1. மூலயமகம்

உத்³தே³ஸவாரவண்ணனா

1. யமகானம் வஸேன தே³ஸிதத்தாதி இமினா த³ஸஸு ஏகேகஸ்ஸ யமகஸமூஹஸ்ஸ தம்ஸமூஹஸ்ஸ ச ஸகலஸ்ஸ பகரணஸ்ஸ யமகானம் வஸேன லத்³த⁴வோஹாரதம் த³ஸ்ஸேதி.

குஸலாகுஸலமூலஸங்கா²தானம் த்³வின்னம் அத்தா²னம் வஸேன அத்த²யமகந்தி ஏதேன ‘‘யே கேசி குஸலா த⁴ம்மா, ஸப்³பே³ தே குஸலமூலா’’தி ஏதஸ்ஸேவ யமகபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதீதி சே? நாபஜ்ஜதி ஞாதும் இச்சி²தானம் து³தியபட²மபுச்சா²ஸு வுத்தானம் குஸலகுஸலமூலவிஸேஸானம், குஸலமூலகுஸலவிஸேஸேஹி வா ஞாதும் இச்சி²தானம் பட²மது³தியபுச்சா²ஸு ஸன்னிட்டா²னபத³ஸங்க³ஹிதானம் குஸலகுஸலமூலானம் வஸேன அத்த²யமகபா⁴வஸ்ஸ வுத்தத்தா. ஞாதும் இச்சி²தானஞ்ஹி விஸேஸானம் விஸேஸவந்தாபேக்கா²னம், தம்விஸேஸவதம் வா த⁴ம்மானஞ்ச விஸேஸாபேக்கா²னம் ஏத்த² பதா⁴னபா⁴வோதி ஏகேகாய புச்சா²ய ஏகேகோ ஏவ அத்தோ² ஸங்க³ஹிதோ ஹோதீதி. அத்த²ஸத்³தோ³ சேத்த² ந த⁴ம்மவாசகோ ஹேதுப²லாதி³வாசகோ வா, அத² கோ² பாளிஅத்த²வாசகோ. தேனேவாஹ ‘‘தேஸஞ்ஞேவ அத்தா²ன’’ந்திஆதி³.

தீணிபி பதா³னி ஏகதோ கத்வாதி இத³ம் நாமபத³ஸ்ஸ குஸலாதீ³னம் ஸங்கா³ஹகத்தமத்தமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந நிரவஸேஸஸங்கா³ஹகத்தம். ஸப்³ப³குஸலாதி³ஸங்க³ண்ஹனத்த²மேவ ச நாமபத³ஸ்ஸ வுத்தத்தா ‘‘குஸலத்திகமாதிகாய சதூஸு பதே³ஸூ’’தி வுத்தம்.

உத்³தே³ஸவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

நித்³தே³ஸவாரவண்ணனா

52. அஞ்ஞமஞ்ஞயமகே யே கேசி குஸலாதி அபுச்சி²த்வாதி ஏத்த² யதா² து³தியயமகே ‘‘யே கேசி குஸலமூலா’’தி அபுச்சி²த்வா ‘‘யே கேசி குஸலா’’தி புச்சா² கதா, ஏவமிதா⁴பி ‘‘யே கேசி குஸலா’’தி புச்சா² காதப்³பா³ ஸியா புரிமயமகவிஸிட்ட²ம் அபுப்³ப³ம் க³ஹேத்வா பச்சி²மயமகஸ்ஸ அப்பவத்தத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘படிலோமபுச்சா²னுரூபபா⁴வதோ’’தி கேசி. புரிமபுச்சா²ய பன அத்த²வஸேன கதாய தத³னுரூபாய பச்சி²மபுச்சா²ய ப⁴விதப்³ப³ம் அனுலோமே விக³தஸம்ஸயஸ்ஸ படிலோமே ஸம்ஸயுப்பத்திதோ. தேன ந ச பச்சி²மபுச்சா²னுரூபாய புரிமபுச்சா²ய ப⁴விதப்³ப³ந்தி புரிமோவேத்த² அதி⁴ப்பாயோ யுத்தோ. இமினாபி ப்³யஞ்ஜனேன தஸ்ஸேவத்த²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதோதி இத³மேவம் ந ஸக்கா வத்தும். ந ஹி குஸலப்³யஞ்ஜனத்தோ² ஏவ குஸலமூலேன ஏகமூலப்³யஞ்ஜனத்தோ², தேனேவ விஸ்ஸஜ்ஜனம்பி அஸமானம் ஹோதி. குஸலப்³யஞ்ஜனேன ஹி புச்சா²ய கதாய ‘‘அவஸேஸா’’தி இமஸ்மிம் டா²னே ‘‘அவஸேஸா குஸலா த⁴ம்மா’’தி வத்தப்³ப³ம் ஹோதி, இதரதா² அவஸேஸா குஸலமூலஸஹஜாதா த⁴ம்மாதி, ந ச தானி வசனானி ஸமானத்தா²னி குஸலகுஸலாப்³யாகததீ³பனதோதி. அயம் பனேத்த² அதி⁴ப்பாயோ ஸியா – ‘‘யே கேசி குஸலா’’தி இமினாபி ப்³யஞ்ஜனேன ‘‘யே கேசி குஸலமூலேன ஏகமூலா’’தி வுத்தப்³யஞ்ஜனத்த²ஸ்ஸேவ ஸம்ப⁴வதோ து³தியயமகே விய அபுச்சி²த்வா ‘‘யே கேசி குஸலமூலேன ஏகமூலா’’தி புச்சா² கதா. ந ஹி குஸலமூலேஹி விய குஸலமூலேன ஏகமூலேஹி அஞ்ஞே குஸலா ஸந்தி, குஸலேஹி பன அஞ்ஞேபி தே ஸந்தீதி.

