1. ப⁴ண்ட³கா³மவக்³கோ³

1-2. அனுபு³த்³த⁴ஸுத்தாதி³வண்ணனா

1-2. சதுக்கனிபாதஸ்ஸ பட²மே அனுபோ³தோ⁴ புப்³ப³பா⁴கி³யம் ஞாணம், படிவேதோ⁴ அனுபோ³தே⁴ன அபி⁴ஸமயோ. தத்த² யஸ்மா அனுபோ³த⁴புப்³ப³கோ படிவேதோ⁴ அனுபோ³தே⁴ன வினா ந ஹோதி. அனுபோ³தோ⁴ ஹி ஏகச்சோ படிவேத⁴ஸம்ப³த்³தோ⁴, தது³ப⁴யாபா⁴வஹேதுகஞ்ச வட்டே ஸம்ஸரணம், தஸ்மா வுத்தம் பாளியம் ‘‘அனனுபோ³தா⁴…பே… தும்ஹாகஞ்சா’’தி. படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணவஸேன ப⁴வதோ ப⁴வந்தரூபக³மனம் ஸந்தா⁴வனம், அபராபரம் சவனூபபஜ்ஜனவஸேன ஸஞ்சரணம் ஸம்ஸரணந்தி ஆஹ ‘‘ப⁴வதோ’’திஆதி³. ஸந்தா⁴விதஸம்ஸரிதபதா³னம் கம்மஸாத⁴னதம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘மயா ச தும்ஹேஹி சா’’தி பட²மவிகப்பே. து³தியவிகப்பே பன பா⁴வஸாத⁴னதம் ஹத³யே கத்வா ‘‘மமஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்சா’’தி யதா²ருதவஸேனேவ வுத்தம். தீ³க⁴ரஜ்ஜுனா ப³த்³த⁴ஸகுணம் விய ரஜ்ஜுஹத்தோ² புரிஸோ தே³ஸந்தரம் தண்ஹாரஜ்ஜுனா ப³த்³த⁴ம் ஸத்தஸந்தானம் அபி⁴ஸங்கா²ரோ ப⁴வந்தரம் நேதி ஏதாயாதி ப⁴வனேத்தி. தேனாஹ ‘‘ப⁴வரஜ்ஜூ’’திஆதீ³.

வட்டது³க்க²ஸ்ஸ அந்தகரோதி ஸகலவட்டது³க்க²ஸ்ஸ ஸகஸந்தானே பரஸந்தானே ச வினாஸகரோ அபா⁴வகரோ. பு³த்³த⁴சக்கு²த⁴ம்மசக்கு²தி³ப்³ப³சக்கு²மம்ஸசக்கு²ஸமந்தசக்கு²ஸங்கா²தேஹி பஞ்சஹி சக்கூ²ஹி சக்கு²மா. ஸவாஸனானம் கிலேஸானம் ஸமுச்சி²ன்னத்தா ஸாதிஸயம் கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பு³தோ. து³தியம் உத்தானமேவ.

அனுபு³த்³த⁴ஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

3-4. பட²மக²தஸுத்தாதி³வண்ணனா

3-4. ததியே கலிந்தி அபராத⁴ம். விசினாதீதி ஆசினோதி பஸவதி. தேன ச கலினா ஸுக²ம் ந படிலப⁴தீதி தேன அபராதே⁴ன ஸுக²ம் ந விந்த³தி. நிந்தி³யப்பஸம்ஸாய ஹி பஸம்ஸியனிந்தா³ய ச ஸமகோவ விபாகோ. பஸம்ஸியனிந்தா³தி ச ஸம்பன்னகு³ணபரித⁴ம்ஸனவஸேன பவத்தியா மஹாஸாவஜ்ஜதாய கடுகதரவிபாகா. நிந்தி³யப்பஸம்ஸா பன கத²ம் தாய ஸமவிபாகாதி சே? தஸ்மிம் அவிஜ்ஜமானகு³ணஸமாரோபனேன அத்தனோ பரேஸஞ்ச மிச்சா²படிபத்திஹேதுபா⁴வதோ பஸம்ஸியேன தஸ்ஸ ஸப்³பா⁴வகரணதோ ச. லோகேபி ஹி அஸூரம் ஸூரேன ஸமம் கரோந்தோ கா³ரய்ஹோ ஹோதி, பகே³வ து³ப்படிபன்னம் ஸுப்படிபன்னேன ஸமம் கரோந்தோதி. ஸகேன த⁴னேனாதி அத்தனோ ஸாபதேய்யேன. அப்பமத்தகோவ கலீதி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகத்தா ஸப்படிகாரத்தா ச அப்பமத்தகோ அபராதோ⁴. அயம்…பே… மஹந்ததரோ கலி கதூபசிதத்தா ஸம்பராயிகத்தா அப்படிகாரத்தா ச.

