1. பட²மனயோ ஸங்க³ஹாஸங்க³ஹபத³வண்ணனா

1. க²ந்த⁴பத³வண்ணனா

6. க²ந்தா⁴யதனதா⁴துயோமஹந்தரே அபி⁴ஞ்ஞேய்யத⁴ம்மபா⁴வேன வுத்தா, தேஸம் பன ஸபா⁴வதோ அபி⁴ஞ்ஞாதானம் த⁴ம்மானம் பரிஞ்ஞேய்யதாதி³விஸேஸத³ஸ்ஸனத்த²ம் ஸச்சானி, அதி⁴பதியாதி³கிச்சவிஸேஸத³ஸ்ஸனத்த²ம் இந்த்³ரியாதீ³னி ச வுத்தானீதி ஸச்சாதி³விஸேஸோ விய ஸங்க³ஹாஸங்க³ஹவிஸேஸோ ச அபி⁴ஞ்ஞேய்யனிஸ்ஸிதோ வுச்சமானோ ஸுவிஞ்ஞேய்யோ ஹோதீதி ‘‘தீஹி ஸங்க³ஹோ. தீஹி அஸங்க³ஹோ’’தி நயமுக²மாதிகா ட²பிதாதி வேதி³தப்³பா³. ஏவஞ்ச கத்வா ‘‘சதூஹீ’’தி வுத்தா ஸம்பயோக³விப்பயோகா³ ச அபி⁴ஞ்ஞேய்யனிஸ்ஸயேன க²ந்தா⁴தீ³ஹேவ புச்சி²த்வா விஸ்ஸஜ்ஜிதாதி. ரூபக்க²ந்தோ⁴ ஏகேன க²ந்தே⁴னாதி யே த⁴ம்மா ‘‘ரூபக்க²ந்தோ⁴’’தி வுச்சந்தி, தேஸம் பஞ்சஸு க²ந்தே⁴ஸு ரூபக்க²ந்த⁴பா⁴வேன ஸபா⁴க³தா ஹோதீதி ரூபக்க²ந்த⁴பா⁴வஸங்கா²தேன, ரூபக்க²ந்த⁴வசனஸங்கா²தேன வா க³ணனேன ஸங்க³ஹம் க³ணனம் த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘யஞ்ஹி கிஞ்சீ’’திஆதி³. ரூபக்க²ந்தோ⁴தி ஹி ஸங்க³ஹிதப்³ப³த⁴ம்மோ த³ஸ்ஸிதோ. யேன ஸங்க³ஹேன ஸங்க³ய்ஹதி, தஸ்ஸ ஸங்க³ஹஸ்ஸ த³ஸ்ஸனம் ‘‘ஏகேன க²ந்தே⁴னா’’தி வசனம். பஞ்சஸு க²ந்த⁴க³ணனேஸு ஏகேன க²ந்த⁴க³ணனேன க³ணிதோதி அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ². யஸ்மா ச க²ந்தா⁴தி³வசனேஹி ஸங்க³ஹோ வுச்சதி, தஸ்மா உபரி ‘‘க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதா’’திஆதி³ம் வக்க²தீதி.

அஸங்க³ஹனயனித்³தே³ஸேதி இத³ம் ‘‘ஸங்க³ஹோ அஸங்க³ஹோ’’தி ஏதஸ்ஸேவ நயஸ்ஸ ஏகதே³ஸனயபா⁴வேன வுத்தம், ந நயந்தரதாயாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ரூபக்க²ந்த⁴மூலகாயேவ சேத்த² து³கதிகசதுக்கா த³ஸ்ஸிதாதி ஏதேன வேத³னாக்க²ந்த⁴மூலகா புரிமேன யோஜியமானே விஸேஸோ நத்தீ²தி பச்சி²மேஹேவ யோஜேத்வா தயோ து³கா த்³வே திகா ஏகோ சதுக்கோ, ஸஞ்ஞாக்க²ந்த⁴மூலகா த்³வே து³கா ஏகோ திகோ, ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴மூலகோ ஏகோ து³கோதி ஏதே லப்³ப⁴ந்தீதி த³ஸ்ஸேதி. தேஸம் பன பே⁴த³தோ பஞ்சகபுச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனானந்தரம் புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனம் காதப்³ப³ம் ஸம்கி²த்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம், வுத்தனயேன வா ஸக்கா ஞாதுந்தி பாளிம் ந ஆரோபிதந்தி.

ஆயதனபதா³தி³வண்ணனா

40. யஸ்மா ச து³கதிகேஸூதி யதி³பி ஏககேபி ஸதி³ஸம் விஸ்ஸஜ்ஜனம், ஏககே பன ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனானம் சக்கு²ந்த்³ரியஸோதிந்த்³ரியஸுகி²ந்த்³ரியாதீ³னம் து³காதீ³ஸு அஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனம் தி³ட்ட²ம். ந ஹேத்த² சக்கு²ஸோதசக்கு²ஸுகி²ந்த்³ரியது³கானம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனம், நாபி து³கேஹி திகஸ்ஸ, இத⁴ பன து³க்க²ஸமுத³யது³க்க²மக்³க³து³கானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் திகேன ச ஸதி³ஸம் விஸ்ஸஜ்ஜனந்தி து³கதிகேஸ்வேவ ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனதம் ஸமுத³யானந்தரம் மக்³க³ஸச்சஸ்ஸ வசனே காரணம் வத³தி.

6. படிச்சஸமுப்பாத³வண்ணனா

61. ‘‘புச்ச²ம் அனாரபி⁴த்வா அவிஜ்ஜா ஏகேன க²ந்தே⁴ன, அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ரா ஏகேன க²ந்தே⁴னா’’தி லிகி²தப்³பே³பி பமாத³வஸேன ‘‘அவிஜ்ஜா ஏகேன க²ந்தே⁴னா’’தி இத³ம் ந லிகி²தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸரூபேகஸேஸம் வா கத்வா அவிஜ்ஜாவசனேன அவிஜ்ஜாவிஸ்ஸஜ்ஜனம் த³ஸ்ஸிதந்தி. ஸப்³ப³ம்பி விபாகவிஞ்ஞாணந்தி ஏத்த² விபாகக்³க³ஹணேன விஸேஸனம் ந காதப்³ப³ம். குஸலாதீ³னம்பி ஹி விஞ்ஞாணானம் தா⁴துகதா²யம் ஸங்கா²ரபச்சயாவிஞ்ஞாணாதி³பதே³ஹி ஸங்க³ஹிததா விப்பயுத்தேனஸங்க³ஹிதாஸங்க³ஹிதபத³னித்³தே³ஸே ‘‘விபாகா த⁴ம்மா’’தி இமஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனாஸதி³ஸேன தேஸம் விஸ்ஸஜ்ஜனேன த³ஸ்ஸிதா, இத⁴ ச நாமரூபஸ்ஸ ஏகாத³ஸஹாயதனேஹி ஸங்க³ஹவசனேன அகம்மஜானம்பி ஸங்க³ஹிததா விஞ்ஞாயதீதி.

71. ஜாயமானபரிபச்சமானபி⁴ஜ்ஜமானானம் ஜாயமானாதி³பா⁴வமத்தத்தா ஜாதிஜராமரணானி பரமத்த²தோ வினிப்³பு⁴ஜ்ஜித்வா அனுபலப்³ப⁴மானானி பரமத்தா²னம் ஸபா⁴வமத்தபூ⁴தானி, தானி ரூபஸ்ஸ நிப்³ப³த்திபாகபே⁴த³பூ⁴தானி ருப்பனபா⁴வேன க³ய்ஹந்தீதி ரூபக்க²ந்த⁴த⁴ம்மஸபா⁴கா³னி, அரூபானம் பன நிப்³ப³த்திஆதி³பூ⁴தானி ரூபகலாபஜாதிஆதீ³னி விய ஸஹுப்பஜ்ஜமானசதுக்க²ந்த⁴கலாபனிப்³ப³த்திஆதி³பா⁴வதோ ஏகேகபூ⁴தானி வேதி³யனஸஞ்ஜானனவிஜானனேஹி ஏகந்தபரமத்த²கிச்சேஹி அக³ய்ஹமானானி ஸங்க²தாபி⁴ஸங்க²ரணேன அனேகந்தபரமத்த²கிச்சேன க³ய்ஹந்தீதி ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴த⁴ம்மஸபா⁴கா³னி, ததா² து³விதா⁴னிபி தானி சக்கா²யதனாதீ³ஹி ஏகந்தபரமத்த²கிச்சேஹி அக³ய்ஹமானானி நிஸ்ஸத்தட்டே²ன த⁴ம்மாயதனத⁴ம்மதா⁴துத⁴ம்மேஹி ஸபா⁴கா³னி, தேன தேஹி க²ந்தா⁴தீ³ஹி ஸங்க³ய்ஹந்தீதி ‘‘ஜாதி த்³வீஹி க²ந்தே⁴ஹீ’’திஆதி³மாஹ.

பட²மனயஸங்க³ஹாஸங்க³ஹபத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. து³தியனயோ ஸங்க³ஹிதேனஅஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா

171. ஸங்க³ஹிதேனஅஸங்க³ஹிதபத³னித்³தே³ஸே யம் தம் உத்³தே³ஸே அஸங்க³ஹிததாய புச்சி²தப்³ப³ம் விஸ்ஸஜ்ஜிதப்³ப³ஞ்ச ஸங்க³ஹிததாவிஸிட்ட²ம் அஸங்க³ஹிதம் த⁴ம்மஜாதம் நித்³தா⁴ரிதம், ததே³வ தாவ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘சக்கா²யதனேன யே த⁴ம்மா க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதா ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹேன அஸங்க³ஹிதா’’தி ஆஹ. ஸப்³ப³த்த² க²ந்தா⁴தி³ஸங்க³ஹஸாமஞ்ஞானம் நிச்சம் விஸேஸாபேக்க²த்தா பே⁴த³னிஸ்ஸிதத்தா ச புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனானம் ஸவிஸேஸாவ க²ந்தா⁴தி³க³ணனா ஸுத்³தா⁴. தத்த² ஸங்க³ஹிதேனஅஸங்க³ஹிதவசனமத்தேன த⁴ம்மவிஸேஸஸ்ஸ நித்³தா⁴ரிதத்தா தீஸு ஸங்க³ஹேஸு ஏகேன த்³வீஹி வா யே ஸங்க³ஹிதா ஹுத்வா அஞ்ஞேஹி அஸங்க³ஹிதா, தேயேவ த⁴ம்மா ‘‘க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதா ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹேன அஸங்க³ஹிதா’’தி ஏத்தகேனேவ த³ஸ்ஸேதப்³பா³ ஸியும், தேஸம் பன ஏவம்விதா⁴னம் அஸம்ப⁴வா நயமாதிகாய ச அப்³ப⁴ந்தரபா³ஹிரமாதிகாபேக்க²த்தா உத்³தே³ஸேபி யம் யம் ரூபக்க²ந்தா⁴தீ³ஸு அரணந்தேஸு ஸங்கா³ஹகம், தம் தம் அபேக்கி²த்வா ஸங்க³ஹிதேனஅஸங்க³ஹிதம் நித்³தா⁴ரிதந்தி விஞ்ஞாயதீதி தேன தேன ஸங்கா³ஹகேன யதா²னித்³தா⁴ரிதம் த⁴ம்மம் நியமேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சக்கா²யதனேனா’’திஆதி³மாஹ. யத்த² ஹி புச்சி²தப்³ப³விஸ்ஸஜ்ஜிதப்³ப³த⁴ம்மவிஸேஸனித்³தா⁴ரணம் நத்தி², தஸ்மிம் பட²மனயே ச²ட்ட²னயே ச புச்சி²தப்³ப³விஸ்ஸஜ்ஜிதப்³ப³பா⁴வேன, இதரேஸு ச யம் யம் புச்சி²தப்³ப³விஸ்ஸஜ்ஜிதப்³ப³ம் நித்³தா⁴ரிதம், தஸ்ஸ தஸ்ஸ நியாமகபா⁴வேன ரூபக்க²ந்தா⁴த³யோ அரணந்தா உத்³தி³ட்டா²தி.

