1-2. ஹிரிஓத்தப்பஸுத்தாதி³வண்ணனா

65-66. ஸத்தமஸ்ஸ பட²மம் உத்தானமேவ. து³தியே தயோ ஸம்வட்டாதி ஆபோஸம்வட்டோ, தேஜோஸம்வட்டோ, வாயோஸம்வட்டோதி தயோ ஸம்வட்டா. திஸ்ஸோ ஸம்வட்டஸீமாதி ஆப⁴ஸ்ஸரா, ஸுப⁴கிண்ஹா, வேஹப்ப²லாதி திஸ்ஸோ ஸம்வட்டஸீமா. யதா³ ஹி கப்போ தேஜேன ஸம்வட்டதி வினஸ்ஸதி, ததா³ ஆப⁴ஸ்ஸரதோ ஹேட்டா² அக்³கி³னா ட³ய்ஹதி. யதா³ ஆபேன ஸம்வட்டதி, ததா³ ஸுப⁴கிண்ஹதோ ஹேட்டா² உத³கேன விலீயதி. யதா³ வாயுனா ஸம்வட்டதி, ததா³ வேஹப்ப²லதோ ஹேட்டா² வாயுனா வித்³த⁴ம்ஸதி. வித்தா²ரதோ பன ஸதா³பி ஏகம் பு³த்³த⁴க்கே²த்தம் வினஸ்ஸதி. பு³த்³த⁴க்கே²த்தம் நாம திவித⁴ம் ஹோதி ஜாதிக்கே²த்தம் ஆணாக்கே²த்தம் விஸயக்கே²த்தந்தி. தத்த² ஜாதிக்கே²த்தம் நாம த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளபரியந்தம் ஹோதி, யம் ததா²க³தஸ்ஸ படிஸந்தி⁴க³ஹணாதீ³ஸு கம்பதி. ஆணாக்கே²த்தம் கோடிஸஹஸ்ஸசக்கவாளபரியந்தம், யத்த² ரதனஸுத்தம் (கு². பா. 6.1 ஆத³யோ; ஸு. நி. 224 ஆத³யோ) க²ந்த⁴பரித்தம் (அ. நி. 4.67; சூளவ. 251) த⁴ஜக்³க³பரித்தம் (ஸம். நி. 1.249). ஆடானாடியபரித்தம் (தீ³. நி. 3.275 ஆத³யோ), மோரபரித்தந்தி (ஜா. 1.2.17-18) இமேஸம் பரித்தானம் ஆனுபா⁴வோ வத்ததி. விஸயக்கே²த்தம் அனந்தமபரிமாணம், யம் ‘‘யாவதா வா பன ஆகங்கே²ய்யா’’தி வுத்தம். ஏவமேதேஸு தீஸு பு³த்³த⁴க்கே²த்தேஸு ஏகம் ஆணாக்கே²த்தம் வினஸ்ஸதி. தஸ்மிம் பன வினஸ்ஸந்தே ஜாதிக்கே²த்தம் வினட்ட²மேவ ஹோதி. வினஸ்ஸந்தஞ்ச ஏகதோவ வினஸ்ஸதி, ஸண்ட²ஹந்தம்பி ஏகதோவ ஸண்ட²ஹதி.

தீணி ஸம்வட்டமூலானீதி ராக³தோ³ஸமோஹஸங்கா²தானி தீணி ஸம்வட்டகாரணானி. ராகா³தீ³ஸு ஹி அகுஸலமூலேஸு உஸ்ஸன்னேஸு லோகோ வினஸ்ஸதி. ததா² ஹி ராகே³ உஸ்ஸன்னதரே அக்³கி³னா வினஸ்ஸதி, தோ³ஸே உஸ்ஸன்னதரே உத³கேன, மோஹே உஸ்ஸன்னதரே வாதேன. கேசி பன ‘‘தோ³ஸே உஸ்ஸன்னதரே அக்³கி³னா, ராகே³ உத³கேனா’’தி வத³ந்தி.

தீணி கோலாஹலானீதி கப்பகோலாஹலம், பு³த்³த⁴கோலாஹலம், சக்கவத்திகோலாஹலந்தி தீணி கோலாஹலானி. தத்த² ‘‘வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸமத்த²கே கப்புட்டா²னம் நாம ப⁴விஸ்ஸதீ’’திஆதி³னா தே³வதாஹி உக்³கோ⁴ஸிதஸத்³தோ³ கப்பகோலாஹலம் நாம ஹோதி. ‘‘இதோ வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸமத்த²கே லோகோ வினஸ்ஸிஸ்ஸதி, மேத்தம், மாரிஸா, பா⁴வேத² கருணம் முதி³தம் உபேக்க²’’ந்தி மனுஸ்ஸபதே² தே³வதா கோ⁴ஸந்தியோ சரந்தி. ‘‘வஸ்ஸஸஹஸ்ஸமத்த²கே பு³த்³தோ⁴ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி பு³த்³த⁴கோலாஹலம் நாம ஹோதி. ‘‘இதோ வஸ்ஸஸஹஸ்ஸமத்த²கே பு³த்³தோ⁴ உப்பஜ்ஜித்வா த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஸங்க⁴ரதனேன பரிவாரிதோ த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ விசரிஸ்ஸதீ’’தி தே³வதா உக்³கோ⁴ஸந்தி. ‘‘வஸ்ஸஸதமத்த²கே பன சக்கவத்தீ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி சக்கவத்திகோலாஹலம் நாம ஹோதி. ‘‘இதோ வஸ்ஸஸதமத்த²கே ஸத்தரதனஸம்பன்னோ சாதுத்³தீ³பிஸ்ஸரோ ஸஹஸ்ஸபரிவாரோ வேஹாஸங்க³மோ சக்கவத்தீ ராஜா உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி தே³வதா உக்³கோ⁴ஸந்தி.

