18. த⁴ம்மஹத³யவிப⁴ங்கோ³

1. ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகவாரவண்ணனா

978. ‘‘பஞ்சக்க²ந்தா⁴’’திஆதி³னா க²ந்தா⁴தீ³னம் தா⁴துஸம்ப⁴வபரியாபன்னபாதுபா⁴வ பூ⁴மந்தரதீஸு தா⁴தூஸுஉப்பாத³கதா³னாதி³குஸல கம்மதப்³பி³பாகஅபி⁴ஞ்ஞேய்யாதி³ஆரம்மணது³கத்³வயதி³ட்டா²தி³குஸலத்திகாதி³திகபஞ்சகரூபலோகியது³கத்³வயபே⁴த³பி⁴ன்னானம் நிரவஸேஸதோ ஸங்க³ஹிதத்தா து³தியவாராதீ³னஞ்ச ஏத்த² அனுப்பவேஸதோ ஸப்³ப³ஸாமஞ்ஞேன வுத்தோ பட²மோ ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகவாரோ நாம, து³தியோ உப்பத்தானுப்பத்தித³ஸ்ஸனவாரோ நாமாதி வுத்தம். தத்த² பன ‘‘காமதா⁴துயா கதி க²ந்தா⁴ கதி ஆயதனானீ’’திஆதி³னா (விப⁴. 991) தேஸம் அத்தி²தா ஏவ வுத்தா, கிரியாவிஸேஸஸ்ஸ அப்பயோகோ³ ‘‘அத்தி² ப⁴வதி ஸம்விஜ்ஜதீ’’தி ஸாமஞ்ஞகிரியாய விஞ்ஞேய்யபா⁴வதோ, தேனாயம் ‘‘ஸம்ப⁴வாஸம்ப⁴வத³ஸ்ஸனவாரோ’’தி வத்தும் யுத்தோ, சதுத்தோ² ச உபபத்திக்க²ணே உப்பத்தானுப்பத்தித³ஸ்ஸனவாரோதி தத்த² பாதுபா⁴வாபாதுபா⁴வவசனதோ.

979. யதா²புச்ச²ந்தி புச்சா²னுரூபம் அவிதத²ப்³யாகரணம் பரேஹி கதம்பி ஸப்³ப³ஞ்ஞுவசனம் விஞ்ஞாய கதத்தா ஸப்³ப³ஞ்ஞுப்³யாகரணமேவ நாம ஹோதி, கோ பன வாதோ³ ஸப்³ப³ஞ்ஞுனா ஏவ கதேதி அதி⁴ப்பாயோ.

2. உப்பத்தானுப்பத்திவாரவண்ணனா

991. காமதா⁴துஸம்பூ⁴தானஞ்சாதி இத்³தி⁴யா ரூபதா⁴துக³தானம் காமாவசரஸத்தானஞ்சாதி அத்தோ². கா⁴னாயதனாதீ³னம் அபா⁴வேனாதி ஏத்த² யதி³ தத³பா⁴வேன க³ந்தா⁴யதனாதீ³னி ஆயதனாதி³கிச்சம் ந கரோந்தி, அஸஞ்ஞஸத்தேஸு சக்கா²யதனஸ்ஸ அபா⁴வேன ரூபாயதனம் ஆயதனாதி³கிச்சம் ந கரேய்ய. ததோ ‘‘அஸஞ்ஞஸத்தானம் தே³வானம் உபபத்திக்க²ணே த்³வாயதனானி பாதுப⁴வந்தீ’’திஆதி³வசனம் ந வத்தப்³ப³ம் ஸியா. காமாவசராதி³ஓகாஸா தத்த² உப்பஜ்ஜமானஸத்தானம், தத்த² பரியாபன்னத⁴ம்மானம் வா அதி⁴ட்டா²னபா⁴வேன ‘‘தா⁴தூ’’தி வுச்சந்தி, ததா² யேஸு காமாவசராதி³ஸத்தனிகாயேஸு காமாவசராதி³ஸத்தா உப்பஜ்ஜந்தி, தேஸம் ஸத்தானம் உப்பத்தி ஏத்தா²தி ஸத்துப்பத்தீதி வுச்சமானா தே ஸத்தனிகாயா ச, ந பனேத்த² அபரியாபன்னோகாஸோ அபரியாபன்னஸத்தனிகாயோ ச அத்தி², யோ ‘‘தா⁴தூ’’தி வுச்சேய்யாதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஓகாஸவஸேன வா ஸத்துப்பத்திவஸேன வா அபரியாபன்னதா⁴து நாம நத்தீ²’’தி ஆஹ. ஸத்துப்பத்திவஸேனாதி இமினா வா ஓகாஸஸத்தலோகத்³வயம் ஸஹ க³ஹேத்வா தாதி³ஸாய அபரியாபன்னதா⁴துயா அபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி, ஸத்தபா⁴வேன வா உப்பத்தி ஸத்துப்பத்தி, ஸத்தாவாஸவஸேன தம்தம்ப⁴வவஸேன உப்பஜ்ஜமானா உபாதி³ன்னகக்க²ந்தா⁴ தம்தம்பரியாபன்னானம் ஸதி³ஸாதி⁴ட்டா²னபா⁴வேன தா⁴தூதி வுச்சந்தீதி ஏவம் அபரியாபன்னதா⁴து நத்தீ²தி அத்தோ².

