4. ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴னித்³தே³ஸவண்ணனா
20. ஹேட்டி²மகோடியாதி ஏத்த² பு⁴ம்மனித்³தே³ஸோவ. தத்த² ஹி பதா⁴னம் த³ஸ்ஸிதந்தி. யதி³ ஏவம் உபரிமகோடியா தம் ந த³ஸ்ஸிதந்தி ஆபஜ்ஜதீதி? நாபஜ்ஜதி, உபரிமகோடிக³தபா⁴வேன வினா ஹேட்டி²மகோடிக³தபா⁴வாபா⁴வதோ. ஹேட்டி²மகோடி ஹி ஸப்³ப³ப்³யாபிகாதி. து³தியே கரணனித்³தே³ஸோ, ஹேட்டி²மகோடியா ஆக³தாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. புரிமேபி வா ‘‘ஹேட்டி²மகோடியா’’தி யம் வுத்தம், தஞ்ச பதா⁴னஸங்கா²ரத³ஸ்ஸனவஸேனாதி ஸம்ப³ந்த⁴கரணேன கரணனித்³தே³ஸோவ. தம்ஸம்பயுத்தா ஸங்கா²ராதி ஏகூனபஞ்ஞாஸப்பபே⁴தே³ ஸங்கா²ரே ஆஹ. க³ஹிதாவ ஹோந்தி தப்படிப³த்³த⁴த்தா.
ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.
பகிண்ணககதா²வண்ணனா
ஸமுக்³க³ம-ஸத்³தோ³ ஸஞ்ஜாதியம் ஆதி³உப்பத்தியம் நிருள்ஹோ. தம்தம்பச்சயஸமாயோகே³ ஹி புரிமப⁴வஸங்கா²தா புரிமந்ததோ உத்³த⁴ங்க³மனம் ஸமுக்³க³மோ, ஸந்தி⁴யம் வா படிஸந்தி⁴யம் உக்³க³மோ ஸமுக்³க³மோ. ஸோ பன யத்த² பஞ்சக்க²ந்தா⁴ பரிபுண்ணா ஸமுக்³க³ச்ச²ந்தி, தத்தே²வ த³ஸ்ஸிதோ. ஏதேன நயேன அபரிபுண்ணக²ந்த⁴ஸமுக்³க³மோ ஏகவோகாரசதுவோகாரேஸு ஸக்கா விஞ்ஞாதுந்தி. அத² வா யதா²தி⁴க³தானம் பஞ்சன்னம்பி க²ந்தா⁴னம் ஸஹ உக்³க³மோ உப்பத்தி ஸமுக்³க³மோ. ஏதஸ்மிம் அத்தே² விகலுப்பத்தி அஸங்க³ஹிதா ஹோதி. ஹிமவந்தப்பதே³ஸே ஜாதிமந்தஏளகலோமம் ஜாதிஉண்ணா. ஸப்பிமண்ட³பி³ந்தூ³தி ஏவம் ஏத்தா²பி பி³ந்து³-ஸத்³தோ³ யோஜேதப்³போ³. ஏவம்வண்ணப்படிபா⁴க³ந்தி ஏவம்வண்ணம் ஏவம்ஸண்டா²னஞ்ச. படிப⁴ஜனம் வா படிபா⁴கோ³, ஸதி³ஸதாப⁴ஜனம் ஸதி³ஸதாபத்தீதி அத்தோ². ஏவம்விதோ⁴ வண்ணப்படிபா⁴கோ³ ஏதஸ்ஸாதி ஏவம்வண்ணப்படிபா⁴க³ம்.
ஸந்ததிஸீஸானீதி ஸந்ததிமூலானி, ஸந்ததிகோட்டா²ஸா வா. அனேகிந்த்³ரியஸமாஹாரபா⁴வதோ ஹி பதா⁴னங்க³ம் ‘‘ஸீஸ’’ந்தி வுச்சதி, ஏவம் வத்து²த³ஸகாதி³கோட்டா²ஸா அனேகரூபஸமுதா³யபூ⁴தா ‘‘ஸீஸானீ’’தி வுத்தானீதி.
பஞ்சக்க²ந்தா⁴ பரிபுண்ணா ஹோந்தீதி க³ணனாபாரிபூரிம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந தஸ்ஸ தஸ்ஸ க²ந்த⁴ஸ்ஸ பரிபுண்ணதம். கம்மஸமுட்டா²னபவேணியா வுத்தத்தா ‘‘உதுசித்தாஹாரஜபவேணீ ச ஏத்தகம் காலம் அதிக்கமித்வா ஹோதீ’’திஆதி³னா வத்தப்³பா³ ஸியா, தம் பன ‘‘புப்³பா³பரதோ’’தி ஏத்த² வக்க²தீதி அகதே²த்வா கம்மஜபவேணீ ச ந ஸப்³பா³ வுத்தாதி அவுத்தம் த³ஸ்ஸேதும் ஓபபாதிகஸமுக்³க³மோ நாம த³ஸ்ஸிதோ. ஏவம்…பே… பஞ்சக்க²ந்தா⁴ பரிபுண்ணா ஹோந்தீதி பரிபுண்ணாயதனானம் வஸேன நயோ த³ஸ்ஸிதோ, அபரிபுண்ணாயதனானம் பன காமாவசரானம் ரூபாவசரானம் பரிஹீனாயதனஸ்ஸ வஸேன ஸந்ததிஸீஸஹானி வேதி³தப்³பா³.
புப்³பா³பரதோதி அயம் விசாரணா ந பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் உப்பத்தியம், அத² கோ² தேஸம் ரூபஸமுட்டா²பனேதி த³ட்ட²ப்³பா³. தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஏவம் பனா’’திஆதி³. அபச்சா²அபுரே உப்பன்னேஸூதி ஏதேன ஸம்ஸயகாரணம் த³ஸ்ஸேதி. ஸஹுப்பன்னேஸு ஹி இத³மேவ பட²மம் ரூபம் ஸமுட்டா²பேதி, இத³ம் பச்சா²தி அத³ஸ்ஸிதம் ந ஸக்கா விஞ்ஞாதும். ஏத்த² ச ‘‘புப்³பா³பரதோ’’தி ஏதிஸ்ஸா விசாரணாய வத்து²பா⁴வேன படிஸந்தி⁴யம் உப்பன்னா பவத்தா பஞ்சக்க²ந்தா⁴ க³ஹிதா. தத்த² ச நித்³தா⁴ரணே பு⁴ம்மனித்³தே³ஸோதி ‘‘ரூபம் பட²மம் ரூபம் ஸமுட்டா²பேதீ’’தி ஆஹ. அஞ்ஞதா² பா⁴வேனபா⁴வலக்க²ணத்தே² பு⁴ம்மனித்³தே³ஸே ஸதி ரூபஸ்ஸ ரூபஸமுட்டா²பனக்க²ணே கம்மஸ்ஸபி ரூபஸமுட்டா²னம் வத³ந்தீதி உப⁴யந்தி வத்தப்³ப³ம் ஸியாதி. ரூபாரூபஸந்ததிஞ்ச க³ஹேத்வா அயம் விசாரணா பவத்தாதி ‘‘ரூபம் பட²மம் ரூபம் ஸமுட்டா²பேதீ’’தி வுத்தம். அஞ்ஞதா² படிஸந்தி⁴க்க²ணே ஏவ விஜ்ஜமானே க³ஹேத்வா விசாரணாய கரியமானாய அரூபஸ்ஸ ரூபஸமுட்டா²பனமேவ நத்தீ²தி புப்³பா³பரஸமுட்டா²பனவிசாரணாவ இத⁴ ந உபபஜ்ஜதீதி வத்தப்³ப³ம் ஸியாதி. வத்து² உப்பாத³க்க²ணே து³ப்³ப³லம் ஹோதீதி ஸப்³ப³ரூபானம் உப்பாத³க்க²ணே து³ப்³ப³லதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ததா³ ஹி தம் பச்சா²ஜாதபச்சயரஹிதம் ஆஹாராதீ³ஹி ச அனுபத்த²த்³த⁴ந்தி ‘‘து³ப்³ப³ல’’ந்தி வுத்தம். கம்மவேக³க்கி²த்தத்தாதி இத³ம் ஸதிபி ப⁴வங்க³ஸ்ஸ கம்மஜபா⁴வே ஸாயம் விபாகஸந்ததி படிஸந்தி⁴க்க²ணே புரிமப⁴வங்க³ஸமுட்டா²பகதோ அஞ்ஞேன கம்முனா கி²த்தா விய அப்பதிட்டி²தா, ததோ பரஞ்ச ஸமானஸந்ததியம் அனந்தரபச்சயம் புரேஜாதபச்சயஞ்ச லபி⁴த்வா பதிட்டி²தாதி இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.