நிரப்³பு³தோ³தி க³ணனாவிஸேஸோ ஏஸோதி ஆஹ ‘‘நிரப்³பு³த³க³ணனாயா’’தி, ஸதஸஹஸ்ஸம் நிரப்³பு³தா³தி அத்தோ². நிரப்³பு³த³பரிமாணம் பன வஸ்ஸக³ணனாய ஏவம் வேதி³தப்³ப³ம். யதே²வ ஹி ஸதம் ஸதஸஹஸ்ஸானம் கோடி ஹோதி, ஏவம் ஸதம் ஸதஸஹஸ்ஸானம் கோடியோ பகோடி நாம ஹோதி, ஸதம் ஸதஸஹஸ்ஸானம் பகோடியோ கோடிபகோடி, ஸதம் ஸதஸஹஸ்ஸகோடிபகோடியோ நஹுதம், ஸதம் ஸதஸஹஸ்ஸனஹுதானி நின்னஹுதம், ஸதம் ஸதஸஹஸ்ஸனின்னஹுதானி ஏகம் அப்³பு³த³ம், ததோ வீஸதிகு³ணிதம் நிரப்³பு³த³ம். யம் அரியே க³ரஹந்தோ நிரயம் உபபஜ்ஜதீதி அரியே க³ரஹந்தோ யம் நிரப்³பு³த³ஸங்கா²தம் நிரயம் உபபஜ்ஜதி, நிரப்³பு³தோ³தி ச பாடியேக்கோ நிரயோ நத்தி², அவீசிம்ஹியேவ பன நிரப்³பு³த³க³ணனாய பச்சிதப்³ப³ட்டா²னஸ்ஸேதம் நாமம். சதுத்த²ம் உத்தானமேவ.

பட²மக²தஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

5. அனுஸோதஸுத்தவண்ணனா

5. பஞ்சமே அனுஸோதம் க³ச்ச²தீதி ஸம்ஸாரஸோதஸ்ஸ அனுகூலபா⁴வேன க³ச்ச²தி. பச்சனீகபடிபத்தியாதி ஸம்ஸாரஸோதஸ்ஸ படிகூலவஸேன பவத்தனிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனாதி³படிபத்தியா. டி²தஸபா⁴வோதி அசலப்பஸாதா³தி³ஸமன்னாக³மேன டி²தஸபா⁴வோ. அனாகா³மீ ஹி அஸ்ஸத்³தி⁴யேஹி காமராக³ப்³யாபாதே³ஹி அகம்பனியசித்ததாய தம்ஹா லோகா அனாவத்தித⁴ம்மதாய ச டி²தஸபா⁴வோ நாம. ஓக⁴ம் தரித்வாதி காமோகா⁴தி³சதுப்³பி³த⁴ம் ஓக⁴ம் அதிக்கமித்வா. பரதீரம் க³தோதி நிப்³பா³னபாரம் க³தோ. ப்³ராஹ்மணோதி பா³ஹிதபாபதாய ப்³ராஹ்மணோதி ஸங்க²ம் க³தோ கீ²ணாஸவோ. தேனாஹ ‘‘ஸேட்டோ² நித்³தோ³ஸோ’’தி. பஞ்சவேரகம்மந்தி பாணாதிபாதாதி³பஞ்சது³ச்சரிதம். ஸஹாபி து³க்கே²ன ஸஹாபி தோ³மனஸ்ஸேனாதி கிலேஸபரியுட்டா²னே ஸதி உப்பன்னேன து³க்க²தோ³மனஸ்ஸேன ஸத்³தி⁴ம்பி. பரிபுண்ணந்தி திஸ்ஸன்னம் ஸிக்கா²னம் ஏகாயபி அனூனம். பரிஸுத்³த⁴ந்தி நிருபக்கிலேஸம். ப்³ரஹ்மசரியந்தி ஸேட்ட²சரியம். இமினா வாரேன ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மினோ கதி²தா. கிம் பன தே ருத³ந்தா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தீதி? ஆம, கிலேஸரோத³னேன ரோத³ந்தா சரந்தி நாம, ஸீலஸம்பன்னோ புது²ஜ்ஜனபி⁴க்கு² ஏத்தே²வ ஸங்க³ஹிதோ.

சேதோவிமுத்திந்தி ப²லஸமாதி⁴ம். பஞ்ஞாவிமுத்திந்தி ப²லஞாணம். ச²ஹாகாரேஹி பாரக³தோதி அபி⁴ஞ்ஞாபாரகூ³, பரிஞ்ஞாபாரகூ³, பா⁴வனாபாரகூ³, பஹானபாரகூ³, ஸச்சி²கிரியாபாரகூ³, ஸமாபத்திபாரகூ³தி ஏவம் ச²ஹி ஆகாரேஹி ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் பாரம் பரியோஸானம் க³தோ. ஸேஸமேத்த² ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

அனுஸோதஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. அப்பஸ்ஸுதஸுத்தவண்ணனா

6. ச²ட்டே² அப்பகம் ஸுதம் ஹோதீதி நவங்க³ஸத்து²ஸாஸனே கிஞ்சிதே³வ ஸுதம் ஹோதி. ததே³வ நவங்க³ஸத்து²ஸாஸனம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸுத்தம் கே³ய்ய’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸுத்தாதீ³னி விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘உப⁴தோவிப⁴ங்க³னித்³தே³ஸக்க²ந்த⁴கபரிவாரா’’திஆதி³மாஹ. கத²ம் பனாயம் விபா⁴கோ³ யுஜ்ஜேய்ய. ஸகா³த²கஞ்ஹி ஸுத்தம் கே³ய்யம், நிக்³கா³த²கம் ஸுத்தம் வேய்யாகரணம். தது³ப⁴யவினிமுத்தஞ்ச ஸுத்தம் உதா³னாதி³விஸேஸஸஞ்ஞாரஹிதம் நத்தி², யம் ஸுத்தங்க³ம் ஸியா. மங்க³லஸுத்தாதீ³னஞ்ச (கு². பா. 5.1 ஆத³யோ; ஸு. நி. 261 ஆத³யோ) ஸுத்தங்க³ஸங்க³ஹோ ந ஸியா கா³தா²பா⁴வதோ த⁴ம்மபதா³தீ³னம் விய. கே³ய்யங்க³ஸங்க³ஹோ வா ஸியா ஸகா³த²கத்தா ஸகா³தா²வக்³க³ஸ்ஸ விய. ததா² உப⁴தோவிப⁴ங்கா³தீ³ஸு ஸகா³த²கப்பதே³ஸானந்தி? வுச்சதே –

