.நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ.

அங்கு³த்தரனிகாயே

த³ஸகனிபாத-டீகா

1. பட²மபண்ணாஸகம்

1. ஆனிஸம்ஸவக்³கோ³

1. கிமத்தி²யஸுத்தவண்ணனா

1. த³ஸகனிபாதஸ்ஸ பட²மே அவிப்படிஸாரத்தா²னீதி அவிப்படிஸாரப்பயோஜனானி. அவிப்படிஸாரானிஸம்ஸானீதி அவிப்படிஸாருத³யானி. ஏதேன அவிப்படிஸாரோ நாம ஸீலஸ்ஸ உத³யமத்தம், ஸம்வத்³தி⁴தஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ சா²யாபுப்ப²ஸதி³ஸம், அஞ்ஞோ ஏவ பனானேன நிப்பா²தே³தப்³போ³ ஸமாதி⁴ஆதி³கு³ணோதி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘யாவ மக்³கா³மக்³க³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴, தாவ தருணவிபஸ்ஸனா’’தி ஹி வசனதோ உபக்கிலேஸவிமுத்தஉத³யப்³ப³யஞாணதோ பரம் அயஞ்ச விபஸ்ஸனா விரஜ்ஜதி யோகா³வசரோ விரத்தோ புரிஸோ விய ப⁴ரியாய ஸங்கா²ரதோ ஏதேனாதி விராகோ³.

கிமத்தி²யஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2-5. சேதனாகரணீயஸுத்தாதி³வண்ணனா

2-5. து³தியே ஸம்ஸாரமஹோக⁴ஸ்ஸ பரதீரபா⁴வதோ யோ நம் அதி⁴க³ச்ச²தி, தம் பாரேதி க³மேதீதி பாரம், நிப்³பா³னம். தப்³பி³தூ³ரதாய நத்தி² ஏத்த² பாரந்தி அபாரம், ஸம்ஸாரோ. தேனாஹ ‘‘ஓரிமதீரபூ⁴தா தேபூ⁴மகவட்டா’’திஆதி³. ததியாதீ³ஸு நத்தி² வத்தப்³ப³ம்.

சேதனாகரணீயஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

6. ஸமாதி⁴ஸுத்தவண்ணனா

6. ச²ட்டே² ஸந்தம் ஸந்தந்தி அப்பேத்வா நிஸின்னஸ்ஸாதிஆதீ³ஸு ஸந்தம் ஸந்தம் பணீதம் பணீதந்திஆதீ³னி வத³தி. இமினா பன ஆகாரேன தம் படிவிஜ்ஜி²த்வா தத்த² சித்தம் உபஸம்ஹரதோ ப²லஸமாபத்திஸங்கா²தோ சித்துப்பாதோ³ ததா² பவத்ததீதி வேதி³தப்³போ³. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவ.

ஸமாதி⁴ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஆனிஸம்ஸவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. நாத²வக்³கோ³

1-4. ஸேனாஸனஸுத்தாதி³வண்ணனா

11-14. து³தியஸ்ஸ பட²மே நாதிதூ³ரந்தி கோ³சரட்டா²னதோ அட்³ட⁴கா³வுததோ ஓரபா⁴க³தாய நாதிதூ³ரம். நாச்சாஸன்னந்தி பச்சி²மேன பமாணேன கோ³சரட்டா²னதோ பஞ்சத⁴னுஸதிகதாய ந அதிஆஸன்னம். தாய ச பன நாதிதூ³ரனாச்சாஸன்னதாய கோ³சரட்டா²னபடிபரிஸ்ஸயாதி³ரஹிதமக்³க³தாய ச க³மனஸ்ஸ ச ஆக³மனஸ்ஸ ச யுத்தரூபத்தா க³மனாக³மனஸம்பன்னம். தி³வஸபா⁴கே³ மஹாஜனஸம்கிண்ணதாபா⁴வேன தி³வா அப்பாகிண்ணம். அபா⁴வத்தோ² ஹி அயம் அப்ப-ஸத்³தோ³ ‘‘அப்பிச்சோ²’’திஆதீ³ஸு விய. ரத்தியம் மனுஸ்ஸஸத்³தா³பா⁴வேன ரத்திம் அப்பஸத்³த³ம். ஸப்³ப³தா³பி ஜனஸன்னிபாதனிக்³கோ⁴ஸாபா⁴வேன அப்பனிக்³கோ⁴ஸம்.

அப்பகஸிரேனாதி அகஸிரேன ஸுகே²னேவ. ஸீலாதி³கு³ணானம் தி²ரபா⁴வப்பத்தியா தே²ரா. ஸுத்தகே³ய்யாதி³ ப³ஹு ஸுதம் ஏதேஸந்தி ப³ஹுஸ்ஸுதா. தமுக்³க³ஹதா⁴ரணேன ஸம்மதே³வ க³ரூனம் ஸந்திகே ஆக³மிதபா⁴வேன ச ஆக³தோ பரியத்தித⁴ம்மஸங்கா²தோ ஆக³மோ ஏதேஸந்தி ஆக³தாக³மா. ஸுத்தாபி⁴த⁴ம்மஸங்கா²தஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ தா⁴ரணேன த⁴ம்மத⁴ரா. வினயஸ்ஸ தா⁴ரணேன வினயத⁴ரா. தேஸம் த⁴ம்மவினயானம் மாதிகாய தா⁴ரணேன மாதிகாத⁴ரா. தத்த² தத்த² த⁴ம்மபரிபுச்சா²ய பரிபுச்ச²தி. அத்த²பரிபுச்சா²ய பரிபஞ்ஹதி வீமம்ஸதி விசாரேதி. இத³ம், ப⁴ந்தே, கத²ம், இமஸ்ஸ கோ அத்தோ²தி பரிபுச்சா²பரிபஞ்ஹாகாரத³ஸ்ஸனம். அவிவடஞ்சேவ பாளியா அத்த²ம் பதே³ஸந்தரபாளித³ஸ்ஸனேன ஆக³மதோ விவரந்தி. அனுத்தானீகதஞ்ச யுத்திவிபா⁴வனேன உத்தானிம் கரோந்தி. கங்கா²டா²னியேஸு த⁴ம்மேஸு ஸம்ஸயுப்பத்தியா ஹேதுதாய க³ண்டி²ட்டா²னபூ⁴தேஸு பாளிப்பதே³ஸேஸு யாதா²வதோ வினிச்ச²யப்பதா³னேன கங்க²ம் படிவினோதே³ந்தி.

ஏத்த² ச நாதிதூ³ரம் நாச்சாஸன்னம் க³மனாக³மனஸம்பன்னந்தி ஏகம் அங்க³ம், தி³வா அப்பாகிண்ணம், ரத்திம் அப்பஸத்³த³ம், அப்பனிக்³கோ⁴ஸந்தி ஏகம், அப்பட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸந்தி ஏகம், தஸ்மிம் கோ² பன ஸேனாஸனே விஹரந்தஸ்ஸ…பே… பரிக்கா²ராதி ஏகம், தஸ்மிம் கோ² பன ஸேனாஸனே தே²ரா…பே… கங்க²ம் படிவினோதே³ந்தீதி ஏகம். ஏவம் பஞ்ச அங்கா³னி வேதி³தப்³பா³னி. து³தியாதீ³னி உத்தானத்தா²னி.

ஸேனாஸனஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

5-6. அப்பமாத³ஸுத்தாதி³வண்ணனா

15-16. பஞ்சமே காராபகஅப்பமாதோ³ நாம ‘‘இமே அகுஸலா த⁴ம்மா பஹாதப்³பா³, இமே குஸலா த⁴ம்மா உபஸம்பாதே³தப்³பா³’’தி தம்தம்பரிவஜ்ஜேதப்³ப³வஜ்ஜனஸம்பாதே³தப்³ப³ஸம்பாத³னவஸேன பவத்தோ அப்பமாதோ³. ஏஸாதி அப்பமாதோ³. லோகியோவ ந லோகுத்தரோ. அயஞ்சாதி ச ஏஸாதி ச அப்பமாத³மேவ வத³தி. தேஸந்தி சாதுபூ⁴மகத⁴ம்மானம். படிலாப⁴கத்தேனாதி படிலாபா⁴பனகத்தேன.

ஜங்க³லானந்தி ஜங்க³லசாரீனம். ஜங்க³ல-ஸத்³தோ³ சேத்த² க²ரபா⁴வஸாமஞ்ஞேன பத²வீபரியாயோ, ந அனுபட்டா²னவிதூ³ரதே³ஸவாசீ. தேனாஹ ‘‘பத²வீதலசாரீன’’ந்தி. பதா³னம் வுச்சமானத்தா ‘‘ஸபாத³கபாணான’’ந்தி விஸேஸேத்வா வுத்தம். ஸமோதா⁴னந்தி அந்தோக³த⁴பா⁴வம். தேனாஹ ‘‘ஓதா⁴னம் பக்கே²ப’’ந்தி. ‘‘உபக்கே²ப’’ந்திபி பட²ந்தி, உபனேத்வா பக்கி²பிதப்³ப³ந்தி அத்தோ². வஸ்ஸிகாய புப்ப²ம் வஸ்ஸிகம் யதா² ‘‘ஆமலகியா ப²லம் ஆமலக’’ந்தி. மஹாதலஸ்மிந்தி உபரிபாஸாதே³. ச²ட்ட²ம் உத்தானமேவ.

அப்பமாத³ஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

7-8. பட²மனாத²ஸுத்தாதி³வண்ணனா

17-18. ஸத்தமே யேஹி ஸீலாதீ³ஹி ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² த⁴ம்மஸரணதாய த⁴ம்மேனேவ நாத²தி ஆஸீஸதி அபி⁴ப⁴வதீதி நாதோ² வுச்சதி, தே தஸ்ஸ நாத²பா⁴வகரா த⁴ம்மா நாத²கரணாதி வுத்தாதி ஆஹ ‘‘அத்தனோ ஸனாத²பா⁴வகரா பதிட்ட²கராதி அத்தோ²’’தி. தத்த² அத்தனோ பதிட்ட²கராதி யஸ்ஸ நாத²பா⁴வகரா, தஸ்ஸ அத்தனோ பதிட்டா²விதா⁴யினோ. அப்பதிட்டோ² அனாதோ², ஸப்பதிட்டோ² ஸனாதோ²தி பதிட்ட²த்தோ² நாத²-ஸத்³தோ³. கல்யாணகு³ணயோக³தோ கல்யாணாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸீலாதி³கு³ணஸம்பன்னா’’தி ஆஹ. மிஜ்ஜனலக்க²ணா மேத்தா ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி மித்தோ. ஸோ வுத்தனயேன கல்யாணோ அஸ்ஸ அத்தீ²தி தஸ்ஸ அத்தி²தாமத்தம் கல்யாணமித்தபதே³ன வுத்தம். அஸ்ஸ தேன ஸப்³ப³காலம் அவிஜஹிதவாஸோதி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கல்யாணஸஹாயோ’’தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘தேவஸ்ஸா’’தி. தே ஏவ கல்யாணமித்தா அஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ. ஸஹ அயனதோதி ஸஹ பவத்தனதோ. அஸமோதா⁴னே சித்தேன, ஸமோதா⁴னே பன சித்தேன சேவ காயேன ச ஸம்பவங்கோ. ஸுக²ம் வசோ ஏதஸ்மிம் அனுகூலகா³ஹிம்ஹி ஆத³ரகா³ரவவதி புக்³க³லேதி ஸுவசோ. தேனாஹ ‘‘ஸுகே²ன வத்தப்³போ³’’திஆதி³. க²மோதி க²ந்தோ. தமேவஸ்ஸ க²மபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கா³ள்ஹேனா’’திஆதி³ வுத்தம். வாமதோதி மிச்சா², அயோனிஸோ வா க³ண்ஹாதி. படிப்ப²ரதீதி படாணிகபா⁴வேன திட்ட²தி. பத³க்கி²ணம் க³ண்ஹாதீதி ஸம்மா, யோனிஸோ வா க³ண்ஹாதி.

உச்சாவசானீதி விபுலகு²த்³த³கானி. தத்ருபக³மனியாயாதி தத்ர தத்ர மஹந்தே கு²த்³த³கே ச கம்மே ஸாத⁴னவஸேன உபாயேன உபக³ச்ச²ந்தியா, தஸ்ஸ தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ நிப்பா²த³னே ஸமத்தா²யாதி அத்தோ². தத்ருபாயாயாதி வா தத்ர தத்ர கம்மே ஸாதே⁴தப்³பே³ உபாயபூ⁴தாய.

த⁴ம்மே அஸ்ஸ காமோதி த⁴ம்மகாமோதி ப்³யதி⁴கரணானம்பி பா³ஹிரத்தோ² ஸமாஸோ ஹோதீதி கத்வா வுத்தம். காமேதப்³ப³தோ வா பியாயிதப்³ப³தோ காமோ, த⁴ம்மோ. த⁴ம்மோ காமோ அஸ்ஸாதி த⁴ம்மகாமோ. த⁴ம்மோதி பரியத்தித⁴ம்மோ அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘தேபிடகம் பு³த்³த⁴வசனம் பியாயதீதி அத்தோ²’’தி. ஸமுதா³ஹரணம் கத²னம் ஸமுதா³ஹாரோ, பியோ ஸமுதா³ஹாரோ ஏதஸ்ஸாதி பியஸமுதா³ஹாரோ. ஸயஞ்சாதி ஏத்த² ச-ஸத்³தே³ன ‘‘ஸக்கச்ச’’ந்தி பத³ம் அனுகட்³ட⁴தி. தேன ஸயஞ்ச ஸக்கச்சம் தே³ஸேதுகாமோ ஹோதீதி யோஜனா. அபி⁴த⁴ம்மோ ஸத்த பகரணானி ‘‘அதி⁴கோ அபி⁴விஸிட்டோ² ச பரியத்தித⁴ம்மோ’’தி கத்வா. வினயோ உப⁴தோவிப⁴ங்கா³ வினயனதோ காயவாசானம். அபி⁴வினயோ க²ந்த⁴கபரிவாரா விஸேஸதோ ஆபி⁴ஸமாசாரிகத⁴ம்மகித்தனதோ. ஆபி⁴ஸமாசாரிகத⁴ம்மபாரிபூரிவஸேனேவ ஹி ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியகத⁴ம்மபாரிபூரீ. த⁴ம்மோ ஏவ பிடகத்³வயஸ்ஸபி பரியத்தித⁴ம்மபா⁴வதோ. மக்³க³ப²லானி அபி⁴த⁴ம்மோ ‘‘நிப்³பா³னத⁴ம்மஸ்ஸ அபி⁴முகோ²’’தி கத்வா. கிலேஸவூபஸமகரணம் புப்³ப³பா⁴கி³யா திஸ்ஸோ ஸிக்கா² ஸங்கே²பதோ விவட்டனிஸ்ஸிதோ ஸமதோ² விபஸ்ஸனா ச. உளாரபாமோஜ்ஜோதி ப³லவபாமோஜ்ஜோ. காரணத்தே²தி நிமித்தத்தே². குஸலத⁴ம்மனிமித்தம் ஹிஸ்ஸ வீரியாரம்போ⁴. தேனாஹ ‘‘தேஸம் அதி⁴க³மத்தா²யா’’தி. குஸலேஸு த⁴ம்மேஸூதி வா நிப்பா²தே³தப்³பே³ பு⁴ம்மம் யதா² ‘‘சேதஸோ அவூபஸமே அயோனிஸோமனஸிகாரபத³ட்டா²ன’’ந்தி. அட்ட²மே நத்தி² வத்தப்³ப³ம்.

