18. அட்டா²ரஸமோ பரிச்சே²தோ³

தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴னித்³தே³ஸவண்ணனா

1170-2. இதா³னி யஸ்மா ஏவம் அபி⁴ஞ்ஞாவஸேன அதி⁴க³தானிஸம்ஸாய தி²ரதராய ஸமாதி⁴பா⁴வனாய ஸமன்னாக³தேன பி⁴க்கு²னா பஞ்ஞா பா⁴வேதப்³பா³ ஹோதி. ஏவஞ்ஹி ஸா ஸப்³பா³காரேன தி²ரதரா ஸிக²ப்பத்தா ச ஹோதி, தஸ்மா தஸ்ஸா பா⁴வனானயவிபா⁴வனத்த²மாரப⁴ந்தோ ஆஹ ‘‘ஸமாதி⁴ம் பனா’’திஆதி³. கா பஞ்ஞாதி ஸரூபபுச்சா². கோ சத்தோ²தி இமிஸ்ஸா கோ அத்தோ². பஞ்ஞாதி பத³ம் கம் அபி⁴தே⁴ய்யத்த²ம் நிஸ்ஸாய வத்ததீதி அதி⁴ப்பாயோ.

1173-4. பஞ்ஞா விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாதி இதா⁴தி⁴ப்பேதமேவ பஞ்ஞம் த³ஸ்ஸேதி, அஞ்ஞத்த² பன ப³ஹுவிதோ⁴ பஞ்ஞாபபே⁴தோ³ ஹோதி. புஞ்ஞசித்தஸமாயுதாதி குஸலசித்தஸம்பயுத்தா. ஏத்த² ச புஞ்ஞ-க்³க³ஹணேன து³வித⁴ம்பி அப்³யாகதம் நிவத்தேதி, ததா² ‘‘அத்தி² ஸம்கிலிட்டா²’’தி ஏவம் பவத்தம் மிச்சா²வாத³ம் படிஸேதே⁴தி. விபஸ்ஸனா-க்³க³ஹணேன கம்மஸ்ஸகதாதி³வஸப்பவத்தம் ஸேஸகுஸலபஞ்ஞம். ஜானனா வா பகாரதோதி வுத்தே ‘‘கிமித³ம் பகாரதோ ஜானனம் நாமா’’தி அனுயோக³ம் மனஸி நிதா⁴ய ஸஞ்ஜானனவிஜானனாகாரவிஸிட்ட²ம் நானப்பகாரதோ ஜானனந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸஞ்ஞாவிஞ்ஞாணபஞ்ஞானம், கோ விஸேஸோ கிமந்தர’’ந்தி கதே²துகம்யதாபுச்ச²ம் கத்வா விஸ்ஸஜ்ஜனமாஹ ‘‘ஸஞ்ஞாவிஞ்ஞாணபஞ்ஞான’’ந்திஆதி³னா. ஜானனத்தே ஸமேபி சாதி விஸயவிஜானனாகாரே ஸமானேபி.

1175. ஸஞ்ஜானனமத்தம்வாதி ‘‘நீலபீத’’ந்திஆதி³கம் ஆரம்மணே விஜ்ஜமானம், அவிஜ்ஜமானம் வா ஸஞ்ஞானிமித்தம் கத்வா ஜானனம். ததா² ஹேஸா புன ஸஞ்ஜானனபச்சயகரணரஸா. மத்த-ஸத்³தே³ன விஸேஸனிவத்திஅத்தே²ன விஜானனப்பஜானனாகாரே நிவத்தேதி, ஏவ-காரேன கதா³சிபி இமிஸ்ஸா தே விஸேஸா ந ஸந்தியேவாதி அவதா⁴ரேதி. தேனாஹ ‘‘லக்க²ணப்படிவேத⁴’’ந்திஆதி³. ‘‘அனிச்சம் து³க்க²மனத்தா’’தி லக்க²ணபடிவேத⁴ம் காதும் நேவ ஸக்கோதி, விஞ்ஞாணகிச்சம்பி காதும் ந ஸக்கோதி, ஸஞ்ஞா குதோ பஞ்ஞாகிச்சம் கரேய்யாதி லக்க²ணபடிவேத⁴ம் காதும் ந ஸக்கோதிச்சேவ வுத்தம், ந வுத்தம் ‘‘மக்³க³ம் பாபேதும் ந ஸக்கோதீ’’தி.