‘‘ஸுத்தந்தி ஸாமஞ்ஞவிதி⁴, விஸேஸவித⁴யோ பரே;

ஸனிமித்தா நிருள்ஹத்தா, ஸஹதாஞ்ஞேன நாஞ்ஞதோ’’. (நேத்தி. அட்ட². ஸங்க³ஹவாரவண்ணனா; தீ³. நி. டீ. 1.பட²மமஹாஸங்கீ³திகதா²வண்ணனா; ஸாரத்த². டீ. 1.பட²மமஹாஸங்கீ³திகதா²வண்ணனா)

ஸப்³ப³ஸ்ஸபி ஹி பு³த்³த⁴வசனஸ்ஸ ஸுத்தந்தி அயம் ஸாமஞ்ஞவிதி⁴. தேனேவாஹ ஆயஸ்மா மஹாகச்சானோ நேத்தியம் (நேத்தி. ஸங்க³ஹவாரோ) ‘‘நவவித⁴ஸுத்தந்தபரியேட்டீ²’’தி. ஏத்தகம் தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸுத்தாக³தம் ஸுத்தபரியாபன்னம் (பாசி. 655, 1242) ஸகவாதே³ பஞ்ச ஸுத்தஸதானீதி (த⁴. ஸ. அட்ட². நிதா³னகதா²; கதா². அட்ட². நிதா³னகதா²) ஏவமாதி³ ச ஏதஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஸாத⁴கம். விஸேஸவித⁴யோ பரே ஸனிமித்தா ததே³கதே³ஸேஸு கே³ய்யாத³யோ விஸேஸவித⁴யோ தேன தேன நிமித்தேன பதிட்டி²தா. ததா² ஹி கே³ய்யஸ்ஸ ஸகா³த²கத்தம் தப்³பா⁴வனிமித்தம். லோகேபி ஹி ஸஸிலோகம் ஸகா³த²கம் வா சுண்ணியக³ந்த²ம் ‘‘கே³ய்ய’’ந்தி வத³ந்தி. கா³தா²விரஹே பன ஸதி புச்ச²ம் கத்வா விஸ்ஸஜ்ஜனபா⁴வோ வேய்யாகரணஸ்ஸ தப்³பா⁴வனிமித்தம். புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனஞ்ஹி ‘‘ப்³யாகரண’’ந்தி வுச்சதி. ப்³யாகரணமேவ வேய்யாகரணம். ஏவம் ஸந்தே ஸகா³த²காதீ³னம்பி புச்ச²ம் கத்வா விஸ்ஸஜ்ஜனவஸேன பவத்தானம் வேய்யாகரணபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதீதி? நாபஜ்ஜதி கே³ய்யாதி³ஸஞ்ஞானம் அனோகாஸபா⁴வதோ, ‘‘கா³தா²விரஹே ஸதீ’’தி விஸேஸிதத்தா ச. ததா² ஹி த⁴ம்மபதா³தீ³ஸு கேவலம் கா³தா²ப³ந்தே⁴ஸு ஸகா³த²கத்தேபி ஸோமனஸ்ஸஞாணமயிககா³தா²யுத்தேஸு ‘‘வுத்தம் ஹேத’’ந்திஆதீ³வசனஸம்ப³ந்தே⁴ஸு அப்³பு⁴தத⁴ம்மப்படிஸம்யுத்தேஸு ச ஸுத்தவிஸேஸேஸு யதா²க்கமம் கா³தா²உதா³னஇதிவுத்தகஅப்³பு⁴தத⁴ம்மஸஞ்ஞா பதிட்டி²தா, ததா² ஸதிபி கா³தா²ப³ந்த⁴பா⁴வே ப⁴க³வதோ அதீதாஸு ஜாதீஸு சரியானுபா⁴வப்பகாஸகேஸு ஜாதகஸஞ்ஞா, ஸதிபி பஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனபா⁴வே ஸகா³த²கத்தே ச கேஸுசி ஸுத்தந்தேஸு வேத³ஸ்ஸ லபா⁴பனதோ வேத³ல்லஸஞ்ஞா பதிட்டி²தாதி ஏவம் தேன தேன ஸகா³த²கத்தாதி³னா நிமித்தேன தேஸு தேஸு ஸுத்தவிஸேஸேஸு கே³ய்யாதி³ஸஞ்ஞா பதிட்டி²தாதி விஸேஸவித⁴யோ ஸுத்தங்க³தோ பரே கே³ய்யாத³யோ. யம் பனேத்த² கே³ய்யங்கா³தி³னிமித்தரஹிதம், தம் ஸுத்தங்க³ம் விஸேஸஸஞ்ஞாபரிஹாரேன ஸாமஞ்ஞஸஞ்ஞாய பவத்தனதோ. நனு ச ஸகா³த²கம் ஸுத்தம் கே³ய்யம், நிக்³கா³த²கம் ஸுத்தம் வேய்யாகரணந்தி ஸுத்தங்க³ம் ந ஸம்ப⁴வதீதி சோத³னா தத³வத்தா²வாதி? ந தத³வத்தா² ஸோதி⁴தத்தா. ஸோதி⁴தஞ்ஹி புப்³பே³ ‘‘கா³தா²விரஹே ஸதி புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனபா⁴வோ வேய்யாகரணஸ்ஸ தப்³பா⁴வனிமித்த’’ந்தி.