பவேணீ க⁴டியதீதி சக்கா²தி³வத்து²ஸந்ததி ஏகஸ்மிம் விஜ்ஜமானே ஏவ அஞ்ஞஸ்ஸ நிரோது⁴ப்பத்திவஸேன க⁴டியதி, ந சுதிபடிஸந்தி⁴னிஸ்ஸயவத்தூ²னம் விய விச்சே²த³ப்பவத்தீதி அத்தோ². அங்க³தோதி ஜா²னங்க³தோ. ஜா²னங்கா³னி ஹி சித்தேன ஸஹ ரூபஸமுட்டா²பகானி, தேஸம் அனுப³லதா³யகானி மக்³க³ங்கா³தீ³னி தேஸு விஜ்ஜமானேஸு விஸேஸரூபப்பவத்தித³ஸ்ஸனதோ. அத² வா யானி சித்தங்கா³னி சேதனாதீ³னி சித்தஸ்ஸ ரூபஸமுட்டா²பனே அங்க³பா⁴வம் ஸஹாயபா⁴வம் க³ச்ச²ந்தி, தேஸம் ப³லதா³யகேஹி ஜா²னங்கா³தீ³ஹி அபரிஹீனந்தி அத்தோ². ததோ பரிஹீனத்தா ஹி சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னி ரூபம் ந ஸமுட்டா²பேந்தீதி. யோ பன வதே³ய்ய ‘‘படிஸந்தி⁴சித்தேன ஸஹஜாதவத்து² தஸ்ஸ டி²திக்க²ணே ச ப⁴ங்க³க்க²ணே ச புரேஜாதந்தி கத்வா பச்சயவேகல்லாபா⁴வதோ தஸ்மிம் க²ணத்³வயே ரூபம் ஸமுட்டா²பேதூ’’தி, தம் நிவாரேந்தோ ஆஹ ‘‘யதி³ ஹி சித்த’’ந்திஆதி³. தத்த² டி²திப⁴ங்க³க்க²ணேஸுபி தேஸம் த⁴ம்மானம் வத்து² புரேஜாதம் ந ஹோதீதி ந வத்தப்³ப³மேவேதந்தி அனுஜானி, தத்தா²பி தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேதி. யதி³ ததா³ ரூபம் ஸமுட்டா²பேய்ய, தவ மதேன படிஸந்தி⁴சித்தம்பி ஸமுட்டா²பேய்ய, ததா³ பன ரூபுப்பாத³னமேவ நத்தி². யதா³ ச ரூபுப்பாத³னம், ததா³ உப்பாத³க்க²ணே தவ மதேனபி பச்சயவேகல்லமேவ படிஸந்தி⁴க்க²ணே புரேஜாதனிஸ்ஸயாபா⁴வதோ, தஸ்மா படிஸந்தி⁴சித்தம் ரூபம் ந ஸமுட்டா²பேதீதி அயமேத்த² அதி⁴ப்பாயோ. உப்பாத³க்க²ணே அட்ட² ரூபானி க³ஹேத்வா உட்ட²ஹதி. கஸ்மா? அரூபத⁴ம்மானம் அனந்தராதி³பச்சயவஸேன ஸவேகா³னம் பரிபுண்ணப³லானமேவ உப்பத்திதோ.
அவிஸயதாயாதி அக³தபுப்³ப³ஸ்ஸ கா³மஸ்ஸ ஆக³ந்துகஸ்ஸ அவிஸயபா⁴வதோ. அப்பஹுததாயாதி தத்த² தஸ்ஸ அனிஸ்ஸரபா⁴வதோ. சித்தஸமுட்டா²ன…பே… டி²தானீதி இத³ம் யேஹாகாரேஹி சித்தஸமுட்டா²னரூபானம் சித்தசேதஸிகா பச்சயா ஹோந்தி, தேஹி ஸப்³பே³ஹி படிஸந்தி⁴யம் சித்தசேதஸிகா ஸமதிம்ஸகம்மஜரூபானம் யதா²ஸம்ப⁴வம் பச்சயா ஹோந்தீதி கத்வா வுத்தம்.
வட்டமூலந்தி தண்ஹா அவிஜ்ஜா வுச்சதி. சுதிசித்தேன உப்பஜ்ஜமானம் ரூபம் ததோ புரிமதரேஹி உப்பஜ்ஜமானம் விய ந ப⁴வந்தரே உப்பஜ்ஜதீதி வட்டமூலஸ்ஸ வூபஸந்தத்தா அனுப்பத்தி விசாரேதப்³பா³.
ரூபஸ்ஸ நத்தி²தாயாதி ரூபானம் நிஸ்ஸரணத்தா அரூபஸ்ஸ, விராக³வஸேன பஹீனத்தா உப்பாதே³தப்³ப³ஸ்ஸ அபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ரூபோகாஸே வா ரூபம் அத்தீ²தி கத்வா ரூபபச்சயானம் ரூபுப்பாத³னம் ஹோதி, அரூபம் பன ரூபஸ்ஸ ஓகாஸோ ந ஹோதீதி யஸ்மிம் ரூபே ஸதி சித்தம் அஞ்ஞம் ரூபம் உப்பாதே³ய்ய, ததே³வ தத்த² நத்தீ²தி அத்தோ². புரிமரூபஸ்ஸபி ஹி பச்சயபா⁴வோ அத்தி² புத்தஸ்ஸ பிதிஸதி³ஸதாத³ஸ்ஸனதோதி.
