6. மஹாஸுபினஸுத்தவண்ணனா

196. ச²ட்டே² தா⁴துக்கோ²ப⁴கரணபச்சயோ நாம விஸபா⁴க³பே⁴ஸஜ்ஜஸேனாஸனாஹாராதி³பச்சயோ. அத்த²காமதாய வா அனத்த²காமதாய வாதி பஸன்னா அத்த²காமதாய, குத்³தா⁴ அனத்த²காமதாய. அத்தா²ய வா அனத்தா²ய வாதி ஸபா⁴வதோ ப⁴விதப்³பா³ய அத்தா²ய வா அனத்தா²ய வா. உபஸம்ஹரந்தீதி அத்தனோ தே³வானுபா⁴வேன உபனேந்தி. போ³தி⁴ஸத்தமாதா விய புத்தபடிலாப⁴னிமித்தந்தி ததா³ கிர புரே புண்ணமாய ஸத்தமதி³வஸதோ பட்டா²ய விக³தஸுராபானம் மாலாக³ந்தா⁴தி³விபூ⁴திஸம்பன்னம் நக்க²த்தகீளம் அனுப⁴வமானா போ³தி⁴ஸத்தமாதா ஸத்தமே தி³வஸே பாதோவ உட்டா²ய க³ந்தோ⁴த³கேன நஹாயித்வா ஸப்³பா³லங்காரபூ⁴ஸிதா வரபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜித்வா உபோஸத²ங்கா³னி அதி⁴ட்டா²ய ஸிரிக³ப்³ப⁴ம் பவிஸித்வா ஸிரிஸயனே நிபன்னா நித்³த³ம் ஓக்கமமானா இமம் ஸுபினம் அத்³த³ஸ – சத்தாரோ கிர நம் மஹாராஜானோ ஸயனேனேவ ஸத்³தி⁴ம் உக்கி²பித்வா அனோதத்தத³ஹம் நேத்வா நஹாபேத்வா தி³ப்³ப³வத்த²ம் நிவாஸேத்வா தி³ப்³ப³க³ந்தே⁴ஹி விலிம்பேத்வா தி³ப்³ப³புப்பா²னி பிளந்தே⁴த்வா ததோ அவிதூ³ரே ரஜதபப்³ப³தோ, தஸ்ஸ அந்தோ கனகவிமானம் அத்தி², தஸ்மிம் பாசீனதோ ஸீஸம் கத்வா நிபஜ்ஜாபேஸும். அத² போ³தி⁴ஸத்தோ ஸேதவரவாரணோ ஹுத்வா ததோ அவிதூ³ரே ஏகோ ஸுவண்ணபப்³ப³தோ, தத்த² சரித்வா ததோ ஓருய்ஹ ரஜதபப்³ப³தம் ஆருஹித்வா கனகவிமானம் பவிஸித்வா மாதரம் பத³க்கி²ணம் கத்வா த³க்கி²ணபஸ்ஸம் பா²லேத்வா குச்சி²ம் பவிட்ட²ஸதி³ஸோ அஹோஸி. இமம் ஸுபினம் ஸந்தா⁴ய ஏதம் வுத்தம் ‘‘போ³தி⁴ஸத்தமாதா விய புத்தபடிலாப⁴னிமித்த’’ந்தி.

கோஸலராஜா விய ஸோளஸ ஸுபினேதி –

‘‘உஸபா⁴ ருக்கா² கா³வியோ க³வா ச,

அஸ்ஸோ கம்ஸோ ஸிங்கா³லீ ச கும்போ⁴;

போக்க²ரணீ ச அபாகசந்த³னம்,

லாபூ³னி ஸீத³ந்தி ஸிலாப்லவந்தி.

‘‘மண்டூ³கியோ கண்ஹஸப்பே கி³லந்தி,

காகம் ஸுவண்ணா பரிவாரயந்தி;

தஸா வகா ஏளகானம் ப⁴யா ஹீ’’தி. (ஜா. 1.1.77) –

இமே ஸோளஸ ஸுபினே பஸ்ஸந்தோ கோஸலராஜா விய.

1. ஏகதி³வஸம் கிர கோஸலமஹாராஜா ரத்திம் நித்³தூ³பக³தோ பச்சி²மயாமே ஸோளஸ மஹாஸுபினே பஸ்ஸி (ஜா. அட்ட². 1.1.76 மஹாஸுபினஜாதகவண்ணனா). தத்த² சத்தாரோ அஞ்ஜனவண்ணா காளஉஸபா⁴ ‘‘யுஜ்ஜி²ஸ்ஸாமா’’தி சதூஹி தி³ஸாஹி ராஜங்க³ணம் ஆக³ந்த்வா ‘‘உஸப⁴யுத்³த⁴ம் பஸ்ஸிஸ்ஸாமா’’தி மஹாஜனே ஸன்னிபதிதே யுஜ்ஜ²னாகாரம் த³ஸ்ஸேத்வா நதி³த்வா க³ஜ்ஜித்வா அயுஜ்ஜி²த்வாவ படிக்கந்தா. இமம் பட²மம் ஸுபினம் அத்³த³ஸ.

2. கு²த்³த³கா ருக்கா² சேவ க³ச்சா² ச பத²விம் பி⁴ந்தி³த்வா வித³த்தி²மத்தம்பி ரதனமத்தம்பி அனுக்³க³ந்த்வாவ புப்ப²ந்தி சேவ ப²லந்தி ச. இமம் து³தியம் அத்³த³ஸ.

3. கா³வியோ தத³ஹுஜாதானம் வச்சா²னம் கீ²ரம் பிவந்தியோ அத்³த³ஸ. அயம் ததியோ ஸுபினோ.

4. து⁴ரவாஹே ஆரோஹபரிணாஹஸம்பன்னே மஹாகோ³ணே யுக³பரம்பராய அயோஜேத்வா தருணே கோ³த³ம்மே து⁴ரே யோஜேந்தே அத்³த³ஸ. தே து⁴ரம் வஹிதும் அஸக்கோந்தா ச²ட்³டே³த்வா அட்ட²ம்ஸு, ஸகடானி நப்பவத்திம்ஸு. அயம் சதுத்தோ² ஸுபினோ.

