1. ஸமாதி⁴பா⁴வனாஸுத்தவண்ணனா

41. பஞ்சமஸ்ஸ பட²மே தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாராயாதி இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே ஸுக²விஹாரத்தா²ய, நிக்கிலேஸதாய நிராமிஸேன ஸுகே²ன விஹரணத்தா²யாதி அத்தோ². இமினா சத்தாரி ப²லஸமாபத்திஜ்ஜா²னானி கீ²ணாஸவஸ்ஸ ஆஸவக்க²யாதி⁴க³மதோ அபரபா⁴கே³ அதி⁴க³தரூபாரூபஜ்ஜா²னானி ச கதி²தானி. தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணத³ஸ்ஸனப்படிலாபா⁴யாதி தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணப்படிலாப⁴த்தா²ய. தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணஞ்ஹி ரூபக³தஸ்ஸ தி³ப்³ப³ஸ்ஸ இதரஸ்ஸ ச த³ஸ்ஸனட்டே²ன இத⁴ ‘‘ஞாணத³ஸ்ஸன’’ந்தி அதி⁴ப்பேதம். ஆலோகஸஞ்ஞம் மனஸி கரோதீதி தி³வா வா ரத்திம் வா ஸூரியதீ³பசந்த³மணிஉக்காவிஜ்ஜுலதாதீ³னம் ஆலோகோ தி³வா ரத்திஞ்ச உபலத்³தோ⁴, யதா²லத்³த⁴வஸேனேவ ஆலோகம் மனஸி கரோதி சித்தே ட²பேதி, ததா² ச நம் மனஸி கரோதி, யதா²ஸ்ஸ ஸுபா⁴விதாலோககஸிணஸ்ஸ விய கஸிணாலோகோ யதி²ச்ச²கம் யாவதி³ச்ச²கஞ்ச ஸோ ஆலோகோ ரத்தியம் உபதிட்ட²தி, யேன தத்த² தி³வாஸஞ்ஞம் ட²பேதி, தி³வா விய விக³ததி²னமித்³தோ⁴ ஹோதி. தேனாஹ ‘‘யதா² தி³வா ததா² ரத்தி’’ந்தி.

யதா² தி³வா ஆலோகஸஞ்ஞா மனஸி கதா, ததே²வ நம் ரத்திம்பி மனஸி கரோதீதி யதா² தி³வா தி³ட்டோ² ஆலோகோ, ததே²வ தம் ரத்திம் மனஸி கரோதி. து³தியபதே³தி ‘‘யதா² ரத்திம் ததா² தி³வா’’தி இமஸ்மிம் வாக்யே. ஏஸ நயோதி இமினா யதா² ரத்தியம் சந்தா³லோகாதி³ ஆலோகோ தி³ட்டோ², ஏவமேவ ரத்திம் தி³ட்டா²காரேனேவ தி³வா தம் ஆலோகம் மனஸி கரோதி சித்தே ட²பேதீதி இமமத்த²ம் அதிதி³ஸதி. இதி விவடேன சேதஸாதி ஏவம் அபிஹிதேன சித்தேன, தி²னமித்³தா⁴பிதா⁴னேன அபிஹிதசித்தேனாதி வுத்தம் ஹோதி. அபரியோனத்³தே⁴னாதி ஸமந்ததோ அனத்³தே⁴ன அஸஞ்சா²தி³தேன. கிஞ்சாபீதிஆதி³னா அத்தனா வுத்தமேவத்த²ம் ஸமத்தே²தி. ஆலோகஸதி³ஸம் கதம் ‘‘யதா² தி³வா ததா² ரத்தி’’ந்திஆதி³னா.