தத்த² ‘‘சக்கா²யதனேன…பே… போ²ட்ட²ப்³ப³தா⁴துயா’’தி கத்துஅத்தே² கரணனித்³தே³ஸோ த³ட்ட²ப்³போ³, ‘‘க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன ஆயதனஸங்க³ஹேன தா⁴துஸங்க³ஹேனா’’தி கரணத்தே². ஏத்த² ச யேன யேன ஸங்கா³ஹகேன க²ந்தா⁴தி³ஸங்க³ஹேஸு தேன தேன ஸங்க³ஹேதப்³பா³ஸங்க³ஹேதப்³ப³ம் அஞ்ஞம் அத்தி², தம் ததே³வ ஸங்கா³ஹகாஸங்கா³ஹகபா⁴வேன உத்³த⁴டம். ரூபக்க²ந்தே⁴ன பன க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹேதப்³போ³ அஞ்ஞோ த⁴ம்மோ நத்தி², ததா² வேத³னாக்க²ந்தா⁴தீ³ஹி, ந ச ஸோ ஏவ தஸ்ஸ ஸங்கா³ஹகோ அஸங்கா³ஹகோ வா ஹோதி. யஞ்ச ‘‘ரூபக்க²ந்தோ⁴ ஏகேன க²ந்தே⁴ன ஸங்க³ஹிதோ’’தி வுத்தம், தஞ்ச ந தஸ்ஸேவ தேன ஸங்க³ஹிததம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ரூபக்க²ந்த⁴பா⁴வேன பன ரூபக்க²ந்த⁴வசனேன வா க³ஹிததம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி பகாஸிதோயமத்தோ².

யதி³ ச ஸோ ஏவ தேன ஸங்க³ய்ஹேய்ய, ஸங்க³ஹிதேனஸம்பயுத்தவிப்பயுத்தபத³னித்³தே³ஸே – ‘‘வேத³னாக்க²ந்தே⁴ன யே த⁴ம்மா க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதா ஆயதனஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதா தா⁴துஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதா, தே த⁴ம்மா தீஹி க²ந்தே⁴ஹி ஏகேனாயதனேன ஸத்தஹி தா⁴தூஹி ஸம்பயுத்தா’’திஆதி³ வத்தப்³ப³ம் ஸியா, ந ச வுத்தம், தஸ்மா யதா² சித்தம் சித்தேன ஸம்பயுத்தம் விப்பயுத்தஞ்ச ந ஹோதி, ஏவம் ரூபக்க²ந்தோ⁴ ரூபக்க²ந்தே⁴ன ஸங்க³ஹிதோ அஸங்க³ஹிதோ ச ந ஹோதி, ததா² வேத³னாக்க²ந்தா⁴த³யோ வேத³னாக்க²ந்தா⁴தீ³ஹி. ந ஹி ஸோ ஏவ தஸ்ஸ ஸபா⁴கோ³ விஸபா⁴கோ³ சாதி. தேனேவ ந ஏகதே³ஸா விய ஸமுதா³யஸ்ஸ, ஸமுதா³யோ ஏகதே³ஸானம் ஸங்கா³ஹகோ அஸங்கா³ஹகோ ச. யதா² ரூபக்க²ந்தோ⁴ சக்கா²யதனாதீ³னம், த⁴ம்மாயதனம் வேத³னாக்க²ந்தா⁴தீ³னம், ஸரணா த⁴ம்மா சதுன்னம் க²ந்தா⁴னம். ஸமுதா³யந்தோக³தா⁴னஞ்ஹி ஏகதே³ஸானம் ந விபா⁴கோ³ அத்தி², யேன தே ஸமுதா³யஸ்ஸ ஸமுதா³யோ ச தேஸம் ஸபா⁴கோ³ விஸபா⁴கோ³ ச ஸியாதி, ததா² ந ஸமுதா³யோ ஏகதே³ஸஸபா⁴க³விஸபா⁴கா³னம் ஸங்கா³ஹகோ அஸங்கா³ஹகோ ச. யதா² த⁴ம்மாயதனம் ஸுகு²மரூபஸபா⁴க³ஸ்ஸ வேத³னாதி³விஸபா⁴க³ஸ்ஸ ச ரூபக்க²ந்தே⁴கதே³ஸஸ்ஸ க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன, ஜீவிதிந்த்³ரியம் ரூபாரூபஜீவிதஸபா⁴க³விஸபா⁴க³ஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தே⁴கதே³ஸஸ்ஸ ஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴கதே³ஸஸ்ஸ ச ஜீவிதவஜ்ஜஸ்ஸ க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேனேவ. ந ஹி ஏகதே³ஸஸபா⁴க³ம் ஸமுதா³யஸபா⁴க³ம், நாபி ஏகதே³ஸவிஸபா⁴க³ம் ஸமுதா³யவிஸபா⁴க³ந்தி, தஸ்மா ஸதிபி அத்ததோ அத்தனி அந்தோக³த⁴தோ அத்தேகதே³ஸஸபா⁴க³தோ ச அஞ்ஞஸ்ஸ அஸங்கா³ஹகத்தே ஸங்கா³ஹகத்தமேவ ஏதேஸம் நத்தி², யேன ஸங்க³ஹிதஸ்ஸ அஸங்கா³ஹகா ஸியுந்தி ஸங்கா³ஹகத்தாபா⁴வதோ ஏவ ஏவரூபானம் அக்³க³ஹணம் வேதி³தப்³ப³ம்.

யம் பன ‘‘த⁴ம்மாயதனம் அஸங்க²தம் க²ந்த⁴தோ ட²பேத்வா சதூஹி க²ந்தே⁴ஹி ஸங்க³ஹித’’ந்தி (தா⁴து. 25), ‘‘சக்கா²யதனஞ்ச ஸோதாயதனஞ்ச ஏகேன க²ந்தே⁴ன ஸங்க³ஹித’’ந்தி (தா⁴து. 26) ச வுத்தம், ந தேன ஏகதே³ஸானம் ஸமுதா³யஸங்கா³ஹகத்தம், ஸமுதா³யஸ்ஸ ச ஏகதே³ஸஸங்கா³ஹகத்தம் த³ஸ்ஸேதி, சதுக்க²ந்த⁴க³ணனபே⁴தே³ஹி பன த⁴ம்மாயதனஸ்ஸ க³ணேதப்³பா³க³ணேதப்³ப³பா⁴வேன பஞ்சதா⁴ பி⁴ன்னதம், சக்கா²யதனாதீ³னம் ஏகக்க²ந்த⁴க³ணனேன க³ணேதப்³ப³தாய ஏகவித⁴தஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. ஸங்கா³ஹகாஸங்கா³ஹகனிரபேக்கா²னம் க³ணேதப்³பா³க³ணேதப்³பா³னம் தம்தம்க³ணனேஹி க³ணனத³ஸ்ஸனமத்தமேவ ஹி பட²மனயோ கம்மகரணமத்தஸப்³பா⁴வா, து³தியாத³யோ பன ஸங்கா³ஹகாஸங்கா³ஹகேஹி ஸங்க³ஹிதாஸங்க³ஹிதானம் அக³ணனாதி³த³ஸ்ஸனானி கத்துகரணகம்மத்தயஸப்³பா⁴வா. ததா² பட²மனயே ததா² ததா² க³ணேதப்³பா³க³ணேதப்³ப³பா⁴வஸங்கா²தோ தம்தம்க²ந்தா⁴தி³பா⁴வாபா⁴வோ ஸபா⁴க³விஸபா⁴க³தா, து³தியாதீ³ஸு யதா²னித்³தா⁴ரிதத⁴ம்மத³ஸ்ஸனே ஸங்கா³ஹகஸங்க³ஹேதப்³பா³னம் ஸமானக்க²ந்தா⁴தி³பா⁴வோ ஸபா⁴க³தா, தத³பா⁴வோ ச விஸபா⁴க³தா. புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனேஸு தம்தம்க²ந்தா⁴தி³பா⁴வாபா⁴வோ ஏவாதி அயமேதேஸம் விஸேஸோதி.

ஸமுத³யஸச்சஸுகி²ந்த்³ரியஸதி³ஸானி பன தேஹி ஸங்க³ஹேதப்³ப³மேவ அத்தி², ந ஸங்க³ஹிதம் அஸங்க³ஹேதப்³ப³ந்தி அஸங்கா³ஹகத்தாபா⁴வதோ ந உத்³த⁴டானி. து³க்க²ஸச்சஸதி³ஸானி தேஹி விஸபா⁴க³ஸமுதா³யபூ⁴தேஹி அனேகக்க²ந்தே⁴ஹி க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹேதப்³ப³ம், இதரேஹி அஸங்க³ஹேதப்³ப³ஞ்ச நத்தீ²தி ஸங்கா³ஹகத்தாஸங்கா³ஹகத்தாபா⁴வதோ. ஏவம் ஸங்கா³ஹகத்தாபா⁴வதோ அஸங்கா³ஹகத்தாபா⁴வதோ உப⁴யாபா⁴வதோ ச யதா²வுத்தஸதி³ஸானி அனுத்³த⁴ரித்வா ஸங்கா³ஹகத்தாஸங்கா³ஹகத்தபா⁴வதோ சக்கா²யதனாதீ³னேவ உத்³த⁴டானீதி வேதி³தப்³பா³னி. தத்த² ‘‘சக்கா²யதனேன யே த⁴ம்மா க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதா’’தி சக்கா²யதனவஜ்ஜா ரூபத⁴ம்மா க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதாதி வேதி³தப்³பா³, ந ரூபக்க²ந்தோ⁴தி. ந ஹி ஏகதே³ஸோ ஸமுதா³யஸங்கா³ஹகோதி த³ஸ்ஸிதமேதந்தி.