உது பன பட²மம் ரூபம் ஸமுட்டா²பேதி படிஸந்தி⁴சித்தஸ்ஸ டி²திக்க²ணே ஸமுட்டா²பனதோதி அதி⁴ப்பாயோ. உது நாம சேஸ த³ந்த⁴னிரோதோ⁴திஆதி³ உதுஸ்ஸ டா²னக்க²ணே உப்பாத³னே காரணத³ஸ்ஸனத்த²ம் அரூபானம் உப்பாத³காலத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்ச வுத்தம். த³ந்த⁴னிரோத⁴த்தா ஹி ஸோ டி²திக்க²ணே ப³லவாதி ததா³ ரூபம் ஸமுட்டா²பேதி, தஸ்மிம் த⁴ரந்தே ஏவ கி²ப்பனிரோத⁴த்தா ஸோளஸஸு சித்தேஸு உப்பன்னேஸு படிஸந்தி⁴அனந்தரம் சித்தம் உதுனா ஸமுட்டி²தே ரூபே புன ஸமுட்டா²பேதீதி அதி⁴ப்பாயோ. தஸ்மிம் த⁴ரந்தே ஏவ ஸோளஸ சித்தானி உப்பஜ்ஜித்வா நிருஜ்ஜ²ந்தீதி ஏதேன பன வசனேன யதி³ உப்பாத³னிரோத⁴க்க²ணா த⁴ரமானக்க²ணே ஏவ க³ஹிதா, ‘‘ஸோளஸசித்தக்க²ணாயுகம் ரூப’’ந்தி வுத்தம் ஹோதி, அது²ப்பாத³க்க²ணம் அக்³க³ஹேத்வா நிரோத⁴க்க²ணோவ க³ஹிதோ, ‘‘ஸத்தரஸசித்தக்க²ணாயுக’’ந்தி, ஸசே நிரோத⁴க்க²ணம் அக்³க³ஹேத்வா உப்பாத³க்க²ணோ க³ஹிதோ, ‘‘அதி⁴கஸோளஸசித்தக்க²ணாயுக’’ந்தி, யதி³ பன உப்பாத³னிரோத⁴க்க²ணா த⁴ரமானக்க²ணே ந க³ஹிதா, ‘‘அதி⁴கஸத்தரஸசித்தக்க²ணாயுக’’ந்தி. யஸ்மா பன ‘‘தேஸு படிஸந்தி⁴அனந்தர’’ந்தி படிஸந்தி⁴பி தஸ்ஸ த⁴ரமானக்க²ணே உப்பன்னேஸு க³ஹிதா, தஸ்மா உப்பாத³க்க²ணோ த⁴ரமானக்க²ணே க³ஹிதோதி நிரோத⁴க்க²ணே அக்³க³ஹிதே அதி⁴கஸோளஸசித்தக்க²ணாயுகதா வக்க²மானா, க³ஹிதே வா ஸோளஸசித்தக்க²ணாயுகதா அதி⁴ப்பேதாதி வேதி³தப்³பா³.
ஓஜா க²ராதி ஸவத்து²கம் ஓஜம் ஸந்தா⁴யாஹ. ஸபா⁴வதோ ஸுகு²மாய ஹி ஓஜாய வத்து²வஸேன அத்தி² ஓளாரிகஸுகு²மதாதி.
சித்தஞ்சேவாதி சித்தஸ்ஸ புப்³ப³ங்க³மதாய வுத்தம், தம்ஸம்பயுத்தகாபி பன ரூபஸமுட்டா²பகா ஹோந்தீதி. யதா²ஹ ‘‘ஹேதூ ஹேதுஸம்பயுத்தகானம் த⁴ம்மானம் தம்ஸமுட்டா²னானஞ்ச ரூபானம் ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ’’திஆதி³ (பட்டா². 1.1.1). சித்தந்தி வா சித்துப்பாத³ம் க³ண்ஹாதி, ந கம்மசேதனம் விய ஏகத⁴ம்மமேவ அவிஜ்ஜமானம். கம்மஸமுட்டா²னஞ்ச தம்ஸம்பயுத்தேஹிபி ஸமுட்டி²தம் ஹோதூதி சே? ந, தேஹி ஸமுட்டி²தபா⁴வஸ்ஸ அவுத்தத்தா, அவசனஞ்ச தேஸம் கேனசி பச்சயேன பச்சயபா⁴வாபா⁴வதோ.
அத்³தா⁴னபரிச்சே²த³தோதி காலபரிச்சே²த³தோ. தத்த² ‘‘ஸத்தரஸ சித்தக்க²ணா ரூபஸ்ஸ அத்³தா⁴, ரூபஸ்ஸ ஸத்தரஸமோ பா⁴கோ³ அரூபஸ்ஸா’’தி ஏஸோ அத்³தா⁴னபரிச்சே²தோ³ அதி⁴ப்பேதோ. படிஸந்தி⁴க்க²ணேதி இத³ம் நயத³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் ததோ பரம்பி ரூபாரூபானம் ஸஹுப்பத்திஸப்³பா⁴வதோ, ந பனேதம் படிஸந்தி⁴க்க²ணே அஸஹுப்பத்திஅபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம், படிஸந்தி⁴சித்தஸ்ஸ டி²திப⁴ங்க³க்க²ணேஸுபி ரூபுப்பத்திம் ஸயமேவ வக்க²தீதி. ப²லப்பத்தனித³ஸ்ஸனேன ச ரூபாரூபானம் அஸமானகாலதம் நித³ஸ்ஸேதி, ந ஸஹுப்பாத³ம் தத³த்த²ம் அனாரத்³த⁴த்தா. ஸஹுப்பாதே³ன பன அஸமானகாலதா ஸுக²தீ³பனா ஹோதீதி தம்தீ³பனத்த²மேவ ஸஹுப்பாத³க்³க³ஹணம்.
யதி³ ஏவம் ரூபாரூபானம் அஸமானத்³த⁴த்தா அரூபம் ஓஹாய ரூபஸ்ஸ பவத்தி ஆபஜ்ஜதீதி ஏதஸ்ஸா நிவாரணத்த²மாஹ ‘‘தத்த² கிஞ்சாபீ’’திஆதி³. ஏகப்பமாணாவாதி நிரந்தரம் பவத்தமானேஸு ரூபாரூபத⁴ம்மேஸு நிச்சி²த்³தே³ஸு அரூபரஹிதம் ரூபம், ரூபரஹிதம் வா அரூபம் நத்தீ²தி கத்வா வுத்தம். அயஞ்ச கதா² பஞ்சவோகாரே கம்மஜரூபப்பவத்திம் நிப்³பா³னபடிபா⁴க³னிரோத⁴ஸமாபத்திரஹிதம் ஸந்தா⁴ய கதாதி த³ட்ட²ப்³பா³. பதே³ பத³ந்தி அத்தனோ பதே³ ஏவ பத³ம் நிக்கி²பந்தோ விய லஹும் லஹும் அக்கமித்வாதி அத்தோ². அனோஹாயாதி யாவ சுதி, தாவ அவிஜஹித்வா, சுதிக்க²ணே பன ஸஹேவ நிருஜ்ஜ²ந்தீதி. யஸ்மிஞ்சத்³தா⁴னே அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனோஹாய பவத்தி, ஸோ ச படிஸந்தி⁴சுதிபரிச்சி²ன்னோ உக்கம்ஸதோ ஏதேஸம் அத்³தா⁴தி. ஏவந்தி ஏதேன புப்³பே³ வுத்தம் அவகம்ஸதோ அத்³தா⁴பகாரம் இமஞ்ச ஸங்க³ண்ஹாதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.