1176. விஞ்ஞாணம் பன ஆரம்மணே பவத்தமானம் ந தத்த² ஸஞ்ஞா விய நீலபீதாதி³கஸ்ஸ ஸஞ்ஜானனவஸேனேவ பவத்ததி, அத² கோ² தம் தத்த² அனிச்சதாதி³விஸேஸம், அஞ்ஞஞ்ச தாதி³ஸம் விஸேஸம் ஜானந்தமேவ பவத்ததீதி ஆஹ ‘‘விஞ்ஞாணம் பனா’’திஆதி³. கத²ம் பன விஞ்ஞாணம் லக்க²ணபடிவேத⁴ம் கரோதீதி? பஞ்ஞாய த³ஸ்ஸிதமக்³கே³ன. லக்க²ணாரம்மணிகவிபஸ்ஸனாய ஹி அனேகவாரம் லக்க²ணானி படிவிஜ்ஜி²த்வா பவத்தமானாய பகு³ணபா⁴வதோ பரிசயவஸேன ஞாணவிப்பயுத்தசித்தேனபி விபஸ்ஸனா ஸம்ப⁴வதி, யதா² தம் பகு³ணஸ்ஸ க³ந்த²ஸ்ஸ ஸஜ்ஜா²யனே ஞாயாக³தாபி வாரா ந விஞ்ஞாயந்தி. லக்க²ணம் படிவிஜ்ஜி²துந்தி ச லக்க²ணானம் ஆரம்மணகரணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந படிவிஜ்ஜ²னம்.

1177. உஸ்ஸக்கித்வாதி 220 உத³யப்³ப³யாதி³ஞாணபடிபாடியா ஆரபி⁴த்வா மக்³க³ம் பாபேதுமேவ தம் விஞ்ஞாணம் ந ஸக்கோதி அஸம்போ³த⁴ஸபா⁴வத்தா. வுத்தனயந்தி விஞ்ஞாணே வுத்தனயம். ஸா ஹி ஆரம்மணஞ்ச ஜானாதி, லக்க²ணஞ்ச படிவிஜ்ஜ²தி. அத்தனோ பன அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணேன ஆனுபா⁴வேன மக்³க³ம் பாபேதுஞ்ச ஸக்கோதி. பா³லகா³மிகஹேரஞ்ஞிகானம் கஹாபணஜானனமிவ ச நேஸம் ஆரம்மணஜானனம் வேதி³தப்³ப³ம். யதா² ஹி ஹேரஞ்ஞிகப²லகே ட²பிதம் கஹாபணராஸிம் ஏகோ அஸஞ்ஜாதவோஹாரபு³த்³தி⁴ பா³லதா³ரகோ, ஏகோ கா³மிகபுரிஸோ, ஏகோ ஹேரஞ்ஞிகோதி தீஸு ஜனேஸு பஸ்ஸமானேஸு பா³லதா³ரகோ கஹாபணானம் சித்தவிசித்ததீ³க⁴ரஸ்ஸசதுரஸ்ஸபரிமண்ட³லபா⁴வமத்தமேவ ஜானாதி, ‘‘இத³ம் மனுஸ்ஸானம் உபபோ⁴க³பரிபோ⁴கா³வஹம் ரதனஸம்மத’’ந்தி ந ஜானாதி. கா³மிகபுரிஸோ தது³ப⁴யம் ஜானாதி, ‘‘அயம் சே²கோ மஹாஸாரோ, அயம் கூடோ, அயம் அட்³ட⁴ஸாரோ, அயம் பாத³ஸாரோ’’திஆதி³கம் பன விபா⁴க³ம் ந ஜானாதி. ஹேரஞ்ஞிகோ ஸப்³பே³பி தே பகாரே ஜானாதி, ஜானந்தோ ச ஓலோகேத்வாபி ஜானாதி, ஆகோடிதஸத்³த³ம் ஸுத்வாபி ஜானாதி, க³ந்த⁴ம் கா⁴யித்வாபி ரஸம் ஸாயித்வாபி ஹத்தே²ன தா⁴ரயித்வாபி ‘‘அஸுகஸ்மிம் கா³மே வா நிக³மே வா நக³ரே வா பப்³ப³தே வா நதீ³தீரே வா கதோ’’திபி ‘‘அஸுகஆசரியேன கதோ’’திபி ஜானாதி. தத்த² ஸஞ்ஞா அஸஞ்ஜாதவோஹாரபு³த்³தி⁴னோ பா³லதா³ரகஸ்ஸ கஹாபணத³ஸ்ஸனம் விய விபா⁴க³ம் அகத்வா பிண்ட³வஸேனேவ ஆரம்மணம் க³ண்ஹாதி நீலாதி³வஸேன ஆரம்மணஸ்ஸ உபட்டா²னாகாரக்³க³ஹணதோ, விஞ்ஞாணம் கா³மிகபுரிஸஸ்ஸ கஹாபணத³ஸ்ஸனமிவ ஏகச்சவிஸேஸக்³க³ஹணஸமத்த²தாய, பஞ்ஞா அனவஸேஸக்³க³ஹணஸமத்த²தாய ஹேரஞ்ஞிகஸ்ஸ கஹாபணத³ஸ்ஸனமிவ த³ட்ட²ப்³பா³தி.