அட்ட²கதா²யம் பன க²ந்த⁴பதே³னாதி க²ந்த⁴பத³ஸங்க³ஹேனாதி அத்தோ², ந ஸங்கா³ஹகேனாதி. ‘‘கேனசி ஸங்கா³ஹகேனா’’தி இத³ம் பன ஆனேத்வா வத்தப்³ப³ம். தம் பன ரூபக்க²ந்தா⁴தீ³ஸு ந யுஜ்ஜதீதி தம் விஸ்ஸஜ்ஜனம் ரூபக்க²ந்தா⁴தீ³ஸு ஸங்கா³ஹகேஸு ந யுஜ்ஜதீதி அத்தோ². ரூபக்க²ந்தே⁴ன ஹி…பே… ஸங்க³ஹிதோதி ஏதேன நயேன சக்கா²யதனேன ரூபக்க²ந்தோ⁴வ ஸங்க³ஹிதோ, ஸோ ச அட்³டே⁴காத³ஸஹி ஆயதனதா⁴தூஹி அஸங்க³ஹிதோ நாம நத்தீ²தி ஏவம் சக்கா²யதனாதீ³னிபி ந க³ஹேதப்³பா³னீதி ஆபஜ்ஜதீதி சே? நாபஜ்ஜதி. ந ஹி அஞ்ஞமத்தனிவாரணம் ஏவஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தோ², அத² கோ² ஸங்கா³ஹகதோ அஞ்ஞனிவாரணம். ஸோ சாதிஆதி³ ச ந நிரபேக்க²வசனம், அத² கோ² ஸங்கா³ஹகாபேக்க²ந்தி. கத²ம்? ரூபக்க²ந்தே⁴ன ஹி ரூபக்க²ந்தோ⁴வ ஸங்க³ஹிதோதி யதா² சக்கா²யதனேன சக்கா²யதனதோ அஞ்ஞம்பி க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதம் அத்தி², யம் ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹேஹி அஸங்க³ஹிதம் ஹோதி, ந ஏவம் ரூபக்க²ந்தே⁴ன ரூபக்க²ந்த⁴தோ அஞ்ஞம் க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதம் அத்தி², யம் ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹேஹி அஸங்க³ஹிதம் ஸியா, ரூபக்க²ந்தே⁴ன பன ரூபக்க²ந்தோ⁴வ க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதோதி அயஞ்ஹேத்த² அதி⁴ப்பாயோ யுத்தோ. ஸியா பனேதம் ‘‘ஸோ ஏவ ரூபக்க²ந்தோ⁴ ரூபக்க²ந்தே⁴ன ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹேஹி அஸங்க³ஹிதோ ஹோதூ’’தி, தம் நிவாரேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸோ ச அட்³டே⁴காத³ஸஹி ஆயதனதா⁴தூஹி அஸங்க³ஹிதோ நாம நத்தீ²’’தி. ஏத்த² ச ‘‘ரூபக்க²ந்தே⁴னா’’தி ஆனேத்வா வத்தப்³ப³ம். தத்த² ரூபக்க²ந்தோ⁴ ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ வா ததே³கதே³ஸானம் வா சக்கா²தீ³னம் ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹேஹி ஸங்கா³ஹகோ அஸங்கா³ஹகோ ச ந ஹோதீதி இமினா பரியாயேன அஸங்க³ஹிததாய அபா⁴வோ வுத்தோதி யுஜ்ஜதி, ந ரூபக்க²ந்தே⁴ன ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ததே³கதே³ஸானம் வா அட்³டே⁴காத³ஸஹி ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹேஹி ஸங்க³ஹிததாய. ந ஹி ஸா ஸங்க³ஹிததா அத்தி². யதி³ ஸியா, ஸங்க³ஹிதேனஸம்பயுத்தவிப்பயுத்தபத³னித்³தே³ஸே ரூபக்க²ந்தோ⁴பி உத்³த⁴ரிதப்³போ³ ஸியா. தேன ஹி தீஹிபி ஸங்க³ஹேஹி ரூபக்க²ந்தோ⁴ ததே³கதே³ஸோ வா ஸங்க³ஹிதா ஸியும், அத்தி² ச தேஸம் விப்பயுத்ததாதி.

ஏவம் அஸங்க³ஹிததாய அபா⁴வதோ ஏதானி, அஞ்ஞானி சாதி ஏத்தா²பி சக்கா²யதனாதீ³ஹி விய ஏதேஹி அஞ்ஞேஹி ச ஸங்க³ஹிதானம் அஸங்க³ஹிததாய அபா⁴வதோ ஏதானி அஞ்ஞானி ச யதா² வா ததா² வா ஏதானி விய அயுஜ்ஜமானவிஸ்ஸஜ்ஜனத்தா ஏவரூபானி பதா³னி ஸங்கா³ஹகபா⁴வேன ந க³ஹிதானீதி அதி⁴ப்பாயோ.

தத்த² யம் வுத்தம் ‘‘ரூபக்க²ந்தே⁴ன ஹி ரூபக்க²ந்தோ⁴வ ஸங்க³ஹிதோ’’தி, தம் தேனேவ தஸ்ஸ ஸங்க³ஹிதத்தாஸங்க³ஹிதத்தாபா⁴வத³ஸ்ஸனேன நிவாரிதம். யஞ்ஹேத்த² அக்³க³ஹணே காரணம் வுத்தம், தஞ்ச ஸதிபி ஸங்க³ஹிதத்தே அஸங்க³ஹிததாய அபா⁴வதோதி விஞ்ஞாயமானம் ஸமுத³யஸச்சாதீ³ஸு யுஜ்ஜேய்ய ஸதி தேஹி ஸங்க³ஹிதே தத³ஸங்க³ஹிதத்தாபா⁴வதோ. ரூபக்க²ந்தா⁴தீ³ஹி பன ஸங்க³ஹிதமேவ நத்தி², குதோ தஸ்ஸ அஸங்க³ஹிததா ப⁴விஸ்ஸதி, தஸ்மா ஸங்கா³ஹகத்தாபா⁴வோ ஏவேத்த² அக்³க³ஹணே காரணந்தி யுத்தம். ஸங்க³ஹிதத்தாபா⁴வேன அஸங்க³ஹிதத்தம் யதி³பி ரூபக்க²ந்தா⁴தி³னா அத்தனோ அத்தனி அந்தோக³த⁴ஸ்ஸ அத்தேகதே³ஸஸபா⁴க³ஸ்ஸ ச நத்தி², அஞ்ஞஸ்ஸ பன அத்தீ²தி ந து³க்க²ஸச்சாதீ³ஸு விய உப⁴யாபா⁴வோ சேத்த² அக்³க³ஹணே காரணம் ப⁴விதும் யுத்தோதி. த⁴ம்மாயதனஜீவிதிந்த்³ரியாதீ³னஞ்ச க²ந்த⁴சதுக்கது³காதி³ஸங்கா³ஹகத்தே ஸதி ந தேஸம் ஸங்க³ஹிதானம் தேஹி த⁴ம்மாயதனஜீவிதிந்த்³ரியாதீ³ஹி ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹேஹி அஸங்க³ஹிததா நத்தீ²தி அஸங்க³ஹிததாய அபா⁴வோ அனேகந்திகோ, தஸ்மா புப்³பே³ வுத்தனயேனேவ அக்³க³ஹிதானம் அக்³க³ஹணே, க³ஹிதானஞ்ச க³ஹணே காரணம் வேதி³தப்³ப³ந்தி.

அனித³ஸ்ஸனம் புனதே³வ ஸப்படிக⁴ந்தி ஏத்த² அனித³ஸ்ஸனந்தி ஏதேன ‘‘ஸனித³ஸ்ஸனஸப்படிக⁴’’ந்தி ஏத்த² வுத்தேன ஸப்படிக⁴ஸத்³தே³ன ஸத்³தி⁴ம் யோஜேத்வா அனித³ஸ்ஸனஸப்படிகா⁴ த³ஸ்ஸிதா. புனதே³வாதி ஏதேன தத்தே²வ அவிஸிட்ட²ம் ஸனித³ஸ்ஸனபத³ம் நிவத்தேத்வா க³ண்ஹந்தோ ஸனித³ஸ்ஸனது³கபத³ம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘சக்கா²யதனேன சக்கா²யதனமேவேகம் ஸங்க³ஹித’’ந்தி இத³ம் ந ஸக்கா வத்தும். ந ஹி ‘‘சக்கா²யதனேன சக்கா²யதனம் ஆயதனஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹித’’ந்தி ச ‘‘அஸங்க³ஹித’’ந்தி ச வத்தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸிதோயம் நயோதி. ஏவம் ஸப்³ப³த்த² தஸ்ஸேவ ஸமுதா³யேகதே³ஸானஞ்ச ஸங்கா³ஹகஸங்க³ஹிதந்தி வசனேஸு அஸங்கா³ஹகஅஸங்க³ஹிதந்தி வசனேஸு ச தத³வத்தப்³ப³தா யோஜேதப்³பா³. அஸங்கா³ஹகத்தாபா⁴வதோ ஏவ ஹி சக்கா²யதனாதீ³னி சக்கா²யதனாதீ³ஹி அஸங்க³ஹிதானீதி ந வுச்சந்தி, ந ஸங்கா³ஹகத்தாபா⁴வதோதி.

து³தியனயஸங்க³ஹிதேனஅஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

3. ததியனயோ அஸங்க³ஹிதேனஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா

179. அஸங்க³ஹிதேனஸங்க³ஹிதபத³னித்³தே³ஸே ரூபக்க²ந்தே⁴ன க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன அஸங்க³ஹிதேஸு வேத³னாதீ³னம் திண்ணம் க²ந்தா⁴னம் நிப்³பா³னஸ்ஸ ச ஸுகு²மரூபேன ஸஹ ஆயதனதா⁴துஸபா⁴க³த்தே ஸதிபி ந ஸுகு²மரூபமேவ ரூபக்க²ந்தோ⁴தி ரூபக்க²ந்தே⁴ன ஆயதனதா⁴துஸபா⁴க³த்தம் நத்தி², தஸ்மா ந தேன தானி ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹேஹி ஸங்க³ஹிதானி. ந கேவலம் ஸங்க³ஹிதானேவ, அஸங்க³ஹிதானிபி தேன தானி தேஹி ஸங்க³ஹேஹி ந ஹோந்தேவ ததே³கதே³ஸேன ஸுகு²மரூபேன ஆயதனதா⁴துஸபா⁴க³த்தா, ஸங்க³ஹிதாபா⁴வோ ஏவ பன இதா⁴தி⁴ப்பேதோ, விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴சக்கா²யதனாதீ³ஹி பன அஸங்க³ஹிதா ந தே தேஹி கத²ஞ்சி ஸம்மிஸ்ஸாதி ஸப்³ப³தா² தே தேஹி ந ஸங்க³ஹிதா. து³க்க²ஸச்சாதீ³ஹி ச பஞ்சக்க²ந்த⁴ஸமுதா³யபூ⁴தேஹி க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன அஸங்க³ஹிதம் நிப்³பா³னம் ரூபக்க²ந்தே⁴ன விய ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹேஹி ஸங்க³ஹிதம் தேஹி ந ஹோதி, தஸ்மா ஸங்கா³ஹகத்தாபா⁴வதோ ஏவ ஏவரூபானம் அஸங்கா³ஹகபா⁴வேன அக்³க³ஹணம் வேதி³தப்³ப³ம், ஸனிப்³பா³னபஞ்சக்க²ந்த⁴ஸமுதா³யபூ⁴தானம் பன அப்³யாகதத⁴ம்மாதீ³னம் அஸங்கா³ஹகத்தாபா⁴வதோவ. ந ஹி தம் கஞ்சி அத்தி², யஸ்ஸ தே க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன அஸங்கா³ஹகா ஸியும், ந ச அத்தனோ ஏகதே³ஸோ அத்தேகதே³ஸஸபா⁴கோ³ ச அத்தனா அஸங்க³ஹிதோ ஹோதீதி அத்தனா அஸங்க³ஹிதஸங்கா³ஹகத்தா பன வேத³னாக்க²ந்தா⁴தீ³னம் க³ஹணம் கதந்தி.