ஸத்தட்டா²னிகஸ்ஸாதி ‘‘அபி⁴க்கந்தே படிக்கந்தே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதீ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.214; 2.376; ம. நி. 1.109) வுத்தஸ்ஸ ஸத்தட்டா²னிகஸ்ஸ ஸதிஸம்பஜஞ்ஞஸ்ஸ அத்தா²ய. பரிக்³க³ஹிதவத்தா²ரம்மணதாயாதி வத்து²னோ ஆரம்மணஸ்ஸ ச யாதா²வதோ விதி³தபா⁴வேன. யதா² ஹி ஸப்பம் பரியேஸந்தேன தஸ்ஸ ஆஸயே விதி³தே ஸோபி விதி³தோ க³ஹிதோ ஏவ ச ஹோதி மந்தாக³த³ப³லேன தஸ்ஸ க³ஹணஸ்ஸ ஸுகரத்தா, ஏவம் வேத³னாய ஆஸயபூ⁴தே வத்து²ம்ஹி ஆரம்மணே ச விதி³தே ஆதி³கம்மிகஸ்ஸபி வேத³னா விதி³தா க³ஹிதா ஏவ ஹோதி ஸலக்க²ணதோ ஸாமஞ்ஞலக்க²ணதோ ச தஸ்ஸா க³ஹணஸ்ஸ ஸுகரத்தா. பகே³வ பரிஞ்ஞாதவத்து²கஸ்ஸ கீ²ணாஸவஸ்ஸ. தஸ்ஸ ஹி உப்பாத³க்க²ணேபி டி²திக்க²ணேபி ப⁴ங்க³க்க²ணேபி வேத³னா விதி³தா பாகடா ஹோந்தி ‘‘தா வேத³னா ஏவம் உப்பஜ்ஜித்வா’’திஆதி³னா. ந கேவலஞ்ச வேத³னா ஏவ, இத⁴ வுத்தா ஸஞ்ஞாத³யோபி அவுத்தா சேதனாத³யோபி விதி³தாவ உப்பஜ்ஜந்தி சேவ திட்ட²ந்தி ச நிருஜ்ஜ²ந்தி ச. நித³ஸ்ஸனமத்தஞ்ஹேதம், யதி³த³ம் பாளியம் வேத³னாஸஞ்ஞாவிதக்கக்³க³ஹணம். தேன அனவஸேஸதோ ஸப்³ப³த⁴ம்மானம்பி உப்பாதா³தி³தோ விதி³தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி.

அபிச வேத³னாய உப்பாதோ³ விதி³தோ ஹோதி, உபட்டா²னம் விதி³தம் ஹோதி, அத்த²ங்க³மோ விதி³தோ ஹோதி. கத²ம் வேத³னாய உப்பாதோ³ விதி³தோ ஹோதி? அவிஜ்ஜாஸமுத³யா வேத³னாஸமுத³யோ, தண்ஹாஸமுத³யா கம்மஸமுத³யோ, ப²ஸ்ஸஸமுத³யா வேத³னாஸமுத³யோதி நிப்³ப³த்திலக்க²ணம் பஸ்ஸந்தோபி வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யம் பஸ்ஸதி. ஏவம் வேத³னாய உப்பாதோ³ விதி³தோ ஹோதி. கத²ம் வேத³னாய உபட்டா²னம் விதி³தம் ஹோதி? அனிச்சதோ மனஸிகரோதோ க²யதுபட்டா²னம் விதி³தம் ஹோதி, து³க்க²தோ மனஸிகரோதோ ப⁴யதுபட்டா²னம் விதி³தம் ஹோதி, அனத்ததோ மனஸிகரோதோ ஸுஞ்ஞதுபட்டா²னம் விதி³தம் ஹோதி. ஏவம் வேத³னாய உபட்டா²னம் விதி³தம் ஹோதி. இதி க²யதோ ப⁴யதோ ஸுஞ்ஞதோ ஜானாதி. கத²ம் வேத³னாய அத்த²ங்க³மோ விதி³தோ ஹோதி? அவிஜ்ஜானிரோதா⁴ வேத³னானிரோதோ⁴…பே… ஏவம் வேத³னாய அத்த²ங்க³மோ விதி³தோ ஹோதி. இமினாபி நயேனேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

இதி ரூபந்தி ஏத்த² இதிஸத்³தோ³ அனவஸேஸதோ ரூபஸ்ஸ ஸரூபனித³ஸ்ஸனத்தோ²தி தஸ்ஸ இத³ம் ரூபந்தி ஏதேன ஸாதா⁴ரணதோ ஸரூபனித³ஸ்ஸனமாஹ, ஏத்தகம் ரூபந்தி ஏதேன அனவஸேஸதோ, ந இதோ பரம் ரூபம் அத்தீ²தி தப்³பி³னிமுத்தஸ்ஸ அஞ்ஞஸ்ஸ அபா⁴வம். இதி வேத³னாதிஆதீ³ஸுபி அயம் வேத³னா, ஏத்தகா வேத³னா, இதோ பரம் வேத³னா நத்தி². அயம் ஸஞ்ஞா…பே… இமே ஸங்கா²ரா…பே… இத³ம் விஞ்ஞாணம், ஏத்தகம் விஞ்ஞாணம், இதோ பரம் விஞ்ஞாணம் நத்தீ²தி ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³தி ஆஹ ‘‘வேத³னாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ’’தி.

ஞாணேன ஜானித்வா பரோபரானி. பரோபரானீதி பரானி ச ஓபரானி ச. உத்தமாத⁴மானீதி பரத்தபா⁴வஸகத்தபா⁴வாதீ³னி உத்தமாத⁴மானி. சலிதந்தி தண்ஹாதி³ட்டி²விப்ப²ந்தி³தம். அனீகோ⁴தி ராகா³தி³ஈக⁴ரஹிதோ. அதாரி ஸோதி ஸோ ஏவரூபோ அரஹா ஜாதிஜரம் அதரி.

ஸமாதி⁴பா⁴வனாஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.