யஞ்ச வுத்தம் – ‘‘கா³தா²பா⁴வதோ மங்க³லஸுத்தாதீ³னம் ஸுத்தங்க³ஸங்க³ஹோ ந ஸியா’’தி, தம் ந, நிருள்ஹத்தா. நிருள்ஹோ ஹி மங்க³லஸுத்தாதீ³னம் ஸுத்தபா⁴வோ. ந ஹி தானி த⁴ம்மபத³பு³த்³த⁴வம்ஸாத³யோ விய கா³தா²பா⁴வேன பஞ்ஞாதானி, அத² கோ² ஸுத்தபா⁴வேனேவ, தேனேவ ஹி அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஸுத்தனாமக’’ந்தி நாமக்³க³ஹணம் கதம். யம் பன வுத்தம் ‘‘ஸகா³த²கத்தா கே³ய்யங்க³ஸங்க³ஹோ ஸியா’’தி, தத³பி நத்தி², யஸ்மா ஸஹதாஞ்ஞேன. ஸஹ கா³தா²ஹீதி ஹி ஸகா³த²கம். ஸஹபா⁴வோ நாம அத்த²தோ அஞ்ஞேன ஹோதி, ந ச மங்க³லஸுத்தாதீ³ஸு கா³தா²வினிமுத்தோ கோசி ஸுத்தப்பதே³ஸோ அத்தி², யோ ‘‘ஸஹ கா³தா²ஹீ’’தி வுச்சேய்ய, ந ச ஸமுதா³யோ நாம கோசி அத்தி². யத³பி வுத்தம் – ‘‘உப⁴தோவிப⁴ங்கா³தீ³ஸு ஸகா³த²கப்பதே³ஸானம் கே³ய்யங்க³ஸங்க³ஹோ ஸியா’’தி, தத³பி ந, அஞ்ஞதோ. அஞ்ஞா ஏவ ஹி தா கா³தா² ஜாதகாதி³பரியாபன்னத்தா. அதோ ந தாஹி உப⁴தோவிப⁴ங்கா³தீ³னம் கே³ய்யங்க³பா⁴வோதி. ஏவம் ஸுத்தாதீ³னம் அங்கா³னம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸங்கராபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன ஸமந்தபாஸாதி³காய வினயஸம்வண்ணனாய ஸாரத்த²தீ³பனியா (ஸாரத்த². டீ. 1.பட²மமஹாஸங்கீ³திகதா²வண்ணனா) அம்ஹேஹி பகாஸிதோ, இச்ச²ந்தேஹி ததோயேவ க³ஹேதப்³போ³.

ந அத்த²மஞ்ஞாய த⁴ம்மமஞ்ஞாய த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஹோதீதி அட்ட²கதா²ஞ்ச பாளிஞ்ச ஜானித்வா லோகுத்தரத⁴ம்மஸ்ஸ அனுரூபத⁴ம்மம் புப்³ப³பா⁴க³ப்படிபத³ம் படிபன்னோ ந ஹோதீதி ஏவமேத்த² ஸம்ப³ந்தோ⁴ வேதி³தப்³போ³. தேனேவாஹ ‘‘ந அத்த²மஞ்ஞாய த⁴ம்மமஞ்ஞாயாதி அட்ட²கத²ஞ்ச பாளிஞ்ச ஜானித்வா…பே… ந படிபன்னோ ஹோதீ’’தி.

அப்பஸ்ஸுதஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. ஸோப⁴னஸுத்தவண்ணனா

7. ஸத்தமே பஞ்ஞாவேய்யத்தியேனாதி ஸச்சஸம்படிவேதா⁴தி³பஞ்ஞாவேய்யத்தியேன. வினயம் உபேதாதி தத³ங்கா³தி³வஸேன கிலேஸானம் வினயம் உபேதா. வேஸாரஜ்ஜேனாதி ஸாரஜ்ஜகரானம் தி³ட்டி²விசிகிச்சா²தி³பாபத⁴ம்மானம் விக³மனதோ வேஸாரஜ்ஜேன, ஸாரஜ்ஜரஹிதேனாதி அத்தோ². தேபிடகவஸேன ப³ஹு ஸுதம் ஏதேஸந்தி ப³ஹுஸ்ஸுதா. தமேவ பரியத்தித⁴ம்மம் தா⁴ரேந்தி ஸுவண்ணபா⁴ஜனே பக்கி²த்தஸீஹவஸம் விய வினஸ்ஸந்தம் அகத்வா ஸுப்பகு³ணஸுப்பவத்திபா⁴வேன ஹத³யே ட²பேந்தீதி த⁴ம்மத⁴ரா. ஏதி³ஸா ச அத்தனா ஸுதஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஆதா⁴ரபூ⁴தா நாம ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘ஸுதத⁴ம்மானம் ஆதா⁴ரபூ⁴தா’’தி.