யம் பன அட்ட²கதா²யம் வுத்தம் ‘‘யே த⁴ம்மாயதனேன ஸங்க³ஹிதா’’தி, தம் ந ஸக்கா வத்தும். த⁴ம்மாயதனேன ஹி ந கோசி த⁴ம்மோ கேனசி ஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதோ அத்தி² விஸபா⁴க³க்க²ந்த⁴னிப்³பா³னஸமுதா³யத்தா, க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேன ஸயமேவ அத்தனோ ஸங்கா³ஹகம் ந ஹோதீதி ஆயதனதா⁴துஸங்க³ஹேஹி ச ஸங்கா³ஹகத்தாபா⁴வதோதி த³ஸ்ஸிதோயம் நயோதி ஏதஸ்ஸ த⁴ம்மாயதனக³ணனேன க³ணிதாதி அத்தோ². யானி…பே… க³ஹிதானீதி ஏதேன விஞ்ஞாணஸம்மிஸ்ஸம் த⁴ம்மாயதனேகதே³ஸம் தீ³பேந்தானி இத்³தி⁴பாதா³தி³பதா³னி, ஓளாரிகரூபஸம்மிஸ்ஸம் தீ³பேந்தானி ரூபக்க²ந்தா⁴தி³பதா³னி, ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் த⁴ம்மாயதனம் அதீ³பேந்தானி விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴சக்கா²யதனாதி³பதா³னி, ஸகலத⁴ம்மாயதனதீ³பகானி த⁴ம்மாயதனாதி³பதா³னி ச வஜ்ஜேத்வா த⁴ம்மாயதனேகதே³ஸம் அஞ்ஞாயதனேன அஸம்மிஸ்ஸம் தீ³பேந்தானி க³ஹிதானீதி த³ஸ்ஸேதி.

ததியனயஅஸங்க³ஹிதேனஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

4. சதுத்த²னயோ ஸங்க³ஹிதேனஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா

191. ஸங்க³ஹிதேனஸங்க³ஹிதபத³னித்³தே³ஸே யஸ்மா யதா² து³தியததியனயா திண்ணம் ஸங்க³ஹானம் ஸங்க³ஹணாஸங்க³ஹணப்பவத்திவிஸேஸேன ‘‘ஸங்க³ஹிதேன அஸங்க³ஹிதம், அஸங்க³ஹிதேன ஸங்க³ஹித’’ந்தி ச உத்³தி³ட்டா², நேவம் சதுத்த²பஞ்சமா. ஸங்க³ஹணப்பவத்தியா ஏவ ஹி ஸங்க³ஹிதேன ஸங்க³ஹிதம் உத்³தி³ட்ட²ம், அஸங்க³ஹணப்பவத்தியா ஏவ ச அஸங்க³ஹிதேன அஸங்க³ஹிதந்தி, தஸ்மா ஸங்க³ஹணப்பவத்திவிஸேஸவிரஹே ஸங்க³ஹிதத⁴ம்மாஸங்க³ஹிதத⁴ம்மவிஸேஸே நிஸ்ஸிதா ஏதே த்³வே நயாதி ஏத்த² கேனசி ஸங்க³ஹிதேன த⁴ம்மவிஸேஸேன புன ஸங்க³ஹிதோ த⁴ம்மவிஸேஸோ ஸங்க³ஹிதேன ஸங்க³ஹிதோ ஸங்க³ஹிததாய புச்சி²தப்³போ³ விஸ்ஸஜ்ஜிதப்³போ³ ச, தமேவ தாவ யதா²னித்³தா⁴ரிதம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸமுத³யஸச்சேன யே த⁴ம்மா க²ந்த⁴…பே… ஸங்க³ஹிதா, தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா க²ந்த⁴…பே… ஸங்க³ஹிதா’’தி ஆஹ. ஏத்த² ச யே தீஹிபி ஸங்க³ஹேஹி ந ஸங்கா³ஹகா ரூபக்க²ந்த⁴விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴த⁴ம்மாயதனது³க்க²ஸச்சாதீ³னி விய, யே ச த்³வீஹாயதனதா⁴துஸங்க³ஹேஹி அஸங்கா³ஹகா சக்கா²யதனாதீ³னி விய, யே ச ஏகேன க²ந்த⁴ஸங்க³ஹேனேவ தா⁴துஸங்க³ஹேனேவ ச ந ஸங்கா³ஹகா வேத³னாதி³க்க²ந்த⁴னிரோத⁴ஸச்சஜீவிதிந்த்³ரியாதீ³னி விய சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴தாத³யோ விய ச, தே த⁴ம்மா ஸங்கா³ஹகத்தாபா⁴வஸப்³பா⁴வா ஸங்கா³ஹகபா⁴வேன ந உத்³த⁴டா, தீஹிபி பன ஸங்க³ஹேஹி யே ஸங்கா³ஹகா, தே ஸங்கா³ஹகத்தாபா⁴வாபா⁴வதோ இத⁴ உத்³த⁴டா. தேஹி ஸங்க³ஹிதாபி ஹி ஏகந்தேன அத்தனோ ஸங்கா³ஹகஸ்ஸ ஸங்கா³ஹகா ஹோந்தி, யஸ்ஸ புன ஸங்க³ஹோ புச்சி²தப்³போ³ விஸ்ஸஜ்ஜிதப்³போ³ சாதி.

அட்ட²கதா²யம் பன ஸகலேன ஹி க²ந்தா⁴தி³பதே³னாதி ஸகலவாசகேன ரூபக்க²ந்தா⁴தி³பதே³னாதி அத்தோ². யம் பனேதம் வுத்தம் ‘‘யம் அத்தனோ ஸங்கா³ஹகம் ஸங்க³ண்ஹித்வா புன தேனேவ ஸங்க³ஹம் க³ச்சே²ய்யா’’தி, தம் தேன க²ந்தா⁴தி³பதே³னாதி ஏவம் அயோஜேத்வா தம் அஞ்ஞம் ஸங்க³ஹிதம் நாம நத்தீ²தி ஏவம் ந ஸக்கா வத்தும். ந ஹி யேன யம் ஸங்க³ஹிதம், தேனேவ தஸ்ஸ ஸங்க³ஹோ புச்சி²தோ விஸ்ஸஜ்ஜிதோ, ந ச தஸ்ஸேவ, அத² கோ² தேன ஸங்க³ஹிதஸ்ஸாதி. யதா² வேத³னா ஸத்³தோ³ ச க²ந்தோ⁴ ஆயதனஞ்ச, ந ஏவம் ஸுகு²மரூபம், தம் பன க²ந்தா⁴யதனானம் ஏகதே³ஸோவ, தஸ்மா ‘‘ஸுகு²மரூபேகதே³ஸம் வா’’தி அவத்வா ‘‘ஸுகு²மரூபம் வா’’தி வுத்தம். ஸப்³ப³த்த² ச அஞ்ஞேன அஸம்மிஸ்ஸந்தி யோஜேதப்³ப³ம். யம்பி சேதம் வுத்தம் ‘‘ததே³வ யேஹி த⁴ம்மேஹி க²ந்தா⁴தி³வஸேன ஸங்க³ஹிதம், தே த⁴ம்மே ஸந்தா⁴யா’’தி, தம்பி ததா² ந ஸக்கா வத்தும். ந ஹி ஸங்க³ஹிதேன ஸங்க³ஹிதஸ்ஸ ஸங்க³ஹிதேன ஸங்க³ஹோ ஏத்த² புச்சி²தோ விஸ்ஸஜ்ஜிதோ ச, அத² கோ² ஸங்க³ஹோவ, தஸ்மா ஏகேன க²ந்தே⁴னாதி ஏகேன க²ந்த⁴க³ணனேனாதி அயமேவேத்த² அத்தோ², ந ஸங்கா³ஹகேனாதி. ந ஹி ஏகோ க²ந்தோ⁴ அத்தனோ ஏகதே³ஸஸ்ஸ ஸங்கா³ஹகோதி.

சதுத்த²னயஸங்க³ஹிதேனஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

5. பஞ்சமனயோ அஸங்க³ஹிதேனஅஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா

193. அஸங்க³ஹிதேனஅஸங்க³ஹிதபத³னித்³தே³ஸேபி வுத்தனயேனேவ யதா²னித்³தா⁴ரிதத⁴ம்மத³ஸ்ஸனம் வேதி³தப்³ப³ம். ஏத்த² ச ஸஸுகு²மரூபவிஞ்ஞாணஸஹிதத⁴ம்மஸமுதா³யா யே தே து³க்க²ஸச்சஅனித³ஸ்ஸனஅப்படிக⁴அசேதஸிகானுபாதா³ஸதி³ஸா ஸதிபி ஏகேன த்³வீஹி வா ஸங்க³ஹேஹி கேஸஞ்சி அஸங்கா³ஹகத்தே தீஹிபி அஸங்க³ஹேதப்³ப³ஸ்ஸ அபா⁴வதோ பரிபுண்ணஸங்க³ஹாஸங்கா³ஹகா ந ஹோந்தி, அப்³யாகதத⁴ம்மஸதி³ஸா கேனசி ஸங்க³ஹேன அஸங்க³ஹேதப்³ப³பா⁴வதோ அஸங்கா³ஹகா ஏவ ந ஹோந்தி, தேன தே அஸங்கா³ஹகபா⁴வேன ந உத்³த⁴டா, இதரே பன தப்³பி³பரியாயேன உத்³த⁴டாதி.