3. பரியாபன்னாபரியாபன்னவாரவண்ணனா

999. ப⁴வவஸேன ஓகாஸவஸேன ச பரிச்சி²ன்னாதி தத்த² அஞ்ஞத்த² ச உப்பஜ்ஜமானா உபாதி³ன்னகக்க²ந்தா⁴ தம்தம்பரியாபன்னா ஸப்³பே³ த³ட்ட²ப்³பா³.

6. உப்பாத³ககம்மஆயுப்பமாணவாரோ

(1.) உப்பாத³ககம்மவண்ணனா

1021. க²ந்தா⁴தீ³னம் தா⁴துஸம்ப⁴வாதி³வஸேன பபே⁴த³ம் வத்வா யே ஸத்தா தா⁴துப்பபே⁴த³வந்தோ, யஞ்ச தேஸம் உப்பாத³ககம்மம், யோ ச தஸ்ஸ விபாகோ, தேஸம் வஸேன பபே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தயோ தே³வா’’திஆதி³கோ ச²ட்ட²வாரோ ஆரத்³தோ⁴. க²ந்தா⁴த³யோ ஏவ ஹி தா⁴துத்தயபூ⁴ததே³வவஸேன தா³னாதி³கம்மவஸேன தம்தம்ஆயுப்பமாணபரிச்சி²ன்னஉபாதி³ன்னகக்க²ந்த⁴வஸேன ச பி⁴ன்னாதி. சதுதோ³ணம் அம்ப³ணம், ச²தோ³ணந்தி ஏகே.

உப்பாத³ககம்மவண்ணனா நிட்டி²தா.

(2.) ஆயுப்பமாணவண்ணனா

1024. தயோபி ஜனாதி தயோ ஜனஸமூஹாதி அதி⁴ப்பாயோ.

1025. ஆபா⁴தி ஸோப⁴னா பபா⁴.

1026. கஞ்சனபிண்டோ³ விய ஸஸ்ஸிரிகா கஞ்சனபிண்ட³ஸஸ்ஸிரிகா. தத்த² பன ஸோப⁴னபபா⁴ய கிண்ணா ஸுபா⁴கிண்ணாதி வத்தப்³பே³ ஆ-காரஸ்ஸ ரஸ்ஸத்தம் அந்திமண-காரஸ்ஸ ஹ-காரஞ்ச கத்வா ‘‘ஸுப⁴கிண்ஹா’’தி வுத்தா, அத² பன ஸுபே⁴ன கிண்ணா ஸுப⁴கிண்ணா. புரிமபதே³ஸுபி பரித்தம் ஸுப⁴ம் ஏதேஸந்தி பரித்தஸுபா⁴, அப்பமாணம் ஸுப⁴ம் ஏதேஸந்தி அப்பமாணஸுபா⁴தி ஸுப⁴-ஸத்³தே³ன ஸமாஸோ யோஜேதப்³போ³ ஹோதி.

