1. பா³லவக்³கோ³

1. ப⁴யஸுத்தவண்ணனா

1. திகனிபாதஸ்ஸ பட²மே ப⁴யந்தி பீ⁴தி சேதஸோ ப்³யதோ⁴தி ஆஹ ‘‘சித்துத்ராஸோ’’தி. உபத்³த³வோதி அந்தராயோ. தஸ்ஸ பன விக்கே²பகாரணத்தா வுத்தம் ‘‘அனேகக்³க³தாகாரோ’’தி. உபஸக்³கோ³தி உபஸஜ்ஜனம், தே³வதோபபீளாதி³னா அப்படிகாரவிகா⁴தாபத்தி. ஸா பன யஸ்மா படிகாராபா⁴வேன விஹஞ்ஞமானஸ்ஸ கிஞ்சி காதும் அஸமத்த²ஸ்ஸ ஓஸீத³னகாரணம், தஸ்மா வுத்தம் ‘‘தத்த² தத்த² லக்³க³னாகாரோ’’தி. யதா²வுத்தே தி³வஸே அனாக³ச்ச²ந்தேஸூதி வஞ்சேத்வா ஆக³ந்தும் நியமிததி³வஸே அனாக³ச்ச²ந்தேஸு. த்³வாரே அக்³கி³ம் த³த்வாதி ப³ஹி அனிக்க²மனத்தா²ய த்³வாரே அக்³கி³ம் த³த்வா.

நளேஹி ச²ன்னபடிச்ச²ன்னாதி நளேஹி திணச்ச²த³னஸங்கே²பேன உபரி சா²தே³த்வா தேஹியேவ தா³ருகுடிகனியாமேன பரிதோபி சா²தி³தா. ஏஸேவ நயோதி இமினா திணேஹி ச²ன்னதம் ஸேஸஸம்பா⁴ரானம் ருக்க²மயதஞ்ச அதிதி³ஸதி.

வித⁴வபுத்தேதி அந்தபா⁴வோபலக்க²ணம். தே ஹி நிப்பிதிகா அவினீதா அஸம்யதா யம் கிஞ்சி காரினோ. ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவ.

ப⁴யஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. லக்க²ணஸுத்தவண்ணனா

2. து³தியே லக்கீ²யதி பா³லோ அயந்தி ஞாயதி ஏதேனாதி லக்க²ணம், கம்மம் லக்க²ணமேதஸ்ஸாதி கம்மலக்க²ணோதி ஆஹ ‘‘காயத்³வாராதி³பவத்தம் கம்ம’’ந்திஆதி³. அபதீ³யந்தி தோ³ஸா ஏதேன ரக்கீ²யந்தி, லூயந்தி சி²ஜ்ஜந்தி வாதி அபதா³னம், ஸத்தானம் ஸம்மா, மிச்சா² வா பவத்தப்பயோகோ³. தேன ஸோப⁴தீதி அபதா³னஸோப⁴னீ. தேனாஹ ‘‘பஞ்ஞா நாமா’’திஆதி³. அத்தனோ சரிதேனேவாதி அத்தனோ சரியாய ஏவ. ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவ.

லக்க²ணஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3-4. சிந்தீஸுத்தாதி³வண்ணனா

3-4. ததியே ஏதேஹீதி து³ச்சிந்திதசிந்திதாதீ³ஹி. ஏதேன லக்க²ணஸத்³த³ஸ்ஸ ஸரணத்த²தமாஹ. தானேவாதி லக்க²ணானி ஏவ. அஸ்ஸாதி பா³லஸ்ஸ. பா³லோ அயந்தி நிமீயதி ஸஞ்ஜானீயதி ஏதேஹீதி பா³லனிமித்தானி. அபதா³னம் வுச்சதி, விக்²யாதம் கம்மம், து³ச்சிந்திதசிந்திதாதீ³னி ச பா³லே விக்²யாதானி அஸாதா⁴ரணபா⁴வேன. தஸ்மா ‘‘பா³லஸ்ஸ அபதா³னானீ’’தி. அபி⁴ஜ்ஜா²தீ³ஹி து³ட்ட²ம் தூ³ஸிதம் சிந்திதம் து³ச்சிந்திதம், தம் சிந்தேதீதி து³ச்சிந்திதசிந்தீ. லோபா⁴தீ³ஹி து³ட்ட²ம் பா⁴ஸிதம் முஸாவாதா³தி³ம் பா⁴ஸதீதி து³ப்³பா⁴ஸிதபா⁴ஸீ. தேஸம்யேவ வஸேன கத்தப்³ப³தோ து³க்கடகம்மம் பாணாதிபாதாதி³ம் கரோதீதி து³க்கடகம்மகாரீ. தேனாஹ ‘‘சிந்தயந்தோ’’திஆதி³. வுத்தானுஸாரேனாதி ‘‘பா³லோ அய’’ந்திஆதி³னா வுத்தஸ்ஸ அத்த²வசனஸ்ஸ ‘‘பண்டி³தோ அயந்தி ஏதேஹி லக்கீ²யதீ’’திஆதி³னா அனுஸ்ஸரணேன. மனோஸுசரிதாதீ³னம் வஸேனாதி ‘‘சிந்தயந்தோ அனபி⁴ஜ்ஜா²ப்³யாபாத³ஸம்மாத³ஸ்ஸனவஸேன ஸுசிந்திதமேவ சிந்தேதீ’’திஆதி³னா மனோஸுசரிதாதீ³னம் திண்ணம் ஸுசரிதானம் வஸேன யோஜேதப்³பா³னி. சதுத்த²ம் வுத்தனயத்தா உத்தானத்த²மேவ.