5. ஏகம் உப⁴தோமுக²ம் அஸ்ஸம் அத்³த³ஸ. தஸ்ஸ உபோ⁴ஸு பஸ்ஸேஸு யவஸம் தே³ந்தி, ஸோ த்³வீஹிபி முகே²ஹி கா²த³தி. அயம் பஞ்சமோ ஸுபினோ.

6. மஹாஜனோ ஸதஸஹஸ்ஸக்³க⁴னிகம் ஸுவண்ணபாதிம் ஸம்மஜ்ஜித்வா ‘‘இத⁴ பஸ்ஸாவம் கரோஹீ’’தி ஏகஸ்ஸ ஜரஸிங்கா³லஸ்ஸ உபனாமேஸி. தம் தத்த² பஸ்ஸாவம் கரோந்தம் அத்³த³ஸ. அயம் ச²ட்டோ² ஸுபினோ.

7. ஏகோ புரிஸோ ரஜ்ஜும் வட்டேத்வா பாத³மூலே நிக்கி²பதி. தேன நிஸின்னபீட²ஸ்ஸ ஹேட்டா² ஸயிதா சா²தஸிங்கா³லீ தஸ்ஸ அஜானந்தஸ்ஸேவ தம் கா²த³தி. இமம் ஸத்தமம் ஸுபினம் அத்³த³ஸ.

8. ராஜத்³வாரே ப³ஹூஹி துச்ச²கும்பே⁴ஹி பரிவாரேத்வா ட²பிதம் ஏகம் மஹந்தம் பூரிதகும்ப⁴ம் அத்³த³ஸ. சத்தாரோபி பன வண்ணா சதூஹி தி³ஸாஹி சதூஹி அனுதி³ஸாஹி ச க⁴டேஹி உத³கம் ஆனேத்வா பூரிதகும்ப⁴மேவ பூரேந்தி, பூரிதம் பூரிதம் உத³கம் உத்தரித்வா பலாயதி. தேபி புனப்புனம் தத்தே²வ உத³கம் ஆஸிஞ்சந்தி, துச்ச²கும்பே⁴ ஓலோகேந்தாபி நத்தி². அயம் அட்ட²மோ ஸுபினோ.

9. ஏகம் பஞ்சபது³மஸஞ்ச²ன்னம் க³ம்பீ⁴ரம் ஸப்³ப³தோதித்த²ம் போக்க²ரணிம் அத்³த³ஸ. ஸமந்ததோ த்³விபத³சதுப்பதா³ ஓதரித்வா தத்த² பானீயம் பிவந்தி. தஸ்ஸ மஜ்ஜே² க³ம்பீ⁴ரட்டா²னே உத³கம் ஆவிலம், தீரப்பதே³ஸே த்³விபத³சதுப்பதா³னம் அக்கமனட்டா²னே அச்ச²ம் விப்பஸன்னமனாவிலம். அயம் நவமோ ஸுபினோ.

10. ஏகிஸ்ஸாயேவ கும்பி⁴யா பச்சமானம் ஓத³னம் அபாகம் அத்³த³ஸ. ‘‘அபாக’’ந்தி விசாரேத்வா விப⁴ஜித்வா ட²பிதம் விய தீஹாகாரேஹி பச்சமானம் ஏகஸ்மிம் பஸ்ஸே அதிகிலின்னோ ஹோதி, ஏகஸ்மிம் உத்தண்டு³லோ, ஏகஸ்மிம் ஸுபக்கோதி. அயம் த³ஸமோ ஸுபினோ.

11. ஸதஸஹஸ்ஸக்³க⁴னகம் சந்த³னஸாரம் பூதிதக்கேன விக்கிணந்தே அத்³த³ஸ. அயம் ஏகாத³ஸமோ ஸுபினோ.

12. துச்ச²லாபூ³னி உத³கே ஸீத³ந்தானி அத்³த³ஸ. அயம் த்³வாத³ஸமோ ஸுபினோ.

13. மஹந்தமஹந்தா கூடாகா³ரப்பமாணா க⁴னஸிலா நாவா விய உத³கே ப்லவமானா அத்³த³ஸ. அயம் தேரஸமோ ஸுபினோ.

14. கு²த்³த³கமது⁴கபுப்ப²ப்பமாணா மண்டூ³கியோ மஹந்தே கண்ஹஸப்பே வேகே³ன அனுப³ந்தி⁴த்வா உப்பலனாளே விய சி²ந்தி³த்வா மம்ஸம் கா²தி³த்வா கி³லந்தியோ அத்³த³ஸ. அயம் சுத்³த³ஸமோ ஸுபினோ.

15. த³ஸஹி அஸத்³த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தம் கா³மகோ³சரம் காகம் கஞ்சனவண்ணவண்ணதாய ‘‘ஸுவண்ணா’’தி லத்³த⁴னாமே ஸுவண்ணராஜஹம்ஸே பரிவாரேந்தே அத்³த³ஸ. அயம் பன்னரஸமோ ஸுபினோ.

16. புப்³பே³ தீ³பினோ ஏளகே கா²த³ந்தி. தே பன ஏளகே தீ³பினோ அனுப³ந்தி⁴த்வா முரமுராதி கா²த³ந்தே அத்³த³ஸ. அத²ஞ்ஞே தஸா வகா ஏளகே தூ³ரதோவ தி³ஸ்வா தஸிதா தாஸப்பத்தா ஹுத்வா ஏளகானம் ப⁴யா பலாயித்வா கு³ம்ப³க³ஹனானி பவிஸித்வா நிலீயிம்ஸு. அயம் ஸோளஸமோ ஸுபினோ.