பட²மனாத²ஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

9. பட²மஅரியாவாஸஸுத்தவண்ணனா

19. நவமே அரியானம் ஏவ ஆவாஸாதி அரியாவாஸா அனரியானம் தாதி³ஸானம் அஸம்ப⁴வதோ. அரியாதி சேத்த² உக்கட்ட²னித்³தே³ஸேன கீ²ணாஸவா க³ஹிதா. தே ச யஸ்மா தேஹி ஸப்³ப³காலம் அவிஜஹிதவாஸா ஏவ, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘தே ஆவஸிம்ஸு ஆவஸந்தி ஆவஸிஸ்ஸந்தீ’’தி. தத்த² ஆவஸிம்ஸூதி நிஸ்ஸாய ஆவஸிம்ஸு. பஞ்சங்க³விப்பஹீனதாத³யோ ஹி அரியானம் அபஸ்ஸயா. தேஸு பஞ்சங்க³விப்பஹானபச்சேகஸச்சபனோத³னஏஸனாஓஸட்டா²னி, ‘‘ஸங்கா²யேகம் படிஸேவதி, அதி⁴வாஸேதி பரிவஜ்ஜேதி வினோதே³தீ’’தி (தீ³. நி. 3.308; ம. நி. 2.168; அ. நி. 10.20) வுத்தேஸு அபஸ்ஸேனேஸு வினோத³னஞ்ச மக்³க³கிச்சானேவ, இதரே மக்³கே³ன ச ஸமிஜ்ஜ²ந்தீதி.

பட²மஅரியாவாஸஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

10. து³தியஅரியாவாஸஸுத்தவண்ணனா

20. த³ஸமே கஸ்மா பன ப⁴க³வா குருஸு விஹரந்தோ இமம் ஸுத்தம் அபா⁴ஸீதி ஆஹ ‘‘யஸ்மா’’திஆதி³. குருரட்ட²ம் கிர ததா³ தன்னிவாஸிஸத்தானம் யோனிஸோமனஸிகாரவந்ததாதி³னா யேபு⁴ய்யேன ஸுப்படிபன்னதாய புப்³பே³ ச கதபுஞ்ஞதாப³லேன வா ததா³ உதுஆதி³ஸம்பத்தியுத்தமேவ அஹோஸி. கேசி பன ‘‘புப்³பே³ பவத்தகுருவத்தத⁴ம்மானுட்டா²னவாஸனாய உத்தரகுரு விய யேபு⁴ய்யேன உதுஆதி³ஸம்பன்னமேவ ஹோதி. ப⁴க³வதோ காலே ஸாதிஸயம் உதுஸப்பாயாதி³யுத்தம் ரட்ட²ம் அஹோஸீ’’தி வத³ந்தி. தத்த² பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²னியோ உபாஸகா உபாஸிகாயோ உதுபச்சயாதி³ஸம்பன்னத்தா தஸ்ஸ ரட்ட²ஸ்ஸ ஸப்பாயஉதுபச்சயஸேவனேன நிச்சம் கல்லஸரீரா கல்லசித்தா ச ஹோந்தி. தே சித்தஸரீரகல்லதாய அனுக்³க³ஹிதபஞ்ஞாப³லா க³ம்பீ⁴ரகத²ம் படிக்³க³ஹேதும் ஸமத்தா² படிச்சஸமுப்பாத³னிஸ்ஸிதானம் க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞானஞ்ச காரகா ஹோந்தி. தேனாஹ ‘‘குருரட்ட²வாஸினோ பி⁴க்கூ² க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞாகாரகா’’திஆதி³.

யுத்தப்பயுத்தாதி ஸதிபட்டா²னபா⁴வனாய யுத்தா சேவ பயுத்தா ச. தஸ்மிஞ்ஹி (தீ³. நி. அட்ட². 2.373; ம. நி. அட்ட². 1.106) ஜனபதே³ சதஸ்ஸோ பரிஸா பகதியாவ ஸதிபட்டா²னபா⁴வனானுயோக³மனுயுத்தா விஹரந்தி, அந்தமஸோ தா³ஸகம்மகரபரிஜனாபி ஸதிபட்டா²னப்படிஸம்யுத்தமேவ கத²ம் கதே²ந்தி. உத³கதித்த²ஸுத்தகந்தனட்டா²னாதீ³ஸுபி நிரத்த²ககதா² நாம நப்பவத்ததி. ஸசே காசி இத்தீ², ‘‘அம்ம, த்வம் கதரம் ஸதிபட்டா²னபா⁴வனம் மனஸி கரோஸீ’’தி புச்சி²தா ‘‘ந கிஞ்சீ’’தி வத³தி, தம் க³ரஹந்தி ‘‘தீ⁴ரத்து² தவ ஜீவிதம், ஜீவமானாபி த்வம் மதஸதி³ஸா’’தி. அத² நம் ‘‘மா தா³னி புன ஏவமகாஸீ’’தி ஓவதி³த்வா அஞ்ஞதரம் ஸதிபட்டா²னம் உக்³க³ண்ஹாபேந்தி. யா பன ‘‘அஹம் அஸுகம் ஸதிபட்டா²னம் நாம மனஸி கரோமீ’’தி வத³தி, தஸ்ஸா ‘‘ஸாது⁴ ஸாதூ⁴’’தி ஸாது⁴காரம் த³த்வா ‘‘தவ ஜீவிதம் ஸுஜீவிதம், த்வம் நாம மனுஸ்ஸத்தம் பத்தா, தவத்தா²ய ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ உப்பன்னோ’’திஆதீ³ஹி பஸம்ஸந்தி. ந கேவலஞ்சேத்த² மனுஸ்ஸஜாதிகாயேவ ஸதிபட்டா²னமனஸிகாரயுத்தா, தே நிஸ்ஸாய விஹரந்தா திரச்சா²னக³தாபி.

தத்ரித³ம் வத்து² – ஏகோ கிர நடகோ ஸுவபோதகம் க³ஹேத்வா ஸிக்கா²பேந்தோ விசரதி. ஸோ பி⁴க்கு²னிஉபஸ்ஸயம் உபனிஸ்ஸாய வஸித்வா க³மனகாலே ஸுவபோதகம் பமுஸ்ஸித்வா க³தோ. தம் ஸாமணேரியோ க³ஹேத்வா படிஜக்³கி³ம்ஸு, ‘‘பு³த்³த⁴ரக்கி²தோ’’தி சஸ்ஸ நாமம் அகம்ஸு. தம் ஏகதி³வஸம் புரதோ நிஸின்னம் தி³ஸ்வா மஹாதே²ரீ ஆஹ ‘‘பு³த்³த⁴ரக்கி²தா’’தி. கிம், அய்யோதி. அத்தி² தே கோசி பா⁴வனாமனஸிகாரோதி? நத்த²ய்யேதி. ஆவுஸோ, பப்³ப³ஜிதானம் ஸந்திகே வஸந்தேன நாம விஸ்ஸட்ட²அத்தபா⁴வேன ப⁴விதும் ந வட்டதி, கோசிதே³வ மனஸிகாரோ இச்சி²தப்³போ³, த்வம் பன அஞ்ஞம் ந ஸக்கி²ஸ்ஸஸி, ‘‘அட்டி² அட்டீ²’’தி ஸஜ்ஜா²யம் கரோஹீதி. ஸோ தே²ரியா ஓவாதே³ ட²த்வா ‘‘அட்டி² அட்டீ²’’தி ஸஜ்ஜா²யந்தோ சரதி.

தம் ஏகதி³வஸம் பாதோவ தோரணக்³கே³ நிஸீதி³த்வா பா³லாதபம் தபமானம் ஏகோ ஸகுணோ நக²பஞ்ஜரேன அக்³க³ஹேஸி. ஸோ ‘‘கிரி கிரீ’’தி ஸத்³த³மகாஸி. ஸாமணேரியோ ஸுத்வா, ‘‘அய்யே, பு³த்³த⁴ரக்கி²தோ ஸகுணேன க³ஹிதோ, மோசேம ந’’ந்தி லேட்³டு³ஆதீ³னி க³ஹேத்வா அனுப³ந்தி⁴த்வா மோசேஸும். தம் ஆனேத்வா புரதோ ட²பிதம் தே²ரீ ஆஹ, ‘‘பு³த்³த⁴ரக்கி²த, ஸகுணேன க³ஹிதகாலே கிம் சிந்தேஸீ’’தி. அய்யே, ந அஞ்ஞம் சிந்தேஸிம், ‘‘அட்டி²புஞ்ஜோவ அட்டி²புஞ்ஜம் க³ஹேத்வா க³ச்ச²தி, கதரஸ்மிம் டா²னே விப்பகிரிஸ்ஸதீ’’தி ஏவம், அய்யே, அட்டி²புஞ்ஜமேவ சிந்தேஸிந்தி. ஸாது⁴ ஸாது⁴, பு³த்³த⁴ரக்கி²த, அனாக³தே ப⁴வக்க²யஸ்ஸ தே பச்சயோ ப⁴விஸ்ஸதீதி. ஏவம் தத்த² திரச்சா²னக³தாபி ஸதிபட்டா²னமனஸிகாரயுத்தா.

தீ³க⁴னிகாயாதீ³ஸு மஹானிதா³னாதீ³னீதி தீ³க⁴னிகாயே மஹானிதா³னம் (தீ³. நி. 2.95 ஆத³யோ) ஸதிபட்டா²னம் (தீ³. நி. 2.372 ஆத³யோ) மஜ்ஜி²மனிகாயே ஸதிபட்டா²னம் (ம. நி. 1.105 ஆத³யோ) ஸாரோபமம் (ம. நி. 1.307 ஆத³யோ) ருக்கோ²பமம் ரட்ட²பாலம் மாக³ண்டி³யம் ஆனேஞ்ஜஸப்பாயந்தி (ம. நி. 3.66 ஆத³யோ) ஏவமாதீ³னி.

ஞாணாத³யோதி ஞாணஞ்சேவ தம்ஸம்பயுத்தத⁴ம்மா ச. தேனாஹ ‘‘ஞாணந்தி வுத்தே’’திஆதி³. ஞாணஸம்பயுத்தசித்தானி லப்³ப⁴ந்தி தேஹி வினா ஸம்பஜானதாய அஸம்ப⁴வதோ. மஹாசித்தானீதி அட்ட²பி மஹாகிரியசித்தானி லப்³ப⁴ந்தி ‘‘ஸததவிஹாரா’’தி வசனதோ ஞாணுப்பத்திபச்சயரஹிதகாலேபி பவத்திஜோதனதோ. த³ஸ சித்தானீதி அட்ட² மஹாகிரியசித்தானி ஹஸிதுப்பாத³வோட்ட²ப்³ப³னசித்தேஹி ஸத்³தி⁴ம் த³ஸ சித்தானி லப்³ப⁴ந்தி. அரஜ்ஜனாது³ஸ்ஸனவஸேன பவத்தி தேஸம்பி ஸாதா⁴ரணாதி. ‘‘உபேக்க²கோ விஹரதீ’’தி வசனதோ ச²ளங்கு³பேக்கா²வஸேன ஆக³தானம் இமேஸம் ஸததவிஹாரானம் ஸோமனஸ்ஸம் கத²ம் லப்³ப⁴தீதி ஆஹ ‘‘ஆஸேவனவஸேன லப்³ப⁴தீ’’தி. கிஞ்சாபி கீ²ணாஸவோ இட்டா²னிட்டே²பி ஆரம்மணே மஜ்ஜ²த்தோ விய ப³ஹுலம் உபேக்க²கோ விஹரதி அத்தனோ பரிஸுத்³த⁴பகதிபா⁴வாவிஜஹனதோ. கதா³சி பன ததா² சேதோபி⁴ஸங்கா²ராபா⁴வே யம் தம் ஸபா⁴வதோ இட்ட²ம் ஆரம்மணம், தத்த² யாதா²வஸபா⁴வக்³க³ஹணவஸேனபி அரஹதோ சித்தம் ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தம் ஹுத்வா பவத்ததேவ, தஞ்ச கோ² புப்³பா³ஸேவனவஸேன. தேன வுத்தம் ‘‘ஆஸேவனவஸேன லப்³ப⁴தீ’’தி. ஆரக்க²கிச்சம் ஸாதே⁴தி ஸதிவேபுல்லப்பத்தத்தா. சரதோதிஆதி³னா நிச்சஸமாதா³னம் த³ஸ்ஸேதி, தம் விக்கே²பாபா⁴வேன த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

பப்³ப³ஜ்ஜூபக³தாதி யம் கிஞ்சி பப்³ப³ஜ்ஜம் உபக³தா, ந ஸமிதபாபா. போ⁴வாதி³னோதி ஜாதிமத்தப்³ராஹ்மணே வத³தி. பாடேக்கஸச்சானீதி தேஹி தேஹி தி³ட்டி²க³திகேஹி பாடியேக்கம் க³ஹிதானி ‘‘இத³மேவ ஸச்ச’’ந்தி அபி⁴னிவிட்டா²னி தி³ட்டி²ஸச்சாதீ³னி. தானிபி ஹி ‘‘இத³மேவ ஸச்ச’’ந்தி க³ஹணம் உபாதா³ய ‘‘ஸச்சானீ’’தி வோஹரீயந்தி. தேனாஹ ‘‘இத³மேவா’’திஆதி³. நீஹடானீதி அத்தனோ ஸந்தானதோ நீஹரிதானி அபனீதானி. க³ஹிதக்³க³ஹணஸ்ஸாதி அரியமக்³கா³தி⁴க³மதோ புப்³பே³ க³ஹிதஸ்ஸ தி³ட்டி²க்³கா³ஹஸ்ஸ. விஸ்ஸட்ட²பா⁴வவேவசனானீதி அரியமக்³கே³ன ஸப்³ப³ஸோ பரிச்சாக³பா⁴வஸ்ஸ அதி⁴வசனானி.

நத்தி² ஏதாஸம் வயோ வேகல்லந்தி அவயாதி ஆஹ ‘‘அனூனா’’தி, அனவஸேஸோதி அத்தோ². ஏஸனாதி காமேஸனாத³யோ. மக்³க³ஸ்ஸ கிச்சனிப்ப²த்தி கதி²தா ராகா³தீ³னம் பஹீனபா⁴வதீ³பனதோ. பச்சவேக்க²ணப²லம் கதி²தந்தி பச்சவேக்க²ணமுகே²ன அரியப²லம் கதி²தம். அதி⁴க³தே ஹி அக்³க³ப²லே ஸப்³ப³ஸோ ராகா³தீ³னம் அனுப்பாத³த⁴ம்மதம் பஜானாதி, தஞ்ச பஜானனம் பச்சவேக்க²ணஞாணந்தி.

து³தியஅரியாவாஸஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

நாத²வக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

3. மஹாவக்³கோ³

1. ஸீஹனாத³ஸுத்தவண்ணனா

21. ததியஸ்ஸ பட²மே விஸமட்டா²னேஸூதி பபாதாதீ³ஸு விஸமட்டா²னேஸு. ‘‘அஞ்ஞேஹி அஸாதா⁴ரணானீ’’தி கஸ்மா வுத்தம், நனு சேதானி ஸாவகானம்பி ஏகச்சானம் உப்பஜ்ஜந்தீதி? காமம் உப்பஜ்ஜந்தி, யாதி³ஸானி பன பு³த்³தா⁴னம் டா²னாட்டா²னஞாணாதீ³னி, ந தாதி³ஸானி தத³ஞ்ஞேஸம் கதா³சிபி உப்பஜ்ஜந்தீதி அஞ்ஞேஹி அஸாதா⁴ரணானீதி. தேனாஹ ‘‘ததா²க³தஸ்ஸேவ ப³லானீ’’தி. இமமேவ ஹி யதா²வுத்தலேஸம் அபேக்கி²த்வா தத³பா⁴வதோ ஆஸயானுஸயஞாணாதீ³ஸு ஏவ அஸாதா⁴ரணஸமஞ்ஞா நிருள்ஹா. காமம் ஞாணப³லானம் ஞாணஸம்பா⁴ரோ விஸேஸபச்சயோ, புஞ்ஞஸம்பா⁴ரோபி பன நேஸம் பச்சயோ ஏவ. ஞாணஸம்பா⁴ரஸ்ஸபி வா புஞ்ஞஸம்பா⁴ரபா⁴வதோ ‘‘புஞ்ஞுஸ்ஸயஸம்பத்தியா ஆக³தானீ’’தி வுத்தம்.

