1-2. ஆவரணஸுத்தாதி³வண்ணனா
51-52. து³தியஸ்ஸ பட²மே ஆவரந்தீதி ஆவரணா, நீவாரயந்தீதி நீவரணா. ஏத்த² ச ஆவரந்தீதி குஸலத⁴ம்முப்பத்திம் ஆதி³தோ பரிவாரேந்தி. நீவாரயந்தீதி நிரவஸேஸதோ வாரயந்தீதி அத்தோ², தஸ்மா ஆவரணவஸேனாதி ஆதி³தோ குஸலுப்பத்திவாரணவஸேன. நீவரணவஸேனாதி நிரவஸேஸதோ வாரணவஸேனாதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. யஸ்மா பஞ்ச நீவரணா உப்பஜ்ஜமானா அனுப்பன்னாய லோகியலோகுத்தராய பஞ்ஞாய உப்பஜ்ஜிதும் ந தே³ந்தி, உப்பன்னாபி அட்ட² ஸமாபத்தியோ பஞ்ச வா அபி⁴ஞ்ஞா உபச்சி²ந்தி³த்வா பாதேந்தி, தஸ்மா ‘‘பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணா’’தி வுச்சந்தி. உபச்சி²ந்த³னம் பாதனஞ்சேத்த² தாஸம் பஞ்ஞானம் அனுப்பன்னானம் உப்பஜ்ஜிதும் அப்பதா³னமேவ. இதி மஹக்³க³தானுத்தரபஞ்ஞானம் ஏகச்சாய ச பரித்தபஞ்ஞாய அனுப்பத்திஹேதுபூ⁴தா நீவரணத⁴ம்மா இதராஸம் ஸமத்த²தம் விஹனந்தியேவாதி பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணா வுத்தா. பா⁴வனாமனஸிகாரேன வினா பகதியா மனுஸ்ஸேஹி நிப்³ப³த்தேதப்³போ³ த⁴ம்மோதி மனுஸ்ஸத⁴ம்மோ, மனுஸ்ஸத்தபா⁴வாவஹோ வா த⁴ம்மோ மனுஸ்ஸத⁴ம்மோ, அனுளாரம் பரித்தகுஸலம். யம் அஸதிபி பு³த்³து⁴ப்பாதே³ வத்ததி, யஞ்ச ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஹீனேன ப்³ரஹ்மசரியேன, க²த்தியே உபபஜ்ஜதீ’’தி (ஜா. 1.8.75). அலம் அரியாய அரியபா⁴வாயாதி அலமரியோ, அரியபா⁴வாய ஸமத்தோ²தி வுத்தம் ஹோதி. ஞாணத³ஸ்ஸனமேவ ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ, அலமரியோ ச ஸோ ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ சாதி அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ.
ஞாணத³ஸ்ஸனந்தி ச தி³ப்³ப³சக்கு²பி விபஸ்ஸனாபி மக்³கோ³பி ப²லம்பி பச்சவேக்க²ணஞாணம்பி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம்பி வுச்சதி. ‘‘அப்பமத்தோ ஸமானோ ஞாணத³ஸ்ஸனம் ஆராதே⁴தீ’’தி (ம. நி. 1.311) ஹி ஏத்த² தி³ப்³ப³சக்கு² ஞாணத³ஸ்ஸனம் நாம. ‘‘ஞாணத³ஸ்ஸனாய சித்தம் அபி⁴னீஹரதி அபி⁴னின்னாமேதீ’’தி (தீ³. நி. 1.234) ஏத்த² விபஸ்ஸனாஞாணம். ‘‘அப⁴ப்³பா³ தே ஞாணாய த³ஸ்ஸனாய அனுத்தராய ஸம்போ³தா⁴யா’’தி (அ. நி. 4.196) ஏத்த² மக்³கோ³. ‘‘அயமஞ்ஞோ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ அதி⁴க³தோ பா²ஸுவிஹாரோ’’தி (ம. நி. 1.328) ஏத்த² ப²லம். ‘‘ஞாணஞ்ச பன மே த³ஸ்ஸனம் உத³பாதி³, அகுப்பா மே விமுத்தி, அயமந்திமா ஜாதி, நத்தி² தா³னி புனப்³ப⁴வோ’’தி (ஸம். நி. 5.1081; மஹாவ. 16; படி. ம. 2.30) ஏத்த² பச்சவேக்க²ணஞாணம். ‘‘ஞாணஞ்ச பன மே த³ஸ்ஸனம் உத³பாதி³ ‘ஸத்தாஹகாலகதோ ஆளாரோ காலாமோ’’’தி (ம. நி. 1.284; 2.340) ஏத்த² ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம். இத⁴ பன லோகுத்தரத⁴ம்மோ அதி⁴ப்பேதோ. ஏத்த² ச ரூபாயதனம் ஜானாதி சக்கு²விஞ்ஞாணம் விய பஸ்ஸதி சாதி ஞாணத³ஸ்ஸனம், தி³ப்³ப³சக்கு². ஸம்மஸனூபசாரே ச த⁴ம்மலக்க²ணத்தயஞ்ச ததா² ஜானாதி பஸ்ஸதி சாதி ஞாணத³ஸ்ஸனம், விபஸ்ஸனா. நிப்³பா³னம் சத்தாரி வா ஸச்சானி அஸம்மோஹப்படிவேத⁴தோ ஜானாதி பஸ்ஸதி சாதி ஞாணத³ஸ்ஸனம், மக்³கோ³. ப²லம் பன நிப்³பா³னவஸேனேவ யோஜேதப்³ப³ம். பச்சவேக்க²ணா மக்³கா³தி⁴க³தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸோ ஜோதனட்டே²ன ஞாணத³ஸ்ஸனம். ஸப்³ப³ஞ்ஞுதா அனாவரணதாய ஸமந்தசக்கு²தாய ச ஞாணத³ஸ்ஸனம். ப்³யாதி³ண்ணகாலோதி பரியாதி³ன்னகாலோ. து³தியம் உத்தானமேவ.
ஆவரணஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.