படிலோமபுச்சா²வண்ணனாயம் ‘‘குஸலமூலேன ஏகமூலா’’தி ஹி புச்சா²ய கதாய ‘‘மூலானி யானி ஏகதோ உப்பஜ்ஜந்தீ’’தி ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ விஸ்ஸஜ்ஜனம் காதப்³ப³ம் ப⁴வேய்யாதி வுத்தம், தம்பி ததா² ந ஸக்கா வத்தும். ‘‘யே வா பன குஸலமூலேன அஞ்ஞமஞ்ஞமூலா, ஸப்³பே³ தே த⁴ம்மா குஸலமூலேன ஏகமூலா’’தி ச புச்சி²தே ‘‘ஆமந்தா’’ இச்சேவ விஸ்ஸஜ்ஜனேன ப⁴விதப்³ப³ம். ந ஹி குஸலமூலேன அஞ்ஞமஞ்ஞமூலேஸு கிஞ்சி ஏகமூலம் ந ஹோதி, யேன அனுலோமபுச்சா²ய விய விபா⁴கோ³ காதப்³போ³ ப⁴வேய்ய. யத்த² தீணி குஸலமூலானி உப்பஜ்ஜந்தி, தத்த² தானி அஞ்ஞமஞ்ஞமூலானி ஏகமூலானி ச த்³வின்னம் த்³வின்னம் ஏகேகேன அஞ்ஞமஞ்ஞேகமூலத்தா. யத்த² பன த்³வே உப்பஜ்ஜந்தி, தத்த² தானி அஞ்ஞமஞ்ஞமூலானேவ, ந ஏகமூலானீதி ஏதஸ்ஸ க³ஹணஸ்ஸ நிவாரணத்த²ம் ‘‘மூலானி யானி ஏகதோ உப்பஜ்ஜந்தீ’’திஆதி³னா விஸ்ஸஜ்ஜனம் காதப்³ப³ந்தி சே? ந, ‘‘ஆமந்தா’’தி இமினாவ விஸ்ஸஜ்ஜனேன தம்க³ஹணனிவாரணதோ அனுலோமபுச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனேன ச ஏகதோ உப்பஜ்ஜமானானம் த்³வின்னம் திண்ணஞ்ச மூலானம் அஞ்ஞமஞ்ஞேகமூலபா⁴வஸ்ஸ நிச்சி²தத்தா. அஞ்ஞமஞ்ஞமூலானஞ்ஹி ஸமானமூலதா ஏவ ஏகமூலவசனேன புச்சீ²யதி, ந அஞ்ஞமஞ்ஞஸமானமூலதா, அத்தி² ச த்³வின்னம் மூலானம் ஸமானமூலதா. தேஸு ஹி ஏகேகம் இதரேன மூலேன தம்மூலேஹி அஞ்ஞேஹி ஸமானமூலந்தி.