யம் பன அட்ட²கதா²யம் ‘‘தாதி³ஸேன ஹி பதே³ன நிப்³பா³னம் க²ந்த⁴ஸங்க³ஹமத்தம் ந க³ச்சே²ய்யா’’தி வுத்தம், தம் து³க்க²ஸச்சம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அனித³ஸ்ஸனஅப்படிகே⁴ஸு பன அஸங்கா³ஹகேஸு நிப்³பா³னம் அந்தோக³த⁴ம், ந ச ததே³வ தஸ்ஸ அஸங்கா³ஹகந்தி. ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனானம் வஸேன ஸமோதா⁴னேத்வா கதேஹி ஸத்³தி⁴ந்தி ஏவம் கதேஹி து³தியபஞ்ஹாதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் பட²மபஞ்ஹனாமரூபபஞ்ஹாத³யோ ஸப்³பே³பி சதுத்திம்ஸ ஹோந்தீதி அத்தோ². யம் புச்சா²ய உத்³த⁴டம் பத³ம், ததே³வாதி ரூபக்க²ந்தா⁴தி³விஸேஸகபத³ம் வத³தி, ந நித்³தா⁴ரிதே புச்சி²தப்³ப³த⁴ம்மே. தே ஹி லக்க²ணதோ த³ஸ்ஸிதா, ந பதே³ன ஸரூபதோதி. தத்த² ததே³வாதி ஏவ-ஸத்³தே³ன ந தம் கதா³சி ஸங்க³ஹிதேன அஸங்க³ஹிதம் ந ஹோதீதி உத்³த⁴டஸ்ஸேவ அஸங்க³ஹிதேனஅஸங்க³ஹிதபா⁴வே நியததம் அஞ்ஞஸ்ஸ ச அனியததம் த³ஸ்ஸேதீதி வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘ததே³வ யேஹி அஸங்க³ஹித’’ந்தி ஏத்த² ஹி ‘‘நியமதோ’’தி ஸக்கா வசனஸேஸோ யோஜேதுந்தி. அத² வா ததே³வாதி புச்சா²ய உத்³த⁴டமேவ ஏவம்பகாரமேவ ஹுத்வா யேஹி அஸங்க³ஹிதந்தி தஸ்ஸ புச்சா²ய உத்³த⁴டபா⁴வேன ஏவம் அஸங்க³ஹிதேனஅஸங்க³ஹிதபா⁴வனியமனத்தோ² ஏவ-ஸத்³தோ³, ந அஞ்ஞஸ்ஸ அஸங்க³ஹிதேனஅஸங்க³ஹிததானிவாரணத்தோ²தி த³ட்ட²ப்³போ³. புச்சா²ய உத்³த⁴டஞ்ஹி அஞ்ஞஸஹிதம் அஸஹிதஞ்ச அஸங்க³ஹிதேன அஸங்க³ஹிதம் ஹோதி. ரூபக்க²ந்தா⁴தீ³னி ஹி அஞ்ஞஸஹிதானி விஞ்ஞாணக்க²ந்தா⁴தீ³னி அஸஹிதானீதி.

அவஸேஸா ஸங்க³ஹிதாதி இத³ம் அவஸேஸா அஸங்க³ஹிதா ந ஹோந்தீதி ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேஹிபி விஞ்ஞாணத⁴ம்மேஹி தே ரூபத⁴ம்மாவ தீஹி ஸங்க³ஹேஹி அஸங்க³ஹிதாதி புச்சா²ய உத்³த⁴டா தீஹிபி ஸங்க³ஹேஹி அஸங்கா³ஹகா ஹுத்வா அஸங்க³ஹிதாதி அதி⁴ப்பாயோ. அனுத்³த⁴டா வேத³னாத³யோபி ஹி அஸங்க³ஹிதா ஏவாதி. ஏத்த² ச பட²மே நயே வேத³னாத³யோபி விஞ்ஞாணேன அஸங்க³ஹிதாதி வுத்தா, து³தியே ரூபத⁴ம்மாவாதி அயம் விஸேஸோ. வேத³னாத³யோ ஹி ரூபவிஞ்ஞாணேஹேவ க²ந்தா⁴தி³ஸங்க³ஹேன அஸங்க³ஹிதாதி ஓளாரிகரூபேஹி விஞ்ஞாணேன ச தீஹிபி ஸங்க³ஹேஹி அஸங்க³ஹிதாதி அத்தோ². ரூபேகதே³ஸோ ஹி ஏத்த² ரூபக்³க³ஹணேன க³ஹிதோதி.

196. சதுத்த²பஞ்ஹே சக்கா²யதனம் வேத³னாதீ³ஹி சதூஹீதி ஏத்த² சக்கா²யதனந்தி ஏதேன புச்சா²ய உத்³த⁴டம் அஸங்கா³ஹகம் த³ஸ்ஸேதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். சக்கா²யதனேன பன அஸங்க³ஹிதேன அஸங்க³ஹிதானி த³ஸ ஓளாரிகாயதனானி ந சக்கா²யதனமேவாதி. ‘‘ரூபஞ்ச த⁴ம்மாயதன’’ந்திஆதி³னா யேஹி த⁴ம்மேஹி தீஹிபி ஸங்க³ஹேஹி அஸங்க³ஹிதம் தம் விஞ்ஞாணமேவ ஹோதி, அஸங்க³ஹிதேன தேன அஸங்க³ஹிதஞ்ச விஞ்ஞாணவஜ்ஜம் ஸப்³ப³ம் தேவ த⁴ம்மே உதா³னேதி. ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனா ஹி ஏகதோ உதா³னேத்வா த³ஸ்ஸேதப்³பா³. தத்த² பட²மேன ரூபக்க²ந்தே⁴ன ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனேஸு ஏகதோ உதா³னேத்வா த³ஸ்ஸிதேஸு அஞ்ஞே விஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனா நயதா³னேன த³ஸ்ஸிதா ஹோந்தி. தேனாஹ ‘‘ரூபஞ்ச த⁴ம்மாயதனந்தி…பே… அஞ்ஞேனாகாரேன ஸங்கி²பித்வா த³ஸ்ஸிதா’’தி. தத்த² த்³வே ப⁴வாதி அஸஞ்ஞேகவோகாரப⁴வா. த்³வேதி பா³ஹிருபாதா³த⁴ம்மே ஏவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். யேன அஸங்கா³ஹகேன அஸங்க³ஹிதேன அஸங்க³ஹிதம் புச்சி²தப்³ப³ம் விஸ்ஸஜ்ஜிதப்³ப³ஞ்ச பரிச்சி²ஜ்ஜதி, ஸோ ரூபக்க²ந்தா⁴தி³கோ தஸ்ஸ புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனானஞ்ச நிஸ்ஸயபா⁴வதோ ‘‘விஸயோ’’தி வுத்தோ, யதா²த³ஸ்ஸிதஸ்ஸ பன உத்³தா³னஸ்ஸ நயதா³னமத்தத்தா ‘‘நயோ’’தி வுத்தம். ‘‘த்³வேவீஸனயோ சா’’திபி பாடோ², த்³வேவீஸபதி³கோ ஏஸ நயோ சாதி அத்தோ².

பஞ்சமனயஅஸங்க³ஹிதேனஅஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

6. ச²ட்ட²னயோ ஸம்பயோக³விப்பயோக³பத³வண்ணனா

228. ஸம்பயோக³விப்பயோக³பதே³ யம் லப்³ப⁴தி, யஞ்ச ந லப்³ப⁴தி, தம் ஸப்³ப³ம் புச்சா²ய க³ஹிதந்தி இத³ம் ந ரூபக்க²ந்தா⁴தீ³னி பதா³னி ஸந்தா⁴ய வுத்தம், அத² கோ² ஸம்பயோக³பத³ம் விப்பயோக³பத³ஞ்சாதி வேதி³தப்³ப³ம். ரூபக்க²ந்தா⁴தீ³ஸு ஹி யம் த⁴ம்மாயதனாதி³பத³ம் ந லப்³ப⁴தி, தம் புச்சா²யபி ந க³ஹிதம். ஸம்பயோக³பத³ம் பன ரூபக்க²ந்தா⁴தீ³ஸு அலப்³ப⁴மானம்பி ‘‘ரூபக்க²ந்தோ⁴ கதிஹி…பே… ஸம்பயுத்தோ’’தி ஏவம் புச்சா²ய க³ஹிதம், வேத³னாக்க²ந்தா⁴தீ³ஸு லப்³ப⁴மானம், விப்பயோக³பத³ம் பன ஸப்³ப³த்த² லப்³ப⁴மானமேவாதி. ரூபத⁴ம்மானம் பன ரூபேன நிப்³பா³னேன வா, நிப்³பா³னஸ்ஸ ச ரூபேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பயோகோ³ நாம நத்தீ²தி ஏகுப்பாதா³தி³ஸபா⁴க³தாய அபா⁴வதோ ஸம்பயோக³ம் நிவாரேந்தேன ஸா ஏவ ஏகுப்பாதா³தி³தா ஏதேஸம் விஸபா⁴க³தாதி தத³பா⁴வதோ விப்பயோகோ³பி நிவாரிதோ ஏவ ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³போ³. சதூஸு ஹி க²ந்தே⁴ஸு விஜ்ஜமானா ஏகுப்பாதா³தி³தா தேஸம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸபா⁴க³தா ஹோதி ரூபனிப்³பா³னேஹி தேஸம் தேஹி ச ரூபனிப்³பா³னானம் விஸபா⁴க³தா ச, ந ச ரூபேகதே³ஸஸ்ஸ நிப்³பா³னஸ்ஸ வா ஸா ஏகுப்பாதா³தி³தா அத்தி², யா ரூபேகதே³ஸேன ரூபேகதே³ஸனிப்³பா³னானம் நிப்³பா³னேன ச ரூபஸ்ஸ விஸபா⁴க³தா ஸியா. தேனேவ ‘‘சதூஹி விப்பயோகோ³’’தி வுத்தந்தி.

ஸத்தஸு விஞ்ஞாணதா⁴தூஸு ஏகாயபி அவிப்பயுத்தேதி யதா² ரூபப⁴வோ தீஹி விஞ்ஞாணதா⁴தூஹி, நேவவிபாகனவிபாகத⁴ம்மத⁴ம்மா பஞ்சஹி, அவிதக்கஅவிசாரா ஏகாய விப்பயுத்தே அனாரம்மணமிஸ்ஸகே த⁴ம்மே தீ³பேந்தி, ஏவம் அதீ³பேத்வா ஏகாயபி விப்பயுத்தே அஹோந்தே ஸத்தஹிபி ஸம்பயுத்தே ஸத்தபி வா தா தீ³பேந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. அவிப்பயுத்தேதி ஹி யே விப்பயுத்தா ந ஹோந்தி, தே த⁴ம்மேதி வுத்தம் ஹோதி, ந ஸம்பயுத்தேதி. தேன யானி தாஹி ஸம்பயுத்தே தீ³பேந்தி த⁴ம்மாயதனாதி³பதா³னி, யானி ச ஸம்பயுத்தவிப்பயுத்தபா⁴வேஹி நவத்தப்³ப³ம் தீ³பேந்தி அசேதஸிகாதி³பதா³னி, யானி ச ஸம்பயுத்தனவத்தப்³பா³னி தீ³பேந்தி து³க்க²ஸச்சாதி³பதா³னி, தேஸம் ஸப்³பே³ஸம் அனாரம்மணமிஸ்ஸகத⁴ம்மதீ³பகானம் அக்³க³ஹணம் வுத்தம் ஹோதி. ந ஹி அனாரம்மணமிஸ்ஸகஸப்³ப³விஞ்ஞாணதா⁴துதம்ஸம்பயுத்ததது³ப⁴யஸமுதா³யானம் க²ந்தா⁴யதனதா⁴தூஸு கேனசி ஸம்பயோகோ³ விப்பயோகோ³ வா அத்தீ²தி.

