்³க³ஹணேபி ஏஸேவ நயோ. ஏவம் ரூபாரூபத⁴ம்மானம் விஸேஸக்³க³ஹணதோ க²ணே க²ணே அஞ்ஞத²த்தஸித்³தி⁴. யதோ ஹுத்வா அபா⁴வதோ சக்கா²தீ³னி அனிச்சானீதி ஸித்³தா⁴னி, அனிச்சத்தா ஏவ அபி⁴ண்ஹஸம்படிபீளனதோ து³க்கா²னி, ததோ ச அவஸவத்தனதோ அனத்தகானி. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘யத³னிச்சம், தம் து³க்க²ம், யம் து³க்க²ம், தத³னத்தா’’தி (ஸம். நி. 3.15, 45, 76, 85; 2.4.1, 2; படி. ம. 2.10).

நிரந்தரம் பவத்தமானஸ்ஸாதி அபி⁴ண்ஹஸத்³த³த்த²ம் விஸேஸேத்வா வத³தி. தா⁴துமத்ததாயாதி தா⁴துமத்தபா⁴வேன. ஸமூஹதோதி ஸஸம்பா⁴ரசக்கா²தி³பிண்ட³தோ. ‘‘சக்கா²தீ³ன’’ந்தி இத³ம் ‘‘ஸமூஹதோ’’தி பத³ம் அபேக்கி²த்வா ஸம்ப³ந்தே⁴ ஸாமிவசனம், ‘‘வினிப்³பு⁴ஜன’’ந்தி பத³ம் அபேக்கி²த்வா கம்மத்தே²தி வேதி³தப்³ப³ம். சத்தாரிபி க⁴னானீதி ஸந்ததிஸமூஹகிச்சாரம்மணக⁴னானி. பவத்தரூபாதி³க்³க³ஹணதோதி ருப்பனாதி³வஸேன பவத்தஞ்ச தம் ரூபாதி³க்³க³ஹணஞ்சாதி பவத்தரூபாதி³க்³க³ஹணம், ததோதி யோஜேதப்³ப³ம். அனிச்சாதி³க்³க³ஹணஸ்ஸ ஸப்³பா⁴வாதி ரூபவேத³னாதி³ஞாணதோ பி⁴ன்னஸ்ஸ அனிச்சாதி³ஞாணஸ்ஸ லப்³ப⁴மானத்தா. தேன ஸதிபி ரூபாதி³அத்தா²னம் அனிச்சாதி³பா⁴வே ருப்பனாதி³பா⁴வதோ அனிச்சாதி³பா⁴வஸ்ஸ பே⁴த³மாஹ. இதா³னி தமேவ பே⁴த³ம் ஞாததீரணபரிஞ்ஞாவிஸயதாய பாகடம் காதும் ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³மாஹ. நாதிதா⁴விதுந்தி இத⁴ லக்க²ணலக்க²ணவந்தா பி⁴ன்னா வுத்தா. தத்த² லக்க²ணாரம்மணிகவிபஸ்ஸனாய க²ந்தா⁴ரம்மணதாவசனேன அபி⁴ன்னாதி அஞ்ஞமஞ்ஞவிரோதா⁴பாத³னேன அதிதா⁴விதும் ந யுத்தம். கஸ்மாதி சே? வுத்தம் ‘‘தே பனாகாரா’’திஆதி³. அதி⁴ப்பாயோபி சேத்த² லக்க²ணானம் ரூபாதி³ஆகாரமத்ததாவிபா⁴வனந்தி த³ட்ட²ப்³போ³. ‘‘அனிச்சம் து³க்க²ம் அனத்தா’’தி ஹி ஸங்கா²ரே ஸபா⁴வதோ ஸல்லக்கே²ந்தோயேவ லக்க²ணானி ச ஸல்லக்கே²தீதி. யதா² அனிச்சாதி³தோ அனிச்சதாதீ³னம் வுத்தனயேன பே⁴தோ³, ஏவம் அனிச்சதாதீ³னம்பி ஸதிபி லக்க²ணபா⁴வஸாமஞ்ஞே நானாஞாணகோ³சரதாய, நானாபடிபக்க²தாய, நானிந்த்³ரியாதி⁴கதாய ச விமோக்க²முக²த்தயபூ⁴தானம் அஞ்ஞமஞ்ஞபே⁴தோ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அனிச்சந்தி ச க³ண்ஹந்தோ’’திஆதி³மாஹ. தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயவண்ணனா

