(16) 1. இந்த்³ரியவக்³கோ³

1-5. இந்த்³ரியஸுத்தாதி³வண்ணனா

151-155. சதுத்த²ஸ்ஸ பட²மாதீ³னி உத்தானானேவ.

இந்த்³ரியஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

6-8. கப்பஸுத்தாதி³வண்ணனா

156-158. ச²ட்டே² ஸம்வட்டனம் வினஸ்ஸனம் ஸம்வட்டோ, ஸம்வட்டதோ உத்³த⁴ம் ததா² டா²யீ ஸம்வட்டட்டா²யீ. விவட்டனம் நிப்³ப³த்தனம், வட்³ட⁴னம் வா விவட்டோ. ‘‘தேஜோஸம்வட்டோ, ஆபோஸம்வட்டோ, வாயோஸம்வட்டோதி ஏவம் ஸம்வட்டஸீமானுக்கமேன ஸம்வட்டேஸு வத்தப்³பே³ஸு ததா² அவத்வா ஆபோஸம்வட்டோ, தேஜோஸம்வட்டோ, வாயோஸம்வட்டோதி வசனம் ஸம்வட்டமஹாபூ⁴ததே³ஸனானுபுப்³பி³யா’’தி கேசி. ‘‘பா⁴வீஸம்வட்டானுபுப்³பி³யா’’தி அபரே. ஆபேன ஸம்வட்டோ ஆபோஸம்வட்டோ. ஸம்வட்டஸீமாதி ஸம்வட்டனமரியாதா³. ஸம்வட்டதீதி வினஸ்ஸதி. ஸதா³தி ஸப்³ப³காலம், தீஸுபி ஸம்வட்டகாலேஸூதி அத்தோ². ஏகம் பு³த்³த⁴க்கே²த்தம் வினஸ்ஸதீதி ஏத்த² பு³த்³த⁴க்கே²த்தம் நாம திவித⁴ம் ஹோதி ஜாதிக்கே²த்தம், ஆணாக்கே²த்தம், விஸயக்கே²த்தஞ்ச.

தத்த² ஜாதிக்கே²த்தம் த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளபரியந்தம் ஹோதி, ததா²க³தஸ்ஸ படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணாதீ³ஸு கம்பதி. ஆணாக்கே²த்தம் கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளபரியந்தம், யத்த² ரதனஸுத்தம் (கு². பா. 6.1 ஆத³யோ; ஸு. நி. 224 ஆத³யோ) க²ந்த⁴பரித்தம் (அ. நி. 4.67; சூளவ. 251) த⁴ஜக்³க³பரித்தம் (ஸம். நி. 1.249) ஆடானாடியபரித்தம் (தீ³. நி. 3.277-278) மோரபரித்தந்தி (ஜா. 1.2.17-18) இமேஸம் பரித்தானம் ஆனுபா⁴வோ வத்ததி. விஸயக்கே²த்தம் அனந்தாபரிமாணம், யம் ‘‘யாவதா வா பனாகங்கே²ய்யா’’தி (அ. நி. 3.81) வுத்தம். தத்த² யம் யம் ததா²க³தோ ஆகங்க²தி, தம் தம் ஜானாதி. ஏவமேதேஸு தீஸு பு³த்³த⁴க்கே²த்தேஸு ஏகம் ஆணாக்கே²த்தம் வினஸ்ஸதி, தஸ்மிம் பன வினஸ்ஸந்தே ஜாதிக்கே²த்தம் வினட்ட²மேவ ஹோதி, வினஸ்ஸந்தஞ்ச ஏகதோவ வினஸ்ஸதி, ஸண்ட²ஹந்தஞ்ச ஏகதோவ ஸண்ட²ஹதி. ஸேஸமேத்த² விஸுத்³தி⁴மக்³க³ஸம்வண்ணனாஸு (விஸுத்³தி⁴. மஹாடீ. 2.404) வுத்தனயேனேவ க³ஹேதப்³ப³ம். ஸத்தமட்ட²மானி உத்தானத்தா²னேவ.

கப்பஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

9. பி⁴க்கு²னீஸுத்தவண்ணனா

159. நவமே ஏவம் பவத்தம் பச்சுப்பன்னதண்ஹம் நிஸ்ஸாயாதி ‘‘குதா³ஸ்ஸு நாமாஹம்பி ஆஸவானம் க²யா’’திஆதி³னா நயேன அனுத்தரே விமோக்கே² பிஹம் உப்பாதே³ந்தஸ்ஸ உப்பன்னதண்ஹம் நிஸ்ஸாய. கத²ம் பன லோகுத்தரத⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ஆஸா உப்பஜ்ஜதீதி? ந கோ² பனேதம் ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், ந ஆரம்மணகரணவஸேன தத்த² பிஹா பவத்ததி அவிஸயத்தா புக்³க³லஸ்ஸ ச அனதி⁴க³தபா⁴வதோ. அனுஸ்ஸவூபலத்³தே⁴ பன அனுத்தரவிமோக்கே² உத்³தி³ஸ்ஸ பிஹம் உப்பாதே³ந்தோ தத்த² பிஹம் உப்பாதே³தி நாம. நாகட்³ட⁴தீதி கம்மபத²பா⁴வம் அப்பத்ததாய படிஸந்தி⁴ம் ந தே³தி. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

பி⁴க்கு²னீஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

10. ஸுக³தவினயஸுத்தவண்ணனா

160. த³ஸமே வளஞ்ஜேந்தீதி ஸஜ்ஜா²யந்தி சேவ வாசுக்³க³தம் கரோந்தா தா⁴ரேந்தி ச. அவிக³ததண்ஹதாய தம் தம் பரிக்கா²ரஜாதம் ப³ஹும்பி ஆதி³யந்தீதி ப³ஹுலா, தே ஏவ பா³ஹுலிகா யதா² ‘‘வேனயிகோ’’தி (ம. நி. 1.246; அ. நி. 8.11; பாரா. 8). தே பன யஸ்மா பச்சயப³ஹுலபா⁴வா யுத்தப்பயுத்தா நாம ஹோந்தி, தஸ்மா ஆஹ ‘‘பச்சயபா³ஹுல்லாய படிபன்னா’’தி. ஸிதி²லம் க³ண்ஹந்தீதி ஸாத²லிகா, ஸிக்கா²ய ஆத³ரகா³ரவாபா⁴வேன ஸிதி²லம் அத³ள்ஹம் க³ண்ஹந்தீதி அத்தோ². ஸிதி²லந்தி ச பா⁴வனபும்ஸகனித்³தே³ஸோ, ஸிதி²ல-ஸத்³தே³ன வா ஸமானத்த²ஸ்ஸ ஸாத²லஸத்³த³ஸ்ஸ வஸேன ஸாத²லிகாதி பத³ஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³. அவக³மனதோதி அதோ⁴க³மனதோ, ஓரம்பா⁴கி³யபா⁴வதோதி அத்தோ². நிப்³பீ³ரியாதி உஜ்ஜி²துஸ்ஸாஹா தத³தி⁴க³மாய ஆரம்ப⁴ம்பி அகுருமானா.

ஸுக³தவினயஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

இந்த்³ரியவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.