யதி³ ஏவம் விப்பயுத்தேனவிப்பயுத்தபத³னித்³தே³ஸே ‘‘குஸலேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா விப்பயுத்தா, தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா விப்பயுத்தா’’தி ந வத்தப்³ப³ம். அகுஸலாப்³யாகதா ஹி அனாரம்மணமிஸ்ஸோப⁴யத⁴ம்மாதி? ந, யதா²வுத்தஸமுதா³யானம் க²ந்தா⁴தீ³ஹேவ ஸம்பயோக³விப்பயோகா³பா⁴வவசனதோ. க²ந்தா⁴த³யோ ஹி ததே³கதே³ஸா ததே³கதே³ஸஞ்ஞஸமுதா³யா ச, ஸமுதா³யேகதே³ஸானஞ்ச விபா⁴கா³பா⁴வதோ ந ஸபா⁴க³விஸபா⁴க³தா அத்தி², தேன தேஸம் க²ந்தா⁴தீ³ஹி ஸம்பயோக³விப்பயோகா³பா⁴வோ ஹோதி. குஸலா பன த⁴ம்மா அகுஸலாப்³யாகதேஹி விப⁴த்தா, தே ச குஸலேஹி, ந தேஸம் ஸமுதா³யேகதே³ஸபா⁴வோ ததே³கதே³ஸஞ்ஞஸமுதா³யபா⁴வோ வா, தஸ்மா க²ந்தா⁴தீ³னி அனாமஸித்வா விப்பயுத்ததாமத்தேன யதா²னித்³தா⁴ரிதத⁴ம்மத³ஸ்ஸனே குஸலேஹி இதரேஸம், இதரேஹி ச குஸலானம் விப்பயோகோ³ ந ந ஹோதி விஸபா⁴க³தாஸப்³பா⁴வதோதி தேஸம் அஞ்ஞமஞ்ஞவிப்பயுத்ததா வுத்தா. ஏஸ நயோ ஸப்³பே³ஸு ஏவரூபேஸு.

உத்³தா³னே பன அட்டா²ரஸ ததோ பரேதி இத³ம் ‘‘ஸோளஸா’’தி வத்தப்³ப³ம், தேவீஸந்தி இத³ஞ்ச ‘‘ஏகவீஸ’’ந்தி. ஸப்³ப³த்த² ச காலஸந்தானபே⁴த³ரஹிதாரஹிதப³ஹுத⁴ம்மஸமோதா⁴னானம் ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴த⁴ம்மாயதனத⁴ம்மதா⁴தூனம் ஏகதே³ஸா ஸமுத³யஸச்சவேத³னாக்க²ந்தா⁴த³யோ ஏகதே³ஸஸம்மிஸ்ஸா ச இத்³தி⁴பாதா³த³யோ அனாரம்மணேஹி அஸம்மிஸ்ஸா ரூபக்க²ந்தா⁴த³யோ ச ஸாரம்மணேஹி அஸம்மிஸ்ஸா ஸம்பயோகீ³விப்பயோகீ³பா⁴வேன ஸமானகாலஸந்தானேஹி ச ஏகதே³ஸந்தரேஹி விப⁴த்தா ஏவ க³ஹிதாதி தேஹி தே கேஹிசி ஏகதே³ஸந்தரேஹி விப⁴த்தேஹி யதா²யோக³ம் ஸம்பயோக³ம் விப்பயோக³ஞ்ச லப⁴ந்தி. அத்தி² ஹி தேஸம் ஏகுப்பாதா³தி³தா ஸபா⁴க³தா விஸபா⁴க³தா சாதி. தேன தத்த² தத்த² ‘‘ஏகேன க²ந்தே⁴ன ஏகேனாயதனேன ஏகாய தா⁴துயா கேஹிசி ஸம்பயுத்த’’ந்தி ச, ‘‘ஏகேனாயதனேன ஏகாய தா⁴துயா கேஹிசி விப்பயுத்த’’ந்தி ச வுத்தம். பி⁴ன்னகாலஸமுதா³யா ஏவ பன வேத³னாஸஞ்ஞாவிஞ்ஞாணக்க²ந்தா⁴ வத்தமானா ச ஏகேகத⁴ம்மா ஏவ, தஸ்மா தேஸம் ஸமானகாலஸ்ஸ விப⁴ஜிதப்³ப³ஸ்ஸ அபா⁴வதோ ந ஸுகி²ந்த்³ரியாதீ³னி வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ விபா⁴க³ம் கரோந்தி, சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴தாத³யோ ச விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ மனாயதனஸ்ஸ ச. தேன ‘‘ஸுகி²ந்த்³ரியம் ஏகேன க²ந்தே⁴ன கேஹிசி விப்பயுத்த’’ந்தி, ‘‘சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴து ஏகேன க²ந்தே⁴ன ஏகேனாயதனேன கேஹிசி விப்பயுத்தா’’தி ச ஏவமாதி³ ந வுத்தம், க²ந்தா⁴யதனவிபா⁴க³விரஹிதம்பி பன விஞ்ஞாணம் தா⁴துவிபா⁴கே³ன விப⁴த்தமேவ வுத்தந்தி ‘‘சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴து…பே… மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து ஸோளஸஹி தா⁴தூஹி விப்பயுத்தா’’தி வுத்தம், ஏவமேவம் இந்த்³ரியவிபா⁴கே³ன விப⁴த்தானம் ஸுகி²ந்த்³ரியாதீ³னம் ‘‘ஸுகி²ந்த்³ரியேன யே த⁴ம்மா விப்பயுத்தா’’திஆதீ³ஸு யதா²யோக³ம் விப்பயோகோ³ த³ட்ட²ப்³போ³, நாவிப⁴த்தஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸ்ஸாதி.

235. யதா² தம்ஸம்பயோகீ³பா⁴வம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸமுத³யஸச்சம் தீஹி க²ந்தே⁴ஹி ஸம்பயுத்த’’ந்தி வுத்தம், ஏவம் தம்விப்பயோகீ³பா⁴வம் ஸந்தா⁴ய ‘‘தீஹி க²ந்தே⁴ஹி விப்பயுத்த’’ந்தி கஸ்மா ந வுத்தந்தி சே? அவிபா⁴கே³ஹி தேஹி விப்பயோக³வசனஸ்ஸ அயுத்தத்தா. விபா⁴கே³ ஹி ஸதி ஸமுத³யஸச்சம் ஸுக²து³க்க²தோ³மனஸ்ஸிந்த்³ரியேஹி மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துதோ அஞ்ஞவிஞ்ஞாணதா⁴தூஹி விப்பயுத்தந்தி யுத்தம் வத்தும் விபா⁴கே³னேவ விஸபா⁴க³தாய ஸங்க³ஹிதத்தா, விபா⁴க³ரஹிதேஹி பன வேத³னாக்க²ந்தா⁴தீ³ஹி ந யுத்தம், தேஹி விஜ்ஜமானேஹி விஜ்ஜமானஸ்ஸ ஸமுத³யஸ்ஸ விஸபா⁴க³பா⁴வாபா⁴வதோ. யஞ்ஹி அனுப்பன்னா த⁴ம்மா விய ஆமட்ட²காலபே⁴த³ம் ந ஹோதி ஸங்க²தம் உத்³த⁴ரிதப்³ப³ம், தம் பச்சுப்பன்னபா⁴வம் நிஸ்ஸாய ஸம்பயோகீ³விப்பயோகீ³பா⁴வேன உத்³த⁴ரீயதி, தஞ்ச விபா⁴க³ரஹிதேஹி க²ந்தா⁴தீ³ஹி ஸங்க²தேஹி பச்சுப்பன்னபா⁴வமேவ நிஸ்ஸாய அனாமட்ட²காலபே⁴தே³ அத்தி²தாய ஏவ நிஸ்ஸிதப்³ப³த்தா. அவிஜ்ஜமானஸ்ஸ ஹி அவிஜ்ஜமானேன, அவிஜ்ஜமானஸ்ஸ ச விஜ்ஜமானேன, விஜ்ஜமானஸ்ஸ ச அவிஜ்ஜமானேன ஸம்பயோகோ³ நத்தி², விப்பயோகோ³ பன அவிஜ்ஜமானதாதீ³பகே பே⁴தே³ க³ஹிதே தேனேவ விஸபா⁴க³தாபி க³ஹிதா ஏவாதி ஹோதி. பே⁴தே³ பன அக்³க³ஹிதே தேன தேன க³ஹணேன விஸபா⁴க³தாய அக்³க³ஹிதத்தா ஸதி ஸபா⁴க³த்தே விஜ்ஜமானதாய ஏவ த⁴ம்மானம் ஸபா⁴க³ஸ்ஸ பரிச்சி²ந்த³னதோ விஜ்ஜமானதா த³ஸ்ஸிதாதி ஏகுப்பாதா³தி³பா⁴வஸங்கா²தா ஸபா⁴க³தாபி க³ஹிதா ஏவ ஹோதி. தஸ்ஸா ச க³ஹிதத்தா ஸம்பயோகோ³வ லப்³ப⁴தி, ந விப்பயோகோ³, தஸ்மா ஸமுத³யஸச்சம் வேத³னாக்க²ந்தா⁴தீ³ஹி ஸம்பயுத்தத்தேன வுத்தம், ந விப்பயுத்தத்தேனாதி. ஏஸ நயோ மக்³க³ஸச்சாதீ³ஸுபீதி.