1. தத்த² அத⁴ம்மிகானம் ராஜூனம், அத⁴ம்மிகானஞ்ச மனுஸ்ஸானம் காலே லோகே விபரிவத்தமானே குஸலே ஓஸன்னே அகுஸலே உஸ்ஸன்னே லோகஸ்ஸ பரிஹானகாலே தே³வோ ந ஸம்மா வஸிஸ்ஸதி, மேக⁴பாதா³ பச்சி²ஜ்ஜிஸ்ஸந்தி, ஸஸ்ஸானி மிலாயிஸ்ஸந்தி, து³ப்³பி⁴க்க²ம் ப⁴விஸ்ஸதி, வஸ்ஸிதுகாமா விய சதூஹி தி³ஸாஹி மேகா⁴ உட்ட²ஹித்வா இத்தி²காஹி ஆதபே பத்த²டானம் வீஹிஆதீ³னம் தேமனப⁴யேன அந்தோபவேஸிதகாலே புரிஸேஸு குதா³லபிடகே ஆதா³ய ஆளிப³ந்த⁴னத்தா²ய நிக்க²ந்தேஸு வஸ்ஸனாகாரம் த³ஸ்ஸேத்வா க³ஜ்ஜித்வா விஜ்ஜுலதா நிச்சா²ரேத்வா உஸபா⁴ விய அயுஜ்ஜி²த்வா அவஸ்ஸித்வாவ பலாயிஸ்ஸந்தி. அயம் பட²மஸ்ஸ விபாகோ.

2. லோகஸ்ஸ பரிஹீனகாலே மனுஸ்ஸானம் பரித்தாயுககாலே ஸத்தா திப்³ப³ராகா³ ப⁴விஸ்ஸந்தி, அஸம்பத்தவயாவ குமாரியோ புரிஸந்தரம் க³ந்த்வா உதுனியோ சேவ க³ப்³பி⁴னியோ ச ஹுத்வா புத்ததீ⁴தாஹி வட்³டி⁴ஸ்ஸந்தி. கு²த்³த³கருக்கா²னம் புப்ப²ம் விய ஹி தாஸம் உதுனிபா⁴வோ, ப²லம் விய ச புத்ததீ⁴தரோ ப⁴விஸ்ஸந்தி. அயம் து³தியஸ்ஸ விபாகோ.

3. மனுஸ்ஸானம் ஜேட்டா²பசாயிககம்மஸ்ஸ நட்ட²காலே ஸத்தா மாதாபிதூஸு வா ஸஸ்ஸுஸஸுரேஸு வா லஜ்ஜம் அனுபட்ட²பேத்வா ஸயமேவ குடும்ப³ம் ஸம்வித³ஹந்தாவ கா⁴ஸச்சா²த³னமத்தம்பி மஹல்லகானம் தா³துகாமா த³ஸ்ஸந்தி, அதா³துகாமா ந த³ஸ்ஸந்தி. மஹல்லகா அனாதா² ஹுத்வா அஸயம்வஸீ தா³ரகே ஆராதே⁴த்வா ஜீவிஸ்ஸந்தி தத³ஹுஜாதானம் வச்ச²கானம் கீ²ரம் பிவந்தியோ மஹாகா³வியோ விய. அயம் ததியஸ்ஸ விபாகோ.

4. அத⁴ம்மிகராஜூனம் காலே அத⁴ம்மிகராஜானோ பண்டி³தானம் பவேணிகுஸலானம் கம்மனித்த²ரணஸமத்தா²னம் மஹாமத்தானம் யஸம் ந த³ஸ்ஸந்தி, த⁴ம்மஸபா⁴யம் வினிச்ச²யட்டா²னேபி பண்டி³தே வோஹாரகுஸலே மஹல்லகே அமச்சே ந ட²பேஸ்ஸந்தி, தப்³பி³பரீதானம் பன தருணதருணானம் யஸம் த³ஸ்ஸந்தி, ததா²ரூபே ஏவ ச வினிச்ச²யட்டா²னே ட²பேஸ்ஸந்தி. தே ராஜகம்மானி சேவ யுத்தாயுத்தஞ்ச அஜானந்தா நேவ தம் யஸம் உக்கி²பிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி, ந ராஜகம்மானி நித்த²ரிதும். தே அஸக்கோந்தா கம்மது⁴ரம் ச²ட்³டே³ஸ்ஸந்தி, மஹல்லகாபி பண்டி³தாமச்சா யஸம் அலப⁴ந்தா கிச்சானி நித்த²ரிதும் ஸமத்தா²பி ‘‘கிம் அம்ஹாகம் ஏதேஹி, மயம் பா³ஹிரகா ஜாதா, அப்³ப⁴ந்தரிகா தருணதா³ரகா ஜானிஸ்ஸந்தீ’’தி உப்பன்னானி கம்மானி ந கரிஸ்ஸந்தி. ஏவம் ஸப்³ப³தா²பி தேஸம் ராஜூனம் ஹானியேவ ப⁴விஸ்ஸதி, து⁴ரம் வஹிதும் அஸமத்தா²னம் வச்ச²த³ம்மானம் து⁴ரே யோஜிதகாலோ விய தூ³ரவாஹானஞ்ச மஹாகோ³ணானம் யுக³பரம்பராய அயோஜிதகாலோ விய ப⁴விஸ்ஸதி. அயம் சதுத்த²ஸ்ஸ விபாகோ.

5. அத⁴ம்மிகராஜகாலேயேவ அத⁴ம்மிகபா³லராஜானோ அத⁴ம்மிகே லோலமனுஸ்ஸே வினிச்ச²யே ட²பேஸ்ஸந்தி, தே பாபபுஞ்ஞேஸு அனாத³ரா பா³லா ஸபா⁴யம் நிஸீதி³த்வா வினிச்ச²யம் தே³ந்தா உபி⁴ன்னம்பி அத்த²பச்சத்தி²கானம் ஹத்த²தோ லஞ்ஜம் க³ஹேத்வா கா²தி³ஸ்ஸந்தி அஸ்ஸோ விய த்³வீஹி முகே²ஹி யவஸம். அயம் பஞ்சமஸ்ஸ விபாகோ.