அசிரட்டே²ன ந து⁴வாதி உத³கபு³ப்³பு³ளாத³யோ விய ந சிரட்டா²யிதாய து⁴வபா⁴வரஹிதா. அஸ்ஸாஸரஹிதாதி ஸுபினகே பீதபானீயம் விய அனுலித்தசந்த³னம் விய ச அஸ்ஸாஸவிரஹிதா.

உபகப்பனமேகோ⁴தி கப்பவினாஸகமேக⁴ம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. யஸ்மிஞ்ஹி ஸமயே கப்போ அக்³கி³னா நஸ்ஸதி, ஆதி³தோவ கப்பவினாஸகமஹாமேகோ⁴ உட்ட²ஹித்வா கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளே ஏகமஹாவஸ்ஸம் வஸ்ஸதி. மனுஸ்ஸா துட்ட²ஹட்டா² ஸப்³ப³பீ³ஜானி நீஹரித்வா வபந்தி. ஸஸ்ஸேஸு பன கோ³கா²யிதகமத்தேஸு ஜாதேஸு க³த்³ரப⁴ரவம் ரவந்தோ ஏகபி³ந்து³ம்பி ந வஸ்ஸதி, ததா³ பச்சி²ன்னம் பச்சி²ன்னமேவ வஸ்ஸம் ஹோதி. தேனாஹ ‘‘ததா³ நிக்க²ந்தபீ³ஜம்..பே… ஏகபி³ந்து³ம்பி தே³வோ ந வஸ்ஸதீ’’தி. ‘‘வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸ அச்சயேன கப்பவுட்டா²னம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’திஆதி³னா தே³வதாஹி வுத்தவசனம் ஸுத்வா யேபு⁴ய்யேன மனுஸ்ஸா ச பு⁴ம்மதே³வதா ச ஸம்வேக³ஜாதா அஞ்ஞமஞ்ஞம் முது³சித்தா ஹுத்வா மேத்தாதீ³னி புஞ்ஞானீ கத்வா தே³வலோகே நிப்³ப³த்தந்தி, அவீசிதோ பட்டா²ய துச்சோ² ஹோதீதி.

பஞ்ச பீ³ஜஜாதானீதி மூலபீ³ஜம் க²ந்த⁴பீ³ஜம் ப²ளுபீ³ஜம் அக்³க³பீ³ஜம் பீ³ஜபீ³ஜந்தி பஞ்ச பீ³ஜானி ஜாதானி. தத்த² மூலபீ³ஜந்தி வசா, வசத்தம், ஹலித்³த³ம், ஸிங்கி³வேரந்தி ஏவமாதி³. க²ந்த⁴பீ³ஜந்தி அஸ்ஸத்தோ², நிக்³ரோதோ⁴தி ஏவமாதி³. ப²ளுபீ³ஜந்தி உச்சு², வேளு, நளோதி ஏவமாதி³. அக்³க³பீ³ஜந்தி அஜ்ஜுகம், ப²ணிஜ்ஜகந்தி ஏவமாதி³. பீ³ஜபீ³ஜந்தி வீஹிஆதி³ புப்³ப³ண்ணஞ்சேவ முக்³க³மாஸாதி³அபரண்ணஞ்ச. பச்சயந்தரஸமவாயே விஸதி³ஸுப்பத்தியா விஸேஸகாரணபா⁴வதோ ருஹனஸமத்தே² ஸாரப²லே நிருள்ஹோ பீ³ஜ-ஸத்³தோ³ தத³த்த²ஸித்³தி⁴யா மூலாதீ³ஸுபி கேஸுசி பவத்ததீதி மூலாதி³தோ நிவத்தனத்த²ம் ஏகேன பீ³ஜ-ஸத்³தே³ன விஸேஸேத்வா வுத்தம் ‘‘பீ³ஜபீ³ஜ’’ந்தி ‘‘ரூபரூபம் (விஸுத்³தி⁴. 2.449) து³க்க²து³க்க²’’ந்தி (ஸம். நி. 4.327) யதா². யதா² ப²லபாகபரியந்தா ஓஸதி⁴ருக்கா² வேளுகத³லிஆத³யோ.

யம் கதா³சீதிஆதீ³ஸு யந்தி நிபாதமத்தம். கதா³சீதி கிஸ்மிஞ்சி காலே. கரஹசீதி தஸ்ஸேவ வேவசனம். தீ³க⁴ஸ்ஸ அத்³து⁴னோதி தீ³க⁴ஸ்ஸ காலஸ்ஸ. அச்சயேனாதி அதிக்கமேன. ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவ.

ஹிரிஓத்தப்பஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.