ஸோப⁴னஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

8. வேஸாரஜ்ஜஸுத்தவண்ணனா

8. அட்ட²மே ப்³யாமோஹவஸேன ஸரணபரியேஸனம் ஸாரஜ்ஜனம் ஸாரதோ³, ப்³யாமோஹப⁴யம். விக³தோ ஸாரதோ³ ஏதஸ்ஸாதி விஸாரதோ³, தஸ்ஸ பா⁴வோ வேஸாரஜ்ஜம். தம் பன ஞாணஸம்பத³ம், பஹானஸம்பத³ம், தே³ஸனாவிஸேஸஸம்பத³ம் கே²மஞ்ச நிஸ்ஸாய பவத்தம் சதுப்³பி³த⁴பச்சவேக்க²ணஞாணம். தேனாஹ ‘‘சதூஸு டா²னேஸூ’’திஆதி³. உஸப⁴ஸ்ஸ இத³ந்தி ஆஸப⁴ம், ஸேட்ட²ட்டா²னம். ஸப்³ப³ஞ்ஞுதபடிஜானனவஸேன அபி⁴முக²ம் க³ச்ச²ந்தி, அட்ட² வா பரிஸா உபஸங்கமந்தீதி ஆஸபா⁴, புப்³ப³பு³த்³தா⁴. இத³ம் பனாதி பு³த்³தா⁴னம் டா²னம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதமேவ வத³தி. திட்ட²மானோவாதி அவத³ந்தோபி திட்ட²மானோவ படிஜானாதி நாமாதி அத்தோ². உபக³ச்ச²தீதி அனுஜானாதி.

அட்ட²ஸு பரிஸாஸூதி ‘‘அபி⁴ஜானாமி கோ² பனாஹம், ஸாரிபுத்த, அனேகஸதம் க²த்தியபரிஸம் உபஸங்கமிதா…பே… ப்³ராஹ்மணபரிஸம் க³ஹபதிபரிஸம், ஸமணபரிஸம், சாதுமஹாராஜிகபரிஸம், தாவதிம்ஸபரிஸம், மாரபரிஸம், ப்³ரஹ்மபரிஸம் உபஸங்கமிதா, தத்ரபி மயா ஸன்னிஸின்னபுப்³ப³ஞ்சேவ ஸல்லபிதபுப்³ப³ஞ்ச ஸாகச்சா² ச ஸமாபஜ்ஜிதபுப்³பா³. தத்ர வத மம் ‘ப⁴யம் வா ஸாரஜ்ஜம் வா ஓக்கமிஸ்ஸதீ’தி நிமித்தமேதம், ஸாரிபுத்த, ந ஸமனுபஸ்ஸாமீ’’தி (ம. நி. 1.151) ஏவம் வுத்தபரிஸாஸு. அபீ⁴தனாத³ம் நத³தீதி பரதோ த³ஸ்ஸிதஞாணயோகே³ன விஸாரதோ³ அஹந்தி அபீ⁴தனாத³ம் நத³தி. ஸீஹனாத³ஸுத்தேனாதி க²ந்த⁴வக்³கே³ ஆக³தேன ஸீஹனாத³ஸுத்தேன.

‘‘தே³வமனுஸ்ஸானம் சதுசக்கம் வத்ததீ’’தி (அ. நி. 4.31) ஸுத்தஸேஸேன ஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயாதி³ப²லஸம்பத்திபவத்தி வுத்தா, புரிமஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயாதி³உபனிஸ்ஸயா பச்சி²மஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயாதி³ஸம்பத்திபவத்தி வா வுத்தா. ஆதி³-ஸத்³தே³ன தத்த² ச சக்கஸத்³த³ஸ்ஸ க³ஹணம் வேதி³தப்³ப³ம். விசக்கஸண்டா²னா அஸனி ஏவ அஸனிவிசக்கம். உரசக்காதீ³ஸூதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஆணாஸமூஹாதீ³ஸுபி சக்கஸத்³த³ஸ்ஸ பவத்தி வேதி³தப்³பா³. ‘‘ஸங்க⁴பே⁴த³ம் கரிஸ்ஸாம சக்கபே⁴த³’’ந்திஆதீ³ஸு (பாரா. 409; சூளவ. 343) ஹி ஆணா ‘‘சக்க’’ந்தி வுத்தா. ‘‘தே³வசக்கம் அஸுரசக்க’’ந்திஆதீ³ஸு ஸமூஹோதி.

படிவேத⁴னிட்ட²த்தா அரஹத்தமக்³க³ஞாணம் படிவேதோ⁴தி ‘‘ப²லக்க²ணே உப்பன்னம் நாமா’’தி வுத்தம். தேன படிலத்³த⁴ஸ்ஸபி தே³ஸனாஞாணஸ்ஸ கிச்சனிப்ப²த்தி பரஸ்ஸ பு³ஜ்ஜ²னமத்தேன ஹோதீதி ‘‘அஞ்ஞாஸிகோண்ட³ஞ்ஞஸ்ஸ ஸோதாபத்தி…பே… ப²லக்க²ணே பவத்தம் நாமா’’தி வுத்தம். ததோ பரம் பன யாவ பரினிப்³பா³னா தே³ஸனாஞாணப்பவத்தி தஸ்ஸேவ பவத்திதஸ்ஸ த⁴ம்மசக்கஸ்ஸ டா²னந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

த³ஸ்ஸிதத⁴ம்மேஸூதி வுத்தத⁴ம்மேஸு. வசனமத்தமேவ ஹி தேஸம், ந பன த³ஸ்ஸனம் தாதி³ஸஸ்ஸேவ த⁴ம்மஸ்ஸ அபா⁴வதோ. ப⁴க³வதோ ஏவ வா ‘‘இமே த⁴ம்மா அனபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி பரஸ்ஸ வசனவஸேன த³ஸ்ஸிதத⁴ம்மேஸு. ‘‘த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³’’திஆதீ³ஸு (விப⁴. 718-721) விய த⁴ம்ம-ஸத்³தோ³ ஹேதுபரியாயோதி ஆஹ ‘‘ஸஹத⁴ம்மேனாதி ஸஹேதுனா’’தி. ஹேதூதி ச உபபத்திஸாத⁴னஹேது வேதி³தப்³போ³, ந காரகோ, ஸம்பாபகோ வா. நிமித்தந்தி சோத³னாய காரணம். தத்த² சோத³கோ சோத³னம் கரோதீதி காரணம், த⁴ம்மோ சோத³னம் கரோதி ஏதேனாதி காரணம். தேனாஹ ‘‘புக்³க³லோபீ’’திஆதி³. கே²மந்தி கேனசி அப்படிபா³ஹியபா⁴வேன அனுபத்³து³தம்.