அஞ்ஞமஞ்ஞமூலத்தே பன நிச்சி²தே ஏகமூலத்தஸம்ஸயாபா⁴வதோ ‘‘ஸப்³பே³ தே த⁴ம்மா குஸலமூலேன ஏகமூலா’’தி புச்சா² ந கதாதி த³ட்ட²ப்³பா³. ‘‘அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ மூலா ஏதேஸந்திபி அஞ்ஞமஞ்ஞமூலா, ஸமானத்தே²ன ஏகம் மூலம் ஏதேஸந்தி ஏகமூலா’’தி உப⁴யம்பி வசனம் மூலயுத்ததமேவ வத³தி, தேனேவ ச உப⁴யத்தா²பி ‘‘குஸலமூலேனா’’தி வுத்தம். தத்த² மூலயோக³ஸாமஞ்ஞே ஏகமூலத்தே நிச்சி²தே தப்³பி³ஸேஸோ அஞ்ஞமஞ்ஞமூலபா⁴வோ ந நிச்சி²தோ ஹோதீதி அனுலோமபுச்சா² பவத்தா, மூலயோக³விஸேஸே பன அஞ்ஞமஞ்ஞமூலத்தே நிச்சி²தே ந வினா ஏகமூலத்தேன அஞ்ஞமஞ்ஞமூலத்தம் அத்தீ²தி மூலயோக³ஸாமஞ்ஞம் ஏகமூலத்தம் நிச்சி²தமேவ ஹோதி, தஸ்மா ‘‘ஏகமூலா’’தி புச்ச²ம் அகத்வா யதா² குஸலமூலவசனம் ஏகமூலவசனஞ்ச குஸலபா⁴வதீ³பகம் ந ஹோதீதி குஸலபா⁴வே ஸம்ஸயஸப்³பா⁴வா பட²மது³தியயமகேஸு ‘‘ஸப்³பே³ தே த⁴ம்மா குஸலா’’தி படிலோமபுச்சா² கதா, ஏவம் அஞ்ஞமஞ்ஞமூலவசனம் குஸலபா⁴வதீ³பகம் ந ஹோதீதி குஸலபா⁴வே ஸம்ஸயஸப்³பா⁴வா குஸலாதி⁴காரஸ்ஸ ச அனுவத்தமானத்தா ‘‘ஸப்³பே³ தே த⁴ம்மா குஸலா’’தி படிலோமபுச்சா² கதாதி.

53-61. மூலனயே வுத்தே ஏவ அத்தே² குஸலமூலபா⁴வேன மூலஸ்ஸ விஸேஸனேன ஸமானேன மூலேன அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ச மூலேன மூலயோக³தீ³பனேன சாதி இமினா பரியாயந்தரேன பகாஸேதும் மூலமூலனயோ வுத்தோ. அஞ்ஞபத³த்த²ஸமாஸந்தேன க-காரேன தீஸுபி யமகேஸு மூலயோக³மேவ தீ³பேதும் மூலகனயோ வுத்தோ. மூலமூலகனயவசனபரியாயோ வுத்தப்பகாரோவ.

74-85. அப்³போ³ஹாரிகம் கத்வாதி ந ஏகமூலபா⁴வம் லப⁴மானேஹி ஏகதோ லப்³ப⁴மானத்தா ஸஹேதுகவோஹாரரஹிதம் கத்வா. ந வா ஸஹேதுகது³கே விய ஏத்த² ஹேதுபச்சயயோகா³யோக³வஸேன அப்³போ³ஹாரிகம் கதம், அத² கோ² ஸஹேதுகவோஹாரமேவ லப⁴தி, ந அஹேதுகவோஹாரந்தி அப்³போ³ஹாரிகம் கதம். ஏகதோ லப்³ப⁴மானகவஸேனாதி அஹேதுகசித்துப்பாத³னிப்³பா³னேஹி ஹேதுபச்சயரஹிதேஹி ஸஹ லப்³ப⁴மானகரூபவஸேனாதி அத்தோ².

86-97. யஸ்ஸம் பாளியம் ‘‘அஹேதுகம் நாமமூலேன ந ஏகமூலம், ஸஹேதுகம் நாமமூலேன ஏகமூல’’ந்தி (யம. 1.மூலயமக.87) பாடோ² ஆக³தோ, தத்த² ‘‘யே கேசி நாமா த⁴ம்மா’’தி நாமானம் நித்³தா⁴ரிதத்தா ‘‘அஹேதுகம் ஸஹேதுக’’ந்தி ச வுத்தே ‘‘நாம’’ந்தி ச இத³ம் விஞ்ஞாயமானமேவாதி ந வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். யத்த² பன ‘‘அஹேதுகம் நாமம், ஸஹேதுகம் நாம’’ந்தி (யம. 1.மூலயமக.87) ச பாடோ², தத்த² ஸுபாகடபா⁴வத்த²ம் ‘‘நாம’’ந்தி வுத்தந்தி.

நித்³தே³ஸவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

மூலயமகவண்ணனா நிட்டி²தா.