பகதிஹத்தி²குலந்தி (ஸம். நி. டீ. 2.2.22) கி³ரிசரனதி³சரவனசராதி³ப்பபே⁴தா³ கோ³சரியகாலாவகனாமா ஸப்³பா³பி ப³லேன பாகதிகா ஹத்தி²ஜாதி. த³ஸன்னம் புரிஸானந்தி தா²மமஜ்ஜி²மானம் த³ஸன்னம் புரிஸானம். ஏகஸ்ஸ ததா²க³தஸ்ஸ காயப³லந்தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏகஸ்ஸாதி ச ததா² ஹேட்டா² கதா²யம் ஆக³தத்தா தே³ஸனாஸோதேன வுத்தம். நாராயனஸங்கா⁴தப³லந்தி ஏத்த² நாரா வுச்சந்தி ரஸ்மியோ. தா ப³ஹூ நானாவிதா⁴ இதோ உப்பஜ்ஜந்தீதி நாராயனம், வஜிரம், தஸ்மா நாராயனஸங்கா⁴தப³லந்தி வஜிரஸங்கா⁴தப³லந்தி அத்தோ². ஞாணப³லம் பன பாளியம் ஆக³தமேவ, ந காயப³லம் விய அட்ட²கதா²ருள்ஹமேவாதி அதி⁴ப்பாயோ.

ஸம்யுத்தகே (ஸம். நி. 2.33) ஆக³தானி தேஸத்ததி ஞாணானி, ஸத்தஸத்ததி ஞாணானீதி வுத்தம், தத்த² (விப⁴. மூலடீ. 760) பன நிதா³னவக்³கே³ ஸத்தஸத்ததி ஆக³தானி சதுசத்தாரீஸஞ்ச. தேஸத்ததி பன படிஸம்பி⁴தா³மக்³கே³ (படி. ம. 1.1) ஸுதமயாதீ³னி ஆக³தானி தி³ஸ்ஸந்தி, ந ஸம்யுத்தகே. அஞ்ஞானிபீதி ஏதேன ஞாணவத்து²விப⁴ங்கே³ (விப⁴. 751 ஆத³யோ) ஏககாதி³வஸேன வுத்தானி, அஞ்ஞத்த² ச ‘‘புப்³ப³ந்தே ஞாண’’ந்திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 1063) ப்³ரஹ்மஜாலாதீ³ஸு ச ‘‘தயித³ம் ததா²க³தோ பஜானாதி ‘இமானி தி³ட்டி²ட்டா²னானி ஏவம் க³ஹிதானீ’தி’’ஆதி³னா (தீ³. நி. 1.36) வுத்தானி அனேகானி ஞாணப்பபே⁴தா³னி ஸங்க³ண்ஹாதி. யாதா²வப்படிவேத⁴தோ ஸயஞ்ச அகம்பியம் புக்³க³லஞ்ச தம்ஸமங்கி³னம் நேய்யேஸு அதி⁴ப³லம் கரோதீதி ஆஹ ‘‘அகம்பியட்டே²ன உபத்த²ம்ப⁴னட்டே²ன சா’’தி.

உஸப⁴ஸ்ஸ இத³ந்தி ஆஸப⁴ம், ஸேட்ட²ட்டா²னம். ஸப்³ப³ஞ்ஞுதாபடிஜானனவஸேன அபி⁴முக²ம் க³ச்ச²ந்தி, அட்ட² வா பரிஸா உபஸங்கமந்தீதி ஆஸபா⁴, புப்³ப³பு³த்³தா⁴. இத³ம் பனாதி பு³த்³தா⁴னம் டா²னம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதமேவ வத³தி. திட்ட²மானோவாதி அவத³ந்தோபி திட்ட²மானோவ படிஜானாதி நாமாதி அத்தோ². உபக³ச்ச²தீதி அனுஜானாதி.

அட்ட²ஸு பரிஸாஸூதி ‘‘அபி⁴ஜானாமி கோ² பனாஹம், ஸாரிபுத்த, அனேகஸதம் க²த்தியபரிஸம்…பே… தத்ர வத மம் ப⁴யம் வா ஸாரஜ்ஜம் வா ஓக்கமிஸ்ஸதீதி நிமித்தமேதம், ஸாரிபுத்த, ந ஸமனுபஸ்ஸாமீ’’தி (ம. நி. 1.151) வுத்தாஸு அட்ட²ஸு பரிஸாஸு. அபீ⁴தனாத³ம் நத³தீதி பரதோ த³ஸ்ஸிதஞாணயோகே³ன த³ஸப³லோஹந்தி அபீ⁴தனாத³ம் நத³தி.

படிவேத⁴னிட்ட²த்தா அரஹத்தமக்³க³ஞாணம் படிவேதோ⁴தி ‘‘ப²லக்க²ணே உப்பன்னம் நாமா’’தி வுத்தம். தேன படிலத்³த⁴ஸ்ஸபி தே³ஸனாஞாணஸ்ஸ கிச்சனிப்ப²த்தி பரஸ்ஸ அவபு³ஜ்ஜ²னமத்தேன ஹோதீதி ‘‘அஞ்ஞாஸிகோண்ட³ஞ்ஞஸ்ஸ ஸோதாபத்திப²லக்க²ணே பவத்தம் நாமா’’தி வுத்தம். ததோ பரம் பன யாவ பரினிப்³பா³னா தே³ஸனாஞாணபவத்தி தஸ்ஸேவ பவத்திதஸ்ஸ த⁴ம்மசக்கஸ்ஸ டா²னந்தி வேதி³தப்³ப³ம் பவத்திதசக்கஸ்ஸ சக்கவத்தினோ சக்கரதனஸ்ஸ டா²னம் விய.

திட்ட²தீதி வுத்தம், கிம் பூ⁴மியம் புரிஸோ விய, நோதி ஆஹ ‘‘ததா³யத்தவுத்திதாயா’’தி. டா²னந்தி சேத்த² அத்தலாபோ⁴ த⁴ரமானதா ச, ந க³தினிவத்தீதி ஆஹ ‘‘உப்பஜ்ஜதி சேவ பவத்ததி சா’’தி. யத்த² பனேதம் த³ஸப³லஞாணம் வித்தா²ரிதம், தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அபி⁴த⁴ம்மே பனா’’திஆதி³மாஹ. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

ஸமாதி³யந்தீதி ஸமாதா³னானி, தானி பன ஸமாதி³யித்வா கதானி ஹோந்தீதி ஆஹ ‘‘ஸமாதி³யித்வா கதான’’ந்தி. கம்மமேவ வா கம்மஸமாதா³னந்தி ஏதேன ஸமாதா³னஸத்³த³ஸ்ஸ அபுப்³ப³த்தா²பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி முத்தக³தஸத்³தே³ க³தஸத்³த³ஸ்ஸ விய. க³தீதி நிரயாதி³க³தியோ. உபதீ⁴தி அத்தபா⁴வோ. காலோதி கம்மஸ்ஸ விபச்சனாரஹகாலோ. பயோகோ³தி விபாகுப்பத்தியா பச்சயபூ⁴தா கிரியா.

அக³திகா³மினிந்தி நிப்³பா³னகா³மினிம். வுத்தஞ்ஹி ‘‘நிப்³பா³னஞ்சாஹம், ஸாரிபுத்த, பஜானாமி நிப்³பா³னகா³மினிஞ்ச படிபத³’’ந்தி (ம. நி. 1.153). ப³ஹூஸுபி மனுஸ்ஸேஸு ஏகமேவ பாணம் கா⁴தேந்தேஸு காமம் ஸப்³பே³ஸம்பி சேதனா தஸ்ஸேவேகஸ்ஸ ஜீவிதிந்த்³ரியாரம்மணா, தம் பன கம்மம் தேஸம் நானாகாரம். தேஸு (விப⁴. அட்ட². 811) ஹி ஏகோ ஆத³ரேன ச²ந்த³ஜாதோ கரோதி, ஏகோ ‘‘ஏஹி த்வம்பி கரோஹீ’’தி பரேஹி நிப்பீளிதோ கரோதி, ஏகோ ஸமானச்ச²ந்தோ³ விய ஹுத்வா அப்படிபா³ஹமானோ விசரதி. தேஸு ஏகோ தேனேவ கம்மேன நிரயே நிப்³ப³த்ததி, ஏகோ திரச்சா²னயோனியம், ஏகோ பேத்திவிஸயே. தம் ததா²க³தோ ஆயூஹனக்க²ணேயேவ ‘‘இமினா நீஹாரேன ஆயூஹிதத்தா ஏஸ நிரயே நிப்³ப³த்திஸ்ஸதி, ஏஸ திரச்சா²னயோனியம், ஏஸ பேத்திவிஸயே’’தி ஜானாதி. நிரயே நிப்³ப³த்தமானம்பி ‘‘ஏஸ மஹானிரயே நிப்³ப³த்திஸ்ஸதி, ஏஸ உஸ்ஸத³னிரயே’’தி ஜானாதி. திரச்சா²னயோனியம் நிப்³ப³த்தமானம்பி ‘‘ஏஸ அபாத³கோ ப⁴விஸ்ஸதி, ஏஸ த்³விபாத³கோ, ஏஸ சதுப்பதோ³, ஏஸ ப³ஹுப்பதோ³’’தி ஜானாதி. பேத்திவிஸயே நிப்³ப³த்தமானம்பி ‘‘ஏஸ நிஜ்ஜா²மதண்ஹிகோ ப⁴விஸ்ஸதி, ஏஸ கு²ப்பிபாஸிகோ, ஏஸ பரத³த்தூபஜீவீ’’தி ஜானாதி. தேஸு ச கம்மேஸு ‘‘இத³ம் கம்மம் படிஸந்தி⁴ம் ஆகட்³டி⁴ஸ்ஸதி, இத³ம் அஞ்ஞேன தி³ன்னாய படிஸந்தி⁴யா உபதி⁴வேபக்கம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஜானாதி.

ததா² ஸகலகா³மவாஸிகேஸு ஏகதோ பிண்ட³பாதம் த³த³மானேஸு காமம் ஸப்³பே³ஸம்பி சேதனா பிண்ட³பாதாரம்மணாவ, தம் பன கம்மம் தேஸம் நானாகாரம். தேஸு ஹி ஏகோ ஆத³ரேன கரோதீதி ஸப்³ப³ம் புரிமஸதி³ஸம், தஸ்மா தேஸு கேசி தே³வலோகே நிப்³ப³த்தந்தி, கேசி மனுஸ்ஸலோகே. தம் ததா²க³தோ ஆயூஹனக்க²ணேயேவ ஜானாதி. ‘‘இமினா நீஹாரேன ஆயூஹிதத்தா ஏஸ மனுஸ்ஸலோகே நிப்³ப³த்திஸ்ஸதி, ஏஸ தே³வலோகே. தத்தா²பி ஏஸ க²த்தியகுலே, ஏஸ ப்³ராஹ்மணகுலே, ஏஸ வேஸ்ஸகுலே, ஏஸ ஸுத்³த³குலே, ஏஸ பரனிம்மிதவஸவத்தீஸு, ஏஸ நிம்மானரதீஸு, ஏஸ துஸிதேஸு, ஏஸ யாமேஸு, ஏஸ தாவதிம்ஸேஸு, ஏஸ சாதுமஹாராஜிகேஸு, ஏஸ பு⁴ம்மதே³வேஸூ’’திஆதி³னா தத்த² தத்த² ஹீனபணீதஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணஅப்பபரிவாரமஹாபரிவாரதாதி³பே⁴த³ம் தம் தம் விஸேஸம் ஆயூஹனக்க²ணேயேவ ஜானாதி.

ததா² விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேந்தேஸுயேவ ‘‘இமினா நீஹாரேன ஏஸ கிஞ்சி ஸல்லக்கே²தும் ந ஸக்கி²ஸ்ஸதி, ஏஸ மஹாபூ⁴தமத்தமேவ வவத்த²பேஸ்ஸதி, ஏஸ ரூபபரிக்³க³ஹேயேவ ட²ஸ்ஸதி, ஏஸ அரூபபரிக்³க³ஹேயேவ, ஏஸ நாமரூபபரிக்³க³ஹேயேவ, ஏஸ பச்சயபரிக்³க³ஹேயேவ, ஏஸ லக்க²ணாரம்மணிகவிபஸ்ஸனாயமேவ, ஏஸ பட²மப²லேயேவ, ஏஸ து³தியப²லேயேவ, ஏஸ ததியப²லேயேவ, ஏஸ அரஹத்தம் பாபுணிஸ்ஸதீ’’தி ஜானாதி. கஸிணபரிகம்மம் கரோந்தேஸுபி ‘‘இமஸ்ஸ பரிகம்மமத்தமேவ ப⁴விஸ்ஸதி, ஏஸ நிமித்தம் உப்பாதே³ஸ்ஸதி, ஏஸ அப்பனம் ஏவ பாபுணிஸ்ஸதி, ஏஸ ஜா²னம் பாத³கம் கத்வா விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா அரஹத்தம் க³ண்ஹிஸ்ஸதீ’’தி ஜானாதி. தேனாஹ ‘‘இமஸ்ஸ சேதனா’’திஆதி³.

காமனதோ காமேதப்³ப³தோ காமப்படிஸம்யுத்ததோ ச தா⁴து காமதா⁴து. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ப்³யாபாத³தா⁴துரூபதா⁴துஆதீ³னம் ஸங்க³ஹோ. விலக்க²ணதாயாதி விஸதி³ஸஸபா⁴வதாய. க²ந்தா⁴யதனதா⁴துலோகந்தி அனேகதா⁴தும் நானாதா⁴தும் க²ந்த⁴லோகம் ஆயதனலோகம் தா⁴துலோகம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதீதி யோஜனா. ‘‘அயம் ரூபக்க²ந்தோ⁴ நாம…பே… அயம் விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ நாம. தேஸுபி ஏகவிதே⁴ன ரூபக்க²ந்தோ⁴, ஏகாத³ஸவிதே⁴ன ரூபக்க²ந்தோ⁴. ஏகவிதே⁴ன வேத³னாக்க²ந்தோ⁴, ப³ஹுவிதே⁴ன வேத³னாக்க²ந்தோ⁴. ஏகவிதே⁴ன ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴…பே… ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴, ப³ஹுவிதே⁴ன விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴’’தி ஏவம் தாவ க²ந்த⁴லோகஸ்ஸ, ‘‘இத³ம் சக்கா²யதனம் நாம…பே… இத³ம் த⁴ம்மாயதனம் நாம. தத்த² த³ஸாயதனா காமாவசரா, த்³வே சாதுபூ⁴மகா’’திஆதி³னா ஆயதனலோகஸ்ஸ, ‘‘அயம் சக்கு²தா⁴து நாம…பே… அயம் மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து நாம. தத்த² ஸோளஸ தா⁴துயோ காமாவசரா, த்³வே சாதுபூ⁴மகா’’திஆதி³னா தா⁴துலோகஸ்ஸ அனேகஸபா⁴வம் நானாஸபா⁴வஞ்ச பஜானாதி. ந கேவலம் உபாதி³ன்னஸங்கா²ரலோகஸ்ஸேவ, அத² கோ² அனுபாதி³ன்னகஸங்கா²ரலோகஸ்ஸபி ‘‘இமாய நாம தா⁴துயா உஸ்ஸன்னத்தா இமஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ க²ந்தோ⁴ ஸேதோ, இமஸ்ஸ காளோ, இமஸ்ஸ மட்டோ², இமஸ்ஸ ஸகண்டகோ, இமஸ்ஸ ப³ஹலத்தசோ, இமஸ்ஸ தனுத்தசோ, இமஸ்ஸ பத்தம் வண்ணஸண்டா²னாதி³வஸேன ஏவரூபம், இமஸ்ஸ புப்ப²ம் நீலம் பீதம் லோஹிதம் ஓதா³தம் ஸுக³ந்த⁴ம் து³க்³க³ந்த⁴ம், இமஸ்ஸ ப²லம் கு²த்³த³கம் மஹந்தம் தீ³க⁴ம் வட்டம் ஸுஸண்டா²னம் து³ஸ்ஸண்டா²னம் மட்ட²ம் ப²ருஸம் ஸுக³ந்த⁴ம் து³க்³க³ந்த⁴ம் மது⁴ரம் தித்தகம் கடுகம் அம்பி³லம் கஸாவம், இமஸ்ஸ கண்டகோ திகி²ணோ குண்டோ² உஜுகோ குடிலோ தம்போ³ காளோ ஓதா³தோ ஹோதீ’’திஆதி³னா பஜானாதி. ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³தா⁴னம் ஏவ ஹி ஏதம் ப³லம், ந அஞ்ஞேஸம்.

