1. ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயம்
1. ஸங்க³ஹவாரவண்ணனா
718. ஏஸேவ நயோதி ஸங்கே²பேன த³ஸ்ஸேத்வா தமேவ நயம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘த⁴ம்மப்பபே⁴த³ஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³மாஹ. நிருத்திபடிபா⁴னப்பபே⁴தா³ தப்³பி³ஸயானம் அத்தா²தீ³னம் பச்சயுப்பன்னாதி³பே⁴தே³ஹி பி⁴ந்தி³த்வா வேதி³தப்³பா³.
‘‘யம் கிஞ்சி பச்சயஸமுப்பன்ன’’ந்தி ஏதேன ஸச்சஹேதுத⁴ம்மபச்சயாகாரவாரேஸு ஆக³தானி து³க்கா²தீ³னி க³ஹிதானி. ஸச்சபச்சயாகாரவாரேஸு நிப்³பா³னம், பரியத்திவாரே பா⁴ஸிதத்தோ², அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயே விபாகோ கிரியஞ்சாதி ஏவம் பாளியம் வுத்தானமேவ வஸேன பஞ்ச அத்தா² வேதி³தப்³பா³, ததா² த⁴ம்மா ச.
வித³ஹதீதி நிப்³ப³த்தகஹேதுஆதீ³னம் ஸாதா⁴ரணம் நிப்³ப³சனம், தத³த்த²ம் பன விபா⁴வேதுமாஹ ‘‘பவத்தேதி சேவ பாபேதி சா’’தி. தேஸு புரிமோ அத்தோ² மக்³க³வஜ்ஜேஸு த³ட்ட²ப்³போ³. பா⁴ஸிதம்பி ஹி அவபோ³த⁴னவஸேன அத்த²ம் பவத்தேதீதி. மக்³கோ³ பன நிப்³பா³னம் பாபேதீதி தஸ்மிம் பச்சி²மோ.
த⁴ம்மனிருத்தாபி⁴லாபேதி ஏத்த² த⁴ம்ம-ஸத்³தோ³ ஸபா⁴வவாசகோதி கத்வா ஆஹ ‘‘யா ஸபா⁴வனிருத்தீ’’தி, அவிபரீதனிருத்தீதி அத்தோ². தஸ்ஸா அபி⁴லாபேதி தஸ்ஸா நிருத்தியா அவசனபூ⁴தாய பஞ்ஞத்தியா அபி⁴லாபேதி கேசி வண்ணயந்தி. ஏவம் ஸதி பஞ்ஞத்தி அபி⁴லபிதப்³பா³, ந வசனந்தி ஆபஜ்ஜதி, ந ச வசனதோ அஞ்ஞம் அபி⁴லபிதப்³ப³ம் உச்சாரேதப்³ப³ம் அத்தி², அதா²பி ப²ஸ்ஸாதி³வசனேஹி போ³தே⁴தப்³ப³ம் அபி⁴லபிதப்³ப³ம் ஸியா, ஏவம் ஸதி அத்த²த⁴ம்மவஜ்ஜம் தேஹி போ³தே⁴தப்³ப³ம் ந விஜ்ஜதீதி தேஸம் நிருத்திபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதி. ‘‘ப²ஸ்ஸோதி ச ஸபா⁴வனிருத்தி, ப²ஸ்ஸம் ப²ஸ்ஸாதி ந ஸபா⁴வனிருத்தீ’’தி த³ஸ்ஸிதோவாயமத்தோ², ந ச அவசனம் ஏவம்பகாரம் அத்தி², தஸ்மா வசனபூ⁴தாய ஏவ தஸ்ஸா ஸபா⁴வனிருத்தியா அபி⁴லாபே உச்சாரணேதி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.