6. அத⁴ம்மிகாயேவ விஜாதிராஜானோ ஜாதிஸம்பன்னானம் குலபுத்தானம் ஆஸங்காய யஸம் ந த³ஸ்ஸந்தி, அகுலீனானம்யேவ த³ஸ்ஸந்தி. ஏவம் மஹாகுலானி து³க்³க³தானி ப⁴விஸ்ஸந்தி, லாமககுலானி இஸ்ஸரானி. தே ச குலீனபுரிஸா ஜீவிதும் அஸக்கோந்தா ‘‘இமே நிஸ்ஸாய ஜீவிஸ்ஸாமா’’தி அகுலீனானம் தீ⁴தரோ த³ஸ்ஸந்தி, இதி தாஸம் குலதீ⁴தானம் அகுலீனேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்வாஸோ ஜரஸிங்கா³லஸ்ஸ ஸுவண்ணபாதியம் பஸ்ஸாவகரணஸதி³ஸோ ப⁴விஸ்ஸதி. அயம் ச²ட்ட²ஸ்ஸ விபாகோ.

7. க³ச்ச²ந்தே க³ச்ச²ந்தே காலே இத்தி²யோ புரிஸலோலா ஸுராலோலா அலங்காரலோலா விஸிகா²லோலா ஆமிஸலோலா ப⁴விஸ்ஸந்தி து³ஸ்ஸீலா து³ராசாரா. தா ஸாமிகேஹி கஸிகோ³ரக்கா²தீ³னி கம்மானி கத்வா கிச்சே²ன கஸிரேன ஸம்ப⁴தம் த⁴னம் ஜாரேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸுரம் பிவந்தியோ மாலாக³ந்த⁴விலேபனம் தா⁴ரயமானா அந்தோகே³ஹே அச்சாயிகம்பி கிச்சம் அனோலோகேத்வா கே³ஹபரிக்கே²பஸ்ஸ உபரிபா⁴கே³னபி சி²த்³த³ட்டா²னேஹிபி ஜாரே உபதா⁴ரயமானா ஸ்வே வபிதப்³ப³யுத்தகம் பீ³ஜம்பி கோட்டேத்வா யாகு³ப⁴த்தக²ஜ்ஜகானி பசித்வா கா²த³மானா விலும்பிஸ்ஸந்தி ஹேட்டா²பீட²கே நிபன்னசா²தஸிங்கா³லீ விய வட்டேத்வா வட்டேத்வா பாத³மூலே நிக்கி²த்தரஜ்ஜும். அயம் ஸத்தமஸ்ஸ விபாகோ.

8. க³ச்ச²ந்தே க³ச்ச²ந்தே காலே லோகோ பரிஹாயிஸ்ஸதி, ரட்ட²ம் நிரோஜம் ப⁴விஸ்ஸதி, ராஜானோ து³க்³க³தா கபணா ப⁴விஸ்ஸந்தி. யோ இஸ்ஸரோ ப⁴விஸ்ஸதி, தஸ்ஸ ப⁴ண்டா³கா³ரே ஸதஸஹஸ்ஸமத்தா ப⁴விஸ்ஸந்தி. தே ஏவம்து³க்³க³தா ஸப்³பே³ ஜானபதே³ அத்தனோவ கம்மம் காரேஸ்ஸந்தி, உபத்³து³தா மனுஸ்ஸா ஸகே கம்மந்தே ச²ட்³டே³த்வா ராஜூனம்யேவ அத்தா²ய புப்³ப³ண்ணாபரண்ணானி வபந்தா ரக்க²ந்தா லாயந்தா மத்³த³ந்தா பவேஸேந்தா உச்சு²க்கே²த்தானி கரோந்தா யந்தானி வாஹேந்தா பா²ணிதாதீ³னி பசந்தா புப்பா²ராமே ப²லாராமே ச கரோந்தா தத்த² தத்த² நிப்ப²ன்னானி புப்³ப³ண்ணாதீ³னி ஆஹரித்வா ரஞ்ஞோ கோட்டா²கா³ரமேவ பூரேஸ்ஸந்தி. அத்தனோ கே³ஹேஸு துச்ச²கோட்டே² ஓலோகேந்தாபி ந ப⁴விஸ்ஸந்தி, துச்ச²கும்பே⁴ அனோலோகேத்வா பூரிதகும்ப⁴பூரணஸதி³ஸமேவ ப⁴விஸ்ஸதி. அயம் அட்ட²மஸ்ஸ விபாகோ.

9. க³ச்ச²ந்தே க³ச்ச²ந்தே காலே ராஜானோ அத⁴ம்மிகா ப⁴விஸ்ஸந்தி, ச²ந்தா³தி³வஸேன அக³திம் க³ச்ச²ந்தா ரஜ்ஜம் காரேஸ்ஸந்தி, த⁴ம்மேன வினிச்ச²யம் நாம ந த³ஸ்ஸந்தி லஞ்ஜவித்தகா ப⁴விஸ்ஸந்தி த⁴னலோலா, ரட்ட²வாஸிகேஸு தேஸம் க²ந்திமேத்தானுத்³த³யா நாம ந ப⁴விஸ்ஸந்தி, கக்க²ளா ப²ருஸா உச்சு²யந்தே உச்சு²ப⁴ண்டி³கா விய மனுஸ்ஸே பீளேந்தா நானப்பகாரம் ப³லிம் உப்பாதே³த்வா த⁴னம் க³ண்ஹிஸ்ஸந்தி. மனுஸ்ஸா ப³லிபீளிதா கிஞ்சி தா³தும் அஸக்கோந்தா கா³மனிக³மாத³யோ ச²ட்³டே³த்வா பச்சந்தம் க³ந்த்வா வாஸம் கப்பேஸ்ஸந்தி. மஜ்ஜி²மஜனபதோ³ ஸுஞ்ஞோ ப⁴விஸ்ஸதி, பச்சந்தோ க⁴னவாஸோ ஸேய்யதா²பி போக்க²ரணியா மஜ்ஜே² உத³கம் ஆவிலம் பரியந்தே விப்பஸன்னம். அயம் நவமஸ்ஸ விபாகோ.