நானாதி⁴முத்திகதந்தி நானஜ்ஜா²ஸயதம். அதி⁴முத்தி நாம அஜ்ஜா²ஸயதா⁴து அஜ்ஜா²ஸயஸபா⁴வோ. ஸோ பன ஹீனபணீததாஸாமஞ்ஞேன பாளியம் த்³விதா⁴வ வுத்தோபி ஹீனபணீதாதி³பே⁴தே³ன அனேகவிதோ⁴தி ஆஹ ‘‘ஹீனாதீ³ஹி அதி⁴முத்தீஹி நானாதி⁴முத்திகபா⁴வ’’ந்தி. தத்த² யே யே ஸத்தா யம்யம்அதி⁴முத்திகா, தே தே தம்தத³தி⁴முத்திகே ஏவ ஸேவந்தி ப⁴ஜந்தி பயிருபாஸந்தி தா⁴துஸபா⁴க³தோ. யதா² கூ³தா²தீ³னம் தா⁴தூனம் ஸபா⁴வோ ஏஸோ, யம் கூ³தா²தீ³ஹி ஏவ ஸம்ஸந்த³ந்தி ஸமேந்தி, ஏவம் ஹீனஜ்ஜா²ஸயா து³ஸ்ஸீலாதீ³ஹேவ ஸம்ஸந்த³ந்தி ஸமேந்தி, ஸம்பன்னஸீலாத³யோ ச ஸம்பன்னஸீலாதீ³ஹேவ. தம் நேஸம் நானாதி⁴முத்திகதம் ப⁴க³வா யதா²பூ⁴தம் பஜானாதீதி.

வுத்³தி⁴ம் ஹானிஞ்சாதி பச்சயவிஸேஸேன ஸாமத்தி²யதோ அதி⁴கதம் அனதி⁴கதஞ்ச. இந்த்³ரியபரோபரியத்தஞாணனித்³தே³ஸே (விப⁴. 814; படி. ம. 113) ‘‘ஆஸயம் ஜானாதி, அனுஸயம் ஜானாதீ’’தி ஆஸயாதி³ஜானனம் கஸ்மா நித்³தி³ட்ட²ந்தி? ஆஸயஜானனாதி³னா யேஹி இந்த்³ரியேஹி பரோபரேஹி ஸத்தா கல்யாணபாபாஸயாதி³கா ஹோந்தி, தேஸம் ஜானனஸ்ஸ விபா⁴வனதோ. ஏவஞ்ச கத்வா இந்த்³ரியபரோபரியத்தஆஸயானுஸயஞாணானம் விஸும் அஸாதா⁴ரணதா, இந்த்³ரியபரோபரியத்தனானாதி⁴முத்திகதாஞாணானம் விஸும் ப³லவதா ச ஸித்³தா⁴ ஹோதி. தத்த² ஆஸயந்தி யத்த² ஸத்தா நிவஸந்தி, தம் தேஸம் நிவாஸட்டா²னம், தி³ட்டி²க³தம் வா யதா²பூ⁴தஞாணம் வா ஆஸயோ, அனுஸயோ அப்பஹீனபா⁴வேன தா²மக³தோ கிலேஸோ. தம் பன ப⁴க³வா ஸத்தானம் ஆஸயம் ஜானந்தோ தேஸம் தேஸம் தி³ட்டி²க³தானம் விபஸ்ஸனாமக்³க³ஞாணானஞ்ச அப்பவத்திக்க²ணேபி ஜானாதி. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘காமம் ஸேவந்தம்யேவ ப⁴க³வா ஜானாதி – ‘அயம் புக்³க³லோ காமக³ருகோ காமாஸயோ காமாதி⁴முத்தோ’தி. காமம் ஸேவந்தம்யேவ ஜானாதி – ‘அயம் புக்³க³லோ நேக்க²ம்மக³ருகோ நேக்க²ம்மாஸயோ நேக்க²ம்மாதி⁴முத்தோ’தி. நேக்க²ம்மம் ஸேவந்தம்யேவ ஜானாதி. ப்³யாபாத³ம், அப்³யாபாத³ம், தி²னமித்³த⁴ம், ஆலோகஸஞ்ஞம் ஸேவந்தம்யேவ ஜானாதி – ‘அயம் புக்³க³லோ தி²னமித்³த⁴க³ருகோ தி²னமித்³தா⁴ஸயோ தி²னமித்³தா⁴தி⁴முத்தோ’’’தி (படி. ம. 1.113).

பட²மாதீ³னம் சதுன்னம் ஜா²னானந்தி ரூபாவசரானம் பட²மாதீ³னம் பச்சனீகஜ்ஜா²பனட்டே²ன ஆரம்மணூபனிஜ்ஜா²பனட்டே²ன ச ஜா²னானம். சதுக்கனயேன ஹேதம் வுத்தம். அட்ட²ன்னம் விமோக்கா²னந்தி ஏத்த² படிபாடியா ஸத்த அப்பிதப்பிதக்க²ணே பச்சனீகத⁴ம்மேஹி விமுச்சனதோ ஆரம்மணே ச அதி⁴முச்சனதோ விமோக்கா² நாம. அட்ட²மோ பன ஸப்³ப³ஸோ ஸஞ்ஞாவேத³யிதேஹி விமுத்தத்தா அபக³மவிமோக்கோ² நாம. சதுக்கனயபஞ்சகனயேஸு பட²மஜ்ஜா²னஸமாதி⁴ ஸவிதக்கஸவிசாரோ நாம. பஞ்சகனயே து³தியஜ்ஜா²னஸமாதி⁴ அவிதக்கவிசாரமத்தோ. நயத்³வயேபி உபரி தீஸு ஜா²னேஸு ஸமாதி⁴ அவிதக்கஅவிசாரோ. ஸமாபத்தீஸு படிபாடியா அட்ட²ன்னம் ஸமாதீ⁴திபி நாமம், ஸமாபத்தீதிபி சித்தேகக்³க³தாஸப்³பா⁴வதோ, நிரோத⁴ஸமாபத்தியா தத³பா⁴வதோ ந ஸமாதீ⁴தி நாமம். ஹானபா⁴கி³யத⁴ம்மந்தி அப்பகு³ணேஹி பட²மஜ்ஜா²னாதீ³ஹி வுட்டி²தஸ்ஸ ஸஞ்ஞாமனஸிகாரானம் காமாதி³அனுபக்க²ந்த³னம். விஸேஸபா⁴கி³யத⁴ம்மந்தி பகு³ணேஹி பட²மஜ்ஜா²னாதீ³ஹி வுட்டி²தஸ்ஸ ஸஞ்ஞாமனஸிகாரானம் து³தியஜ்ஜா²னாதி³பக்க²ந்த³னம். இதி ஸஞ்ஞாமனஸிகாரானம் காமாதி³து³தியஜ்ஜா²னாதி³பக்க²ந்த³னானி ஹானபா⁴கி³யவிஸேஸபா⁴கி³யா த⁴ம்மாதி த³ஸ்ஸிதானி. தேஹி பன ஜா²னானம் தம்ஸபா⁴வதா ச த⁴ம்மஸத்³தே³ன வுத்தா. தஸ்மாதி வுத்தமேவத்த²ம் ஹேதுபா⁴வேன பச்சாமஸதி. வோதா³னந்தி பகு³ணதாஸங்கா²தம் வோதா³னம். தஞ்ஹி பட²மஜ்ஜா²னாதீ³ஹி வுட்ட²ஹித்வா து³தியஜ்ஜா²னாதி³அதி⁴க³மஸ்ஸ பச்சயத்தா ‘‘வுட்டா²ன’’ந்தி வுத்தம். கேசி பன ‘‘நிரோத⁴தோ ப²லஸமாபத்தியா வுட்டா²னந்தி பாளி நத்தீ²’’தி வத³ந்தி. தே ‘‘நிரோதா⁴ வுட்ட²ஹந்தஸ்ஸ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் ப²லஸமாபத்தியா அனந்தரபச்சயேன பச்சயோ’’தி இமாய பாளியா (பட்டா². 1.1.417) படிஸேதே⁴தப்³பா³. யோ ஸமாபத்திலாபீ⁴ ஸமானோ ஏவ ‘‘ந லாபீ⁴ம்ஹீ’’தி, கம்மட்டா²னம் ஸமானம் ஏவ ‘‘ந கம்மட்டா²ன’’ந்தி ஸஞ்ஞீ ஹோதி, ஸோ ஸம்பத்திம்யேவ ஸமானம் ‘‘விபத்தீ’’தி பச்சேதீதி வேதி³தப்³போ³.

ந ததா² த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி யதா² பரவாதி³னா வுத்தம், ததா² ந த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸகஸககிச்சமேவ ஜானாதீதி டா²னாட்டா²னஜானனாதி³ஸகஸகமேவ கிச்சம் காதும் ஜானாதி, யதா²ஸகமேவ விஸயம் படிவிஜ்ஜ²தீதி அத்தோ². தம்பீதி தேஹி த³ஸப³லஞாணேஹி ஜானிதப்³ப³ம்பி. கம்மவிபாகந்தரமேவாதி கம்மந்தரஸ்ஸ விபாகந்தரமேவ ஜானாதி. சேதனாசேதனாஸம்பயுத்தத⁴ம்மே நிரயாதி³னிப்³பா³னகா³மினிப்படிபதா³பூ⁴தே கம்மந்தி க³ஹேத்வா ஆஹ ‘‘கம்மபரிச்சே²த³மேவா’’தி. தா⁴துனானத்தஞ்ச தா⁴துனானத்தகாரணஞ்ச தா⁴துனானத்தகாரணந்தி ஏகதே³ஸஸரூபேகஸேஸோ த³ட்ட²ப்³போ³. தஞ்ஹி ஞாணம் தது³ப⁴யம்பி ஜானாதி. ‘‘இமாய நாம தா⁴துயா உஸ்ஸன்னத்தா’’திஆதி³னா (விப⁴. அட்ட². 812) ததா² சேவ ஸம்வண்ணிதம். ஸச்சபரிச்சே²த³மேவாதி பரிஞ்ஞாபி⁴ஸமயாதி³வஸேன ஸச்சானம் பரிச்சி²ன்னமேவ. அப்பேதும் ந ஸக்கோதி அட்ட²மனவமப³லானி விய தம்ஸதி³ஸம், இத்³தி⁴வித⁴ஞாணமிவ விகுப்³பி³தும். ஏதேனஸ்ஸ ப³லஸதி³ஸதஞ்ச நிவாரேதி. ஜா²னாதி³ஞாணம் விய வா அப்பேதும் விகுப்³பி³துஞ்ச. யதி³பி ஹி ஜா²னாதி³பச்சவேக்க²ணஞாணம் ஸத்தமப³லந்தி தஸ்ஸ ஸவிதக்கஸவிசாரதா வுத்தா, ததா²பி ஜா²னாதீ³ஹி வினா பச்சவேக்க²ணா நத்தீ²தி ஜா²னாதி³ஸஹக³தம் ஞாணம் தத³ந்தோக³த⁴ம் கத்வா ஏவம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அத² வா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் ஜா²னாதி³கிச்சம் விய ந ஸப்³ப³ம் ப³லகிச்சம் காதும் ஸக்கோதீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஜா²னம் ஹுத்வா அப்பேதும், இத்³தி⁴ ஹுத்வா விகுப்³பி³துஞ்ச ந ஸக்கோதீ’’தி வுத்தம், ந பன கஸ்ஸசி ப³லஸ்ஸ ஜா²னஇத்³தி⁴பா⁴வதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஏவம் கிச்சவிஸேஸவஸேனபி த³ஸப³லஞாணஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணவிஸேஸம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி விதக்கத்திகபூ⁴மந்தரவஸேனபி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ வுத்தம். படிபாடியாதிஆதி³தோ பட்டா²ய படிபாடியா.

அனுபத³வண்ணனம் ஞத்வா வேதி³தப்³பா³னீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கிலேஸாவரணம் நியதமிச்சா²தி³ட்டி². கிலேஸாவரணஸ்ஸ அபா⁴வோ ஆஸவக்க²யஞாணாதி⁴க³மஸ்ஸ டா²னம், தப்³பா⁴வோ அட்டா²னம். அனதி⁴க³மஸ்ஸ பன தது³ப⁴யம்பி யதா²க்கமம் அட்டா²னம் டா²னஞ்சாதி தத்த² காரணம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘லோகிய…பே… த³ஸ்ஸனதோ சா’’தி ஆஹ. தத்த² லோகியஸம்மாதி³ட்டி²யா டி²தி ஆஸவக்க²யாதி⁴க³மஸ்ஸ டா²னம் கிலேஸாவரணாபா⁴வஸ்ஸ காரணத்தா. ஸா ஹி தஸ்மிம் ஸதி ந ஹோதி, அஸதி ச ஹோதி. ஏதேன தஸ்ஸா அட்டி²தியா தஸ்ஸ அட்டா²னதா வுத்தா ஏவ. நேஸம் வேனேய்யஸத்தானம். தா⁴துவேமத்தத³ஸ்ஸனதோதி காமதா⁴துஆதீ³னம் பவத்திபே⁴த³த³ஸ்ஸனதோ, யத³க்³கே³ன தா⁴துவேமத்தம் ஜானாதி, தத³க்³கே³ன சரியாதி³விஸேஸம்பி ஜானாதி. தா⁴துவேமத்தத³ஸ்ஸனதோதி வா த⁴ம்மதா⁴துவேமத்தத³ஸ்ஸனதோ. ஸப்³பா³பி ஹி சரியா த⁴ம்மதா⁴துபரியாபன்னா ஏவாதி. பயோக³ம் அனாதி³யித்வாபி ஸந்ததிமஹாமத்தாதீ³னம் விய. தி³ப்³ப³சக்கா²னுபா⁴வதோ பத்தப்³பே³னாதி ஏத்த² தி³ப்³ப³சக்கு²னா பரஸ்ஸ ஹத³யவத்து²ஸன்னிஸ்ஸயலோஹிதவண்ணத³ஸ்ஸனமுகே²ன ததா³ பவத்தமானசித்தஜானனத்த²ம் பரிகம்மகரணம் நாம ஸாவகானம், தஞ்ச கோ² ஆதி³கம்மிகானம், யதோ தி³ப்³ப³சக்கு²ஆனுபா⁴வதோ சேதோபரியஞாணஸ்ஸ பத்தப்³ப³தா ஸியா. பு³த்³தா⁴னம் பன யதி³பி ஆஸவக்க²யஞாணாதி⁴க³மதோ பகே³வ தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணாதி⁴க³மோ, ததா²பி ததா²பரிகம்மகரணம் நத்தி² விஜ்ஜாத்தயஸித்³தி⁴யா ஸிஜ்ஜ²னதோ. ஸேஸாபி⁴ஞ்ஞாத்தயே சேதோபரியஞாணம் தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணாதி⁴க³மேன பத்தந்தி ச வத்தப்³ப³தம் லப⁴தீதி ததா² வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஸீஹனாத³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2-4. அதி⁴வுத்திபத³ஸுத்தாதி³வண்ணனா

22-24. து³தியே அதி⁴வசனபதா³னந்தி பஞ்ஞத்திபதா³னம். தா³ஸாதீ³ஸு ஸிரிவட்³ட⁴காதி³ஸத்³தா³ விய வசனமத்தமேவ அதி⁴காரம் கத்வா பவத்தியா அதி⁴வசனம் பஞ்ஞத்தி. அத² வா அதி⁴ஸத்³தோ³ உபரிபா⁴கே³. வுச்சதீதி வசனம், உபரி வசனம் அதி⁴வசனம், உபாதா³பூ⁴தரூபாதீ³னம் உபரி பஞ்ஞபியமானா உபாதா³பஞ்ஞத்தீதி அத்தோ², தஸ்மா பஞ்ஞத்திதீ³பகபதா³னீதி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. தஸ்ஸ பதா³னி பத³ட்டா²னானி அதி⁴வசனபதா³னி. தேனாஹ ‘‘தேஸம் யே’’திஆதி³. தேஸந்தி அதி⁴வசனானம். யேதி க²ந்தா⁴த³யோ. அதி⁴வுத்திதாய அதி⁴வுத்தியோதி தி³ட்டி²யோ வுச்சந்தி. அதி⁴கஞ்ஹி ஸபா⁴வத⁴ம்மேஸு ஸஸ்ஸதாதி³ம், பகதிஆதி³ம், த்³ரப்³யாதி³ம், ஜீவாதி³ம், காயாதி³ஞ்ச, அபூ⁴தம் அத்த²ம் அஜ்ஜா²ரோபேத்வா தி³ட்டி²யோ பவத்தந்தீதி. தேனாஹ ‘‘அத² வா’’திஆதி³. ததியசதுத்தா²னி ஸுவிஞ்ஞேய்யானி.