155. பச்சயயுக³ளவஸேனாதி அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரபச்சயத்³வயவஸேன. அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரவஸேன அப்³போ³காரதோதி அஜ்ஜ²த்திகவஸேன சேவ பா³ஹிரவஸேன ச அஸங்கரதோ.

167. விஸங்கா²ரனின்னஸ்ஸாதி நிப்³பா³னபோணஸ்ஸ. வினிமுத்தஸங்கா²ரஸ்ஸாதி ஸமுச்சே²த³படிபஸ்ஸத்³தி⁴விமுத்தீஹி ஸமுகே²ன, தப்படிப³த்³த⁴ச²ந்த³ராக³ப்பஹானேன ச ஸுட்டு² வினிமுத்தஸங்கா²ரஸ்ஸ பரமஸ்ஸாஸபா⁴வேன, க³திபா⁴வேன ச பதிட்டா²னபூ⁴தே. ‘‘நிப்³பா³னம் அரஹதோ க³தீ’’தி (படி. 339) ஹி வுத்தம். டி²திபா⁴வேனாதி ச பாடோ². தம்ஸச்சி²கரணாபா⁴வேதி தஸ்ஸ நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கரணாபா⁴வே. நீதோதி பாபிதோ, பகாஸிதோதி அத்தோ².

சுண்ணிதந்தி பே⁴தி³தம். த்வமேவ கிம் ந ஜானாஸீதி கிம் த்வம் ந ஜானாஸியேவாதி அத்தோ². ‘‘கிம் த்வம் ஏகம் நானம் ஜானாஸி, கிம் த்வம் ந ஜானாஸி ஏவா’’தி ஏவம் விக்கே²பம் கரோந்தம் பரவாதி³ம் ‘‘நனு ஞாதே’’திஆதி³னா ஸகவாதீ³ நிப³ந்த⁴தி. விப⁴ஜித்வாதி ‘‘ராகா³தீ³னம் கீ²ணந்தே உப்பன்னத்தா’’தி பா⁴வத்த²ம் விப⁴ஜித்வா. ராகா³தீ³னம் க²யா ந ஹோந்தீதி யோஜனா. ஸஸபா⁴வதா ச நிப்³பா³னஸ்ஸ ஆபன்னா ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

நிப்³பா³னாரம்மணகரணேன காரணபூ⁴தேன. ஹேதுஅத்தே² ஹி இத³ம் கரணவசனம். கிலேஸக்க²யமத்ததம் வா நிப்³பா³னஸ்ஸ இச்ச²தோ கிலேஸக்க²யேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி யோஜனா.

ஏவம் கிலேஸக்க²யமத்தே நிப்³பா³னே கே²பேதப்³பா³ கிலேஸா ப³ஹுவிதா⁴ நானப்பகாரா, மக்³கோ³ ச ஓதி⁴ஸோ கிலேஸே கே²பேதி. ஸ்வாயம் ‘‘கதமம் கிலேஸக்க²யம் நிப்³பா³னம் ஆரம்மணம் கத்வா கதமே கிலேஸே கே²பேதீ’’தி புரிமபுச்சா²த்³வயமேவ வத³தி. ததே³வாதி யம் ‘‘அவிஜ்ஜாதண்ஹானம் கிஞ்சி ஏகதே³ஸமத்தம்பீ’’தி வுத்தம், ததே³வ.