10. க³ச்ச²ந்தே க³ச்ச²ந்தே காலே ராஜானோ அத⁴ம்மிகா ப⁴விஸ்ஸந்தி, தேஸு அத⁴ம்மிகேஸு ராஜயுத்தாபி ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகாபி நேக³மஜானபதா³பீதி ஸமணப்³ராஹ்மணே உபாதா³ய ஸப்³பே³ மனுஸ்ஸா அத⁴ம்மிகா ப⁴விஸ்ஸந்தி. ததோ தேஸம் ஆரக்க²தே³வதா, ப³லிபடிக்³கா³ஹிகதே³வதா, ருக்க²தே³வதா, ஆகாஸட்ட²தே³வதாதி ஏவம் தே³வதாபி அத⁴ம்மிகா ப⁴விஸ்ஸந்தி. அத⁴ம்மிகராஜூனம் ரஜ்ஜே வாதா விஸமா க²ரா வாயிஸ்ஸந்தி, தே ஆகாஸட்ட²கவிமானானி கம்பேஸ்ஸந்தி. தேஸு கம்பிதேஸு தே³வதா குபிதா தே³வம் வஸ்ஸிதும் ந த³ஸ்ஸந்தி. வஸ்ஸமானோபி ஸகலரட்டே² ஏகப்பஹாரேனேவ ந வஸ்ஸிஸ்ஸதி, வஸ்ஸமானோபி ஸப்³ப³த்த² கஸிகம்மஸ்ஸ வா வப்பகம்மஸ்ஸ வா உபகாரோ ஹுத்வா ந வஸ்ஸிஸ்ஸதி. யதா² ச ரட்டே², ஏவம் ஜனபதே³பி கா³மேபி ஏகதளாகஸரேபி ஏகப்பஹாரேன ந வஸ்ஸிஸ்ஸதி, தளாகஸ்ஸ உபரிபா⁴கே³ வஸ்ஸந்தோ ஹேட்டா²பா⁴கே³ ந வஸ்ஸிஸ்ஸதி, ஹேட்டா² வஸ்ஸந்தோ உபரி ந வஸ்ஸிஸ்ஸதி. ஏகஸ்மிம் பா⁴கே³ ஸஸ்ஸம் அதிவஸ்ஸேன நஸ்ஸிஸ்ஸதி, ஏகஸ்மிம் அவஸ்ஸனேன மிலாயிஸ்ஸதி, ஏகஸ்மிம் ஸம்மா வஸ்ஸமானோ ஸம்பாதே³ஸ்ஸதி. ஏவம் ஏகஸ்ஸ ரஞ்ஞோ ரஜ்ஜே வுத்தஸஸ்ஸா விபாகோ. திப்பகாரா ப⁴விஸ்ஸந்தி ஏககும்பி⁴யா ஓத³னோ விய. அயம் த³ஸமஸ்ஸ விபாகோ.

11. க³ச்ச²ந்தே க³ச்ச²ந்தேயேவ காலே ஸாஸனே பரிஹாயந்தே பச்சயலோலா அலஜ்ஜிகா ப³ஹூ பி⁴க்கூ² ப⁴விஸ்ஸந்தி. தே ப⁴க³வதா பச்சயலோலுப்பம் நிம்மதே²த்வா கதி²தத⁴ம்மதே³ஸனம் சீவராதி³சதுபச்சயஹேது பரேஸம் தே³ஸேஸ்ஸந்தி. பச்சயேஹி முச்சி²த்வா நித்த²ரணபக்கே² டி²தா நிப்³பா³னாபி⁴முக²ம் கத்வா தே³ஸேதும் ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி. கேவலம் ‘‘பத³ப்³யஞ்ஜனஸம்பத்திஞ்சேவ மது⁴ரஸத்³த³ஞ்ச ஸுத்வா மஹக்³கா⁴னி சீவராதீ³னி த³ஸ்ஸந்தி’’இச்சேவம் தே³ஸேஸ்ஸந்தி. அபரே அந்தரவீதி²சதுக்கராஜத்³வாராதீ³ஸு நிஸீதி³த்வா கஹாபணஅட்³ட⁴கஹாபணபாத³மாஸகரூபாதீ³னிபி நிஸ்ஸாய தே³ஸேஸ்ஸந்தி. இதி ப⁴க³வதா நிப்³பா³னக்³க⁴னகம் கத்வா தே³ஸிதம் த⁴ம்மம் சதுபச்சயத்தா²ய சேவ கஹாபணாதி³அத்தா²ய ச விக்கிணித்வா தே³ஸேந்தா ஸதஸஹஸ்ஸக்³க⁴னகம் சந்த³னஸாரம் பூதிதக்கேன விக்கிணந்தா விய ப⁴விஸ்ஸந்தி. அயம் ஏகாத³ஸமஸ்ஸ விபாகோ.

12. அத⁴ம்மிகராஜகாலே லோகே விபரிவத்தந்தேயேவ ராஜானோ ஜாதிஸம்பன்னானம் குலபுத்தானம் யஸம் ந த³ஸ்ஸந்தி, அகுலீனானஞ்ஞேவ த³ஸ்ஸந்தி. தே இஸ்ஸரா ப⁴விஸ்ஸந்தி, இதரா த³லித்³தா³. ராஜஸம்முகே²பி ராஜத்³வாரேபி அமச்சஸம்முகே²பி வினிச்ச²யட்டா²னேபி துச்ச²லாபு³ஸதி³ஸானம் அகுலீனானம்யேவ கதா² ஓஸீதி³த்வா டி²தா விய நிச்சலா ஸுப்பதிட்டி²தா ப⁴விஸ்ஸதி. ஸங்க⁴ஸன்னிபாதேபி ஸங்க⁴கம்மக³ணகம்மட்டா²னேஸு சேவ பத்தசீவரபரிவேணாதி³வினிச்ச²யட்டா²னேஸு ச து³ஸ்ஸீலானம் பாபபுக்³க³லானம்யேவ கதா² நிய்யானிகா ப⁴விஸ்ஸதி, ந லஜ்ஜிபி⁴க்கூ²னந்தி ஏவம் ஸப்³ப³த்தா²பி துச்ச²லாபூ³னம் ஸீத³னகாலோ விய ப⁴விஸ்ஸதி. அயம் த்³வாத³ஸமஸ்ஸ விபாகோ.