ஏகுப்பாத³னானானிரோத⁴தோதி ஏதம் த்³வயமபி ஸஹ க³ஹேத்வா ரூபாரூபானம் ‘‘ஏகுப்பாத³னானானிரோத⁴தோ’’தி ஏகோ த³ட்ட²ப்³பா³காரோ வுத்தோதி த³ட்ட²ப்³போ³. ஏவம் இதோ பரேஸுபி. பச்சி²மகம்மஜம் ட²பேத்வாதி தஸ்ஸ சுதிசித்தேன ஸஹ நிருஜ்ஜ²னதோ நானானிரோதோ⁴ நத்தீ²தி கத்வா வுத்தந்தி வத³ந்தி. தஸ்ஸ பன ஏகுப்பாதோ³பி நத்தி² ஹேட்டா² ஸோளஸகே பச்சி²மஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே உப்பத்திவசனதோ. யதி³ பன யஸ்ஸ ஏகுப்பாத³னானானிரோதா⁴ த்³வேபி ந ஸந்தி, தம் ட²பேதப்³ப³ம். ஸப்³ப³ம்பி சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே உப்பன்னம் ட²பேதப்³ப³ம் ஸியா, பச்சி²மகம்மஜஸ்ஸ பன உப்பத்திதோ பரதோ சித்தேஸு பவத்தமானேஸு கம்மஜரூபஸ்ஸ அனுப்பத்திதோ வஜ்ஜேதப்³ப³ம் க³ஹேதப்³ப³ஞ்ச ததா³ நத்தீ²தி ‘‘பச்சி²மகம்மஜம் ட²பேத்வா’’தி வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ததோ புப்³பே³ பன அட்ட²சத்தாலீஸகம்மஜரூபபவேணீ அத்தீ²தி தத்த² யம் சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே உப்பன்னம், தம் அஞ்ஞஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே நிருஜ்ஜ²தீதி ‘‘ஏகுப்பாத³னானானிரோத⁴’’ந்தி க³ஹேத்வா டி²திப⁴ங்க³க்க²ணேஸு உப்பன்னரூபானி வஜ்ஜேத்வா ஏவம் ஏகுப்பாத³னானானிரோத⁴தோ வேதி³தப்³பா³தி யோஜனா கதாதி த³ட்ட²ப்³பா³. தஞ்ஹி ரூபம் அரூபேன, அரூபஞ்ச தேன ஏகுப்பாத³னானானிரோத⁴ந்தி. தத்த² ஸங்க²லிகஸ்ஸ விய ஸம்ப³ந்தோ⁴ பவேணீதி கத்வா அட்ட²சத்தாலீஸகம்மஜியவசனம் கதம், அஞ்ஞதா² ஏகூனபஞ்ஞாஸகம்மஜியவசனம் கத்தப்³ப³ம் ஸியா.
நானுப்பாத³…பே… பச்சி²மகம்மஜேன தீ³பேதப்³பா³தி தேன ஸுதீ³பனத்தா வுத்தம். ஏதேன ஹி நயேன ஸக்கா ததோ புப்³பே³பி ஏகஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே உப்பன்னரூபம் அஞ்ஞஸ்ஸபி ப⁴ங்க³க்க²ணே ஏவ நிருஜ்ஜ²தீதி தம் அரூபேன, அரூபஞ்ச தேன நானுப்பாத³ம் ஏகனிரோத⁴ந்தி விஞ்ஞாதுந்தி. உப⁴யத்தா²பி பன அஞ்ஞஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ டி²திக்க²ணே உப்பன்னம் ரூபம் அஞ்ஞஸ்ஸ டி²திக்க²ணே, தஸ்ஸ டி²திக்க²ணே உப்பஜ்ஜித்வா டி²திக்க²ணே ஏவ நிருஜ்ஜ²னகம் அரூபஞ்ச ந ஸங்க³ஹிதம், தம் ‘‘நானுப்பாத³தோ நானானிரோத⁴தோ’’தி ஏத்தே²வ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தீதி வேதி³தப்³ப³ம். சதுஸந்ததிகரூபேன ஹி நானுப்பாத³னானானிரோத⁴தாதீ³பனா ஏத்த² டி²திக்க²ணே உப்பன்னஸ்ஸ த³ஸ்ஸிதத்தா அத³ஸ்ஸிதஸ்ஸ வஸேன நயத³ஸ்ஸனம் ஹோதீதி. ஸமதிம்ஸகம்மஜரூபேஸு ஏவ டி²தஸ்ஸபி க³ப்³பே⁴ க³தஸ்ஸ மரணம் அத்தீ²தி தேஸம் ஏவ வஸேன பச்சி²மகம்பி யோஜிதம். அமரா நாம ப⁴வேய்யும், கஸ்மா? யதா² ச²ன்னம் வத்தூ²னம் பவத்தி, ஏவம் தது³ப்பாத³ககம்மேனேவ ப⁴வங்கா³தீ³னஞ்ச தப்³ப³த்து²கானம் பவத்தியா ப⁴விதப்³ப³ந்தி. ந ஹி தம் காரணம் அத்தி², யேன தம் கம்மஜேஸு ஏகச்சம் பவத்தேய்ய, ஏகச்சம் ந பவத்தேய்யாதி. தஸ்மா ஆயுஉஸ்மாவிஞ்ஞாணாதீ³னம் ஜீவிதஸங்கா²ரானம் அனூனத்தா வுத்தம் ‘‘அமரா நாம ப⁴வேய்யு’’ந்தி.
‘‘உப்பாத³க்க²ணே உப்பன்னம் அஞ்ஞஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே நிருஜ்ஜ²தி, டி²திக்க²ணே உப்பன்னம் அஞ்ஞஸ்ஸ டி²திக்க²ணே, ப⁴ங்க³க்க²ணே உப்பன்னம் அஞ்ஞஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே நிருஜ்ஜ²தீ’’தி இத³ம் அட்ட²கதா²யம் ஆக³தத்தா வுத்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ. அத்தனோ பனாதி⁴ப்பாயம் உப்பாத³க்க²ணே உப்பன்னம் நிரோத⁴க்க²ணே, டி²திக்க²ணே உப்பன்னஞ்ச உப்பாத³க்க²ணே, ப⁴ங்க³க்க²ணே உப்பன்னம் டி²திக்க²ணே நிருஜ்ஜ²தீதி தீ³பேதியேவ. ஏவஞ்ச கத்வா அத்³தா⁴னபரிச்சே²தே³ ‘‘தம் பன ஸத்தரஸமேன சித்தேன ஸத்³தி⁴ம் நிருஜ்ஜ²தீ’’தி (விப⁴. அட்ட². 26 பகிண்ணககதா²) வுத்தம். இமாய பாளியா விருஜ்ஜ²தி, கஸ்மா? சதுஸமுட்டா²னிகரூபஸ்ஸபி ஸமானாயுகதாய ப⁴விதப்³ப³த்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. யதா² பன ஏதேஹி யோஜிதம், ததா² ரூபஸ்ஸ ஏகுப்பாத³னானானிரோத⁴தா நானுப்பாதே³கனிரோத⁴தா ச நத்தி²யேவ.