ஏத்த² ச யாயம் ‘‘கிலேஸக்க²யோவ நிப்³பா³ன’’ந்தி நிப்³பா³னஸ்ஸ அபா⁴வதாசோத³னா, தத்ராயம் ஆக³மதோ யுத்திதோ சஸ்ஸ பா⁴வாபா⁴வவிபா⁴வனா. தஞ்ஹி ப⁴க³வதா –

‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, அஜாதம் அபூ⁴தம் அகதம் அஸங்க²த’’ந்தி (உதா³. 73; இதிவு. 43).

‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, ததா³யதனம், யத்த² நேவ பத²வீ ந ஆபோ ந தேஜோ ந வாயோ’’தி (உதா³. 71) –

ச ஆதி³னா, ததா² –

‘‘க³ம்பீ⁴ரோ து³த்³த³ஸோ து³ரனுபோ³தோ⁴ ஸந்தோ பணீதோ அதக்காவசரோ நிபுணோ பண்டி³தவேத³னீயோ’’தி (ம. நி. 2.337; ஸம். நி. 1.172; மஹாவ. 7-8) –

‘‘அஸங்க²தஞ்ச வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி அஸங்க²தகா³மினிஞ்ச படிபத³ம், அனதம், அனாஸவம், ஸச்சம், பாரம், நிபுணம், ஸுது³த்³த³ஸம், அஜஜ்ஜரம், து⁴வம், அபலோகிதம், அனித³ஸ்ஸனம், நிப்பபஞ்சம், ஸந்தம், அமதம், பணீதம், ஸிவம், கே²மம், தண்ஹாக்க²யம், அச்ச²ரியம், அப்³பு⁴தம், அனீதிகம், அனீதிகத⁴ம்மம், நிப்³பா³னம், அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம், விராக³ம், ஸுத்³தி⁴ம், முத்திம், அனாலயம், தீ³பம், லேணம், தாணம், ஸரணம், பராயணஞ்ச வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி பராயணகா³மினிஞ்ச படிபத³’’ந்தி (ஸம். நி. 4.377) –

ஏவமாதீ³ஹி ச ஸுத்தபதே³ஹி ‘‘அப்பச்சயா த⁴ம்மா, அஸங்க²தா த⁴ம்மா (த⁴. ஸ. து³கமாதிகா 7), ஸப்³ப³ஞ்ச ரூபம் அஸங்க²தா ச தா⁴தூ’’திஆதீ³ஹி (த⁴. ஸ. 1192, 1198, 1200) அபி⁴த⁴ம்மபதே³ஸேஹி ச பரமத்த²பா⁴வேனேவ தே³ஸிதம். ந ஹி ஸபா⁴வவிரஹிதஸ்ஸ அபா⁴வமத்தஸ்ஸ க³ம்பீ⁴ராஸங்க²தாதி³பா⁴வோ அப்³யாகதத⁴ம்மாதி³பா⁴வோ ச யுத்தோ, வுத்தோ ச ஸோ. தஸ்மா ந அபா⁴வமத்தம் நிப்³பா³னம்.