1027. ஆரம்மணமனஸிகாரா புப்³ப³பா⁴கே³ன கதி²தாதி ஜா²னக்க²ணே ததோ பச்சா² வா பரித்தாதி³கஸிணாரம்மணபா⁴வனாய ஆவஜ்ஜனேன ச ஜா²னஸ்ஸ ஆரம்மணமனஸிகாரனானத்ததா ந ஹோதி, புப்³ப³பா⁴க³பா⁴வனாய பன புப்³ப³பா⁴கா³வஜ்ஜனேன ச ஹோதீதி அத்தோ². புப்³ப³பா⁴க³பா⁴வனாய வஸேன ஹி ஜா²னம் பரித்தபத²வீகஸிணாதீ³ஸு தம்ததா³ரம்மணம் ஹோதி, புப்³ப³பா⁴கே³ன தம்தம்கஸிணாவஜ்ஜனேன தம்தம்மனஸிகாரந்தி. ச²ந்தா³த³யோ பன அப்பனாக்க²ணேபி விஜ்ஜந்தி. தத்த² பணிதீ⁴தி ந தண்ஹாபத்த²னா, அத² கோ² ச²ந்த³பத்த²னாவ த³ட்ட²ப்³பா³. அதி⁴மோக்கோ² நிச்ச²யோ. அபி⁴னீஹாரோ சித்தப்பவத்தியேவ. யதி³ பன ப⁴வச²ந்த³ப⁴வபத்த²னாத³யோ தம்தம்ப⁴வவிஸேஸனியாமகா அதி⁴ப்பேதா. ‘‘அப்பனாயபி வட்டந்தீ’’தி ஏதஸ்ஸ அப்பனாய பவத்தாய ததோ பச்சா²பி வட்டந்தீதி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஸஞ்ஞாவிராகா³தீ³ஹி பன விஸேஸியமானம் ஆரம்மணம் ததா² ததா² தத்த² பவத்தோ மனஸிகாரோ ச ப⁴வவிஸேஸனியாமகோ புப்³ப³பா⁴கோ³வ வட்டதீதி ‘‘ஆரம்மணமனஸிகாரா புப்³ப³பா⁴கே³ன கதி²தா’’தி வுத்தம்.

விபுலா ப²லாதி விபுலஸந்தஸுகா²யுவண்ணாதி³ப²லா. ஸுட்டு² பஸ்ஸந்தி பஞ்ஞாசக்கு²னா மம்ஸதி³ப்³ப³சக்கூ²ஹி ச.

1028. ‘‘யாவ ந தம் பாபகம்மம் ப்³யந்தீ ஹோதீ’’தி (ம. நி. 3.250) வசனதோ ‘‘கம்மமேவ பமாண’’ந்தி ஆஹ, அப்³பு³தா³தி³ஆயுப்பமாணபரிச்சே²தோ³ பன கம்மவஸேனேவ கதோதி அதி⁴ப்பாயோ.

நிலீயனோகாஸஸ்ஸ அபா⁴வாதி ஸமானஜாதிகேன அச்ச²ராக³ணேன ஸப்³ப³தா³ பரிவாரியமானஸ்ஸ காமகு³ணாகிண்ணஸ்ஸ தப்³பி³ரஹிதட்டா²னஸ்ஸ அபா⁴வாதி அத்தோ².

கிம் நியமேதீதி கிம் ஜா²னம் உபபத்திம் நியமேதீதி அத்தோ². நவ ப்³ரஹ்மலோகேதி ப்³ரஹ்மபாரிஸஜ்ஜாத³யோ நவபி ஸோதே⁴த்வா. மத்த²கேதி வேஹப்ப²லேஸூதி அத்தோ². ஸேட்ட²ப⁴வா நாமாதி ததோ பரம் அக³மனதோ உத்தமப⁴வாதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனேவ ப⁴வஸீஸானீதி க³ஹிதா. இமேஸு தீஸு டா²னேஸூதி வேஹப்ப²லாதி³ட்டா²னானி ஏவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். வேஹப்ப²லதோ பன புரிமேஸு நவஸு நிப்³ப³த்தஅனாகா³மீ அரூபதா⁴தும் உபபஜ்ஜதீதி கத்வா ‘‘ரூபதா⁴துயா சுதஸ்ஸ அரூபதா⁴தும் உபபஜ்ஜந்தஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஸத்த அனுஸயா அனுஸேந்தி, கஸ்ஸசி பஞ்ச, கஸ்ஸசி தயோ அனுஸேந்தீ’’தி (யம. 2.அனுஸயயமக.311) இத³ம் வுத்தம், ந வேஹப்ப²லாதீ³ஸு உபபன்னம் ஸந்தா⁴யாதி அயமேத்த² அதி⁴ப்பாயோ ஸியா. யம் பன வுத்தம் ‘‘நவஸு ப்³ரஹ்மலோகேஸு நிப்³ப³த்தஅரியஸாவகானம் தத்ரூபபத்தியேவ ஹோதி, ந ஹேட்டூ²பபத்தீ’’தி, ஏதேன ஹேட்டூ²பபத்தி ஏவ நிவாரிதா, ந தேஸ்வேவ உபரூபரி வேஹப்ப²லே ச உபபத்தி அரூபதா⁴தூபபத்தி ச. ‘‘பட²மஜ்ஜா²னபூ⁴மியம் நிப்³ப³த்தோ அனாகா³மீ நவ ப்³ரஹ்மலோகே ஸோதே⁴த்வா மத்த²கே டி²தோ பரினிப்³பா³தீ’’தி இத³ம்பி அனுபுப்³பே³ன ஆரோஹந்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி ந தேன தஸ்ஸ மத்த²கம் அப்பத்தஸ்ஸ அரூபதா⁴தும் உபபத்தி நிவாரிதாதி த³ட்ட²ப்³பா³.