யா பன ஏதேஹி ரூபஸ்ஸ ஸத்தரஸசித்தக்க²ணாயுகதா வுத்தா, யா ச அட்ட²கதா²யம் ததியபா⁴கா³தி⁴கஸோளஸசித்தக்க²ணாயுகதா, ஸா படிச்சஸமுப்பாத³விப⁴ங்க³ட்ட²கதா²யம் (விப⁴. அட்ட². 227) அதீதாரம்மணாய சுதியா அனந்தரா பச்சுப்பன்னாரம்மணம் படிஸந்தி⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏத்தாவதா ஏகாத³ஸ சித்தக்க²ணா அதீதா ஹோந்தி, ததா² பஞ்சத³ஸ சித்தக்க²ணா அதீதா ஹோந்தி, அதா²வஸேஸபஞ்சசித்தஏகசித்தக்க²ணாயுகே தஸ்மிம் யேவாரம்மணே படிஸந்தி⁴சித்தம் உப்பஜ்ஜதீ’’தி த³ஸ்ஸிதேன ஸோளஸசித்தக்க²ணாயுகபா⁴வேன விருஜ்ஜ²தி. ந ஹி ஸக்கா ‘‘டி²திக்க²ணே ஏவ ரூபம் ஆபாத²மாக³ச்ச²தீ’’தி வத்தும். ததா² ஹி ஸதி ந ரூபஸ்ஸ ஏகாத³ஸ வா பஞ்சத³ஸேவ வா சித்தக்க²ணா அதீதா, அத² கோ² அதிரேகஏகாத³ஸபஞ்சத³ஸசித்தக்க²ணா. தஸ்மா யதி³பி பஞ்சத்³வாரே டி²திப்பத்தமேவ ரூபம் பஸாத³ம் க⁴ட்டேதீதி யுஜ்ஜேய்ய, மனோத்³வாரே பன உப்பாத³க்க²ணேபி ஆபாத²மாக³ச்ச²தீதி இச்சி²தப்³ப³மேதம். ந ஹி மனோத்³வாரே அதீதாதீ³ஸு கிஞ்சி ஆபாத²ம் நாக³ச்ச²தீதி. மனோத்³வாரே ச ஏவம் வுத்தம் ‘‘ஏகாத³ஸ சித்தக்க²ணா அதீதா, அதா²வஸேஸபஞ்சசித்தக்க²ணாயுகே’’தி (விப⁴. அட்ட². 227).
யோ சேத்த² சித்தஸ்ஸ டி²திக்க²ணோ வுத்தோ, ஸோ ச அத்தி² நத்தீ²தி விசாரேதப்³போ³. சித்தயமகே (யம. 2.சித்தயமக.102) ஹி ‘‘உப்பன்னம் உப்பஜ்ஜமானந்தி? ப⁴ங்க³க்க²ணே உப்பன்னம், நோ ச உப்பஜ்ஜமான’’ந்தி ஏத்தகமேவ வுத்தம், ந வுத்தம் ‘‘டி²திக்க²ணே ப⁴ங்க³க்க²ணே சா’’தி. ததா² ‘‘நுப்பஜ்ஜமானம் நுப்பன்னந்தி? ப⁴ங்க³க்க²ணே நுப்பஜ்ஜமானம், நோ ச நுப்பன்ன’’ந்தி ஏத்தகமேவ வுத்தம், ந வுத்தம் ‘‘டி²திக்க²ணே ப⁴ங்க³க்க²ணே சா’’தி. ஏவம் ‘‘ந நிருத்³த⁴ம் ந நிருஜ்ஜ²மானம், ந நிருஜ்ஜ²மானம் ந நிருத்³த⁴’’ந்தி ஏதேஸம் பரிபுண்ணவிஸ்ஸஜ்ஜனே ‘‘உப்பாத³க்க²ணே அனாக³தஞ்சா’’தி வத்வா ‘‘டி²திக்க²ணே’’தி அவசனம், அதிக்கந்தகாலவாரே ச ‘‘ப⁴ங்க³க்க²ணே சித்தம் உப்பாத³க்க²ணம் வீதிக்கந்த’’ந்தி வத்வா ‘‘டி²திக்க²ணே’’தி அவசனம் டி²திக்க²ணாபா⁴வம் சித்தஸ்ஸ தீ³பேதி. ஸுத்தேஸுபி ஹி ‘‘டி²தஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்தம் பஞ்ஞாயதீ’’தி தஸ்ஸேவ (ஸம். நி. 3.38; அ. நி. 3.47) ஏகஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்தாபா⁴வதோ ‘‘யஸ்ஸா அஞ்ஞத²த்தம் பஞ்ஞாயதி, ஸா ஸந்ததிடி²தீ’’தி ந ந ஸக்கா வத்துந்தி, விஜ்ஜமானம் வா க²ணத்³வயஸமங்கி³ம் டி²தந்தி.
யோ சேத்த² சித்தனிரோத⁴க்க²ணே ரூபுப்பாதோ³ வுத்தோ, ஸோ ச விசாரேதப்³போ³ ‘‘யஸ்ஸ வா பன ஸமுத³யஸச்சம் நிருஜ்ஜ²தி, தஸ்ஸ து³க்க²ஸச்சம் உப்பஜ்ஜதீதி? நோதி வுத்த’’ந்தி (யம. 1.ஸச்சயமக.136). யோ ச சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே ரூபனிரோதோ⁴ வுத்தோ, ஸோ ச விசாரேதப்³போ³ ‘‘யஸ்ஸ குஸலா த⁴ம்மா உப்பஜ்ஜந்தி, தஸ்ஸ அப்³யாகதா த⁴ம்மா நிருஜ்ஜ²ந்தீதி? நோதிஆதி³ (யம. 3.த⁴ம்மயமக.163) வுத்த’’ந்தி. ந ச சித்தஸமுட்டா²னரூபமேவ ஸந்தா⁴ய படிக்கே²போ கதோதி ஸக்கா வத்தும் சித்தஸமுட்டா²னரூபாதி⁴காரஸ்ஸ அபா⁴வா, அப்³யாகதஸத்³த³ஸ்ஸ ச சித்தஸமுட்டா²னரூபேஸ்வேவ அப்பவத்திதோ. யதி³ ஸங்கா²ரயமகே காயஸங்கா²ரஸ்ஸ சித்தஸங்கா²ரேன ஸஹுப்பாதே³கனிரோத⁴வசனதோ அப்³யாகத-ஸத்³தே³ன சித்தஸமுட்டா²னமேவேத்த² க³ஹிதந்தி காரணம் வதே³ய்ய, தம்பி அகாரணம். ந ஹி தேன வசனேன அஞ்ஞரூபானம் சித்தேன ஸஹுப்பாத³ஸஹனிரோத⁴படிக்கே²போ கதோ, நாபி நானுப்பாத³னானானிரோதா⁴னுஜானனம், நேவ சித்தஸமுட்டா²னதோ அஞ்ஞஸ்ஸ அப்³யாகதபா⁴வனிவாரணஞ்ச கதம், தஸ்மா ததா² அப்படிக்கி²த்தானானுஞ்ஞாதானிவாரிதாப்³யாகதபா⁴வானம் ஸஹுப்பாத³ஸஹனிரோதா⁴தி³கானம் கம்மஜாதீ³னம் ஏதேன சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே நிரோதோ⁴ படிக்கி²த்தோதி ந ஸக்கா கம்மஜாதீ³னம் சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே நிரோத⁴ம் வத்தும். யமகபாளிஅனுஸ்ஸரணே ச ஸதி உப்பாதா³னந்தரம் சித்தஸ்ஸ பி⁴ஜ்ஜமானதாதி தஸ்மிம் க²ணே சித்தம் ந ச ரூபம் ஸமுட்டா²பேதி வினஸ்ஸமானத்தா, நாபி ச அஞ்ஞஸ்ஸ ரூபஸமுட்டா²பகஸ்ஸ ஸஹாயபா⁴வம் க³ச்ச²தீதி படிஸந்தி⁴சித்தேன ஸஹுப்பன்னோ உது தத³னந்தரஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே ரூபம் ஸமுட்டா²பேய்ய. ஏவஞ்ச ஸதி ரூபாரூபானம் ஆதி³ம்ஹி ஸஹ ரூபஸமுட்டா²பனதோ புப்³பா³பரதோதி இத³ம்பி நத்தி², அதிலஹுபரிவத்தஞ்ச சித்தந்தி யேன ஸஹுப்பஜ்ஜதி, தம் சித்தக்க²ணே ரூபம் உப்பஜ்ஜமானமேவாதி ஸக்கா வத்தும். தேனேவ ஹி தம் படிஸந்தி⁴தோ உத்³த⁴ம் அசித்தஸமுட்டா²னானம் அத்தனா ஸஹ உப்பஜ்ஜமானானம் ந கேனசி பச்சயேன பச்சயோ ஹோதி, தத³னந்தரஞ்ச தம் டி²திப்பத்தந்தி தத³னந்தரம் சித்தம் தஸ்ஸ பச்சா²ஜாதபச்சயோ ஹோதி, ந ஸஹஜாதபச்சயோதி. யதி³ ஏவம் ‘‘யஸ்ஸ காயஸங்கா²ரோ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ வசீஸங்கா²ரோ நிருஜ்ஜ²தீதி? நோ’’தி (யம. 2.ஸங்கா²ரயமக.128), வத்தப்³ப³ந்தி சே? ந, சித்தனிரோத⁴க்க²ணே ரூபுப்பாதா³ரம்பா⁴பா⁴வதோதி. நிப்பரியாயேன ஹி சித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே ஏவ ரூபம் உப்பஜ்ஜமானம் ஹோதி, சித்தக்க²ணே பன அவீதிவத்தே தம் அத்தனோ ரூபஸமுட்டா²பனபுரேஜாதபச்சயகிச்சம் ந கரோதி, அரூபஞ்ச தஸ்ஸ பச்சா²ஜாதபச்சயோ ந ஹோதீதி டி²திப்பத்திவிஸேஸாலாப⁴ம் ஸந்தா⁴ய பரியாயேன இத³ம் வுத்தந்தி.