அதி⁴வுத்திபத³ஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

5. கஸிணஸுத்தவண்ணனா

25. பஞ்சமே ஸகலட்டே²னாதி நிஸ்ஸேஸட்டே²ன. அனவஸேஸப²ரணவஸேன சேத்த² ஸகலட்டோ² வேதி³தப்³போ³, அஸுப⁴னிமித்தாதீ³ஸு விய ஏகதே³ஸே அட்ட²த்வா அனவஸேஸதோ க³ஹேதப்³ப³ட்டே²னாதி அத்தோ². ததா³ரம்மணானம் த⁴ம்மானந்தி தம் கஸிணம் ஆரப்³ப⁴ பவத்தனகத⁴ம்மானம். கே²த்தட்டே²னாதி உப்பத்திட்டா²னட்டே²ன. அதி⁴ட்டா²னட்டே²னாதி பவத்திட்டா²னபா⁴வேன. யதா² கே²த்தம் ஸஸ்ஸானம் உப்பத்திட்டா²னம் வட்³ட⁴னட்டா²னஞ்ச, ஏவமேவ தம் த ஜா²னம் ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானந்தி. யோகி³னோ வா ஸுக²விஸேஸானம் காரணபா⁴வேன. பரிச்சி²ந்தி³த்வாதி இத³ம் ‘‘உத்³த⁴ம் அதோ⁴ திரிய’’ந்தி ஏத்தா²பி யோஜேதப்³ப³ம். பரிச்சி²ந்தி³த்வா ஏவ ஹி ஸப்³ப³த்த² கஸிணம் வட்³டே⁴தப்³ப³ம். தேன தேன வா காரணேனாதி தேன தேன உபரிஆதீ³ஸு கஸிணவட்³ட⁴னகாரணேன. யதா² கிந்தி ஆஹ ‘‘ஆலோகமிவ ரூபத³ஸ்ஸனகாமோ’’தி. யதா² தி³ப்³ப³சக்கு²னா உத்³த⁴ம் சே ரூபம் த³ட்டு²காமோ, உத்³த⁴ம் ஆலோகம் பஸாரேதி. அதோ⁴ சே, அதோ⁴. ஸமந்ததோ சே ரூபம் த³ட்டு²காமோ, ஸமந்ததோ ஆலோகம் பஸாரேதி, ஏவம் ஸப்³ப³கஸிணந்தி அத்தோ². ஏகஸ்ஸாதி பத²வீகஸிணாதீ³ஸு ஏகேகஸ்ஸ. அஞ்ஞபா⁴வானுபக³மனத்த²ந்தி அஞ்ஞகஸிணபா⁴வானுபக³மனதீ³பனத்த²ம், அஞ்ஞஸ்ஸ வா கஸிணபா⁴வானுபக³மனதீ³பனத்த²ம். ந ஹி அஞ்ஞேன பஸாரிதகஸிணம் ததோ அஞ்ஞேன பஸாரிதகஸிணபா⁴வம் உபக³ச்ச²தி, ஏவம்பி நேஸம் அஞ்ஞகஸிணஸம்பே⁴தா³பா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. ந அஞ்ஞம் பத²வீஆதி³. ந ஹி உத³கேன டி²தட்டா²னே ஸஸம்பா⁴ரபத²வீ அத்தி². அஞ்ஞகஸிணஸம்பே⁴தோ³தி ஆபோகஸிணாதி³னா ஸங்கரோ. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³பே³ஸு ஸேஸகஸிணேஸு.

ஏகதே³ஸே அட்ட²த்வா அனவஸேஸப²ரணம் பமாணஸ்ஸ அக்³க³ஹணதோ அப்பமாணம். தேனேவ ஹி நேஸம் கஸிணஸமஞ்ஞா. ததா² சாஹ ‘‘தஞ்ஹீ’’திஆதி³. தத்த² சேதஸா ப²ரந்தோதி பா⁴வனாசித்தேன ஆரம்மணம் கரோந்தோ. பா⁴வனாசித்தஞ்ஹி கஸிணம் பரித்தம் வா விபுலம் வா ஸகலமேவ மனஸி கரோதி, ந ஏகதே³ஸம். கஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸே பவத்தவிஞ்ஞாணம் ப²ரணஅப்பமாணவஸேன விஞ்ஞாணகஸிணந்தி வுத்தம். ததா² ஹி தம் விஞ்ஞாணந்தி வுச்சதி. கஸிணவஸேனாதி உக்³கா⁴டிதகஸிணவஸேன கஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸே உத்³த⁴ம்அதோ⁴திரியதா வேதி³தப்³பா³. யத்தகஞ்ஹி டா²னம் கஸிணம் பஸாரிதம், தத்தகம் ஆகாஸபா⁴வனாவஸேன ஆகாஸம் ஹோதீதி. ஏவம் யத்தகம் டா²னம் ஆகாஸம் ஹுத்வா உபட்டி²தம், தத்தகம் ஸகலமேவ ப²ரித்வா விஞ்ஞாணஸ்ஸ பவத்தனதோ ஆக³மனவஸேன விஞ்ஞாணகஸிணேபி உத்³த⁴ம்அதோ⁴திரியதா வுத்தாதி ஆஹ ‘‘கஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸவஸேன தத்த² பவத்தவிஞ்ஞாணே உத்³த⁴ம்அதோ⁴திரியதா வேதி³தப்³பா³’’தி.

கஸிணஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. காளீஸுத்தவண்ணனா

26. ச²ட்டே² அத்த²ஸ்ஸ பத்திந்தி ஏகந்ததோ ஹிதானுப்பத்திம். ஹத³யஸ்ஸ ஸந்திந்தி பரமசித்தூபஸமம். கிலேஸஸேனந்தி காமகு³ணஸங்கா²தம் பட²மம் கிலேஸஸேனம். ஸா ஹி கிலேஸஸேனா அச்ச²ராஸங்கா⁴தஸபா⁴வாபி படிபத்த²யமானா பியாயிதப்³ப³இச்சி²தப்³ப³ரூபஸபா⁴வதோ பியரூபஸாதரூபா நாம அத்தனோ கிச்சவஸேன. அஹம் ஏகோவ ஜா²யந்தோதி அஹம் க³ணஸங்க³ணிகாய கிலேஸஸங்க³ணிகாய ச அபா⁴வதோ ஏகோ அஸஹாயோ லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னேன ஜா²யந்தோ. அனுபு³ஜ்ஜி²ந்தி அனுக்கமேன மக்³க³படிபாடியா பு³ஜ்ஜி²ம் படிவிஜ்ஜி²ம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – பியரூபம் ஸாதரூபம் ஸேனம் ஜினித்வா அஹம் ஏகோவ ஜா²யந்தோ ‘‘அத்த²ஸ்ஸ பத்திம் ஹத³யஸ்ஸ ஸந்தி’’ந்தி ஸங்க²ம் க³தம் அரஹத்தஸுக²ம் படிவிஜ்ஜி²ம், தஸ்மா ஜனேன மித்தஸந்த²வம் ந கரோமி, தேனேவ ச மே காரணேன கேனசி ஸத்³தி⁴ம் ஸக்கீ² ந ஸம்பஜ்ஜதீதி. அத்தா²பி⁴னிப்³ப³த்தேஸுந்தி இதிஸத்³த³லோபேனாயம் நித்³தே³ஸோதி ஆஹ ‘‘அத்தோ²தி க³ஹேத்வா’’தி.

காளீஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. பட²மமஹாபஞ்ஹஸுத்தவண்ணனா

27. ஸத்தமே வுச்சேதா²தி வுச்சேய்ய. து³தியபதே³பீதி ‘‘அனுஸாஸனியா வா அனுஸாஸனி’’ந்தி ஏவம் து³தியவாக்யேபி. தே கிர பி⁴க்கூ². ந சேவ ஸம்பாயிஸ்ஸந்தீதி ந சேவ ஸம்மதே³வ பகாரேஹி க³ஹேஸ்ஸந்தி ஞாபேஸ்ஸந்தி. தேனாஹ ‘‘ஸம்பாதே³த்வா கதே²தும் ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தீ’’தி. யஸ்மா அவிஸயே பஞ்ஹம் புச்சி²தா ஹோந்தி, தஸ்மா விகா⁴தம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸந்தீதி யோஜனா. அஞ்ஞதா² ஆராத⁴னம் நாம நத்தீ²தி இமினா ஸபச்சயனாமரூபானம் யாதா²வதோ அவபோ³தோ⁴ ஏவ இதோ பா³ஹிரகானம் நத்தி², குதோ பவேத³னாதி த³ஸ்ஸேதி. ஆராத⁴னந்தி யாதா²வபவேத³னேன சித்தஸ்ஸ பரிதோஸனம்.

ஏகோ பஞ்ஹோதி ஏகோ பஞ்ஹமக்³கோ³, ஏகம் பஞ்ஹக³வேஸனந்தி அத்தோ². ஏகோ உத்³தே³ஸோதி ஏகம் உத்³தி³ஸனம் அத்த²ஸ்ஸ ஸம்கி²த்தவசனம். வேய்யாகரணந்தி நித்³தி³ஸனம் அத்த²ஸ்ஸ விவரித்வா கத²னம். ஹேதுனாதி ‘‘அந்தவந்ததோ அனச்சந்திகதோ தாவகாலிகதோ நிச்சப்படிக்கே²பதோ’’தி ஏவமாதி³னா நயேன யதா² இமே ஸங்கா²ரா ஏதரஹி, ஏவம் அதீதே அனாக³தே ச அனிச்சா ஸங்க²தா படிச்சஸமுப்பன்னா க²யத⁴ம்மா வயத⁴ம்மா விராக³த⁴ம்மாதி அதீதானாக³தேஸு நயேன.

ஸப்³பே³ ஸத்தாதி அனவஸேஸா ஸத்தா. தே பன ப⁴வபே⁴த³தோ ஸங்கே²பேனேவ பி⁴ந்தி³த்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘காமப⁴வாதீ³ஸூ’’திஆதி³மாஹ. ப்³யதி⁴கரணானம்பி பா³ஹிரத்த²ஸமாஸோ ஹோதி யதா² ‘‘உரஸிலோமோ’’தி ஆஹ ‘‘ஆஹாரதோ டி²தி ஏதேஸந்தி ஆஹாரட்டி²திகா’’தி. திட்ட²தி ஏதேனாதி வா டி²தி, ஆஹாரோ டி²தி ஏதேஸந்தி ஆஹாரட்டி²திகாதி ஏவம் வா ஏத்த² ஸமாஸவிக்³க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஆஹாரட்டி²திகாதி பச்சயட்டி²திகா, பச்சயாயத்தவுத்திகாதி அத்தோ². பச்சயத்தோ² ஹேத்த² ஆஹாரஸத்³தோ³ ‘‘அயமாஹாரோ அனுப்பன்னஸ்ஸ வா காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ உப்பாதா³யா’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 4.232) விய. ஏவஞ்ஹி ‘‘ஸப்³பே³ ஸத்தா’’தி இமினா அஸஞ்ஞஸத்தா பரிக்³க³ஹிதா ஹோந்தி. ஸா பனாயம் ஆஹாரட்டி²திகதா நிப்பரியாயதோ ஸங்கா²ரத⁴ம்மோ. தேனாஹு அட்ட²கதா²சரியா ‘‘ஆஹாரட்டி²திகாதி ஆக³தட்டா²னே ஸங்கா²ரலோகோ வேதி³தப்³போ³’’தி (பாரா. அட்ட². 1.1 வேரஞ்ஜகண்ட³வண்ணனா; விஸுத்³தி⁴. 1.136). யதி³ ஏவம் ‘‘ஸப்³பே³ ஸத்தா’’தி இத³ம் கத²ந்தி? புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னதே³ஸனாதி நாயம் தோ³ஸோ. தேனேவாஹ – ‘‘ஏகத⁴ம்மே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸம்மா நிப்³பி³ந்த³மானோ ஸம்மா விரஜ்ஜமானோ ஸம்மா விமுச்சமானோ ஸம்மா பரியந்தத³ஸ்ஸாவீ ஸம்மத³த்த²ம் அபி⁴ஸமேச்ச தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே து³க்க²ஸ்ஸந்தகரோ ஹோதி. கதமஸ்மிம் ஏகத⁴ம்மே? ஸப்³பே³ ஸத்தா ஆஹாரட்டி²திகா’’தி. ய்வாயம் புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னாய கதா²ய ஸப்³பே³ஸம் ஸங்கா²ரானம் பச்சயாயத்தவுத்திதாய ஆஹாரபரியாயேன ஸாமஞ்ஞதோ பச்சயத⁴ம்மோ வுத்தோ, அயம் ஆஹாரோ நாம ஏகோ த⁴ம்மோ.

சோத³கோ வுத்தம்பி அத்த²ம் யாதா²வதோ அப்படிவிஜ்ஜ²மானோ நேய்யத்த²ம் ஸுத்தபத³ம் நீதத்த²தோ த³ஹந்தோ ‘‘ஸப்³பே³ ஸத்தா’’தி வசனமத்தே ட²த்வா ‘‘நனு சா’’திஆதி³னா சோதே³தி. ஆசரியோ அவிபரீதம் தத்த² யதா²தி⁴ப்பேதமத்த²ம் பவேதே³ந்தோ ‘‘ந விருஜ்ஜ²தீ’’தி வத்வா ‘‘தேஸஞ்ஹி ஜா²னம் ஆஹாரோ ஹோதீ’’தி ஆஹ. ஜா²னந்தி ஏகவோகாரப⁴வாவஹம் ஸஞ்ஞாய விரஜ்ஜனவஸேன பவத்தரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னம். பாளியம் பன ‘‘அனாஹாரா’’தி வசனம் அஸஞ்ஞப⁴வே சதுன்னம் ஆஹாரானம் அபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந பச்சயாஹாரஸ்ஸ அபா⁴வதோ. ஏவம் ஸந்தேபீதி இத³ம் ஸாஸனே யேஸு த⁴ம்மேஸு விஸேஸதோ ஆஹாரஸத்³தோ³ நிருள்ஹோ, ‘‘ஆஹாரட்டி²திகா’’தி ஏத்த² யதி³ தேயேவ க³ய்ஹந்தி, அப்³யாபிததோ³ஸமாபன்னோ. அத² ஸப்³போ³பி பச்சயத⁴ம்மோ ஆஹாரோதி அதி⁴ப்பேதோ, இமாய ஆஹாரபாளியா விரோதோ⁴ ஆபன்னோதி த³ஸ்ஸேதும் ஆரத்³த⁴ம். ‘‘ந விருஜ்ஜ²தீ’’தி யேனாதி⁴ப்பாயேன வுத்தம், தம் விவரந்தோ ‘‘ஏதஸ்மிஞ்ஹி ஸுத்தே’’திஆதி³மாஹ. கப³ளீகாராஹாராதீ³னம் ஓஜட்ட²மகரூபாஹரணாதி³ நிப்பரியாயேன ஆஹாரபா⁴வோ. யதா² ஹி கப³ளீகாராஹாரோ ஓஜட்ட²மகரூபாஹரணேன ரூபகாயம் உபத்த²ம்பே⁴ந்தி, ஏவம் ப²ஸ்ஸாத³யோ வேத³னாதி³ஆஹரணேன நாமகாயம் உபத்த²ம்பே⁴தி, தஸ்மா ஸதிபி ஜனகபா⁴வே உபத்த²ம்ப⁴கபா⁴வோ ஓஜாதீ³ஸு ஸாதிஸயோ லப்³ப⁴மானோ முக்²யோ ஆஹாரட்டோ²தி தே ஏவ நிப்பரியாயேன ஆஹாரலக்க²ணா த⁴ம்மா வுத்தா.

இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஸுத்தே பரியாயேன பச்சயோ ஆஹாரோதி வுத்தோ, ஸப்³போ³ பச்சயத⁴ம்மோ அத்தனோ ப²லம் ஆஹரதீதி இமம் பரியாயம் லப⁴தீதி. தேனாஹ ‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மானஞ்ஹீ’’திஆதி³. தத்த² ஸப்³ப³த⁴ம்மானந்தி ஸப்³பே³ஸம் ஸங்க²தத⁴ம்மானம். இதா³னி யதா²வுத்தமத்த²ம் ஸுத்தேன ஸமத்தே²தும் ‘‘தேனேவாஹா’’திஆதி³ வுத்தம். அயந்தி பச்சயாஹாரோ. நிப்பரியாயாஹாரோபி க³ஹிதோவ ஹோதீதி யாவதா ஸோபி பச்சயபா⁴வேனேவ ஜனகோ உபத்த²ம்ப⁴கோ ச ஹுத்வா தம் தம் ப²லம் ஆஹரதீதி வத்தப்³ப³தம் லப⁴தீதி.

தத்தா²தி பரியாயாஹாரோ, நிப்பரியாயாஹாரோதி த்³வீஸு ஆஹாரேஸு அஸஞ்ஞப⁴வே யதி³பி நிப்பரியாயாஹாரோ ந லப்³ப⁴தி, பரியாயாஹாரோ பன லப்³ப⁴தேவ. இதா³னி தமேவத்த²ம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அனுப்பன்னே ஹி பு³த்³தே⁴’’திஆதி³ வுத்தம். உப்பன்னே பு³த்³தே⁴ தித்த²கரமதனிஸ்ஸிதானம் ஜா²னபா⁴வனாய அஸிஜ்ஜ²னதோ ‘‘அனுப்பன்னே பு³த்³தே⁴’’தி வுத்தம். ஸாஸனிகா தாதி³ஸம் ஜா²னம் ந நிப்³ப³த்தேந்தீதி ‘‘தித்தா²யதனே பப்³ப³ஜிதா’’தி வுத்தம். தித்தி²யா ஹி உபபத்திவிஸேஸே விமுத்திஸஞ்ஞினோ ஸஞ்ஞாவிராகா³விராகே³ஸு ஆதீ³னவானிஸம்ஸத³ஸ்ஸினோவ ஹுத்வா அஸஞ்ஞஸமாபத்திம் நிப்³ப³த்தேத்வா அக்க²ணபூ⁴மியம் உப்பஜ்ஜந்தி, ந ஸாஸனிகா. வாயோகஸிணே பரிக்கம்மம் கத்வாதி வாயோகஸிணே பட²மாதீ³னி தீணி ஜா²னானி நிப்³ப³த்தேத்வா ததியஜ்ஜா²னே சிண்ணவஸீ ஹுத்வா ததோ வுட்டா²ய சதுத்த²ஜ்ஜா²னாதி⁴க³மாய பரிகம்மம் கத்வா. தேனேவாஹ ‘‘சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேத்வா’’தி.

கஸ்மா (தீ³. நி. டீ. 1.68-73; தீ³. நி. அபி⁴. டீ. 1.68-73) பனேத்த² வாயோகஸிணேயேவ பரிகம்மம் வுத்தந்தி? வுச்சதே, யதே²வ ஹி ரூபபடிபா⁴க³பூ⁴தேஸு கஸிணவிஸேஸேஸு ரூபவிபா⁴வனேன ரூபவிராக³பா⁴வனாஸங்கா²தோ அரூபஸமாபத்திவிஸேஸோ ஸச்சி²கரீயதி, ஏவம் அபரிப்³யத்தவிக்³க³ஹதாய அரூபபடிபா⁴க³பூ⁴தே கஸிணவிஸேஸே அரூபவிபா⁴வனேன அரூபவிராக³பா⁴வனா ஸங்கா²தோ ரூபஸமாபத்திவிஸேஸோ அதி⁴க³மீயதீதி. ஏத்த² ச ‘‘ஸஞ்ஞா ரோகோ³, ஸஞ்ஞா க³ண்டோ³’’திஆதி³னா (ம. நி. 3.24), ‘‘தி⁴ சித்தம், தி⁴ வதேதம் சித்த’’ந்திஆதி³னா ச நயேன அரூபப்பவத்தியா ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனேன தத³பா⁴வே ச ஸந்தபணீதபா⁴வஸன்னிட்டா²னேன ரூபஸமாபத்தியா அபி⁴ஸங்க²ரணம் அரூபவிராக³பா⁴வனா. ரூபவிராக³பா⁴வனா பன ஸத்³தி⁴ம் உபசாரேன அரூபஸமாபத்தியோ, தத்தா²பி விஸேஸேன பட²மாருப்பஜ்ஜா²னம். யதி³ ஏவம் ‘‘பரிச்சி²ன்னாகாஸகஸிணேபீ’’தி வத்தப்³ப³ம், தஸ்ஸாபி அரூபபடிபா⁴க³தா லப்³ப⁴தீதி? இச்சி²தமேவேதம், கேஸஞ்சி அவசனம் பனேத்த² புப்³பா³சரியேஹி அக்³க³ஹிதபா⁴வேன. யதா² ஹி ரூபவிராக³பா⁴வனா விரஜ்ஜனீயத⁴ம்மாபா⁴வமத்தேன பரினிப்ப²ன்னா, விரஜ்ஜனீயத⁴ம்மபரிபா⁴ஸபூ⁴தே ச விஸயவிஸேஸே பாதுப⁴வதி, ஏவம் அரூபவிராக³பா⁴வனாபீதி வுச்சமானே ந கோசி விரோதோ⁴. தித்தி²யேஹேவ பன தஸ்ஸா ஸமாபத்தியா படிபஜ்ஜிதப்³ப³தாய தேஸஞ்ச விஸயபதே² ஸூபனிப³ந்த⁴னஸ்ஸேவ தஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ படிபத்திதோ தி³ட்டி²வந்தேஹி புப்³பா³சரியேஹி சதுத்தே²யேவ பூ⁴தகஸிணே அரூபவிராக³பா⁴வனாபரிகம்மம் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். கிஞ்ச வண்ணகஸிணேஸு விய புரிமபூ⁴தகஸிணத்தயேபி வண்ணப்படிச்சா²யாவ பண்ணத்தி ஆரம்மணம் ஜா²னஸ்ஸ லோகவோஹாரானுரோதே⁴னேவ பவத்திதோ. ஏவஞ்ச கத்வா விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.57) பத²வீகஸிணஸ்ஸ ஆதா³ஸசந்த³மண்ட³லூபமவசனஞ்ச ஸமத்தி²தம் ஹோதி, சதுத்த²ம் பன பூ⁴தகஸிணம் பூ⁴தப்படிச்சா²யமேவ ஜா²னஸ்ஸ கோ³சரபா⁴வம் க³ச்ச²தீதி தஸ்ஸேவம் அரூபபடிபா⁴க³தா யுத்தாதி வாயோகஸிணேயேவ பரிகம்மம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

தீ⁴தி ஜிகு³ச்ச²னத்தே² நிபாதோ, தஸ்மா தி⁴ சித்தந்தி சித்தம் ஜிகு³ச்சா²மி. தி⁴ வதேதம் சித்தந்தி ஏதம் மம சித்தம் ஜிகு³ச்சி²தம் வத ஹோது. வதாதி ஸம்பா⁴வனே. தேன ஜிகு³ச்ச²னம் ஸம்பா⁴வேந்தோ வத³தி. நாமாதி ச ஸம்பா⁴வனே ஏவ. தேன சித்தஸ்ஸ அபா⁴வம் ஸம்பா⁴வேதி. சித்தஸ்ஸ பா⁴வாபா⁴வேஸு ஆதீ³னவானிஸம்ஸே த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சித்தஞ்ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். க²ந்திம் ருசிம் உப்பாதே³த்வாதி சித்தஸ்ஸ அபா⁴வோ ஏவ ஸாது⁴ ஸுட்டூ²தி இமம் தி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்திம் தத்த² ச அபி⁴ருசிம் உப்பாதே³த்வா. ததா² பா⁴விதஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ டி²திபா⁴கி³யபா⁴வப்பத்தியா அபரிஹீனஜ்ஜா²னா. தித்தா²யதனே பப்³ப³ஜிதஸ்ஸேவ ததா² ஜா²னபா⁴வனா ஹோதீதி ஆஹ ‘‘மனுஸ்ஸலோகே’’தி. பணிஹிதோ அஹோஸீதி மரணஸ்ஸ ஆஸன்னகாலே ட²பிதோ அஹோஸி. யதி³ டா²னாதி³னா ஆகாரேன நிப்³ப³த்தேய்ய கம்மப³லேன, யாவ பே⁴தா³ தேனேவாகாரேன திட்டே²ய்யாதி ஆஹ ‘‘தேன இரியாபதே²னா’’திஆதி³. ஏவரூபானம்பீதி ஏவம் அசேதனானம்பி. பி-ஸத்³தே³ன பகே³வ ஸசேதனானந்தி த³ஸ்ஸேதி. கத²ம் பன அசேதனானம் நேஸம் பச்சயாஹாரஸ்ஸ உபகப்பனந்தி சோத³னம் ஸந்தா⁴ய தத்த² நித³ஸ்ஸனம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யதா²’’திஆதி³மாஹ. தேன ந கேவலமாக³மோயேவ, அயமேத்த² யுத்தீதி த³ஸ்ஸேதி. தாவ திட்ட²ந்தீதி உக்கம்ஸதோ பஞ்ச மஹாகப்பஸதானி திட்ட²ந்தி.

யே உட்டா²னவீரியேன தி³வஸம் வீதினாமேத்வா தஸ்ஸ நிஸ்ஸந்த³ப²லமத்தம் கிஞ்சிதே³வ லபி⁴த்வா ஜீவிகம் கப்பேந்தி, தே உட்டா²னப²லூபஜீவினோ. யே பன அத்தனோ புஞ்ஞப²லமேவ உபஜீவந்தி, தே புஞ்ஞப²லூபஜீவினோ. நேரயிகானம் பன நேவ உட்டா²னவீரியவஸேன ஜீவிககப்பனம், புஞ்ஞப²லஸ்ஸ பன லேஸோபி நத்தீ²தி வுத்தம் ‘‘யே பன நேரயிகா…பே… ஜீவீதி வுத்தா’’தி. படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆஹரணேன மனோஸஞ்சேதனா ஆஹாரோதி வுத்தா, ந யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ப²லஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயேன ‘‘கிம் பஞ்ச ஆஹாரா அத்தீ²’’தி சோதே³தி. ஆசரியோ நிப்பரியாயாஹாரே அதி⁴ப்பேதே ‘‘ஸியா தவ சோத³னா அவஸரா, ஸா பன ஏத்த² அனவஸரா’’தி ச த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பஞ்ச, ந பஞ்சாதி இத³ம் ந வத்தப்³ப³’’ந்தி வத்வா பரியாயாஹாரஸ்ஸேவ பனேத்த² அதி⁴ப்பேதபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘நனு பச்சயோ ஆஹாரோ’தி வுத்தமேத’’ந்தி ஆஹ. தஸ்மாதி யஸ்ஸ கஸ்ஸசி பச்சயஸ்ஸ ஆஹாரோதி இச்சி²தத்தா. இதா³னி வுத்தமேவத்த²ம் பாளியா ஸமத்தே²ந்தோ ‘‘யம் ஸந்தா⁴யா’’திஆதி³மாஹ.

முக்²யாஹாரவஸேனபி நேரயிகானம் ஆஹாரட்டி²திகதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கப³ளீகாராஹாரம்…பே… ஸாதே⁴தீ’’தி வுத்தம். யதி³ ஏவம் நேரயிகா ஸுக²ப்படிஸம்வேதி³னோபி ஹோந்தீதி? நோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கே²ளோ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தயோதி தயோ அரூபாஹாரா கப³ளீகாராஹாரஸ்ஸ அபா⁴வதோ. அவஸேஸானந்தி அஸஞ்ஞஸத்தேஹி அவஸேஸானம் காமப⁴வாதீ³ஸு நிப்³ப³த்தஸத்தானம். பச்சயாஹாரோ ஹி ஸப்³பே³ஸம் ஸாதா⁴ரணோதி.

பட²மமஹாபஞ்ஹஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

8-9. து³தியமஹாபஞ்ஹஸுத்தாதி³வண்ணனா

28-29. அட்ட²மே ஏவம்னாமகேதி கஜங்க³லாதி ஏவம் இத்தி²லிங்க³வஸேன லத்³த⁴னாமகே மஜ்ஜி²மப்பதே³ஸஸ்ஸ மரியாத³பூ⁴தே நக³ரே. ‘‘நிக³மே’’திபி வத³ந்தி, ‘‘நிசுலவனே’’திபி வத³ந்தி. நிசுலம் நாம ஏகா ருக்க²ஜாதி, ‘‘நீபருக்கோ²’’திபி வத³ந்தி. தேன ஸஞ்ச²ன்னோ மஹாவனஸண்டோ³, தத்த² விஹரதீதி அத்தோ². ஹேதுனா நயேனாதி ச ஹேட்டா² வுத்தமேவ. நனு ச ‘‘ஏஸோ சேவ தஸ்ஸ அத்தோ²’’தி கஸ்மா வுத்தம். ப⁴க³வதா ஹி சத்தாரோதிஆதி³பஞ்ஹப்³யாகரணா சத்தாரோ ஆஹாரா, பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴, ச² அஜ்ஜ²த்திகானி ஆயதனானி, ஸத்த விஞ்ஞாணட்டி²தியோ, அட்ட² லோகத⁴ம்மா த³ஸ்ஸிதா. பி⁴க்கு²னியா பன சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா, பஞ்சிந்த்³ரியானி, ச² நிஸ்ஸாரணீயா தா⁴துயோ, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³தி த³ஸ்ஸிதத⁴ம்மா அஞ்ஞோயேவத்தோ² பி⁴க்கு²னியா த³ஸ்ஸிதோதி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘கிஞ்சாபீ’’திஆதி³. நவமே நத்தி² வத்தப்³ப³ம்.