சிந்தீஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

5-10. அயோனிஸோஸுத்தாதி³வண்ணனா

5-10. பஞ்சமே கதி நு கோ² அனுஸ்ஸதிட்டா²னானீதிஆதி³ ச²க்கே ஆவி ப⁴விஸ்ஸதீதி. ஏவம் சிந்திதந்தி அயோனிஸோ சிந்திதம். அபஞ்ஹமேவ பஞ்ஹந்தி கதே²ஸீதி அபஞ்ஹமேவ பஞ்ஹோ அயந்தி மஞ்ஞமானோ விஸ்ஸஜ்ஜேஸி. த³ஸவித⁴ம் ப்³யஞ்ஜனபு³த்³தி⁴ம் அபரிஹாபேத்வாதி –

‘‘ஸிதி²லம் த⁴னிதஞ்ச தீ³க⁴ரஸ்ஸம், க³ருகம் லஹுகஞ்ச நிக்³க³ஹீதம்;

ஸம்ப³ந்த⁴ம் வவத்தி²தம் விமுத்தம், த³ஸதா⁴ ப்³யஞ்ஜனபு³த்³தி⁴யா பபே⁴தோ³’’தி. (தீ³. நி. அட்ட². 1.190; ம. நி. அட்ட². 2.291; பரி. அட்ட². 485; வி. ஸங்க³. அட்ட². 252) –

ஏவம் வுத்தம் த³ஸவித⁴ம் ப்³யஞ்ஜனபு³த்³தி⁴ம் அபரிஹாபேத்வா.

தத்த² டா²னகரணானி ஸிதி²லானி கத்வா உச்சாரேதப்³ப³ம் அக்க²ரம் ஸிதி²லம், தானியேவ த⁴னிதானி அஸிதி²லானி கத்வா உச்சாரேதப்³ப³ம் அக்க²ரம் த⁴னிதம். த்³விமத்தகாலம் தீ³க⁴ம், ஏகமத்தகாலம் ரஸ்ஸம். க³ருகந்தி தீ³க⁴மேவ, யம் வா ‘‘ஆயஸ்மதோ பு³த்³த⁴ரக்கி²தத்தே²ரஸ்ஸா’’தி ஸம்யோக³பரம் கத்வா வுச்சதி, லஹுகந்தி ரஸ்ஸமேவ, யம் வா ‘‘ஆயஸ்மதோ பு³த்³த⁴ரக்கி²ததே²ரஸ்ஸா’’தி ஏவம் விஸம்யோக³பரம் கத்வா வுச்சதி. நிக்³க³ஹீதந்தி யம் கரணானி நிக்³க³ஹேத்வா அவிஸ்ஸஜ்ஜேத்வா அவிவடேன முகே²ன ஸானுனாஸிகம் கத்வா வத்தப்³ப³ம். ஸம்ப³ந்த⁴ந்தி யம் பரபதே³ன ஸம்ப³ந்தி⁴த்வா ‘‘துண்ஹஸ்ஸா’’தி வுச்சதி. வவத்தி²தந்தி யம் பரபதே³ன அஸம்ப³ந்த⁴ம் கத்வா விச்சி²ந்தி³த்வா ‘‘துண்ஹீ அஸ்ஸா’’தி வுச்சதி. விமுத்தந்தி யம் கரணானி அனிக்³க³ஹேத்வா விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா விவடேன முகே²ன ஸானுனாஸிகம் அகத்வா வுச்சதி. த³ஸதா⁴ ப்³யஞ்ஜனபு³த்³தி⁴யா பபே⁴தோ³தி ஏவம் ஸிதி²லாதி³வஸேன ப்³யஞ்ஜனபு³த்³தி⁴யா அக்க²ருப்பாத³கசித்தஸ்ஸ த³ஸப்பகாரேன பபே⁴தோ³. ஸப்³பா³னி ஹி அக்க²ரானி சித்தஸமுட்டா²னானி யதா²தி⁴ப்பேதத்த²ப்³யஞ்ஜனதோ ப்³யஞ்ஜனானி ச.

‘‘அட்டா²னம் கோ² ஏதம், ஆவுஸோ ஸாரிபுத்தா’’திஆதி³ பஞ்சகே ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. ‘‘கதி நு கோ², ஆனந்த³, அனுஸ்ஸதிட்டா²னானீ’’திஆதி³ பன ச²க்கே ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. ச²ட்டா²தீ³ஸு நத்தி² வத்தப்³ப³ம்.

அயோனிஸோஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

பா³லவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.