ததோ பரம் பனாதி ஏதஸ்ஸ ‘‘ஏத்த² பன யதே³த’’ந்திஆதி³காயபி ஸங்க³ஹகதா²ய நிட்டி²தாய புரிமகதா²ய ஸன்னிட்டா²னதோ ‘‘ததோ பட்டா²ய கம்மஜரூபபவேணீ ந பவத்ததீ’’தி ஏதேன ஸஹ ஸம்ப³ந்தோ⁴தி சுதிதோ பரந்தி அத்தோ².
ரூபம் பன ரூபேன ஸஹாதிஆதி³னா யதா² அட்ட²கதா²யம் வுத்தம், ததா² ஏகுப்பாதே³கனிரோத⁴தா ரூபானம் அரூபேஹி, அரூபானம் ரூபேஹி ச நத்தீ²தி கத்வா ரூபானம் ரூபேஹேவ, அரூபானஞ்ச அரூபேஹி யோஜிதா.
ஸரீரஸ்ஸ ரூபம் அவயவபூ⁴தந்தி அத்தோ², க⁴னபூ⁴தோ புஞ்ஜபா⁴வோ க⁴னபுஞ்ஜபா⁴வோ, ந திலமுக்³கா³தி³புஞ்ஜா விய ஸிதி²லஸம்ப³ந்த⁴னானம் புஞ்ஜோதி அத்தோ². ஏகுப்பாதா³தி³தாதி யதா²வுத்தே தயோ பகாரே ஆஹ.
ஹேட்டா²தி ரூபகண்ட³வண்ணனாயம். பரினிப்ப²ன்னாவ ஹோந்தீதி விகாரரூபாதீ³னஞ்ச ரூபகண்ட³வண்ணனாயம் பரினிப்ப²ன்னதாபரியாயோ வுத்தோதி கத்வா வுத்தம். பரினிப்ப²ன்னனிப்ப²ன்னானம் கோ விஸேஸோதி? புப்³ப³ந்தாபரந்தபரிச்சி²ன்னோ பச்சயேஹி நிப்பா²தி³தோ திலக்க²ணாஹதோ ஸபா⁴வத⁴ம்மோ பரினிப்ப²ன்னோ, நிப்ப²ன்னோ பன அஸபா⁴வத⁴ம்மோபி ஹோதி நாமக்³க³ஹணஸமாபஜ்ஜனாதி³வஸேன நிப்பா²தி³யமானோதி. நிரோத⁴ஸமாபத்தி பனாதி ஏதேன ஸப்³ப³ம்பி உபாதா³பஞ்ஞத்திம் ததே³கதே³ஸேன த³ஸ்ஸேதீதி வேதி³தப்³ப³ம்.
பகிண்ணககதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.
கமாதி³வினிச்ச²யகதா²வண்ணனா
த³ஸ்ஸனேன பஹாதப்³பா³திஆதி³னா பட²மம் பஹாதப்³பா³ பட²மம் வுத்தா, து³தியம் பஹாதப்³பா³ து³தியந்தி அயம் பஹானக்கமோ. அனுபுப்³ப³பணீதா பூ⁴மியோ அனுபுப்³பே³ன வவத்தி²தாதி தாஸம் வஸேன தே³ஸனாய பூ⁴மிக்கமோ. ‘‘சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’’திஆதி³கோ (ஸம். நி. 5.372, 382, 383; விப⁴. 355) ஏகக்க²ணேபி ஸதிபட்டா²னாதி³ஸம்ப⁴வதோ தே³ஸனாக்கமோவ. தா³னகதா²த³யோ அனுபுப்³பு³க்கம்ஸதோ கதி²தா, உப்பத்திஆதி³வவத்தா²னாபா⁴வதோ பன தா³னாதீ³னம் இத⁴ தே³ஸனாக்கமவசனம். தே³ஸனாக்கமோதி ச யதா²வுத்தவவத்தா²னாபா⁴வதோ அனேகேஸம் வசனானம் ஸஹ பவத்தியா அஸம்ப⁴வதோ யேன கேனசி புப்³பா³பரியேன தே³ஸேதப்³ப³த்தா தேன தேனாதி⁴ப்பாயேன தே³ஸனாமத்தஸ்ஸேவ கமோ வுச்சதி. அபே⁴தே³ன ஹீதி ரூபாதீ³னம் பே⁴த³ம் அகத்வா பிண்ட³க்³க³ஹணேனாதி அத்தோ². சக்கு²ஆதீ³னம்பி விஸயபூ⁴தந்தி ஏகதே³ஸேன ரூபக்க²ந்த⁴ம் ஸமுதா³யபூ⁴தம் வத³தி. ஏவந்தி ஏத்த² வுத்தனயேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘ச²த்³வாராதி⁴பதி ராஜா’’தி (த⁴. ப. அட்ட². 2.ஏரகபத்தனாக³ராஜவத்து²) ‘‘மனோபுப்³ப³ங்க³மா த⁴ம்மா’’தி (த⁴. ப. 1-2) ச வசனதோ விஞ்ஞாணம் அதி⁴பதி.
ரூபக்க²ந்தே⁴ ‘‘ஸாஸவம் உபாதா³னிய’’ந்தி வசனம் அனாஸவானம் த⁴ம்மானம் ஸப்³பா⁴வதோ ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ தம்ஸபா⁴வதானிவத்தனத்த²ம், ந அனாஸவரூபனிவத்தனத்த²ந்தி. அனாஸவாவ க²ந்தே⁴ஸு வுத்தாதி ஏத்த² அட்டா²னப்பயுத்தோ ஏவ-ஸத்³தோ³ த³ட்ட²ப்³போ³, அனாஸவா க²ந்தே⁴ஸ்வேவ வுத்தாதி அத்தோ².