262. ‘‘து³தியஜ்ஜா²னவிசாரஞ்ஹி ட²பேத்வா ஸேஸா அவிதக்கவிசாரமத்தா’’தி அட்ட²கதா²வசனம் யே பதா⁴னா விதக்கோ விய கோட்டா²ஸந்தரசித்துப்பாதே³ஸு அலீனா, தே ஏவ இத⁴ அவிதக்கவிசாரமத்தாதி அதி⁴ப்பேதாதி த³ஸ்ஸேதி. தேனேவ ஹி அனந்தரனயே ஸமுத³யஸச்சேன ஸமானக³திகா ந ஸவிதக்கஸவிசாரேஹீதி தே ந க³ஹிதா. த³ஸமோஸானனயேஸு ச தேஹி விப்பயுத்தேஹி விப்பயுத்தானம் தேஹி விப்பயுத்தானஞ்ச ஸோளஸஹி தா⁴தூஹி விப்பயோகோ³ அட்டா²ரஸஸங்க³ஹிதோ ச வுத்தோ. விதக்கஸஹிதேஸுபி பன தேஸு க³ஹிதேஸு ஸப்³பே³பி தே விசாரேன ஸம்பயுத்தாதி ‘‘ஏகேன க²ந்தே⁴ன கேஹிசி ஸம்பயுத்தா’’தி ஸக்கா வத்தும். ஸோ ஹி ஸமுதா³யோ விசாரம் வஜ்ஜேத்வா அஞ்ஞேன கேனசி ஸம்பயுத்தோ ந ஹோதி. ந ஹி ததே³கதே³ஸஸ்ஸ விதக்கஸ்ஸ விசாரதோ அஞ்ஞேன ஸம்பயோகோ³ ஸமுதா³யஸ்ஸ ஹோதி. யதா² நானாசித்துப்பாதே³ஸு உப்பஜ்ஜமானானம் இத்³தி⁴பாதா³னம் ஸமுதா³யஸ்ஸ இத்³தி⁴பாத³ஸ்ஸ ஏகதே³ஸானம் தீஹி க²ந்தே⁴ஹி ஸம்பயோகோ³ ஸமுதா³யஸ்ஸ ந ஹோதி, ஏவமிதா⁴பி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யதா² பன தேஸு ஏகோபி வேத³னாஸஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ஹி ஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴கதே³ஸேன ச அஸம்பயுத்தோ நாம நத்தீ²தி ஸமுதா³யஸ்ஸ தேஹி ஸம்பயுத்ததா வுத்தா, ஏவமிதா⁴பி விசாரேன அஸம்பயுத்தஸ்ஸ அவிதக்கவிசாரமத்தஸ்ஸ கஸ்ஸசி அபா⁴வதோ ஸமுதா³யஸ்ஸ தேன ஸம்பயுத்ததா ந ந ஸக்கா வத்தும். ந ஹி அவிதக்கவிசாரமத்தானம் த³ஸ்ஸனேனபஹாதப்³ப³ஹேதுகாதீ³னம் விய ஸம்பயுத்ததா ந வத்தப்³பா³. யதா² ஹி த³ஸ்ஸனேனபஹாதப்³ப³ஹேதுகேஸு கேசி ஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴கதே³ஸேன மோஹேன ஸம்பயுத்தா, கேசி அஸம்பயுத்தாதி ந ஸமுதா³யோ தேன ஸம்பயுத்தோ, நாபி அஞ்ஞோ கோசி த⁴ம்மோ அத்தி², யேன ஸோ ஸமுதா³யோ ஸம்பயுத்தோ ஸியாதி ‘‘த³ஸ்ஸனேனபஹாதப்³ப³ஹேதுகா த⁴ம்மா ஸம்பயுத்தாதி நத்தீ²’’தி வுத்தம், ஏவம் பா⁴வனாயபஹாதப்³ப³ஹேதுகஸஹேதுகாத³யோபி. ந பனேவம் யேன அவிதக்கவிசாரமத்தஸமுதா³யோ ஸம்பயுத்தோ ஸியா, தம் நத்தி² அவிதக்கவிசாரமத்தேஸு கஸ்ஸசி விசாரேன அஸம்பயுத்தஸ்ஸ அபா⁴வா, தஸ்மா தே ‘‘ஸம்பயுத்தா’’தி ந ந வத்தப்³பா³தி. ஸப்³ப³த்த² ச ஏகத⁴ம்மேபி கேஹிசீதி ப³ஹுவசனனித்³தே³ஸோ ஸங்கா²ய அனியமிதத்தா கதோதி வேதி³தப்³போ³.

ச²ட்ட²னயஸம்பயோக³விப்பயோக³பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

7. ஸத்தமனயோ ஸம்பயுத்தேனவிப்பயுத்தபத³வண்ணனா

306. ஸம்பயுத்தேனவிப்பயுத்தபத³னித்³தே³ஸே ரூபக்க²ந்தா⁴த³யோ தேஹி ஸம்பயுத்தாபா⁴வதோ ந க³ஹிதா. ஸமுத³யஸச்சாதீ³னி ஸதிபி தேஹி ஸம்பயுத்தே, ஸம்பயுத்தேஹி ச விப்பயுத்தே ஸம்பயுத்தேனவிப்பயுத்தானம் க²ந்தா⁴தீ³ஹி விப்பயோகா³பா⁴வதோ. ந ஹி ஸமுத³யஸச்சேன ஸம்பயுத்தேஹி லோப⁴ஸஹக³தசித்துப்பாதே³ஹி விப்பயுத்தானம் ததோ அஞ்ஞத⁴ம்மானம் க²ந்தா⁴தீ³ஸு கேனசி விப்பயோகோ³ அத்தி². நனு ச தே ஏவ சித்துப்பாதா³ சத்தாரோ க²ந்தா⁴ அட்³ட⁴து³தியானி ஆயதனானி அட்³ட⁴து³தியா தா⁴துயோ ச ஹோந்தீதி தேஹி விப்பயோகோ³ வத்தப்³போ³தி? ந, தத³ஞ்ஞத⁴ம்மானம் க²ந்தா⁴தி³பா⁴வதோ. ந ஹி தே ஏவ த⁴ம்மா சத்தாரோ க²ந்தா⁴, அத² கோ² தே ச ததோ அஞ்ஞே ச, ததா² அட்³ட⁴து³தியாயதனதா⁴துயோபி. ந ச தத³ஞ்ஞஸமுதா³யேஹி அஞ்ஞே விப்பயுத்தா ஹோந்தி ஸமுதா³யேகதே³ஸானம் ஏகதே³ஸஞ்ஞஸமுதா³யானஞ்ச விப்பயோகா³பா⁴வதோ. ஏஸ நயோ மக்³க³ஸச்சஸுகி²ந்த்³ரியாதீ³ஸு. அவிதக்கவிசாரமத்தேஸுபி நிரவஸேஸேஸு அதி⁴ப்பேதேஸு தேஸம் ஸவிதக்கஸவிசாரஸமானக³திகத்தா அக்³க³ஹணே காரணம் ந தி³ஸ்ஸதி.

அட்ட²கதா²யம் பன ஏவரூபானீதி யதா² ரூபக்க²ந்தே⁴ விஸ்ஸஜ்ஜனம் ந யுஜ்ஜதி, ஏவம் யேஸு அஞ்ஞேஸுபி ந யுஜ்ஜதி, தானி விஸ்ஸஜ்ஜனஸ்ஸ அயோகே³ன ‘‘ஏவரூபானீ’’தி வுத்தானி, ந ஸம்பயுத்தாபா⁴வேனாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யானி பன பதா³னி த⁴ம்மதா⁴துயா ஸம்பயுத்தே த⁴ம்மே தீ³பேந்தீதி ஏதேன வேத³னாக்க²ந்தா⁴தி³பதா³னி த³ஸ்ஸேதி, விஞ்ஞாணஞ்ச அஞ்ஞேன அஸம்மிஸ்ஸந்தி விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴மனாயதனாதி³பதா³னி. தத்த² அஞ்ஞேன அஸம்மிஸ்ஸந்தி அஸம்பயுத்தேன அஸம்மிஸ்ஸந்தி அத்தோ². அது³க்க²மஸுகா²யவேத³னாயஸம்பயுத்தபதா³னிபி ஹி ஸம்பயுத்தேஹி ஸம்மிஸ்ஸவிஞ்ஞாணதீ³பகானி இத⁴ க³ஹிதானீதி. ஏதேன ச லக்க²ணேன ஏவரூபானேவ க³ஹிதானீதி த³ஸ்ஸேதி, ந ஏவரூபானி க³ஹிதானேவாதி ஸமுத³யஸச்சாதி³இத்³தி⁴பாதா³தி³பதா³னம் அஸங்க³ஹிதத்தா. ‘‘அத² ப²ஸ்ஸஸத்தகம் சித்தம் ஸஹ யுத்தபதே³ஹி ஸத்தா’’தி புராணபாடோ², அயம் பன ஊனோதி கத்வா ‘‘அத² ப²ஸ்ஸஸத்தகம், திகே தயோ ஸத்த மஹந்தரே சா’’தி பாடோ² கதோ.

309. புச்சா²ய உத்³த⁴டபதே³னேவ ஸத்³தி⁴ம் விப்பயுத்தானம் வஸேனாதி இத³ம் புச்சா²ய உத்³த⁴டபதே³ன ஸம்பயுத்தேஹி விப்பயுத்தா தேன ஸத்³தி⁴ம் விப்பயுத்தா ஹோந்தீதி கத்வா வுத்தம். பாளிஉத்³தா³னகா³தா²யம் த்³வே ச மனேன யுத்தா, விதக்கவிசாரணாதி மனோதா⁴துயா ஏகந்தஸம்பயுத்தா த்³வே விதக்கவிசாராதி ஸவிதக்கபத³ம் ஸவிசாரபத³ஞ்ச த³ஸ்ஸேதி.

ஸத்தமனயஸம்பயுத்தேனவிப்பயுத்தபத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

8. அட்ட²மனயோ விப்பயுத்தேனஸம்பயுத்தபத³வண்ணனா

317. விப்பயுத்தேனஸம்பயுத்தபத³னித்³தே³ஸே ரூபக்க²ந்தா⁴தீ³ஹி விப்பயுத்தேனஸம்பயுத்தமேவ யதா²னித்³தா⁴ரிதம் நத்தீ²தி ‘‘ரூபக்க²ந்தே⁴ன யே த⁴ம்மா விப்பயுத்தா, தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா ஸம்பயுத்தா’’தி அவத்வா ‘‘ரூபக்க²ந்தே⁴ன யே த⁴ம்மா விப்பயுத்தா, தே த⁴ம்மா கதிஹி க²ந்தே⁴ஹி…பே… ஸம்பயுத்தாதி நத்தீ²’’தி வுத்தம். தேன ரூபக்க²ந்தே⁴ன விப்பயுத்தானம் கேனசி க²ந்தா⁴தி³னா ஸம்பயோகா³பா⁴வதோ யதா²னித்³தா⁴ரிதம் விப்பயுத்தேனஸம்பயுத்தமேவ நத்தி², குதோ தஸ்ஸ புன க²ந்தா⁴தீ³ஹி ஸம்பயுத்ததாதி த³ஸ்ஸேதி.

அட்ட²மனயவிப்பயுத்தேனஸம்பயுத்தபத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

9. நவமனயோ ஸம்பயுத்தேனஸம்பயுத்தபத³வண்ணனா

319. ஸம்பயுத்தேனஸம்பயுத்தபத³வண்ணனாயம் யம்க²ந்தா⁴தி³வஸேனாதி ஸமாஸபத³ம் இத³ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், யஸ்ஸ க²ந்தா⁴தி³னோ வஸேனாதி அத்தோ². தஸ்ஸேவாதி ச தஸ்ஸேவ க²ந்தா⁴தி³னோதி அத்தோ². இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யம் இத⁴ ஸம்பயுத்தம் வுத்தம், தம் ரூபக்க²ந்தா⁴தீ³ஸு அரணந்தேஸு யேன வேத³னாக்க²ந்தா⁴தி³னா ஸம்பயுத்தம், புன தஸ்ஸேவ வேத³னாக்க²ந்தா⁴தி³னோ க²ந்தா⁴தீ³ஹி ஸம்பயோக³ம் புச்சி²த்வா விஸ்ஸஜ்ஜனம் கதம். தஞ்ஹி அத்தனா ஸம்பயுத்தேன ஸம்பயுத்தத்தா ‘‘ஸம்பயுத்தேன ஸம்பயுத்த’’ந்தி நித்³தா⁴ரிதந்தி. ரூபேன வாதி ஏதேன நிரோத⁴ஸச்சஅப்பச்சயஅஸங்க²தேஹிபி அயோகோ³ வுத்தோ ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³போ³, ததா² ரூபமிஸ்ஸகேஹி வாதி ஏதேன அனுபாதி³ன்னஅனுபாதா³னியாதீ³ஹி நிப்³பா³னமிஸ்ஸகேஹிபி. வக்க²தி ஹி ‘‘நிப்³பா³னம் பன ஸுகு²மரூபக³திகமேவா’’தி. ஸப்³பா³ரூபக்க²ந்த⁴ஸங்கா³ஹகேஹீதி வத்தமானானமேவ ஸம்பயோகோ³ லப்³ப⁴தீதி வத்தமானேஸு ஏகம்பி த⁴ம்மம் அனபனேத்வா அவிகலசதுக்க²ந்த⁴ஸங்கா³ஹகேஹி அரூபப⁴வாதீ³ஹீதி அத்தோ². அயம் பனேத்த² ஸங்கே²போ – யே ஸம்பயோக³ம் ந லப⁴ந்தி ரூபக்க²ந்தா⁴த³யோ, தே ஸப்³பே³ ந க³ஹிதா, இதரே ச வேத³னாக்க²ந்தா⁴த³யோ ஸப்³பே³ க³ஹிதாதி.