து³தியமஹாபஞ்ஹஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

10. து³தியகோஸலஸுத்தவண்ணனா

30. த³ஸமே உக்³க³ந்த்வா யுஜ்ஜ²தி ஏதாயாதி உய்யோதி⁴கா, ஸத்த²ப்பஹாரேஹி யுஜ்ஜி²தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். உக்³க³ந்த்வா யுஜ்ஜ²னம் வா உய்யோதி⁴கோ, ஸத்த²ப்பஹாரோ. தேனாஹ ‘‘யுத்³த⁴தோ நிவத்தோ’’தி. உபஸ்ஸுதிவஸேன யுஜ்ஜி²தப்³பா³காரம் ஞத்வாதி ஜேதவனே கிர த³த்தத்தே²ரோ த⁴னுக்³க³ஹதிஸ்ஸத்தே²ரோதி த்³வே மஹல்லகத்தே²ரா விஹாரபச்சந்தே பண்ணஸாலாய வஸந்தி. தேஸு த⁴னுக்³க³ஹதிஸ்ஸத்தே²ரோ பச்சி²மயாமே பபு³ஜ்ஜி²த்வா உட்டா²ய நிஸின்னோ த³த்தத்தே²ரம் ஆமந்தேத்வா ‘‘அயம் தே மஹோத³ரோ கோஸலோ பு⁴த்தப⁴த்தமேவ பூதிம் கரோதி, யுத்³த⁴விசாரணம் பன கிஞ்சி ந ஜானாதி, பராஜிதோத்வேவ வதா³பேதீ’’தி வத்வா தேன ‘‘கிம் பன காதும் வட்டதீ’’தி வுத்தே – ‘‘ப⁴ந்தே, யுத்³தோ⁴ நாம பது³மப்³யூஹோ சக்கப்³யூஹோ ஸகடப்³யூஹோதி தயோ ப்³யூஹா ஹோந்தி, அஜாதஸத்தும் க³ண்ஹிதுகாமேன அஸுகஸ்மிம் நாம பப்³ப³தகுச்சி²ஸ்மிம் த்³வீஸு பப்³ப³தபி⁴த்தீஸு மனுஸ்ஸே ட²பேத்வா புரதோ து³ப்³ப³லம் த³ஸ்ஸேத்வா பப்³ப³தந்தரம் பவிட்ட²பா⁴வம் ஜானித்வா பவிட்ட²மக்³க³ம் ருந்தி⁴த்வா புரதோ ச பச்ச²தோ ச உபோ⁴ஸு பப்³ப³தபி⁴த்தீஸு வக்³கி³த்வா நதி³த்வா ஜாலபக்கி²த்தமச்ச²ம் விய கத்வா ஸக்கா க³ஹேது’’ந்தி. தஸ்மிம் க²ணே ‘‘பி⁴க்கூ²னம் கதா²ஸல்லாபம் ஸுணாதா²’’தி ரஞ்ஞோ பேஸிதசரபுரிஸா தம் ஸுத்வா ரஞ்ஞோ ஆரோசேஸும். தம் ஸுத்வா ராஜா ஸங்கா³மபே⁴ரிம் பஹராபேத்வா க³ந்த்வா ஸகடப்³யூஹம் கத்வா அஜாதஸத்தும் ஜீவக்³கா³ஹம் க³ண்ஹி. தேன வுத்தம் ‘‘உபஸ்ஸுதிவஸே…பே... அஜாதஸத்தும் க³ண்ஹீ’’தி.

தோ³ணபாகந்தி தோ³ணதண்டு³லானம் பக்கப⁴த்தம். தோ³ணந்தி சதுனாளிகானமேதமதி⁴வசனம். மனுஜஸ்ஸாதி ஸத்தஸ்ஸ. தனுகஸ்ஸாதி தனுகா அப்பிகா அஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ, பு⁴த்தபச்சயா விஸபா⁴க³வேத³னா ந ஹோந்தி. ஸணிகந்தி மந்த³ம் முது³கம், அபரிஸ்ஸயமேவாதி அத்தோ². ஜீரதீதி பரிபு⁴த்தாஹாரோ பச்சதி. ஆயு பாலயந்தி நிரோகோ³ அவேத³னோ ஜீவிதம் ரக்க²ந்தோ. அத² வா ஸணிகம் ஜீரதீதி ஸோ போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞூ புக்³க³லோ பரிமிதாஹாரதாய ஸணிகம் சிரேன ஜீரதி ஜரம் பாபுணாதி ஜீவிதம் பாலயந்தோ.

இமம் ஓவாத³ம் அதா³ஸீதி ஏகஸ்மிம் கிர (த⁴. ப. அட்ட². 2.203 பஸேனதி³கோஸலவத்து²) ஸமயே ராஜா தண்டு³லதோ³ணஸ்ஸ ஓத³னம் தது³பியேன ஸூபப்³யஞ்ஜனேன பு⁴ஞ்ஜதி. ஸோ ஏகதி³வஸம் பு⁴த்தபாதராஸோ ப⁴த்தஸம்மத³ம் அவினோதே³த்வா ஸத்து² ஸந்திகம் க³ந்த்வா கிலந்தரூபோ இதோ சிதோ ச ஸம்பரிவத்ததி, நித்³தா³ய அபி⁴பு⁴ய்யமானோபி லஹுகம் நிபஜ்ஜிதும் அஸக்கோந்தோ ஏகமந்தம் நிஸீதி³. அத² நம் ஸத்தா² ஆஹ ‘‘கிம், மஹாராஜ, அவிஸ்ஸமித்வாவ ஆக³தோஸீ’’தி. ஆம, ப⁴ந்தே, பு⁴த்தகாலதோ பட்டா²ய மே மஹாது³க்க²ம் ஹோதீதி. அத² நம் ஸத்தா², ‘‘மஹாராஜ, அதிப³ஹுபோ⁴ஜீனம் ஏதம் து³க்க²ம் ஹோதீ’’தி வத்வா –

‘‘மித்³தீ⁴ யதா³ ஹோதி மஹக்³க⁴ஸோ ச,

நித்³தா³யிதா ஸம்பரிவத்தஸாயீ;

மஹாவராஹோவ நிவாபபுட்டோ²,

புனப்புனம் க³ப்³ப⁴முபேதி மந்தோ³’’தி. (த⁴. ப. 325; நேத்தி. 26, 90) –

இமாய கா³தா²ய ஓவதி³த்வா, ‘‘மஹாராஜ, போ⁴ஜனம் நாம மத்தாய பு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி, மத்தபோ⁴ஜினோ ஹி ஸுக²ம் ஹோதீ’’தி உத்தரிபி புன ஓவத³ந்தோ ‘‘மனுஜஸ்ஸ ஸதா³ ஸதீமதோ’’தி (ஸம். நி. 1.124) இமம் கா³த²மாஹ.

ராஜா பன கா³த²ம் உக்³க³ண்ஹிதும் நாஸக்கி², ஸமீபே டி²தம் பன பா⁴கி³னேய்யம் ஸுத³ஸ்ஸனம் நாம மாணவம் ‘‘இமம் கா³த²ம் உக்³க³ண்ஹ தாதா’’தி ஆஹ. ஸோ தம் கா³த²ம் உக்³க³ண்ஹித்வா ‘‘கிம் கரோமி, ப⁴ந்தே’’தி ஸத்தா²ரம் புச்சி². அத² நம் ஸத்தா² ஆஹ, ‘‘மாணவ, இமம் கா³த²ம் நடோ விய பத்தபத்தட்டா²னே மா அவச, ரஞ்ஞோ பாதராஸம் பு⁴ஞ்ஜனட்டா²னே ட²த்வா பட²மபிண்டா³தீ³ஸுபி அவத்வா அவஸானே பிண்டே³ க³ஹிதே வதே³ய்யாஸி, ராஜா ஸுத்வா ப⁴த்தபிண்ட³ம் ச²ட்³டே³ஸ்ஸதி. அத² ரஞ்ஞோ ஹத்தே²ஸு தோ⁴தேஸு பாதிம் அபனேத்வா ஸித்தா²னி க³ணேத்வா தது³பியம் ப்³யஞ்ஜனம் ஞத்வா புனதி³வஸே தாவதகே தண்டு³லே ஹாரேய்யாஸி. பாதராஸே ச வத்வா ஸாயமாஸே மா வதே³ய்யாஸீ’’தி. ஸோ ‘‘ஸாதூ⁴’’தி படிஸ்ஸுணித்வா தம் தி³வஸம் ரஞ்ஞோ பாதராஸம் பு⁴த்வா க³தத்தா ஸாயமாஸே ப⁴க³வதோ அனுஸிட்டி²னியாமேன கா³த²ம் அபா⁴ஸி. ராஜா த³ஸப³லஸ்ஸ வசனம் ஸரித்வா ப⁴த்தபிண்ட³ம் பாதியம்யேவ ச²ட்³டே³ஸி. ரஞ்ஞோ ஹத்தே²ஸு தோ⁴தேஸு பாதிம் அபனேத்வா ஸித்தா²னி க³ணேத்வா புனதி³வஸே தத்தகே தண்டு³லே ஹரிம்ஸு, ஸோபி மாணவோ தி³வஸே தி³வஸே ததா²க³தஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ச்ச²தி. த³ஸப³லஸ்ஸ விஸ்ஸாஸிகோ அஹோஸி. அத² நம் ஏகதி³வஸம் புச்சி² ‘‘ராஜா கித்தகம் பு⁴ஞ்ஜதீ’’தி? ஸோ ‘‘நாளிகோத³ன’’ந்தி ஆஹ. வட்டிஸ்ஸதி ஏத்தாவதா புரிஸபா⁴கோ³ ஏஸ, இதோ பட்டா²ய கா³த²ம் மா வதீ³தி. ராஜா ததே²வ ஸண்டா²ஸி. தேன வுத்தம் ‘‘நாளிகோத³னபரமதாய ஸண்டா²ஸீ’’தி. ரத்தஞ்ஞுதாய வட்³டி⁴தம் ஸீலம் அஸ்ஸ அத்தீ²தி வட்³டி⁴தஸீலோ. அபோது²ஜ்ஜனிகேஹி ஸீலேஹீதி சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலேஹி ஸீலம் அரியம் ஸுத்³த⁴ம். தேன வுத்தம் ‘‘அரியஸீலோ’’தி. ததே³கம் அனவஜ்ஜட்டே²ன குஸலம். தேன வுத்தம் ‘‘குஸலஸீலோ’’தி.

து³தியகோஸலஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

மஹாவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

4. உபாலிவக்³கோ³

1. உபாலிஸுத்தவண்ணனா

31. சதுத்த²ஸ்ஸ பட²மே அத்த²வஸேதி வுத்³தி⁴விஸேஸே, ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்திஹேது அதி⁴க³மனீயே ஹிதவிஸேஸேதி அத்தோ². அத்தோ²யேவ வா அத்த²வஸோ, த³ஸ அத்தே² த³ஸ காரணானீதி வுத்தம் ஹோதி. அத² வா அத்தோ² ப²லம் தத³தீ⁴னவுத்திதாய வஸோ ஏதஸ்ஸாதி அத்த²வஸோ, ஹேதூதி ஏவம்பேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ‘‘யே மம ஸோதப்³ப³ம் ஸத்³த³ஹாதப்³ப³ம் மஞ்ஞிஸ்ஸந்தி, தேஸம் தம் அஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²யா’’தி வுத்தத்தா ‘‘யோ ச ததா²க³தஸ்ஸ வசனம் ஸம்படிச்ச²தி, தஸ்ஸ தம் தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்ததீ’’தி வுத்தம். அஸம்படிச்ச²னே ஆதீ³னவந்தி ப⁴த்³தா³லிஸுத்தே விய அஸம்படிச்ச²னே ஆதீ³னவம் த³ஸ்ஸேத்வா. ஸுக²விஹாராபா⁴வே ஸஹஜீவமானஸ்ஸ அபா⁴வதோ ஸஹஜீவிதாபி ஸுக²விஹாரோவ வுத்தோ. ஸுக²விஹாரோ நாம சதுன்னம் இரியாபத²விஹாரானம் பா²ஸுதா.

மங்குதந்தி நித்தேஜதம். த⁴ம்மேனாதிஆதீ³ஸு த⁴ம்மோதி பூ⁴தம் வத்து². வினயோதி சோத³னா சேவ ஸாரணா ச. ஸத்து²ஸாஸனந்தி ஞத்திஸம்பதா³ சேவ அனுஸ்ஸாவனஸம்பதா³ ச.

பியஸீலானந்தி ஸிக்கா²காமானம். தேஸஞ்ஹி ஸீலம் பியம் ஹோதி. தேனேவாஹ ‘‘ஸிக்கா²த்தயபாரிபூரியா க⁴டமானா’’தி. ஸந்தி³த்³த⁴மனாதி ஸம்ஸயம் ஆபஜ்ஜமனா. உப்³ப³ள்ஹா ஹோந்தீதி பீளிதா ஹோந்தி. ஸங்க⁴கம்மானீதி ஸதிபி உபோஸத²பவாரணானம் ஸங்க⁴கம்மபா⁴வே கோ³ப³லீப³த்³த³ஞாயேன உபோஸத²ம் பவாரணஞ்ச ட²பேத்வா உபஸம்பதா³தி³ஸேஸஸங்க⁴கம்மானம் க³ஹணம் வேதி³தப்³ப³ம். ஸமக்³கா³னம் பா⁴வோ ஸாமக்³கீ³.

‘‘நாஹம், சுந்த³, தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானம்யேவ ஆஸவானம் ஸம்வராய த⁴ம்மம் தே³ஸேமீ’’தி (தீ³. நி. 3.182) ஏத்த² விவாத³மூலபூ⁴தா கிலேஸா ஆஸவாதி ஆக³தா.

‘‘யேன தே³வூபபத்யஸ்ஸ, க³ந்த⁴ப்³போ³ வா விஹங்க³மோ;

யக்க²த்தம் யேன க³ச்சே²ய்யம், மனுஸ்ஸத்தஞ்ச அப்³ப³ஜே;

தே மய்ஹம் ஆஸவா கீ²ணா, வித்³த⁴ஸ்தா வினளீகதா’’தி. (அ. நி. 4.36) –

ஏத்த² தேபூ⁴மகம் கம்மம் அவஸேஸா ச அகுஸலா த⁴ம்மா. இத⁴ பன பரூபவாத³விப்படிஸாரவத⁴ப³ந்தா⁴த³யோ சேவ அபாயது³க்க²பூ⁴தா ச நானப்பகாரா உபத்³த³வா ஆஸவாதி ஆஹ ‘‘அஸம்வரே டி²தேன தஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே பத்தப்³பா³’’திஆதி³. யதி³ ஹி ப⁴க³வா ஸிக்கா²பத³ம் ந ச பஞ்ஞபேய்ய, ததோ அஸத்³த⁴ம்மப்படிஸேவனஅதி³ன்னாதா³னபாணாதிபாதாதி³ஹேது யே உப்பஜ்ஜேய்யும் பரூபவாதா³த³யோ தி³ட்ட²த⁴ம்மிகா நானப்பகாரா அனத்தா², யே ச தன்னிமித்தமேவ நிரயாதீ³ஸு நிப்³ப³த்தஸ்ஸ பஞ்சவித⁴ப³ந்த⁴னகம்மகாரணாதி³வஸேன மஹாது³க்கா²னுப⁴வனப்பகாரா அனத்தா², தே ஸந்தா⁴ய இத³ம் வுத்தம் ‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானம் ஆஸவானம் ஸம்வராய ஸம்பராயிகானம் ஆஸவானம் படிகா⁴தாயா’’தி. தி³ட்ட²த⁴ம்மோ வுச்சதி பச்சக்கோ² அத்தபா⁴வோ, தத்த² ப⁴வா தி³ட்ட²த⁴ம்மிகா. தேன வுத்தம் ‘‘தஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே பத்தப்³பா³’’தி. ஸம்முகா² க³ரஹனம் அகித்தி, பரம்முகா² க³ரஹனம் அயஸோ. அத² வா ஸம்முகா² பரம்முகா² க³ரஹனம் அகித்தி, பரிவாரஹானி அயஸோதி வேதி³தப்³ப³ம். ஆக³மனமக்³க³த²கனாயாதி ஆக³மனத்³வாரபித³ஹனத்தா²ய. ஸம்பரேதப்³ப³தோ பேச்ச க³ந்தப்³ப³தோ ஸம்பராயோ, பரலோகோதி ஆஹ ‘‘ஸம்பராயே நரகாதீ³ஸூ’’தி.

மேது²னாதீ³னி ரஜ்ஜனட்டா²னானி. பாணாதிபாதாதீ³னி து³ஸ்ஸனட்டா²னானி.