யோ வா அஞ்ஞத்த² தத்த² வா மக்³க³ம் பா⁴வேத்வா சவித்வா தத்த² உபபன்னோ அவிக்க²ம்பி⁴தரூபராகோ³ அரியஸாவகோ, தம் ஸந்தா⁴ய அயம் அட்ட²கதா² வுத்தா. தேனேவ ‘‘நவஸு ப்³ரஹ்மலோகேஸு நிப்³ப³த்தஅரியஸாவகான’’ந்தி, ‘‘பட²மஜ்ஜா²னபூ⁴மியம் நிப்³ப³த்தோ அனாகா³மீ’’தி, ‘‘இமேஸு தீஸு டா²னேஸு நிப்³ப³த்தஅனாகா³மினோ’’தி ச ஸப்³ப³த்த² நிப்³ப³த்தக்³க³ஹணம் கதம். தஸ்ஸ பன யேன தத்த² உபபன்னோ, தஸ்மிம் ரூபராகே³ விக்க²ம்பி⁴தே புன ப⁴வாபி⁴லாஸோ ந ப⁴விஸ்ஸதீதி அரூபராகு³பச்சே²தோ³ ச ப⁴விஸ்ஸதியேவ. யோ பன புது²ஜ்ஜனோ தத்த² நிப்³ப³த்தோ அரியமக்³க³ம் பா⁴வேத்வா அரூபேஹி விக்க²ம்பி⁴தரூபராகோ³ உப்பன்னே மக்³கே³ நிப்³ப³த்தப⁴வாதீ³னவத³ஸ்ஸனவஸேன அனிவத்திதப⁴வாபி⁴லாஸோ, தஸ்ஸ வஸேன யமகபாளி பவத்தாதி வா அயமத்தோ² அதி⁴ப்பேதோ ஸியா.

ஆயுப்பமாணவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. அபி⁴ஞ்ஞேய்யாதி³வாரவண்ணனா

1030. ‘‘ருப்பனலக்க²ணம் ரூபம், பு²ஸனலக்க²ணோ ப²ஸ்ஸோ’’திஆதி³னா ஸாமஞ்ஞவிஸேஸலக்க²ணபரிக்³கா³ஹிகா ஸலக்க²ணபரிக்³கா³ஹிகா தி³ட்டி²கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴யோ ஞாதபரிஞ்ஞா, ததோ பரம் யாவ அனுலோமா தீரணபரிஞ்ஞா, உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனதோ பட்டா²ய யாவ மக்³கா³ பஹானபரிஞ்ஞா.

தத்த² தத்தா²தி க²ந்தா⁴தீ³னம் தாவ க²ந்த⁴விப⁴ங்கா³தீ³ஸு பஞ்ஹபுச்ச²கவாரே வத்தப்³ப³ம் வுத்தம், ஹேதுஆதீ³னஞ்ச க²ந்தா⁴தீ³ஸு அந்தோக³த⁴த்தா தத்த² தத்த² பஞ்ஹபுச்ச²கவாரே வத்தப்³ப³ம் வுத்தமேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

அபி⁴ஞ்ஞேய்யாதி³வாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

த⁴ம்மஹத³யவிப⁴ங்க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

இதி ஸம்மோஹவினோத³னியா லீனத்த²பத³வண்ணனா

விப⁴ங்க³-மூலடீகா ஸமத்தா.

நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ

அபி⁴த⁴ம்மபிடகே