13. தாதி³ஸேயேவ காலே அத⁴ம்மிகராஜானோ அகுலீனானம் யஸம் த³ஸ்ஸந்தி. தே இஸ்ஸரா ப⁴விஸ்ஸந்தி, குலீனா து³க்³க³தா. தேஸு ந கேசி கா³ரவம் கரிஸ்ஸந்தி, இதரேஸுயேவ கரிஸ்ஸந்தி. ராஜஸம்முகே² வா அமச்சஸம்முகே² வா வினிச்ச²யட்டா²னே வா வினிச்ச²யகுஸலானம் க⁴னஸிலாஸதி³ஸானம் குலபுத்தானம் கதா² ந ஓகா³ஹித்வா பதிட்ட²ஹிஸ்ஸதி. தேஸு கதே²ந்தேஸு ‘‘கிம் இமே கதே²ந்தீ’’தி இதரே பரிஹாஸமேவ கரிஸ்ஸந்தி. பி⁴க்கு²ஸன்னிபாதேபி வுத்தப்பகாரேஸு டா²னேஸு நேவ பேஸலே பி⁴க்கூ² க³ருகாதப்³பே³ மஞ்ஞிஸ்ஸந்தி, நாபி நேஸம் கதா² பரியோகா³ஹித்வா பதிட்ட²ஹிஸ்ஸதி, ஸிலானம் ப்லவனகாலோ விய ப⁴விஸ்ஸதி. அயம் தேரஸமஸ்ஸ விபாகோ.

14. லோகே பரிஹாயந்தேயேவ மனுஸ்ஸா திப்³ப³ராகா³தி³ஜாதிகா கிலேஸானுவத்தகா ஹுத்வா தருணானம் அத்தனோ ப⁴ரியானம் வஸே வத்திஸ்ஸந்தி. கே³ஹே தா³ஸகம்மகாராத³யோபி கோ³மஹிம்ஸாத³யோபி ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணம்பி ஸப்³ப³ம் தாஸம்யேவ ஆயத்தம் ப⁴விஸ்ஸதி. ‘‘அஸுகம் ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணம் வா பரிச்ச²தா³தி³ஜாதம் வா கஹ’’ந்தி வுத்தே ‘‘யத்த² வா தத்த² வா ஹோது, கிம் துய்ஹிமினா ப்³யாபாரேன, த்வம் மய்ஹம் க⁴ரே ஸந்தம் வா அஸந்தம் வா ஜானிதுகாமோ ஜாதோ’’தி வத்வா நானப்பகாரேஹி அக்கோஸித்வா முக²ஸத்தீஹி கோட்டேத்வா தா³ஸசேடகே விய வஸே கத்வா அத்தனோ இஸ்ஸரியம் பவத்தேஸ்ஸந்தி. ஏவம் மது⁴கபுப்ப²ப்பமாணானம் மண்டூ³கீனம் ஆஸிவிஸே கண்ஹஸப்பே கி³லனகாலோ விய ப⁴விஸ்ஸதி. அயம் சுத்³த³ஸமஸ்ஸ விபாகோ.

15. து³ப்³ப³லராஜகாலே பன ராஜானோ ஹத்தி²ஸிப்பாதீ³ஸு அகுஸலா யுத்³தே⁴ஸு அவிஸாரதா³ ப⁴விஸ்ஸந்தி. தே அத்தனோ ராஜாதி⁴பச்சம் ஆஸங்கமானா ஸமானஜாதிகானம் குலபுத்தானம் இஸ்ஸரியம் அத³த்வா அத்தனோ பாத³மூலிகனஹாபனகப்பகாதீ³னம் த³ஸ்ஸந்தி. ஜாதிகோ³த்தஸம்பன்னா குலபுத்தா ராஜகுலே பதிட்ட²ம் அலப⁴மானா ஜீவிகம் கப்பேதும் அஸமத்தா² ஹுத்வா இஸ்ஸரியே டி²தே ஜாதிகோ³த்தஹீனே அகுலீனே உபட்ட²ஹந்தா விசரிஸ்ஸந்தி, ஸுவண்ணராஜஹம்ஸேஹி காகஸ்ஸ பரிவாரிதகாலோ விய ப⁴விஸ்ஸதி. அயம் பன்னரஸமஸ்ஸ விபாகோ.