அந்தராயோ ஏதேஸம் அத்தி², அந்தராயே வா நியுத்தாதி அந்தராயிகா. ஏவம்பூ⁴தா பன தே யஸ்மா அந்தராயகரா நாம ஹோந்தி, தஸ்மா ஆஹ ‘‘அந்தராயம் கரோந்தீதி அந்தராயிகா’’தி. அஸஞ்சிச்ச வீதிக்கமே நாதிஸாவஜ்ஜாதி கத்வா வுத்தம் ‘‘ஸஞ்சிச்ச வீதிக்கந்தா’’தி. ஸத்த ஆபத்திக்க²ந்தா⁴திஆதி³ நித³ஸ்ஸனமத்தம் இதரேஸம்பி சதுன்னம் ‘‘அந்தராயிகா’’தி வுத்தத⁴ம்மானம் தப்³பா⁴வே ப்³யபி⁴சாராபா⁴வதோ. இத⁴ பன மேது²னத⁴ம்மோ அதி⁴ப்பேதோதி இத³ம் அட்டு²ப்பத்திவஸேன வுத்தம் அரிட்ட²ஸிக்கா²பத³ம் (பாசி. 417) விய. யஸ்மா தம்க²ணம்பி காமானம் ஆதீ³னவம் தி³ஸ்வா விரதோ ஹோதி சே, விஸேஸம் அதி⁴க³ச்ச²தி, ந காமேஸு ஆஸத்தோ, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘மேது²ன…பே…அந்தராயோ ஹோதீ’’தி. தத்த² யஸ்ஸ கஸ்ஸசீதி ந கேவலம் பப்³ப³ஜிதஸ்ஸேவ, அத² கோ² யஸ்ஸ கஸ்ஸசி. ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘மேது²னமனுயுத்தஸ்ஸ, முஸ்ஸதேவாபி ஸாஸன’’ந்தி (ஸு. நி. 820).

தஸ்மிம் அனிய்யானிகத⁴ம்மேதி தஸ்மிம் பரேஹி பரிகப்பிதஅனிய்யானிகத⁴ம்மனிமித்தம். நிமித்தத்தே² ஹி இத³ம் கம்மஸம்யோகே³ பு⁴ம்மம்.

உபனிப³த்³தா⁴தி விரசிதா. தேனாஹ ‘‘அபி⁴ஸங்க²தா’’தி. புது²பா⁴வந்தி ப³ஹுபா⁴வம். புதூ²ஹி வா ஸிதாதி ப³ஹூஹி ஸமணப்³ராஹ்மணேஹி ஸிதா உபனிப³த்³தா⁴.

வேஸாரஜ்ஜஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

9. தண்ஹுப்பாத³ஸுத்தவண்ணனா

9. நவமே ப⁴வதி ஏதேன ஆரோக்³யந்தி ப⁴வோ, கி³லானபச்சயோ. பரிவுத்³தோ⁴ ப⁴வோ அப⁴வோ. வுத்³தி⁴அத்தோ² ஹி அயமகாரோ யதா² ‘‘ஸம்வராஸம்வரோ, ப²லாப²ல’’ந்தி ச. ஸப்பினவனீதாதீ³னீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன தேலமது⁴பா²ணிதாதீ³னம் க³ஹணம். ஸப்பினவனீதாதி³க்³க³ஹணஞ்சேத்த² நித³ஸ்ஸனமத்தம், ஸப்³ப³ஸ்ஸபி கி³லானபச்சயஸ்ஸ ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ப⁴வாப⁴வோதி வா கு²த்³த³கோ சேவ மஹந்தோ ச உபபத்திப⁴வோ வேதி³தப்³போ³. தேனேவாஹ ‘‘ஸம்பத்திப⁴வேஸூ’’திஆதி³. ப⁴வோதி வா ஸம்பத்தி, அப⁴வோதி விபத்தி. ப⁴வோதி வுத்³தி⁴, அப⁴வோதி ஹானி. தம்னிமித்தஞ்ச தண்ஹா உப்பஜ்ஜதீதி வுத்தம் ‘‘ப⁴வாப⁴வஹேது வா’’தி.