அபி சாயம் அபா⁴வவாதீ³ ஏவம் புச்சி²தப்³போ³ – யதி³ கிலேஸாபா⁴வோ நிப்³பா³னம், ஸ்வாயமபா⁴வோ ஏகோ வா ஸியா அனேகோ வா? யதி³ ஏகோ, ஏகேனேவ மக்³கே³ன கதோ ஸச்சி²கதோ ச ஹோதீதி உபரிமானம் மக்³கா³னம் நிரத்த²கதா ஆபஜ்ஜதி. ந ஹி ஏகம் அனேகேஹி கம்மப்பவத்தேஹி ஸாதே⁴தப்³ப³ம் தி³ட்ட²ம். அத² ஸியா ஏகோவ ஸோ கிலேஸாபா⁴வோ, ந பன மக்³கே³ஹி காதப்³போ³, அத² கோ² ஸச்சி²காதப்³போ³தி. ஏவம் ஸதி ஸுட்டு²தரம் மக்³க³ஸ்ஸ நிரத்த²கதா ஆபஜ்ஜதி கிலேஸானம் அப்பஹானதோ. அகரோந்தோ ச மக்³கோ³ கிலேஸாபா⁴வம் தஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய கமத்த²ம் ஸாதே⁴ய்ய, அத² மக்³கா³னம் ஸம்யோஜனத்தயப்பஹானாதி³படினியதகிச்சதாய பஹாயகவிபா⁴கே³ன கிலேஸாபா⁴வபே⁴தோ³, ஏவம் ஸதி வினா ஸபா⁴வபே⁴த³ம் ப³ஹுபா⁴வோ நத்தீ²தி ப³ஹுபா⁴வதாபதே³ஸேனஸ்ஸ ஸஸபா⁴வதா ஆபன்னா. அதா²பி ஸியா ‘‘யேஸம் அபா⁴வோ, தேஸம் ப³ஹுபா⁴வேன ப³ஹுபா⁴வோபசாரோ’’தி, ஏவம் ஸதி யேஸம் அபா⁴வோ, தேஸம் ஸபா⁴வதாய ஸஸபா⁴வோபசாரோபி ஸியா. ததா² தேஸம் கிலேஸஸங்க²தாதி³தாய கிலேஸஸங்க²தாதி³பா⁴வா ச ஸியும், ந சேதம் யுத்தந்தி ந தேஸம் ப³ஹுபா⁴வோபசாரோ யுத்தோ. ஏகபா⁴வோபி சஸ்ஸ அஸபா⁴வதாய ஏவ வத்தும் ந ஸக்காதி சே? ந, அபா⁴வஸாமஞ்ஞதோ, அபா⁴வஸாமஞ்ஞேன அபே⁴த³ஸமஞ்ஞாய ஏகத்தனித்³தே³ஸோ. ஸதி ச ஏகத்தே புப்³பே³ வுத்ததோ³ஸானதிவத்தி.

ப³ஹுபா⁴வே ச ஸஸபா⁴வதா ஸித்³தா⁴. யதி³பி ஸியா யதா² ப³ஹுபா⁴வோ ஸஸபா⁴வதம், ஏவம் ஸாமஞ்ஞேன ஸஸபா⁴வதா ப³ஹுபா⁴வம் ந ப்³யபி⁴சரேய்யாதி ஸஸபா⁴வபக்கே²பி நிப்³பா³னஸ்ஸ ப³ஹுபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதீதி? தம் ந, கஸ்மா? ததா² ஸாமஞ்ஞாபே⁴த³தோ. ந ஹி ஏவம் வத்தும் லப்³பா⁴ யதா² க²ரபா⁴வோ ஸஸபா⁴வதம் ந ப்³யபி⁴சரதி, ஏவம் ஸஸபா⁴வதாபி க²ரபா⁴வம் ந ப்³யபி⁴சரேய்யாதி. ஏவஞ்ஹி ஸதி தத³ஞ்ஞஸப்³ப³த⁴ம்மாபா⁴வப்பஸங்கோ³ ஸியா, தஸ்மா ப³ஹுபா⁴வோ ஸஸபா⁴வதாபேக்கோ², ந ஸஸபா⁴வதா ப³ஹுபா⁴வாபேக்கா²தி ந ஸஸபா⁴வஸ்ஸ நிப்³பா³னஸ்ஸ ப³ஹுபா⁴வாபத்தி. ‘‘ஏகஞ்ஹி ஸச்சம் ந து³தீயமத்தி² (ஸு. நி. 890; மஹானி. 119), ஏகா நிட்டா² ந புது²னிட்டா²’’திஆதி³வசனதோ.