16. அத⁴ம்மிகராஜகாலேயேவ ச அகுலீனாவ ராஜவல்லபா⁴ இஸ்ஸரா ப⁴விஸ்ஸந்தி, குலீனா அபஞ்ஞாதா து³க்³க³தா. தே ராஜானம் அத்தனோ கத²ம் கா³ஹாபேத்வா வினிச்ச²யட்டா²னாதீ³ஸு ப³லவந்தோ ஹுத்வா து³ப்³ப³லானம் பவேணிஆக³தானி கே²த்தவத்தா²தீ³னி ‘‘அம்ஹாகம் ஸந்தகானீ’’தி அபி⁴யுஞ்ஜித்வா தே ‘‘ந தும்ஹாகம், அம்ஹாக’’ந்தி ஆக³ந்த்வா வினிச்ச²யட்டா²னாதீ³ஸு விவத³ந்தே வேத்தலதாதீ³ஹி பஹராபேத்வா கீ³வாயம் க³ஹேத்வா அபகட்³டா⁴பேத்வா ‘‘அத்தனோ பமாணம் ந ஜானாத², அம்ஹேஹி ஸத்³தி⁴ம் விவத³த², இதா³னி வோ பஹராபேத்வா ரஞ்ஞோ கதே²த்வா ஹத்த²பாத³ச்சே²தா³தீ³னி காரேஸ்ஸாமா’’தி ஸந்தஜ்ஜேஸ்ஸந்தி. தே தேஸம் ப⁴யேன அத்தனோ ஸந்தகானி வத்தூ²னி ‘‘தும்ஹாகம்யேவ தானி, க³ண்ஹதா²’’தி நிய்யாதேத்வா அத்தனோ கே³ஹானி பவிஸித்வா பீ⁴தா நிபஜ்ஜிஸ்ஸந்தி. பாபபி⁴க்கூ²பி பேஸலே பி⁴க்கூ² யதா²ருசி விஹேடே²ஸ்ஸந்தி. பேஸலா பி⁴க்கூ² படிஸரணம் அலப⁴மானா அரஞ்ஞம் பவிஸித்வா க³ஹனட்டா²னேஸு நிலீயிஸ்ஸந்தி. ஏவம் ஹீனஜச்சேஹி சேவ பாபபி⁴க்கூ²ஹி ச உபத்³து³தானம் ஜாதிமந்தகுலபுத்தானஞ்சேவ பேஸலபி⁴க்கூ²னஞ்ச ஏளகானம் ப⁴யேன தஸவகானம் பலாயனகாலோ விய ப⁴விஸ்ஸதி. அயம் ஸோளஸமஸ்ஸ விபாகோ. ஏவம் தஸ்ஸ தஸ்ஸ அனத்த²ஸ்ஸ புப்³ப³னிமித்தபூ⁴தே ஸோளஸ மஹாஸுபினே பஸ்ஸி. தேன வுத்தம் ‘‘கோஸலராஜா விய ஸோளஸ ஸுபினே’’தி. ஏத்த² ச புப்³ப³னிமித்ததோ அத்தனோ அத்தா²னத்த²னிமித்தம் ஸுபினம் பஸ்ஸந்தோ அத்தனோ கம்மானுபா⁴வேன பஸ்ஸதி. கோஸலராஜா விய லோகஸ்ஸ அத்தா²னத்த²னிமித்தம் ஸுபினம் பஸ்ஸந்தோ பன ஸப்³ப³ஸத்தஸாதா⁴ரணகம்மானுபா⁴வேன பஸ்ஸதீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

குத்³தா⁴ ஹி தே³வதாதி மஹானாக³விஹாரே மஹாதே²ரஸ்ஸ குத்³தா⁴ தே³வதா விய. ரோஹணே கிர மஹானாக³விஹாரே மஹாதே²ரோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் அனபலோகேத்வாவ ஏகம் நாக³ருக்க²ம் சி²ந்தா³பேஸி. ருக்கே² அதி⁴வத்தா² தே³வதா தே²ரஸ்ஸ குத்³தா⁴ பட²மமேவ நம் ஸச்சஸுபினேன பலோபே⁴த்வா பச்சா² ‘‘இதோ தே ஸத்ததி³வஸமத்த²கே உபட்டா²கோ ராஜா மரிஸ்ஸதீ’’தி ஸுபினே ஆரோசேஸி. தே²ரோ தம் கத²ம் ஆஹரித்வா ராஜோரோதா⁴னம் ஆசிக்கி². தா ஏகப்பஹாரேனேவ மஹாவிரவம் விரவிம்ஸு. ராஜா ‘‘கிம் ஏத’’ந்தி புச்சி². தா ‘‘ஏவம் தே²ரேன வுத்த’’ந்தி ஆரோசயிம்ஸு. ராஜா தி³வஸம் க³ணாபேத்வா ஸத்தாஹே வீதிவத்தே தே²ரஸ்ஸ ஹத்த²பாதே³ சி²ந்தா³பேஸி. ஏகந்தம் ஸச்சமேவ ஹோதீதி ப²லஸ்ஸ ஸச்சபா⁴வதோ வுத்தம், த³ஸ்ஸனம் பன விபல்லத்த²மேவ. தேனேவ பஹீனவிபல்லாஸா புப்³ப³னிமித்தபூ⁴தம்பி ஸுபினம் ந பஸ்ஸந்தி. த்³வீஹி தீஹிபி காரணேஹி கதா³சி ஸுபினம் பஸ்ஸதீதி ஆஹ ‘‘ஸம்ஸக்³க³பே⁴த³தோ’’தி. ‘‘அஸேகா² ந பஸ்ஸந்தி பஹீனவிபல்லாஸத்தா’’தி வசனதோ சதுன்னம்பி காரணானம் விபல்லாஸா ஏவ மூலகாரணந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

தந்தி ஸுபினகாலே பவத்தம் ப⁴வங்க³சித்தம். ரூபனிமித்தாதி³ஆரம்மணந்தி கம்மகம்மனிமித்தக³தினிமித்ததோ அஞ்ஞம் ரூபனிமித்தாதி³ஆரம்மணம் ந ஹோதி. ஈதி³ஸானீதி பச்சக்க²தோ அனுபூ⁴தபுப்³ப³பரிகப்பிதரூபாதி³ஆரம்மணானி சேவ ராகா³தி³ஸம்பயுத்தானி ச. ஸப்³போ³ஹாரிகசித்தேனாதி பகதிசித்தேன.