1178-80. ஸபா⁴வபடிவேத⁴னந்தி ஸகோ பா⁴வோ, ஸமானோ வா பா⁴வோ ஸபா⁴வோ, தஸ்ஸ படிவேத⁴னம் ஞாதபரிஞ்ஞாதீரணபரிஞ்ஞாவஸேன ஸபா⁴வஸாமஞ்ஞலக்க²ணபடிவேத⁴னம். க⁴டபடாதி³படிச்சா²த³கஸ்ஸ பா³ஹிரந்த⁴காரஸ்ஸ தீ³பாலோகோ விய யதா²வுத்தத⁴ம்மஸபா⁴வபடிச்சா²த³கஸ்ஸ வித்³த⁴ம்ஸனரஸா. உப்பஜ்ஜமானோயேவ ஹி ஞாணாலோகோ ஹத³யந்த⁴காரம் வித⁴மேந்தோ உப்பஜ்ஜதீதி ஆஹ ‘‘ஸம்மோஹனந்த⁴காரஸ்ஸ, வித்³த⁴ம்ஸனரஸா மதா’’தி. ததோயேவ ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸு அஸம்முய்ஹனாகாரேன பச்சுபதிட்ட²தி, காரணபூ⁴தா வா ஸயம் ப²லபூ⁴தம் அஸம்மோஹம் பச்சுபதிட்டா²பேதீதி ஆஹ ‘‘அஸம்மோஹபச்சுபட்டா²னா’’தி. விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய இதா⁴தி⁴ப்பேதத்தா ஸமாதி⁴ தஸ்ஸா பத³ட்டா²னம். ததா² ஹி ‘‘ஸமாஹிதோ யதா²பூ⁴தம் பஜானாதீ’’தி (ஸம். நி. 3.5; 4.99; 5.1071; அ. நி. 11.2) ஸுத்தபத³ந்தி ஆஹ ‘‘ஸமாதா⁴ஸன்னகாரணா’’தி.