நவமனயஸம்பயுத்தேனஸம்பயுத்தபத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

10. த³ஸமனயோ விப்பயுத்தேனவிப்பயுத்தபத³வண்ணனா

353. விப்பயுத்தேனவிப்பயுத்தபத³னித்³தே³ஸே அக்³க³ஹிதேஸு த⁴ம்மாயதனாதி³த⁴ம்மா அனாரம்மணமிஸ்ஸகஸப்³ப³சித்துப்பாத³க³தத⁴ம்மபா⁴வதோ தேஹி விப்பயுத்தஸ்ஸ அபா⁴வா ந க³ஹிதா, து³க்க²ஸச்சசதுமஹாப⁴வஅப்³யாகதாதி³த⁴ம்மா தேஹி விப்பயுத்தேஹி விப்பயுத்தானம் க²ந்தா⁴தீ³ஹி விப்பயோகா³பா⁴வதோதி அயம் விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³தி.

த³ஸமனயவிப்பயுத்தேனவிப்பயுத்தபத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

11. ஏகாத³ஸமனயோ ஸங்க³ஹிதேனஸம்பயுத்தவிப்பயுத்தபத³வண்ணனா

409. ஏகாத³ஸமனயவண்ணனாயம் ‘‘தே ச ஸேஸேஹி தீஹி க²ந்தே⁴ஹி ஏகேன மனாயதனேன ஸத்தஹி விஞ்ஞாணதா⁴தூஹீ’’தி ஏதேஸம் பதா³னம் ‘‘ஸம்பயுத்தா நாமா’’தி ஏதேன ஸஹ ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘கேஹிசீ’’தி ஏதஸ்ஸ பனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴ த⁴ம்மாயதனத⁴ம்மதா⁴தூஸு ச ட²பேத்வா தண்ஹ’’ந்தி ஏதேன ‘‘தே சா’’தி வுத்தே ஸமுத³யஸச்சேன க²ந்தா⁴தி³ஸங்க³ஹேன ஸங்க³ஹிதத⁴ம்மே விஸேஸேத்வா தேஸம் ஏவ விஸேஸிதானம் அத்தவஜ்ஜேஹி ஸேஸேஹி ஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴ தண்ஹாய த⁴ம்மாயதனத⁴ம்மதா⁴தூஸு ச தண்ஹாய வேத³னாஸஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ஹி ஸம்பயோகா³ரஹேஹி ஸம்பயுத்ததம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஸேஸேஹி ஸம்பயுத்தத்தா கேஹிசி ஸம்பயுத்தா நாமா’’தி.

ஏகாத³ஸமனயஸங்க³ஹிதேனஸம்பயுத்தவிப்பயுத்தபத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

12. த்³வாத³ஸமனயோ ஸம்பயுத்தேனஸங்க³ஹிதாஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா

417. த்³வாத³ஸமனயே ச நவமனயே விய ஸம்பயோகா³ரஹாவ லப்³ப⁴ந்தீதி ஆஹ ‘‘தேயேவ உத்³த⁴டா’’தி.

த்³வாத³ஸமனயஸம்பயுத்தேனஸங்க³ஹிதாஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

13. தேரஸமனயோ அஸங்க³ஹிதேனஸம்பயுத்தவிப்பயுத்தபத³வண்ணனா

448. தேரஸமனயவண்ணனாயம் யேஹி தீஹிபி ஸங்க³ஹேஹி அஸங்க³ஹிதம் விஞ்ஞாணமேவ ஹோதி, தே பாளியம் ‘‘ரூபஞ்ச த⁴ம்மாயதன’’ந்திஆதி³உத்³தா³னகா³தா²ய த³ஸ்ஸிதா பா³வீஸ த⁴ம்மா ‘‘ரூபக்க²ந்தே⁴ன ஸதி³ஸபஞ்ஹா த⁴ம்மா’’தி வுத்தா. யேஹி பன தீஹிபி ஸங்க³ஹேஹி அஸங்க³ஹிதானி அரூபப⁴வேன விய ஓளாரிகாயதனானேவ ஹோந்தி, தே வுத்தாவஸேஸா ஸப்³பே³ இத⁴ உத்³த⁴டா ‘‘அரூபப⁴வேன ஸதி³ஸா’’தி வுத்தா. ஸேஸாதி ஸேஸா பஞ்சமனயே ஆக³தா வேத³னாக்க²ந்தா⁴த³யோ ஸதிபி அஸங்கா³ஹகத்தே இத⁴ விஸ்ஸஜ்ஜனம் ந ருஹந்தீதி ந உத்³த⁴டா. யே பன அஸங்கா³ஹகா ஏவ ந ஹோந்தி து³க்க²ஸச்சாதி³த⁴ம்மா, தேஸு வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². யதா² பன வேத³னாக்க²ந்தா⁴த³யோ ந ருஹந்தி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘வேத³னாக்க²ந்தே⁴ன ஹீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² தேஸஞ்ச ஸம்பயோகோ³ நாம நத்தீ²தி ரூபாரூபத⁴ம்மானம் அஸம்பயோகே³ஹி வோமிஸ்ஸதாய ஸம்பயோகோ³ நத்தீ²தி அத்தோ².

யதி³ பன தே கதா³சி அஸப்³ப³விஞ்ஞாணதா⁴துஸம்பயுத்தா அரூபத⁴ம்மா ரூபத⁴ம்மா ச ஸியும், ந தேஸம் விப்பயோகோ³ நத்தீ²தி ‘‘விப்பயோகோ³ ச நத்தீ²’’தி ந வுத்தம், ந வேத³னாக்க²ந்தே⁴ன அஸங்க³ஹிதானம் விப்பயோக³ஸ்ஸ அத்தி²தாயாதி வேதி³தப்³ப³ம். உப⁴யாபா⁴வதோ ஹி வேத³னாக்க²ந்தா⁴த³யோ இத⁴ ந ருஹந்தீதி. ஏவம் பனேத்த² ஸியா ‘‘வேத³னாக்க²ந்தே⁴ன ஹி க²ந்தா⁴தி³வஸேன அனாரம்மணமிஸ்ஸகா ஸத்தவிஞ்ஞாணதா⁴துத⁴ம்மா அஸங்க³ஹிதா ஹோந்தி, தேஸஞ்ச ஸம்பயோகோ³ விப்பயோகோ³ ச நத்தீ²’’தி. அனாரம்மணஸஹிதானஞ்ஹி ஸப்³ப³விஞ்ஞாணதா⁴தூனம் ஸப்³ப³விஞ்ஞாணதா⁴துஸம்பயுத்தானம் தது³ப⁴யத⁴ம்மானஞ்ச வேத³னாக்க²ந்தா⁴தி³விஞ்ஞாணக்க²ந்தா⁴தி³சக்கா²யதனாதீ³ஹி தீஹிபி ஸங்க³ஹேஹி அஸங்க³ஹிதானம் ஸம்பயோக³விப்பயோகா³பா⁴வோ அருஹணே காரணம். ஜாதிவிப்பயோக³பூ⁴மிகாலஸந்தானவிப்பயோக³தோ சதுப்³பி³தோ⁴ விப்பயோகோ³. தத்த² ஜாதிவிப்பயோகோ³ ‘‘குஸலா த⁴ம்மா, அகுஸலா த⁴ம்மா’’திஆதி³, பூ⁴மிவிப்பயோகோ³ ‘‘காமாவசரா, ரூபாவசரா’’திஆதி³, காலவிப்பயோகோ³ ‘‘அதீதா த⁴ம்மா, அனாக³தா த⁴ம்மா’’திஆதி³, ஸந்தானவிப்பயோகோ³ ‘‘அஜ்ஜ²த்தா த⁴ம்மா, ப³ஹித்³தா⁴ த⁴ம்மா’’திஆதி³. ஏவம் விப்பயோகோ³ சதுதா⁴ வேதி³தப்³போ³.

தேரஸமனயஅஸங்க³ஹிதேனஸம்பயுத்தவிப்பயுத்தபத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

14. சுத்³த³ஸமனயோ விப்பயுத்தேனஸங்க³ஹிதாஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா

456. சுத்³த³ஸமனயே த⁴ம்மாயதனாதீ³னம் அனாரம்மணமிஸ்ஸகஸப்³ப³சித்துப்பாத³க³தத⁴ம்மபா⁴வதோ விப்பயோக³ஸ்ஸ அருஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஜாதிஆதி³த்தயஸ்ஸ சேத்த² த⁴ம்மஸபா⁴வமத்தத்தா ந கத²ஞ்சி ஸம்பயோகோ³ விப்பயோகோ³ ச ருஹதி அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³த⁴த⁴ம்மானம் ஸப்³ப³த⁴ம்மஸமோதா⁴னத்தா, அனித³ஸ்ஸனஅப்படிகா⁴தீ³னம் அனாரம்மணமிஸ்ஸகஸப்³ப³சித்துப்பாத³த்தா. து³க்க²ஸச்சாதி³த⁴ம்மாவ இத⁴ தேஹி விப்பயுத்தானம் ஸங்க³ஹாஸங்க³ஹஸப்³பா⁴வா க³ஹிதாதி.

பாளிஉத்³தா³னகா³தா²யம் ஸமுச்சே²தே³ ந லப்³ப⁴ந்தீதி பரியோஸானே நயே ந லப்³ப⁴ந்தீதி அத்தோ². மோக⁴புச்ச²கேன சாதி அலப்³ப⁴மானா ச தே மோக⁴புச்ச²கேன ஹேதுனா ந லப்³ப⁴ந்தி தேஸம் புச்சா²ய மோக⁴த்தாதி வுத்தம் ஹோதி. அத² வா மோக⁴புச்ச²கோ அட்ட²மோ நயோ, தேன ச ஸஹ ஓஸானனயே ஏதே த⁴ம்மா விப்பயோக³ஸ்ஸபி அபா⁴வா ஸப்³ப³தா²பி ந லப்³ப⁴ந்தீதி அத்தோ².

சுத்³த³ஸமனயவிப்பயுத்தேனஸங்க³ஹிதாஸங்க³ஹிதபத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

தா⁴துகதா²பகரண-மூலடீகா ஸமத்தா.