தண்ஹாது³தியோதி தண்ஹாஸஹாயோ. தண்ஹா ஹி நிருத³ககந்தாரே மரீசிகாய உத³கஸஞ்ஞா விய பிபாஸாபி⁴பூ⁴தம் தஸிதம் ஸத்தம் அஸ்ஸாஸத³ஸ்ஸனவஸேன ஸஹாயகிச்சம் கரோந்தீ ப⁴வாதீ³ஸு அனிப்³பி³ன்னம் கத்வா பரிப்³ப⁴மாபேதி. ததா² ஹி தம் பபாதகம் அசிந்தேத்வா மது⁴க்³க³ண்ஹனகலுத்³த³கா விய அனேகாதீ³னவாகுலேஸு ப⁴வேஸு ஆனிஸம்ஸமேவ த³ஸ்ஸேந்தீ அனத்த²ஜாலே ஸா பரிப்³ப⁴மாபேதி, தஸ்மா தண்ஹா ‘‘புரிஸஸ்ஸ து³தியா’’தி வுத்தா. நனு ச அஞ்ஞேபி கிலேஸாத³யோ ப⁴வனிப்³ப³த்திபச்சயாதி? ஸச்சமேதம், ந பன ததா² விஸேஸபச்சயோ, யதா² தண்ஹா. ததா² ஹி ஸா குஸலேஹி வினா அகுஸலேஹி, காமாவசராதி³குஸலேஹி ச வினா ரூபாவசராதி³குஸலேஹி ப⁴வனிப்³ப³த்தியா விஸேஸபச்சயோ. யதோ ஸமுத³யஸச்சந்தி வுச்சதீதி. இத்த²பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வந்தி இத்த²பா⁴வோ ச அஞ்ஞதா²பா⁴வோ ச இத்த²பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வோ, ஸோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி இத்த²பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வோ, ஸம்ஸாரோ, தம் இத்த²பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வம். தத்த² இத்த²பா⁴வோ மனுஸ்ஸத்தம், அஞ்ஞதா²பா⁴வோ ததோ அவஸிட்ட²ஸத்தாவாஸா. இத்த²பா⁴வோ வா தேஸம் தேஸம் ஸத்தானம் பச்சுப்பன்னோ அத்தபா⁴வோ, அஞ்ஞதா²பா⁴வோ அனாக³தத்தபா⁴வோ. ஏவரூபோ வா அஞ்ஞோபி அத்தபா⁴வோ இத்த²பா⁴வோ, ந ஏவரூபோ அஞ்ஞதா²பா⁴வோ. தேனேவாஹ ‘‘இத்த²பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வந்தி ஏத்த² இத்த²பா⁴வோ நாம அயம் அத்தபா⁴வோ’’திஆதி³. ஸம்ஸரணம் ஸம்ஸாரோ.

‘‘க²ந்தா⁴னஞ்ச படிபாடி, தா⁴துஆயதனான ச;

அப்³போ³ச்சி²ன்னம் வத்தமானா, ஸம்ஸாரோதி பவுச்சதி’’. (விஸுத்³தி⁴. 2.619; தீ³. நி. அட்ட². 2.95 அபஸாத³னாவண்ணனா; ஸம். நி. அட்ட². 2.2.60; அ. நி. அட்ட². 2.4.199; த⁴. ஸ. அட்ட². நிதா³னகதா²; விப⁴. அட்ட². 226 ஸங்கா²ரபத³னித்³தே³ஸோ; ஸு. நி. அட்ட². 2.523; உதா³. அட்ட². 39; இதிவு. அட்ட². 14);

தேனாஹ ‘‘க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனானம் படிபாடி’’ந்தி, க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனானம் ஹேதுப²லபா⁴வேன அபராபரப்பவத்திந்தி அத்தோ².

ஏவமாதீ³னவம் ஞத்வாதி ஏத்த² ஏதமாதீ³னவம் ஞத்வாதிபி பட²ந்தி, ஏதம் ஸகலவட்டது³க்க²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வம் ஸமுத³யம் தண்ஹம் ஆதீ³னவம் ஞத்வாதி அத்தோ². அத² வா ஏவமாதீ³னவம் ஞத்வாதி ஏதம் யதா²வுத்தம் ஸம்ஸாரானதிவத்தனஆதீ³னவம் தோ³ஸம் ஞத்வா. நிக்³க³ஹணோதி சதுரூபாதா³னஸங்கா²தஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸ்ஸ க³ஹணஸ்ஸ படினிஸ்ஸஜ்ஜனேன நிக்³க³ஹணோ, க²ந்த⁴பரினிப்³பா³னேன ஸங்கா²ரப்பவத்திதோ அபக³ச்சே²ய்யாதி ஏவம் வா ஏத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

தண்ஹுப்பாத³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

10. யோக³ஸுத்தவண்ணனா

10. த³ஸமே யோஜேந்தீதி கம்மம் விபாகேன ப⁴வாதி³ம், ப⁴வந்தராதீ³ஹி து³க்கே²ன ஸத்தம் யோஜேந்தி க⁴டேந்தீதி யோகா³. காமனட்டே²ன காமோ ச ஸோ யதா²வுத்தேனத்தே²ன யோகோ³ சாதி காமயோகோ³. ப⁴வயோகோ³ நாம ப⁴வராகோ³தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ரூபாரூபப⁴வேஸூ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² பட²மோ உபபத்திப⁴வேஸு ராகோ³, து³தியோ கம்மப⁴வேஸு, ததியோ ப⁴வதி³ட்டி²ஸஹக³தோ யதா² ரஜ்ஜனட்டே²ன ராகோ³, ஏவம் யுஜ்ஜனட்டே²ன யோகோ³தி வுத்தோ. சதூஸு ஸச்சேஸு அஞ்ஞாணந்தி இத³ம் ஸுத்தந்தனயம் நிஸ்ஸாய வுத்தம். ஸுத்தந்தஸம்வண்ணனா ஹேஸாதி, தத³ந்தோக³த⁴த்தா வா புப்³ப³ந்தாதீ³னம்.