ஸப்³ப³ஸங்க²தானம் ஸபா⁴கே³ன ஏகஜ்ஜ²ம் ஸங்க³ஹோ ஸப்³ப³ஸங்க²தஸபா⁴கே³கஸங்க³ஹோ. ஸபா⁴க³ஸபா⁴கே³ன ஹி ஸங்க³ய்ஹமானா ஸப்³ப³ஸங்க²தா ப²ஸ்ஸாத³யோ பஞ்சக்க²ந்தா⁴ ஹோந்தி. தத்த² ருப்பனாதி³ஸாமஞ்ஞேன ஸமானகோட்டா²ஸா ‘‘ஸபா⁴கா³’’தி வேதி³தப்³பா³. தேஸு ஸங்க²தாபி⁴ஸங்க²ரணகிச்சம் ஆயூஹனரஸாய சேதனாய ப³லவந்தி ஸா ‘‘ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴’’தி வுத்தா, அஞ்ஞே ச ருப்பனாதி³விஸேஸலக்க²ணரஹிதா ப²ஸ்ஸாத³யோ ஸங்க²தாபி⁴ஸங்க²ரணஸாமஞ்ஞேனாதி த³ட்ட²ப்³பா³. பு²ஸனாத³யோ பன ஸபா⁴வா விஸும் க²ந்த⁴-ஸத்³த³வசனீயா ந ஹோந்தீதி த⁴ம்மஸபா⁴வவிஞ்ஞுனா ததா²க³தேன ப²ஸ்ஸக²ந்தா⁴த³யோ ந வுத்தாதி த³ட்ட²ப்³பா³தி. ‘‘யே கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஸஸ்ஸதவாதா³ ஸஸ்ஸதம் லோகஞ்ச பஞ்ஞபேந்தி அத்தானஞ்ச, ஸப்³பே³ தே இமேயேவ பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ நிஸ்ஸாய படிச்ச, ஏதேஸம் வா அஞ்ஞதர’’ந்திஆதீ³னஞ்ச ஸுத்தானம் வஸேன அத்தத்தனியகா³ஹவத்து²ஸ்ஸ ஏதபரமதா த³ட்ட²ப்³பா³, ஏதேன ச வக்க²மானஸுத்தவஸேன ச க²ந்தே⁴ ஏவ நிஸ்ஸாய பரித்தாரம்மணாதி³வஸேன ந வத்தப்³பா³ ச தி³ட்டி² உப்பஜ்ஜதி, க²ந்த⁴னிப்³பா³னவஜ்ஜஸ்ஸ ஸபா⁴வத⁴ம்மஸ்ஸ அபா⁴வதோதி வுத்தம் ஹோதி. அஞ்ஞேஸஞ்ச க²ந்த⁴-ஸத்³த³வசனீயானம் ஸீலக்க²ந்தா⁴தீ³னம் ஸப்³பா⁴வதோ ந பஞ்சேவாதி ஏதம் சோத³னம் நிவத்தேதுமாஹ ‘‘அஞ்ஞேஸஞ்ச தத³வரோத⁴தோ’’தி.
து³க்க²து³க்க²விபரிணாமது³க்க²ஸங்கா²ரது³க்க²தாவஸேன வேத³னாய ஆபா³த⁴கத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ராகா³தி³ஸம்பயுத்தஸ்ஸ விபரிணாமாதி³து³க்க²ஸ்ஸ இத்தி²புரிஸாதி³ஆகாரக்³கா³ஹிகா தம்தம்ஸங்கப்பமூலபூ⁴தா ஸஞ்ஞா ஸமுட்டா²னம். ரோக³ஸ்ஸ பித்தாதீ³னி விய ஆஸன்னகாரணம் ஸமுட்டா²னம், உதுபோ⁴ஜனவேஸமாதீ³னி விய மூலகாரணம் நிதா³னம். ‘‘சித்தஸ்ஸங்க³பூ⁴தா சேதஸிகா’’தி சித்தம் கி³லானூபமம் வுத்தம், ஸுக²ஸஞ்ஞாதி³வஸேன வேத³னாகாரணாய ஹேதுபா⁴வதோ வேத³னாபோ⁴ஜனஸ்ஸ சா²தா³பனதோ ச ஸஞ்ஞா அபராதூ⁴பமா ப்³யஞ்ஜனூபமா ச, ‘‘பஞ்ச வத⁴கா பச்சத்தி²காதி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சன்னேதம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் அதி⁴வசன’’ந்தி ஆஸிவிஸூபமே (ஸம். நி. 4.238) வத⁴காதி வுத்தா, ‘‘பா⁴ரோதி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சன்னேதம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் அதி⁴வசன’’ந்தி பா⁴ரஸுத்தே (ஸம். நி. 3.22) பா⁴ராதி, ‘‘அதீதம்பாஹம் அத்³தா⁴னம் ரூபேன க²ஜ்ஜிம், ஸேய்யதா²பாஹம் ஏதரஹி பச்சுப்பன்னேன ரூபேன க²ஜ்ஜாமி, அஹஞ்சேவ கோ² பன அனாக³தம் ரூபம் அபி⁴னந்தே³ய்யம், அனாக³தேனபாஹம் ரூபேன க²ஜ்ஜேய்யம். ஸேய்யதா²பேதரஹி க²ஜ்ஜாமீ’’திஆதி³னா க²ஜ்ஜனீயபரியாயேன (ஸம். நி. 3.79) கா²த³காதி, ‘‘ஸோ அனிச்சம் ரூபம் ‘அனிச்சம் ரூப’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதீ’’திஆதி³னா யமகஸுத்தே (ஸம். நி. 3.85) அனிச்சாதி³காதி. யதி³பி இமஸ்மிம் விப⁴ங்கே³ அவிஸேஸேன க²ந்தா⁴ வுத்தா, பா³ஹுல்லேன பன உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் தத³ந்தோக³தா⁴னம் த³ட்ட²ப்³ப³தா வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³தி.
தே³ஸிதாதி³ச்சப³ந்து⁴னாதி தே³ஸிதம் ஆதி³ச்சப³ந்து⁴னா, தே³ஸிதானி வா. கா³தா²ஸுக²த்த²ம் அனுனாஸிகலோபோ, நிகாரலோபோ வா கதோ.
க³ஹேதும் ந ஸக்காதி நிச்சாதி³வஸேன க³ஹேதும் ந யுத்தந்தி அத்தோ².