அபி சேத்த² கிலேஸாபா⁴வோ நாம ராகா³தீ³னம் ஸமுச்சே²தோ³ அச்சந்தப்பஹானம் அனுப்பாத³னிரோதோ⁴. தஸ்ஸ ச ஏகத்தே ஏகேனேவ மக்³கே³ன ஸாதே⁴தப்³ப³தா கிச்சவிஸேஸாபா⁴வதோதி த³ஸ்ஸனாதி³மக்³க³விபா⁴கோ³ ந ஸியா. இச்சி²தோ ச ஸோ ஓதி⁴ஸோவ கிலேஸானம் பஹாதப்³ப³த்தா. ஸோ ச மக்³க³விபா⁴கோ³ ஸத்³தா⁴தீ³னம் இந்த்³ரியானம் நாதிதிக்க²திக்க²திக்க²தரதிக்க²தமபா⁴வேன ஏகஸ்மிம்பி ஸமுச்சே²த³ப்பஹானயோக்³யபா⁴வே ஸச்சி²கிரியாவிஸேஸேன ஹோதீதி நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸஸபா⁴வதாயயேவ யுத்தோ. அபா⁴வோ பன கிலேஸானம் மக்³கே³ன காதப்³போ³ ஸியா ‘‘மா மக்³க³ஸ்ஸ நிரத்த²கதா அஹோஸீ’’தி, ந ஸச்சி²காதப்³போ³. கோ ஹி தஸ்ஸ ஸபா⁴வோ, யோ தேன ஸச்சி²கரியேய்ய. ஸோ ச கிலேஸாபா⁴வோ ஏகேனேவ மக்³கே³ன ஸாதே⁴தப்³போ³ ஸியா, ந சதூஹி ‘‘மா சதுபா⁴வனிப்³பா³னதாபத்தி, நிப்³பா³னவிஸேஸாபத்தி ச அஹோஸீ’’தி. ததோ த³ஸ்ஸனாதி³மக்³க³விபா⁴கோ³ ந ஸியாதி ஸப்³ப³ம் ஆவத்ததி.

யதி³ ச அபா⁴வோ பா⁴வஸ்ஸ ஸியாதி தஸ்ஸ பா⁴வத⁴ம்மதா இச்சி²தா, ஏவம் ஸதி யதா² ஸங்க²தத⁴ம்மஸ்ஸ தஸ்ஸ ஜராமரணாதீ³னம் விய ஸங்க²தத⁴ம்மதாபி ஆபன்னா, ஏவம் ப³ஹூனம் கிலேஸானம் த⁴ம்மஸ்ஸ தஸ்ஸ ப³ஹுபா⁴வாதி³ப்பஸங்கோ³பி து³ன்னிவாரோதி அதம்ஸபா⁴வஸ்ஸ அஸங்க²தஸ்ஸேகஸ்ஸ ஸஸபா⁴வஸ்ஸ நிப்³பா³னபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³.

யதி³ ஏவம் கஸ்மா ‘‘ராக³க்க²யோ தோ³ஸக்க²யோ மோஹக்க²யோ’’தி (ஸம். நி. 4.315, 330) வுத்தந்தி? க²யேன அதி⁴க³ந்தப்³ப³த்தா. க²யோ ஹி அரியமக்³கோ³. யதா²ஹ ‘‘க²யே ஞாணம், அனுப்பாதே³ ஞாண’’ந்தி (த⁴. ஸ. து³கமாதிகா 142). தேன ராகா³தி³க்க²யபரியாயேன அரியமக்³கே³ன அதி⁴க³ந்தப்³ப³தோ ‘‘பரமத்த²ம் க³ம்பீ⁴ரம் நிபுணம் து³த்³த³ஸம் து³ரனுபோ³த⁴ம் நிப்³பா³னம் ராகா³தி³க்க²யோ’’தி வுத்தம். ராகா³தி³ப்பஹானமுகே²ன வா ததா² பத்தப்³ப³தோ, யதா² அஞ்ஞத்தா²பி வுத்தம் ‘‘மத³னிம்மத்³த³னோ பிபாஸவினயோ’’திஆதி³ (அ. நி. 4.34; இதிவு. 90).