த்³வீஹி அந்தேஹி முத்தோதி குஸலாகுஸலஸங்கா²தேஹி த்³வீஹி அந்தேஹி முத்தோ. ஆவஜ்ஜனததா³ரம்மணக்க²ணேதி இத³ம் யாவ ததா³ரம்மணுப்பத்தி, தாவ பவத்தசித்தவாரம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ‘‘ஸுபினேனேவ தி³ட்ட²ம் விய மே, ஸுதம் விய மேதி கத²னகாலே பன அப்³யாகதோயேவ ஆவஜ்ஜனமத்தஸ்ஸேவ உப்பஜ்ஜனதோ’’தி வத³ந்தி. ஏவம் வத³ந்தேஹி பஞ்சத்³வாரே து³தியமோக⁴வாரே விய மனோத்³வாரேபி ஆவஜ்ஜனம் த்³வத்திக்க²த்தும் உப்பஜ்ஜித்வா ஜவனட்டா²னே ட²த்வா ப⁴வங்க³ம் ஓதரதீதி அதி⁴ப்பேதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம் ஏகசித்தக்க²ணிகஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனஸ்ஸ உப்பத்தியம் ‘‘தி³ட்ட²ம் விய மே, ஸுதம் விய மே’’தி கப்பனாய அஸம்ப⁴வதோ. ஏத்த² ச ‘‘ஸுபினந்தேபி ததா³ரம்மணவசனதோ பச்சுப்பன்னவஸேன அதீதவஸேன வா ஸபா⁴வத⁴ம்மா ஸுபினந்தே ஆரம்மணம் ஹோந்தீ’’தி வத³ந்தி. ‘‘யதி³பி ஸுபினந்தே விபூ⁴தம் ஹுத்வா உபட்டி²தே ரூபாதி³வத்து²ம்ஹி ததா³ரம்மணம் வுத்தம், ததா²பி ஸுபினந்தே உபட்டி²தனிமித்தஸ்ஸ பரிகப்பவஸேன க³ஹேதப்³ப³தாய து³ப்³ப³லபா⁴வதோ து³ப்³ப³லவத்து²கத்தாதி வுத்த’’ந்தி வத³ந்தி. கேசி பன ‘‘கரஜகாயஸ்ஸ நிருஸ்ஸாஹஸந்தபா⁴வப்பத்திதோ தன்னிஸ்ஸிதஹத³யவத்து² ந ஸுப்பஸன்னம் ஹோதி, ததோ தன்னிஸ்ஸிதாபி சித்தப்பவத்தி ந ஸுப்பஸன்னா அஸுப்பஸன்னவட்டினிஸ்ஸிததீ³பப்பபா⁴ விய, தஸ்மா து³ப்³ப³லவத்து²கத்தாதி ஏத்த² து³ப்³ப³லஹத³யவத்து²கத்தா’’தி அத்த²ம் வத³ந்தி. வீமம்ஸித்வா யுத்ததரம் க³ஹேதப்³ப³ம்.

ஸுபினந்தசேதனாதி மனோத்³வாரிகஜவனவஸேன பவத்தா ஸுபினந்தசேதனா. ஸுபினஞ்ஹி பஸ்ஸந்தோ மனோத்³வாரிகேனேவ ஜவனேன பஸ்ஸதி, ந பஞ்சத்³வாரிகேன. படிபு³ஜ்ஜ²ந்தோ ச மனோத்³வாரிகேனேவ படிபு³ஜ்ஜ²தி, ந பஞ்சத்³வாரிகேன. நித்³தா³யந்தஸ்ஸ ஹி மஹாவட்டிம் ஜாலேத்வா தீ³பே சக்கு²ஸமீபம் உபனீதே பட²மம் சக்கு²த்³வாரிகம் ஆவஜ்ஜனம் ப⁴வங்க³ம் ந ஆவட்டேதி, மனோத்³வாரிகமேவ ஆவட்டேதி. அத² ஜவனம் ஜவித்வா ப⁴வங்க³ம் ஓதரதி. து³தியவாரே சக்கு²த்³வாரிகஆவஜ்ஜனம் ப⁴வங்க³ம் ஆவட்டேதி, ததோ சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னி ஜவனபரியோஸானானி பவத்தந்தி, தத³னந்தரம் ப⁴வங்க³ம் பவத்ததி. ததியவாரே மனோத்³வாரிகஆவஜ்ஜனேன ப⁴வங்கே³ ஆவட்டிதே மனோத்³வாரிகஜவனம் ஜவதி. தேன சித்தேன ‘‘கிம் அயம் இமஸ்மிம் டா²னே ஆலோகோ’’தி ஜானாதி. ததா² நித்³தா³யந்தஸ்ஸ கண்ணஸமீபே தூரியேஸு பக்³க³ஹிதேஸு, கா⁴னஸமீபே ஸுக³ந்தே⁴ஸு வா து³க்³க³ந்தே⁴ஸு வா புப்பே²ஸு உபனீதேஸு, முகே² ஸப்பிம்ஹி வா பா²ணிதே வா பக்கி²த்தே, பிட்டி²யம் பாணினா பஹாரே தி³ன்னே பட²மம் ஸோதத்³வாரிகாதீ³னி ஆவஜ்ஜனானி ப⁴வங்க³ம் ந ஆவட்டேந்தி, மனோத்³வாரிகமேவ ஆவட்டேதி, அத² ஜவனம் ஜவித்வா ப⁴வங்க³ம் ஓதரதி. து³தியவாரே ஸோதத்³வாரிகாதீ³னி ஆவஜ்ஜனானி ப⁴வங்க³ம் ஆவட்டேந்தி, ததோ ஸோதகா⁴னஜிவ்ஹாகாயவிஞ்ஞாணாதீ³னி ஜவனபரியோஸானானி பவத்தந்தி, தத³னந்தரம் ப⁴வங்க³ம் வத்ததி. ததியவாரே மனோத்³வாரிகஆவஜ்ஜனேன ப⁴வங்கே³ ஆவட்டிதே மனோத்³வாரிகஜவனம் ஜவதி, தேன சித்தேன ஞத்வா ‘‘கிம் அயம் இமஸ்மிம் டா²னே ஸத்³தோ³, ஸங்க²ஸத்³தோ³ பே⁴ரிஸத்³தோ³’’தி வா ‘‘கிம் அயம் இமஸ்மிம் டா²னே க³ந்தோ⁴, மூலக³ந்தோ⁴’’தி வா ‘‘கிம் இத³ம் மய்ஹம் முக²ம் பக்கி²த்தம், ஸப்பீதி வா பா²ணித’’ந்தி வா ‘‘கேனம்ஹி பிட்டி²யம் பஹடோ, அதிப³த்³தோ⁴ மே பஹாரோ’’தி வா வத்தா ஹோதி. ஏவம் மனோத்³வாரிகஜவனேனேவ படிபு³ஜ்ஜ²தி, ந பஞ்சத்³வாரிகேன. ஸுபினம்பி தேனேவ பஸ்ஸதி, ந பஞ்சத்³வாரிகேன. ஸேஸமேத்த² ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

மஹாஸுபினஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.