1181-2. த⁴ம்மஸபா⁴வபடிவேதோ⁴ நாம பஞ்ஞாய ஆவேணிகோ ஸபா⁴வோ, ந தேனஸ்ஸா கோசி விபா⁴கோ³ லப்³ப⁴தீதி ஆஹ ‘‘லக்க²ணேனேகதா⁴ வுத்தா’’தி. லுஜ்ஜனபலுஜ்ஜனட்டே²ன லோகோ வுச்சதி வட்டம், தப்பரியாபன்னதாய லோகே நியுத்தா, தத்த² வா விதி³தாதி லோகிகா. தத்த² அபரியாபன்னத்தா அலோகிகா. கதமா பனேத்த² லோகியா, கதமா லோகுத்தரா சாதி ஆஹ ‘‘லோகியேனா’’திஆதி³. லோகியகுஸலசித்துப்பாதே³ஸு மக்³க³ஸம்பயுத்தா லோகியேன மக்³கே³ன யுத்தா. விஸேஸதோ பன தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ஆதி³விஸுத்³தி⁴சதுக்கஸங்க³ஹிதமக்³க³ஸம்யுத்தா ஸமுதா³யே பவத்தா பஞ்ஞா ததே³கதே³ஸேஸுபி பவத்ததீதி மக்³க³-க்³க³ஹணம் கதம், பச்சேகம்பி வா ஸம்மாதி³ட்டி²ஆதீ³னம் மக்³க³ஸமஞ்ஞாதி கத்வா. லோகதோ உத்தரா உத்திண்ணாதி லோகுத்தரா. லோகுத்தராபி ஹி மக்³க³ஸம்பயுத்தா பா⁴வேதப்³பா³, விபஸ்ஸனாபரியோஸானே லப்³ப⁴தேவாதி லோகுத்தர-க்³க³ஹணம் ந விருஜ்ஜ²தி. தேனாஹ ‘‘லோகுத்தரேனா’’திஆதி³. ஸுதமயாதி³தோதிஆதி³க்³க³ஹணேன பா⁴வனாமயம் ஸங்க³ண்ஹாதி.

1183-5. அத்தனோவ சிந்தாயாதி தஸ்ஸ தஸ்ஸ அனவஜ்ஜஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஸாத⁴னே பரோபதே³ஸேன வினா அத்தனோ உபாயசிந்தாவஸேனேவ. பூ⁴ரிபஞ்ஞேனாதி மஹாபஞ்ஞேன, பத்த²டதாய பத²வீஸமானபஞ்ஞேன வாதி அத்தோ². பரதோ பன ஸுத்வானாதி பரதோ உபதே³ஸம் ஸுத்வா. ஸுதேனேவ ச நிப்ப²ன்னாதி அந்தோக³தஹேத்வத்த²மித³ம் விஸேஸனம், ஸுதேனேவ நிப்ப²ன்னத்தாதி அத்தோ². ‘‘நிப்ப²ன்னத்தா ஸுதேன வா’’தி வா பாடோ². யதா² வாபி ததா² வாதி பரதோ ஸுத்வா வா அஸுத்வா வா. அப்பனாபத்தாதி இத³ம் ஸிகா²பத்தம் பா⁴வனாமயம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம், ந பன அப்பனாபத்தாவ பா⁴வனாமயாதி. திஸ்ஸோபி பனேதா பஞ்ஞா பாளிவஸேன ஏவம் வேதி³தப்³பா³ –

‘‘தத்த² கதமா சிந்தாமயா பஞ்ஞா? யோக³விஹிதேஸு வா கம்மாயதனேஸு யோக³விஹிதேஸு வா ஸிப்பாயதனேஸு யோக³விஹிதேஸு வா விஜ்ஜாடா²னேஸு கம்மஸ்ஸகதம் வா ஸச்சானுலோமிகம் வா ரூபம் அனிச்சந்தி வா, வேத³னா, ஸஞ்ஞா, ஸங்கா²ரா, விஞ்ஞாணம் அனிச்சந்தி வா, யம் ஏவரூபம் அனுலோமிகம் க²ந்திம் தி³ட்டி²ம் ருசிம் முதி³ம் பேக்க²ம் த⁴ம்மனிஜ்ஜா²னக்க²ந்திம் பரதோ அஸுத்வா படிலப⁴தி, அயம் வுச்சதி சிந்தாமயா பஞ்ஞா. தத்த² கதமா ஸுதமயா பஞ்ஞா…பே… ஸுத்வா படிலப⁴தி, அயம் வுச்சதி ஸுதமயா பஞ்ஞா. ஸப்³பா³பி ஸமாபன்னஸ்ஸ பஞ்ஞா பா⁴வனாமயா பஞ்ஞா’’தி (விப⁴. 768).