அபிச யதா² பரிஞ்ஞேய்யதாய ஸஉத்தரானம் காமானம் ரூபானஞ்ச படிபக்க²பூ⁴தம் தப்³பி³து⁴ரஸபா⁴வம் நிஸ்ஸரணம் பஞ்ஞாயதி, ஏவம் ஸஸபா⁴வானம் ஸப்³பே³ஸம்பி ஸங்க²தத⁴ம்மானம் படிபக்க²பூ⁴தேன தப்³பி³து⁴ரஸபா⁴வேன நிஸ்ஸரணேன ப⁴விதப்³ப³ம். யஞ்ச தன்னிஸ்ஸரணம், ஸா அஸங்க²தா தா⁴து. கிஞ்ச பி⁴ய்யோ – ஸங்க²தத⁴ம்மாரம்மணம் விபஸ்ஸனாஞாணம் அபி அனுலோமஞாணம் கிலேஸே தத³ங்க³வஸேன பஜஹதி, ந ஸமுச்சே²த³வஸேன பஜஹிதும் ஸக்கோதி. ததா² ஸம்முதிஸச்சாரம்மணம் பட²மஜ்ஜா²னாதீ³ஸு ஞாணம் விக்க²ம்ப⁴னவஸேனேவ கிலேஸே பஜஹதி, ந ஸமுச்சே²த³வஸேன. இதி ஸங்க²தத⁴ம்மாரம்மணஸ்ஸ, ஸம்முதிஸச்சாரம்மணஸ்ஸ ச ஞாணஸ்ஸ கிலேஸானம் ஸமுச்சே²த³ப்பஹானே அஸமத்த²பா⁴வதோ தேஸம் ஸமுச்சே²த³ப்பஹானகரஸ்ஸ அரியமக்³க³ஞாணஸ்ஸ தது³ப⁴யவிபரீதஸபா⁴வேன ஆரம்மணேன ப⁴விதப்³ப³ம், ஸா அஸங்க²தா தா⁴து. ததா² ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, அஜாதம் அபூ⁴தம் அகதம் அஸங்க²த’’ந்தி (உதா³. 73; இதிவு. 43) இத³ம் நிப்³பா³னஸ்ஸ பரமத்த²தோ அத்தி²பா⁴வஜோதகம் வசனம் அவிபரீதத்த²ம் ப⁴க³வதா பா⁴ஸிதத்தா. யஞ்ஹி ப⁴க³வதா பா⁴ஸிதம், தம் அவிபரீதத்த²ம் யதா² தம் ‘‘ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா அனிச்சா, ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா து³க்கா², ஸப்³பே³ த⁴ம்மா அனத்தா’’தி (த⁴. ப. 277-279; தே²ரகா³. 676-678; நேத்தி. 5), ததா² நிப்³பா³ன-ஸத்³தோ³ கத்த²சி விஸயே யதா²பூ⁴தபரமத்த²விஸயோ உபசாரவுத்திஸப்³பா⁴வதோ ஸேய்யதா²பி ஸீஹ-ஸத்³தோ³. அத² வா அத்தே²வ பரமத்த²தோ அஸங்க²தா தா⁴து இதரதப்³பி³பரீதவிமுத்திஸபா⁴வத்தா ஸேய்யதா²பி ‘‘பத²வீதா⁴து வேத³னா சா’’தி ஏவமாதீ³ஹி நயேஹி யுத்திதோபி அஸங்க²தாய தா⁴துயா பரமத்த²தோ அத்தி²பா⁴வோ வேதி³தப்³போ³.

அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. பஞ்ஹபுச்ச²கவண்ணனா

168. கிஞ்சீதி கிஞ்சி ஆரம்மணம். ஆலம்ப³னதோதி ஆரம்மணகரணதோ.

பஞ்ஹபுச்ச²கவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஆயதனவிப⁴ங்க³வண்ணனா நிட்டி²தா.