தம் ஸபா⁴வனிருத்திம் ஸத்³த³ம் ஆரம்மணம் கத்வா பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸபா⁴வனிருத்தாபி⁴லாபே பபே⁴த³க³தம் ஞாணம் நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³தி வுத்தத்தா நிருத்திஸத்³தா³ரம்மணாய ஸோதவிஞ்ஞாணவீதி²யா பரதோ மனோத்³வாரே நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³ பவத்ததீதி வத³ந்தி. ‘‘நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³ பச்சுப்பன்னாரம்மணா’’தி ச வசனம் ஸத்³த³ம் க³ஹேத்வா பச்சா² ஜானனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி. ஏவம் பன அஞ்ஞஸ்மிம் பச்சுப்பன்னாரம்மணே அஞ்ஞம் பச்சுப்பன்னாரம்மணந்தி வுத்தந்தி ஆபஜ்ஜதி. யதா² பன தி³ப்³ப³ஸோதஞாணம் மனுஸ்ஸாமனுஸ்ஸாதி³ஸத்³த³ப்பபே⁴த³னிச்ச²யஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தம் தம் தம் ஸத்³த³விபா⁴வகம், ஏவம் ஸபா⁴வாஸபா⁴வனிருத்தினிச்ச²யஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தம் பச்சுப்பன்னஸபா⁴வனிருத்திஸத்³தா³ரம்மணம் தம்விபா⁴வகஞாணம் நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³தி வுச்சமானே ந பாளிவிரோதோ⁴ ஹோதி. தம் ஸபா⁴வனிருத்திம் ஸத்³த³ம் ஆரம்மணம் கத்வா பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாதி ச பச்சுப்பன்னஸத்³தா³ரம்மணம் பச்சவேக்க²ணம் பவத்தயந்தஸ்ஸாதி ந ந ஸக்கா வத்தும். தம்பி ஹி ஞாணம் ஸபா⁴வனிருத்திம் விபா⁴வேந்தம்யேவ தம்தம்ஸத்³த³பச்சவேக்க²ணானந்தரம் தம்தம்பபே⁴த³னிச்ச²யஹேதுத்தா நிருத்திம் பி⁴ந்த³ந்தம் படிவிஜ்ஜ²ந்தமேவ உப்பஜ்ஜதீதி ச பபே⁴த³க³தம்பி ஹோதீதி. ஸபா⁴வனிருத்தீதி மாக³த⁴பா⁴ஸா அதி⁴ப்பேதாதி ததோ அஞ்ஞம் ஸக்கடனாமாதி³ஸத்³த³ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘அஞ்ஞம் பனா’’தி ஆஹ. ப்³யஞ்ஜனந்தி நிபாதபத³மாஹ.
கதி²தம் அட்ட²கதா²யம். போ³தி⁴மண்ட³-ஸத்³தோ³ பட²மாபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴ட்டா²னே ஏவ த³ட்ட²ப்³போ³, ந யத்த² கத்த²சி போ³தி⁴ருக்க²ஸ்ஸ பதிட்டி²தட்டா²னே. ஸுவண்ணஸலாகந்தி ஸேட்ட²ஸலாகம், த⁴ம்மதே³ஸனத்த²ம் ஸலாகம் க³ஹேத்வாதி அத்தோ², ந படிஸம்பி⁴தா³யம் டி²தேன பவாரிதம், தஸ்மா படிஸம்பி⁴தா³தோ அஞ்ஞேனேவ பகாரேன ஜானிதப்³ப³தோ ந ஸக்கடபா⁴ஸாஜானனம் படிஸம்பி⁴தா³கிச்சந்தி அதி⁴ப்பாயோ.
இத³ம் கதி²தந்தி மாக³த⁴பா⁴ஸாய ஸபா⁴வனிருத்திதாஞாபனத்த²ம் இத³ம் இதா³னி வத்தப்³ப³ம் கதி²தந்தி அத்தோ². ச²த்³த³ந்தவாரண (ஜா. 1.16.97 ஆத³யோ) -தித்திரஜாதகாதீ³ஸு (ஜா. 1.4.73 ஆத³யோ) திரச்சா²னேஸு ச மாக³த⁴பா⁴ஸா உஸ்ஸன்னா, ந ஓட்டகாதி³பா⁴ஸா ஸக்கடம் வா.
தத்தா²தி மாக³த⁴ஸேஸபா⁴ஸாஸு. ஸேஸா பரிவத்தந்தி ஏகந்தேன காலந்தரே அஞ்ஞதா² ஹோந்தி வினஸ்ஸந்தி ச. மாக³தா⁴ பன கத்த²சி கதா³சி பரிவத்தந்தீபி ந ஸப்³ப³த்த² ஸப்³ப³தா³ ஸப்³ப³தா² ச பரிவத்ததி, கப்பவினாஸேபி திட்ட²தியேவாதி ‘‘அயமேவேகா ந பரிவத்ததீ’’தி ஆஹ. பபஞ்சோதி சிராயனந்தி அத்தோ². பு³த்³த⁴வசனமேவ சேதஸ்ஸ விஸயோ, தேனேவ ‘‘நேலங்கோ³ ஸேதபச்சா²தோ³’’தி கா³த²ம் புச்சி²தோ சித்தோ க³ஹபதி ‘‘‘கிம் நு கோ² ஏதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா பா⁴ஸித’ந்தி? ‘ஏவம் க³ஹபதீ’தி. ‘தேன ஹி, ப⁴ந்தே, முஹுத்தம் ஆக³மேத², யாவஸ்ஸ அத்த²ம் பேக்கா²மீ’’’தி (ஸம். நி. 4.347) ஆஹாதி வத³ந்தி.