ஸம்வரவினயோதி ஸீலஸம்வரோ, ஸதிஸம்வரோ, ஞாணஸம்வரோ, க²ந்திஸம்வரோ, வீரியஸம்வரோதி பஞ்சவிதோ⁴ ஸம்வரோ. யதா²ஸகம் ஸம்வரிதப்³பா³னம் வினேதப்³பா³னஞ்ச காயது³ச்சரிதாதீ³னம் ஸம்வரணதோ ஸம்வரோ, வினயனதோ வினயோதி வுச்சதி. பஹானவினயோதி தத³ங்க³ப்பஹானம் விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம், ஸமுச்சே²த³ப்பஹானம், படிபஸ்ஸத்³தி⁴ப்பஹானம், நிஸ்ஸரணப்பஹானந்தி பஞ்சவித⁴ம் பஹானம் யஸ்மா சாக³ட்டே²ன பஹானம், வினயட்டே²ன வினயோ, தஸ்மா ‘‘பஹானவினயோ’’தி வுச்சதி. ஸமத²வினயோதி ஸத்த அதி⁴கரணஸமதா². பஞ்ஞத்திவினயோதி ஸிக்கா²பத³மேவ. ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்தியா ஹி விஜ்ஜமானாய ஏவ ஸிக்கா²பத³ஸம்ப⁴வதோ பஞ்ஞத்திவினயோபி ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்தியா அனுக்³க³ஹிதோ ஹோதி. ஸேஸமேத்த² வுத்தத்த²மேவ.

உபாலிஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

உபாலிவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

5. அக்கோஸவக்³கோ³

1-8. விவாத³ஸுத்தாதி³வண்ணனா

41-48. பஞ்சமஸ்ஸ பட²மாதீ³னி உத்தானத்தா²னி. ச²ட்டே² க²ணப⁴ங்கு³ரதாய ந நிச்சா ந து⁴வாதி அனிச்சா. ததோ ஏவ பண்டி³தேஹி ந இச்சா ந உபக³ந்தப்³பா³திபி அனிச்சா. ஸ்வாயம் நேஸம் அனிச்சட்டோ² உத³யவயபரிச்சி²ன்னதாய வேதி³தப்³போ³தி ஆஹ ‘‘ஹுத்வா அபா⁴வினோ’’தி, உப்பஜ்ஜித்வா வினஸ்ஸகாதி அத்தோ². ஸாரரஹிதாதி நிச்சஸாரது⁴வஸாரஅத்தஸாரவிரஹிதா. முஸாதி விஸம்வாத³னட்டே²ன முஸா, ஏகம்ஸேன அஸுபா⁴தி³ஸபா⁴வா தே பா³லானம் ஸுபா⁴தி³பா⁴வேன உபட்ட²ஹந்தி, ஸுபா⁴தி³க்³க³ஹணஸ்ஸ பச்சயபா⁴வேன ஸத்தே விஸம்வாதே³ந்தி. தேனாஹ ‘‘நிச்சஸுப⁴ஸுகா² வியா’’திஆதி³. ந பஸ்ஸனஸபா⁴வாதி க²ணபப⁴ங்கு³ரதாஇத்தரபச்சுபட்டா²னதாய தி³ஸ்ஸமானா விய ஹுத்வா அத³ஸ்ஸனபகதிகா. ஏதே ஹி கே²த்தம் விய வத்து² விய ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணம் விய ச பஞ்ஞாயித்வாபி கதிபாஹேனேவ ஸுபினகே தி³ட்டா² விய ந பஞ்ஞாயந்தி. ஸத்தமட்ட²மானி ஸுவிஞ்ஞேய்யானி.

விவாத³ஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

9-10. ஸரீரட்ட²த⁴ம்மஸுத்தாதி³வண்ணனா

49-50. நவமே புனப்³ப⁴வதா³னம் புனப்³ப⁴வோ உத்தரபத³லோபேன, புனப்³ப⁴வோ ஸீலமஸ்ஸாதி போனோப⁴விகோ, புனப்³ப⁴வதா³யகோதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘புனப்³ப⁴வனிப்³ப³த்தகோ’’தி. ப⁴வஸங்க²ரணகம்மந்தி புனப்³ப⁴வனிப்³ப³த்தனககம்மம். த³ஸமே நத்தி² வத்தப்³ப³ம்.

ஸரீரட்ட²த⁴ம்மஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

அக்கோஸவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

பட²மபண்ணாஸகம் நிட்டி²தம்.

2. து³தியபண்ணாஸகம்

(6) 1. ஸசித்தவக்³கோ³

1-10. ஸசித்தஸுத்தாதி³வண்ணனா

51-60. து³தியஸ்ஸ பட²மாதீ³னி உத்தானத்தா²னி. த³ஸமே பித்தம் ஸமுட்டா²னமேதேஸந்தி பித்தஸமுட்டா²னா, பித்தபச்சயாபித்தஹேதுகாதி அத்தோ². ஸேம்ஹஸமுட்டா²னாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸன்னிபாதிகாதி திண்ணம்பி பித்தாதீ³னம் கோபேன ஸமுட்டி²தா. உதுபரிணாமஜாதி விஸபா⁴க³உதுதோ ஜாதா. ஜங்க³லதே³ஸவாஸீனஞ்ஹி அனூபதே³ஸே வஸந்தானம் விஸபா⁴கோ³ ச உது உப்பஜ்ஜதி, அனூபதே³ஸவாஸீனஞ்ச ஜங்க³லதே³ஸேதி ஏவம் பரஸமுத்³த³தீராதி³வஸேனபி உதுவிஸபா⁴க³தா உப்பஜ்ஜதியேவ. ததோ ஜாதாதி உதுபரிணாமஜா. அத்தனோ பகதிசரியானம் விஸயானம் விஸமம் காயபரிஹரணவஸேன ஜாதா விஸமபரிஹாரஜா. தேனாஹ ‘‘அதிசிரட்டா²னனிஸஜ்ஜாதி³னா விஸமபரிஹாரேன ஜாதா’’தி. ஆதி³-ஸத்³தே³ன மஹாபா⁴ரவஹனஸுதா⁴கோட்டனாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ. பரஸ்ஸ உபக்கமதோ நிப்³ப³த்தா ஓபக்கமிகா. பா³ஹிரம் பச்சயம் அனபேக்கி²த்வா கேவலம் கம்மவிபாகதோவ ஜாதா கம்மவிபாகஜா. தத்த² புரிமேஹி ஸத்தஹி காரணேஹி உப்பன்னா ஸாரீரிகா வேத³னா ஸக்கா படிபா³ஹிதும், கம்மவிபாகஜானம் பன ஸப்³ப³பே⁴ஸஜ்ஜானிபி ஸப்³ப³பரித்தானிபி நாலம் படிகா⁴தாய.

ஸசித்தஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸசித்தவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

(7) 2. யமகவக்³கோ³

1-7. அவிஜ்ஜாஸுத்தாதி³வண்ணனா

61-67. து³தியஸ்ஸ பட²மாதீ³னி உத்தானத்தா²னி. ஸத்தமே நளகபானகேதி ஏவம்னாமகே நிக³மே. புப்³பே³ கிர (ஜா. அட்ட². 1.1.19 ஆத³யோ) அம்ஹாகம் போ³தி⁴ஸத்தோ கபியோனியம் நிப்³ப³த்தோ மஹாகாயோ கபிராஜா ஹுத்வா அனேகஸதவானரஸஹஸ்ஸபரிவுதோ பப்³ப³தபாதே³ விசரி, பஞ்ஞவா கோ² பன ஹோதி மஹாபஞ்ஞோ. ஸோ பரிஸம் ஏவம் ஓவத³தி, ‘‘தாதா, இமஸ்மிம் பப்³ப³தபாதே³ விஸப²லானி ஹோந்தி, அமனுஸ்ஸபரிக்³க³ஹிதா போக்க²ரணிகா நாம ஹோந்தி, தும்ஹே புப்³பே³ கா²தி³தபுப்³பா³னேவ ப²லானி கா²த³த², பீதபுப்³பா³னேவ பானீயானி பிவத², ஏத்த² வோ படிபுச்சி²தகிச்சம் நத்தீ²’’தி. தே அபீதபுப்³ப³ம் தி³ஸ்வா ஸஹஸாவ அபிவித்வா ஸமந்தா பரிதா⁴வித்வா மஹாஸத்தஸ்ஸ ஆக³மனம் ஓலோகயமானா நிஸீதி³ம்ஸு. மஹாஸத்தோ ஆக³ந்த்வா ‘‘கிம், தாதா, பானீயம் ந பிவதா²’’தி ஆஹ. தும்ஹாகம் ஆக³மனம் ஓலோகேமாதி. ‘‘ஸாது⁴, தாதா’’தி ஸமந்தா பத³ம் பரியேஸமானோ ஓதிண்ணபத³ம்யேவ அத்³த³ஸ, ந உத்திண்ணபத³ம். அதி³ஸ்வா ‘‘ஸபரிஸ்ஸயா’’தி அஞ்ஞாஸி. தாவதே³வ ச தத்த² அபி⁴னிப்³ப³த்தஅமனுஸ்ஸோ உத³கம் த்³வேதா⁴ கத்வா உட்டா²ஸி – ஸேதமுகோ², நீலகுச்சி², ரத்தஹத்த²பாதோ³, மஹாதா³டி²கோ, வந்ததா³டோ², விரூபோ, பீ³ப⁴ச்சோ², உத³கரக்க²ஸோ. ஸோ ஏவமாஹ – ‘‘கஸ்மா பானீயம் ந பிவத², மது⁴ரம் உத³கம் பிவத², கிம் தும்ஹே ஏதஸ்ஸ வசனம் ஸுணாதா²’’தி. மஹாஸத்தோ ஆஹ ‘‘த்வம் அதி⁴வத்தோ² அமனுஸ்ஸோ’’தி? ஆமாஹந்தி. ‘‘த்வம் இத⁴ ஓதிண்ணே லப⁴ஸீ’’தி ஆஹ. ஆம, தும்ஹே பன ஸப்³பே³ கா²தி³ஸ்ஸாமீதி. ந ஸக்கி²ஸ்ஸஸி யக்கா²தி. பானீயம் பன பிவிஸ்ஸதா²தி. ஆம, பிவிஸ்ஸாமாதி. ஏவம் ஸந்தே ஏகம்பி வானரம் ந முஞ்சிஸ்ஸந்தி. ‘‘பானீயஞ்ச பிவிஸ்ஸாம, ந ச தே வஸம் க³மிஸ்ஸாமா’’தி நளம் ஆஹராபேத்வா கோடியம் க³ஹேத்வா த⁴மி. ஸப்³போ³ ஏகச்சி²த்³தோ³ அஹோஸி. தீரே நிஸீதி³த்வாவ பானீயம் பிவி. ஸேஸவானரானம்பி பாடியேக்கம் நளம் ஆஹராபேத்வா த⁴மித்வா அதா³ஸி. ஸப்³பே³ தே பஸ்ஸந்தஸ்ஸேவ பானீயம் பிவிம்ஸு. வுத்தம்பி சேதம் –

‘‘தி³ஸ்வா பத³மனுத்திண்ணம், தி³ஸ்வானோதரிதம் பத³ம்;

நளேன வாரிம் பிஸ்ஸாம, நேவ மம் த்வம் வதி⁴ஸ்ஸஸீ’’தி. (ஜா. 1.1.20);

ததோ பட்டா²ய யாவ அஜ்ஜதி³வஸா தஸ்மிம் டா²னே நளா ஏகச்சி²த்³தா³வ ஹோந்தி. இமஸ்மிஞ்ஹி கப்பே கப்பட்டி²யபாடிஹாரியானி நாம சந்தே³ ஸஸலக்க²ணம் (ஜா. 1.4.61 ஆத³யோ), வட்டஜாதகே (ஜா. 1.1.35) ஸச்சகிரியட்டா²னே அக்³கி³ஜாலஸ்ஸ ஆக³மனுபச்சே²தோ³, க⁴டீகாரஸ்ஸ மாதாபிதூனம் வஸனட்டா²னே அனோவஸ்ஸனம் (ம. நி. 2.291), போக்க²ரணியா தீரே நளானம் ஏகச்சி²த்³த³பா⁴வோதி. இதி ஸா போக்க²ரணீ நளேன பானீயஸ்ஸ பிவிதத்தா ‘‘நளகபானகா’’தி நாமம் லபி⁴. அபரபா⁴கே³ தம் போக்க²ரணிம் நிஸ்ஸாய நிக³மோ பதிட்டா²ஸி, தஸ்ஸபி ‘‘நளகபான’’ந்த்வேவ நாமம் ஜாதம். தம் பன ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘நளகபானே’’தி. பலாஸவனேதி கிம்ஸுகவனே.

துண்ஹீபூ⁴தம் துண்ஹீபூ⁴தந்தி ப்³யாபனிச்சா²யம் இத³ம் ஆமேடி³தவசனந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யம் யம் தி³ஸ’’ந்திஆதி³ வுத்தம். அனுவிலோகேத்வாதி ஏத்த² அனு-ஸத்³தோ³ ‘‘பரீ’’தி இமினா ஸமானத்தோ²தி ஆஹ ‘‘ததோ ததோ விலோகேத்வா’’தி. கஸ்மா ஆகி³லாயதி கோடிஸஹஸ்ஸஹத்தி²னாகா³னம் ப³லம் தா⁴ரேந்தஸ்ஸாதி சோத³கஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயோ. ஆசரியோ பனஸ்ஸ ‘‘ஏஸ ஸங்கா²ரானம் ஸபா⁴வோ, யதி³த³ம் அனிச்சதா. யே பன அனிச்சா, தே ஏகந்தேனேவ உத³யவயப்படிபீளிததாய து³க்கா² ஏவ. து³க்க²ஸபா⁴வேஸு தேஸு ஸத்து²காயே து³க்கு²ப்பத்தியா அயம் பச்சயோ’’தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ப⁴க³வதோ’’திஆதி³ வுத்தம். பிட்டி²வாதோ உப்பஜ்ஜி, ஸோ ச கோ² புப்³பே³கதகம்மபச்சயா. ஏத்தா²ஹ ‘‘கிம் பன தம் கம்மம், யேன அபரிமாணகாலம் ஸக்கச்சம் உபசிதவிபுலபுஞ்ஞஸம்பா⁴ரோ ஸத்தா² ஏவரூபம் து³க்க²விபாகமனுப⁴வதீ’’தி? வுச்சதே – அயமேவ ப⁴க³வா போ³தி⁴ஸத்தபூ⁴தோ அதீதஜாதியம் மல்லபுத்தோ ஹுத்வா பாபஜனஸேவீ அயோனிஸோமனஸிகாரப³ஹுலோ சரதி. ஸோ ஏகதி³வஸம் நிப்³பு³த்³தே⁴ வத்தமானே ஏகம் மல்லபுத்தம் க³ஹேத்வா கா³ள்ஹதரம் நிப்பீளேஸி. தேன கம்மேன இதா³னி பு³த்³தோ⁴ ஹுத்வாபி து³க்க²மனுப⁴வி. யதா² சேதம், ஏவம் சிஞ்சமாணவிகாதீ³னமித்தீ²னம் யானி ப⁴க³வதோ அப்³ப⁴க்கா²னாதீ³னி து³க்கா²னி, ஸப்³பா³னி புப்³பே³கதஸ்ஸ விபாகாவஸேஸானி, யானி கம்மபிலோதிகானீதி வுச்சந்தி. வுத்தஞ்ஹேதம் அபதா³னே (அப. தே²ர 1.39.64-96) –

‘‘அனோதத்தஸராஸன்னே, ரமணீயே ஸிலாதலே;

நானாரதனபஜ்ஜோதே, நானாக³ந்த⁴வனந்தரே.

‘‘மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன, பரேதோ லோகனாயகோ;

ஆஸீனோ ப்³யாகரீ தத்த², புப்³ப³கம்மானி அத்தனோ.

‘‘ஸுணாத² பி⁴க்க²வோ மய்ஹம், யம் கம்மம் பகதம் மயா;

பிலோதிகஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ, பு³த்³த⁴த்தேபி விபச்சதி.

1. ‘‘முனாளி நாமஹம் து⁴த்தோ, புப்³பே³ அஞ்ஞாஸு ஜாதிஸு;

பச்சேகபு³த்³த⁴ம் ஸுரபி⁴ம், அப்³பா⁴சிக்கி²ம் அதூ³ஸகம்.

‘‘தேன கம்மவிபாகேன, நிரயே ஸம்ஸரிம் சிரம்;

ப³ஹூ வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி, து³க்க²ம் வேதே³ஸி வேத³னம்.

‘‘தேன கம்மாவஸேஸேன, இத⁴ பச்சி²மகே ப⁴வே;