ஸமுத³யந்தி த்³வே ஸமுத³யா க²ணிகஸமுத³யோ பச்சயஸமுத³யோ ச. உப்பாத³க்க²ணோ க²ணிகஸமுத³யோ, பச்சயோவ பச்சயஸமுத³யோ. ஸமுத³யதே ஸமுத³யனம் ஸமுத³யோ, ஸமுதே³தி ஏதஸ்மாதி ஸமுத³யோதி ஏவம் உபி⁴ன்னம் ஸமுத³யானம் ஸத்³த³த்த²தோபி பே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. பச்சயஸமுத³யம் பஜானந்தோபி பி⁴க்கு² க²ணிகஸமுத³யம் பஜானாதி, க²ணிகஸமுத³யம் பஜானந்தோபி பச்சயஸமுத³யம் பஜானாதி. பச்சயதோ ஹி ஸங்கா²ரானம் உத³யம் பஸ்ஸதோ க²ணதோ ச நேஸம் உத³யத³ஸ்ஸனம் ஸுக²ம் ஹோதி, க²ணதோ ச நேஸம் உத³யம் பஸ்ஸதோ பகே³வ பச்சயானம் ஸுக்³க³ஹிதத்தா பச்சயதோ த³ஸ்ஸனம் ஸுகே²ன இஜ்ஜ²தி. இத⁴ பன க²ணிகஸமுத³யம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸமுத³யந்தி உப்பத்தி’’ந்தி.

அத்த²ங்க³மோபி து³விதோ⁴ அச்சந்தத்த²ங்க³மோ, பே⁴த³த்த²ங்க³மோதி. அச்சந்தத்த²ங்க³மோ அப்பவத்தினிரோதோ⁴, நிப்³பா³னந்தி கேசி. பே⁴த³த்த²ங்க³மோ க²ணிகனிரோதோ⁴. தது³ப⁴யம் புப்³ப³பா⁴கே³ உக்³க³ஹபரிபுச்சா²தி³வஸேன பஸ்ஸதோ அஞ்ஞதரத³ஸ்ஸனேன இதரத³ஸ்ஸனம்பி ஸித்³த⁴மேவ ஹோதி. புப்³ப³பா⁴கே³யேவ ஆரம்மணவஸேன க²யதோ வயதோ ஸம்மஸனாதி³காலே பே⁴த³த்த²ங்க³மம் பஸ்ஸந்தோ ப்³யதிரேகவஸேன அனுஸ்ஸவாதி³தோ அச்சந்தத்த²ங்க³மம் பஸ்ஸதி, மக்³க³க்க²ணே பன ஆரம்மணதோ அச்சந்தத்த²ங்க³மம் பஸ்ஸந்தோ அஸம்மோஹதோ இதரம்பி பஸ்ஸதி. இத⁴ பன பே⁴த³த்த²ங்க³மம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அத்த²ங்க³மந்தி பே⁴த³’’ந்தி. காமானம் உப்பத்திபே⁴த³க்³க³ஹணேனேவ சேத்த² யதா² காமானம் படிச்சஸமுப்பன்னதா விபா⁴விதா, ஏவம் காமவத்து²னோபீதி உப⁴யேஸம்பி அனிச்சதா து³க்க²தா அனத்ததா ச விபா⁴விதாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். மது⁴ரபா⁴வந்தி இமினா காமஸன்னிஸ்ஸிதம் ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘யம் கோ², பி⁴க்க²வே, இமே பஞ்ச காமகு³ணே படிச்ச உப்பஜ்ஜதி ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸம், அயம் காமானம் அஸ்ஸாதோ³’’தி (ம. நி. 1.166) ஹி வுத்தம். அமது⁴ரபா⁴வந்தி இமினா பன காமஹேதுகம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் த³ஸ்ஸேதி.

ப²ஸ்ஸாயதனானந்தி ச²த்³வாரிகஸ்ஸ ப²ஸ்ஸஸ்ஸ காரணபூ⁴தானம் சக்கா²தி³ஆயதனானம். தேனாஹ ‘‘சக்கா²தீ³னம் சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸாதி³காரணான’’ந்தி. புனப்³ப⁴வகரணம் புனோப⁴வோ உத்தரபத³லோபேன, மனோ-ஸத்³த³ஸ்ஸ விய ச புரிமபத³ஸ்ஸ ஓகாரந்ததா த³ட்ட²ப்³பா³. புனோப⁴வோ ஸீலமேதேஸந்தி போனோப⁴விகா. அத² வா ஸீலத்தே²ன இகஸத்³தே³ன க³மிதத்த²த்தா கிரியாவாசகஸத்³த³ஸ்ஸ அத³ஸ்ஸனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் யதா² அபூபப⁴க்க²னஸீலோ ஆபூபிகோ. அத² வா புனப்³ப⁴வம் தே³ந்தி, புனப்³ப⁴வாய ஸம்வத்தந்தி, புனப்புனப்³ப⁴வே நிப்³ப³த்தேந்தீதி போனோப⁴விகா. ‘‘தத்³தி⁴தா’’தி ஹி ப³ஹுவசனனித்³தே³ஸா விசித்தத்தா வா தத்³தி⁴தானம் அபி⁴தா⁴னலக்க²ணத்தா வா ‘‘புனப்³ப⁴வம் தே³ந்தீ’’திஆதீ³ஸுபி அத்தே²ஸு போனோப⁴விகஸத்³த³ஸித்³தி⁴ த³ட்ட²ப்³பா³.

விஸம்யோஜேந்தி படிபன்னம் புக்³க³லம் காமயோகா³தி³தோ வியோஜேந்தீதி விஸம்யோகா³, அஸுப⁴ஜ்ஜா²னாதீ³னி விஸம்யோஜனகாரணானி. தேனாஹ ‘‘விஸம்யோகா³தி விஸம்யோஜனகாரணானீ’’திஆதி³.

யோக³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

ப⁴ண்ட³கா³மவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.