ஸப்³ப³த்த²கஞாணந்தி அத்தா²தீ³ஸு ஞாணம். தஞ்ஹி ஸப்³பே³ஸு தேஸு தீஸு சதூஸுபி வா பவத்தத்தா, குஸலகிரியபூ⁴தாய படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³ய த⁴ம்மத்த²பா⁴வதோ தீஸு ஏவ வா பவத்தத்தா ‘‘ஸப்³ப³த்த²கஞாண’’ந்தி வுத்தம். இமானி ஞாணானி இத³மத்த²ஜோதகானீதி ஸாத்த²கானம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³த்தா ஸப்³போ³ அத்தோ² ஏதஸ்ஸாதிபி ஸப்³ப³த்த²கம், ஸப்³ப³ஸ்மிம் கி²த்தந்தி வா. ஸேக்கே² பவத்தா அரஹத்தப்பத்தியா விஸதா³ ஹோந்தீதி வத³ந்தி. புப்³ப³யோகோ³ விய பன அரஹத்தப்பத்தி அரஹதோபி படிஸம்பி⁴தா³விஸத³தாய பச்சயோ ந ந ஹோதீதி பஞ்சன்னம்பி யதா²யோக³ம் ஸேக்கா²ஸேக்க²படிஸம்பி⁴தா³விஸத³த்தகாரணதா யோஜேதப்³பா³.
புச்சா²ய பரதோ பவத்தா கதா²தி கத்வா அட்ட²கதா² ‘‘பரிபுச்சா²’’தி வுத்தா. படிபத்திம் பூரேதப்³ப³ம் மஞ்ஞிஸ்ஸந்தீதி படிபத்திக³ருதாய லாப⁴ம் ஹீளேந்தேன ஸதஸஹஸ்ஸக்³க⁴னகம்பி கம்ப³லம் வாஸியா கோட்டேத்வா பரிப⁴ண்ட³கரணம் மயா கதம் ஆவஜ்ஜித்வா லாப⁴க³ருனோ பரியத்தித⁴ரா த⁴ம்மகதி²காவ ப⁴விதும் ந மஞ்ஞிஸ்ஸந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. ஏத்த² ச தே²ரஸ்ஸ கங்கு²ப்பத்தியா புப்³பே³ அவிஸத³தம் த³ஸ்ஸேத்வா அரஹத்தப்பத்தஸ்ஸ பஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனேன அரஹத்தப்பத்தியா விஸத³தா த³ஸ்ஸிதா. திஸ்ஸத்தே²ரோ அனந்தரம் வுத்தோ திஸ்ஸத்தே²ரோ ஏவாதி வத³ந்தி.
பபே⁴தோ³ நாம மக்³கே³ஹி அதி⁴க³தானம் படிஸம்பி⁴தா³னம் பபே⁴த³க³மனம். அதி⁴க³மோ தேஹி படிலாபோ⁴, தஸ்மா ஸோ லோகுத்தரோ, பபே⁴தோ³ காமாவசரோ த³ட்ட²ப்³போ³. ந பன ததா²தி யதா² அதி⁴க³மஸ்ஸ ப³லவபச்சயோ ஹோதி, ந ததா² பபே⁴த³ஸ்ஸாதி அத்தோ². இதா³னி பரியத்தியாதீ³னம் அதி⁴க³மஸ்ஸ ப³லவபச்சயத்தாபா⁴வம், புப்³ப³யோக³ஸ்ஸ ச ப³லவபச்சயத்தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பரியத்திஸவனபரிபுச்சா² ஹீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² படிஸம்பி⁴தா³ நாம நத்தீ²தி படிஸம்பி⁴தா³தி⁴க³மோ நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ. இதா³னி யம் வுத்தம் ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இமே பனா’’திஆதி³மாஹ. புப்³ப³யோகா³தி⁴க³மா ஹி த்³வேபி விஸத³காரணாதி ‘‘புப்³ப³யோகோ³ பபே⁴த³ஸ்ஸ ப³லவபச்சயோ ஹோதீ’’தி வுத்தந்தி.
ஸங்க³ஹவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
2. ஸச்சவாராதி³வண்ணனா
719. ஹேதுவாரே காலத்தயேபி ஹேதுப²லத⁴ம்மா ‘‘அத்தா²’’தி வுத்தா, தேஸஞ்ச ஹேதுத⁴ம்மா ‘‘த⁴ம்மா’’தி, த⁴ம்மவாரே வேனேய்யவஸேன அதீதானஞ்ச ஸங்க³ஹிதத்தா ‘‘உப்பன்னா ஸமுப்பன்னா’’திஆதி³ ந வுத்தந்தி அதீதபச்சுப்பன்னா ‘‘அத்தா²’’தி வுத்தா, தம்னிப்³ப³த்தகா ச ‘‘த⁴ம்மா’’தி இத³மேதேஸம் த்³வின்னம்பி வாரானம் நானத்தம்.
ஸச்சவாராதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.
ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயவண்ணனா நிட்டி²தா.