ரூபேன ஸண்டா²னேன ப²லகஸதி³ஸோ தி³ஸ்ஸமானோ க²ரபா⁴வாபா⁴வா ப²லககிச்சம் ந கரோதீதி ‘‘ந ஸக்கா தம் க³ஹேத்வா ப²லகம் வா ஆஸனம் வா காது’’ந்தி ஆஹ. ந ததா² திட்ட²தீதி நிச்சாதி³கா ந ஹோதீதி அத்தோ², தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி வா நிச்சாதி³க்³க³ஹணவஸேன உப்பாதா³தி³அனந்தரம் பி⁴ஜ்ஜனதோ க³ஹிதாகாரா ஹுத்வா ந திட்ட²தீதி அத்தோ². கோடிஸதஸஹஸ்ஸஸங்க்²யாதி இத³ம் ந க³ணனபரிச்சே²த³த³ஸ்ஸனம், ப³ஹுபா⁴வத³ஸ்ஸனமேவ பனேதம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். உத³கஜல்லகந்தி உத³கலஸிகம். யதா² உத³கதலே பி³ந்து³னிபாதஜனிதோ வாதோ உத³கஜல்லகம் ஸங்கட்³டி⁴த்வா புடம் கத்வா புப்பு²ளம் நாம கரோதி, ஏவம் வத்து²ம்ஹி ஆரம்மணாபாத²க³மனஜனிதோ ப²ஸ்ஸோ அனுபச்சி²ன்னம் கிலேஸஜல்லம் ஸஹகாரீபச்சயந்தரபா⁴வேன ஸங்கட்³டி⁴த்வா வேத³னம் நாம கரோதி. இத³ஞ்ச கிலேஸேஹி மூலகாரணபூ⁴தேஹி ஆரம்மணஸ்ஸாத³னபூ⁴தேஹி ச நிப்³ப³த்தம் வட்டக³தவேத³னம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். உக்கட்ட²பரிச்சே²தே³ன வா சத்தாரோ பச்சயா வுத்தா, ஊனேஹிபி பன உப்பஜ்ஜதேவ.
நானாலக்க²ணோதி வண்ணக³ந்த⁴ரஸப²ஸ்ஸாதீ³ஹி நானாஸபா⁴வோ. மாயாய த³ஸ்ஸிதம் ரூபம் ‘‘மாயா’’தி ஆஹ. பஞ்சபி உபாதா³னக்க²ந்தா⁴ அஸுபா⁴தி³ஸபா⁴வா ஏவ கிலேஸாஸுசிவத்து²பா⁴வாதி³தோதி அஸுபா⁴தி³தோ த³ட்ட²ப்³பா³ ஏவ. ததா²பி கத்த²சி கோசி விஸேஸோ ஸுக²க்³க³ஹணீயோ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘விஸேஸதோ சா’’திஆதி³. தத்த² சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா சதுவிபல்லாஸப்பஹானகராதி தேஸம் கோ³சரபா⁴வேன ரூபக்க²ந்தா⁴தீ³ஸு அஸுபா⁴தி³வஸேன த³ட்ட²ப்³ப³தா வுத்தா.
க²ந்தே⁴ஹி ந விஹஞ்ஞதி பரிவிதி³தஸபா⁴வத்தா. விபஸ்ஸகோபி ஹி தேஸம் விபத்தியம் ந து³க்க²மாபஜ்ஜதி, கீ²ணாஸவேஸு பன வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². தே ஹி ஆயதிம்பி க²ந்தே⁴ஹி ந பா³தீ⁴யந்தீதி. கப³ளீகாராஹாரம் பரிஜானாதீதி ‘‘ஆஹாரஸமுத³யா ரூபஸமுத³யோ’’தி (ஸம். நி. 3.56-57) வுத்தத்தா அஜ்ஜ²த்திகரூபே ச²ந்த³ராக³ம் பஜஹந்தோ தஸ்ஸ ஸமுத³யபூ⁴தே கப³ளீகாராஹாரேபி ச²ந்த³ராக³ம் பஜஹதீதி அத்தோ², அயம் பஹானபரிஞ்ஞா. அஜ்ஜ²த்திகரூபம் பன பரிக்³க³ண்ஹந்தோ தஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தம் கப³ளீகாராஹாரம்பி பரிக்³க³ண்ஹாதீதி ஞாதபரிஞ்ஞா. தஸ்ஸ ச உத³யவயானுபஸ்ஸீ ஹோதீதி தீரணபரிஞ்ஞா ச யோஜேதப்³பா³. காமராக³பூ⁴தம் அபி⁴ஜ்ஜ²ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்த²’’ந்தி ஆஹ. அஸுபா⁴னுபஸ்ஸனாய ஹி காமராக³ப்பஹானம் ஹோதீதி. காமராக³முகே²ன வா ஸப்³ப³லோப⁴ப்பஹானம் வத³தி. ‘‘ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா’’தி வுத்தத்தா ஆஹாரபரிஜானனே வுத்தனயேன ப²ஸ்ஸபரிஜானனஞ்ச யோஜேதப்³ப³ம்.
ஸுக²த்த²மேவ ப⁴வபத்த²னா ஹோதீதி வேத³னாய தண்ஹம் பஜஹந்தோ ப⁴வோக⁴ம் உத்தரதி. ஸப்³ப³ம் வேத³னம் து³க்க²தோ பஸ்ஸந்தோ அத்தனோ பரேன அபுப்³ப³ம் து³க்க²ம் உப்பாதி³தம், ஸுக²ம் வா வினாஸிதம் ந பஸ்ஸதி, ததோ ‘‘அனத்த²ம் மே அசரீ’’திஆதி³ஆகா⁴தவத்து²ப்பஹானதோ ப்³யாபாத³காயக³ந்த²ம் பி⁴ந்த³தி. ‘‘ஸுக²ப³ஹுலே ஸுக³திப⁴வே ஸுத்³தீ⁴’’தி க³ஹேத்வா கோ³ஸீலகோ³வதாதீ³ஹி ஸுத்³தி⁴ம் பராமஸந்தோ ஸுக²பத்த²னாவஸேனேவ பராமஸதீதி வேத³னாய தண்ஹம் பஜஹந்தோ ஸீலப்³ப³துபாதா³னம் ந உபாதி³யதி. மனோஸஞ்சேதனா ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴வ, ஸஞ்ஞா பன தம்ஸம்பயுத்தாதி ஸஞ்ஞாஸங்கா²ரே அனத்ததோ பஸ்ஸந்தோ மனோஸஞ்சேதனாய ச²ந்த³ராக³ம் பஜஹதி ஏவ, தஞ்ச பரிக்³க³ண்ஹாதி தீரேதி சாதி ‘‘ஸஞ்ஞம் ஸங்கா²ரே…பே… பரிஜானாதீ’’தி வுத்தம்.
அவிஜ்ஜாய விஞ்ஞாணே க⁴னக்³க³ஹணம் ஹோதீதி க⁴னவினிப்³போ⁴க³ம் கத்வா தம் அனிச்சதோ பஸ்ஸந்தோ அவிஜ்ஜோக⁴ம் உத்தரதி. மோஹப³லேனேவ ஸீலப்³ப³தபராமாஸம் ஹோதீதி தம் பஜஹந்தோ ஸீலப்³ப³தபராமாஸகாயக³ந்த²ம் பி⁴ந்த³தி.
‘‘யஞ்ச கோ² ஏதம், பி⁴க்க²வே, வுச்சதி சித்தம் இதிபி மனோ இதிபி விஞ்ஞாணம் இதிபி, தத்ராஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ நாலம் நிப்³பி³ந்தி³தும், நாலம் விரஜ்ஜிதும், நாலம் விமுச்சிதும். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? தீ³க⁴ரத்தம்ஹேதம், பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸுதவதோ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ அஜ்ஜோ²ஸிதம் மமாயிதம் பராமட்ட²ம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’தி (ஸம். நி. 2.61) –
வசனதோ விஞ்ஞாணம் நிச்சதோ பஸ்ஸந்தோ தி³ட்டு²பாதா³னம் உபாதி³யதீதி அனிச்சதோ பஸ்ஸந்தோ தம் ந உபாதி³யதீதி.
கமாதி³வினிச்ச²யகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.
ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயவண்ணனா நிட்டி²தா.