ஏத்த² ச கிஞ்சாபி கம்மாயதனாதி³வஸேன சிந்தாமயஸுதமயபஞ்ஞா மஹக்³க³தலோகுத்தரவஸேன பா⁴வனாமயபஞ்ஞா ச வுத்தா, இத⁴ பன அந்திமப⁴விகானம் த்³வின்னம் போ³தி⁴ஸத்தானமேவ லப்³ப⁴மானா சிந்தாமயபூ⁴தா ஸச்சானுலோமிகா பஞ்ஞா, பூரிதபாரமீனம் அவஸேஸமஹாபஞ்ஞானம் லப்³ப⁴மானா ஸுதமயா ஸச்சானுலோமிகா பஞ்ஞா, லோகுத்தரப்பனாபத்தாபி பா⁴வனாமயபஞ்ஞாவ அதி⁴ப்பேதா.

1186. படிஸம்பி⁴தா³சதுக்கஸ்ஸாதி அத்த²த⁴ம்மனிருத்திபடிபா⁴னஸங்கா²தஸ்ஸ படிஸம்பி⁴தா³சதுக்கஸ்ஸ வஸேன. நனு சேத்த² விபஸ்ஸனாபஞ்ஞா அதி⁴ப்பேதா, கஸ்மா படிஸம்பி⁴தா³ ஆஹடாதி? விபஸ்ஸகானம் ஞாணபாடவத்த²ம் பஞ்ஞாப்பபே⁴தே³ நித்³தி³ஸியமானே படிஸம்பி⁴தா³பஞ்ஞாபி வத்துகாமதாய, படிஸம்பி⁴தா³பஞ்ஞாய வா விபஸ்ஸனாப²லபூ⁴தத்தா லோகியலோகுத்தரபஞ்ஞாதி⁴காரே வா லோகுத்தரபஞ்ஞாய ஸஹ பாபுணிதப்³ப³ம் படிஸம்பி⁴தா³பஞ்ஞம்பி வத்துகாமதாய இதே⁴வ வுத்தாதி. அத்த²த⁴ம்மனிருத்தீஸு ஞாணந்தி ‘‘அத்தே² ஞாணம் அத்த²படிஸம்பி⁴தா³, த⁴ம்மே ஞாணம் த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³, தத்ர த⁴ம்மனிருத்தாபி⁴லாபே ஞாணம் நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³’’தி (விப⁴. 718) ஏவமாக³தம் அத்தா²தீ³ஸு தீஸு பபே⁴த³க³தம் ஞாணத்தயம். தீஸுபீதி யதா²வுத்தேஸு தீஸுபி படிஸம்பி⁴தா³ஞாணேஸு கோ³சரகிச்சலக்க²ணரஸபச்சுபட்டா²னபத³ட்டா²னபூ⁴மிஆதி³வஸேன தே ஆரம்மணம் கத்வா பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ இமானி ஞாணானி இத³மத்த²ஜோதகானீதி ஏவம் பபே⁴த³க³தம் ஞாணம், பரித்தமஹக்³க³தஅப்பமாணவஸேன வா தீஸு ஞாணேஸு ஞாணம். படிஸம்பி⁴தா³ரம்மணம்பி ஹி படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³ ஹோதி. தேனேவ ச ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயபாளியம் ‘‘ஞாணேஸு ஞாண’’ந்தி, அட்ட²கதா²ய ச ‘‘ஸப்³ப³த்த²கஞாணம் ஆரம்மணம் கத்வா ஞாணம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ பபே⁴த³க³தம் ஞாண’’ந்தி (விப⁴. அட்ட². 718) அவிஸேஸேன வுத்தம். ஏவஞ்ச கத்வா மஹக்³க³தபடிஸம்பி⁴தா³ஞாணஸ்ஸ அபா⁴வேபி நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³ பரித்தாரம்மணா, திஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³ ஸியா பரித்தாரம்மணா, ஸியா மஹக்³க³தாரம்மணா, ஸியா அப்பமாணாரம்மணாதி படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³ய மஹக்³க³தாரம்மணதாபி பஞ்ஹாபுச்ச²கபாளியம் வுத்தா.

அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயே பன –

‘‘யஸ்மிம் ஸமயே காமாவசரம் குஸலம் சித்தம் உப்பன்னம் ஹோதி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தம் ஞாணஸம்பயுத்தம் ரூபாரம்மணம் வா…பே… த⁴ம்மாரம்மணம் வா, யம் யம் வா பனாரப்³ப⁴, தஸ்மிம் ஸமயே ப²ஸ்ஸோ ஹோதி…பே… அவிக்கே²போ ஹோதி. யே வா பன தஸ்மிம் ஸமயே அஞ்ஞேபி அத்தி² அரூபினோ த⁴ம்மா, இமே த⁴ம்மா குஸலா. தேஸு த⁴ம்மேஸு ஞாணம் த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³. தேஸம் விபாகே ஞாணம் அத்த²படிஸம்பி⁴தா³. யாய நிருத்தியா தேஸம் த⁴ம்மானம் பஞ்ஞத்தி ஹோதி, தத்ர த⁴ம்மனிருத்தாபி⁴லாபே ஞாணம் நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³. யேன ஞாணேன தானி ஞாணானி ஜானாதி ‘இமானி ஞாணானி இத³மத்த²ஜோதகானீ’தி, தேஸு ஞாணேஸு ஞாணம் படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³’’தி (விப⁴. 725) –

சித்துப்பாத³க்கமேன தே³ஸனாய பவத்தத்தா ஸாவஸேஸோ பாடோ² கதோ. சித்துப்பாத³ஸங்க³ஹிதே அத்தே² அஸேஸேத்வா தே³ஸனா ஹி அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயே பவத்தா, ந ஸப்³ப³ஞேய்யேதி யதா²த³ஸ்ஸிதவிஸயவசனவஸேன ‘‘யேன ஞாணேன தானி ஞாணானி ஜானாதீ’’தி வுத்தம், ந தம் அஞ்ஞாரம்மணதம் படிஸேதே⁴தி தே³ஸனாய அதப்பரபா⁴வதோ. ஏவஞ்ச கத்வா தத்த² நிப்³பா³னே, அனாக³தேபி அத்த²படிஸம்பி⁴தா³ ஸியா ந வத்தப்³பா³ அதீதாரம்மணாதிபி அனாக³தாரம்மணாதிபி பச்சுப்பன்னாரம்மணாதிபீதி அத்த²படிஸம்பி⁴தா³ய நிப்³பா³னாரம்மணதா வுத்தா. ஏத்த² ச அத்தோ²தி ஸங்கே²பதோ ஹேதுப²லஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ஹேதுப²லஞ்ஹி யஸ்மா ஹேதுஅனுஸாரேன அரீயதி அதி⁴க³மீயதி ஸம்பாபுணீயதி, தஸ்மா அத்தோ²தி வுச்சதி. த⁴ம்மோதிபி ஸங்கே²பதோ பச்சயஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ஸோ ஹி யஸ்மா தம் தம் த³ஹதி பவத்தேதி, ஸம்பாபுணிதும் வா தா⁴ரேதி, தஸ்மா த⁴ம்மோதி வுச்சதி. நிருத்தீதி ஸத்தானம் மூலபா⁴ஸாபூ⁴தா மாக³தி⁴கபா⁴ஸா, யாய பு³த்³தா⁴னம் தே³ஸனா ஹோதி. படிபா⁴னந்தி ஹேட்டா² வுத்தம் ஞாணத்தயமேவ. வுத்தஞ்ஹேதம் அபி⁴த⁴ம்மே ‘‘து³க்கே² ஞாணம்…பே… தஸ்ஸ விபாகே ஞாணம் அத்த²படிஸம்பி⁴தா³’’திஆதி³.

1187. யஸ்மா பனாயம் ஸங்கே²பத்தோ²வ, பபே⁴த³வஸேன ச வுச்சமானோ பாகடோ ஹோதி, தஸ்மா தம் ஸங்க³ஹேத்வா பபே⁴த³தோவ அத்தா²தி³கே த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யம் கிஞ்சி பச்சயுப்பன்ன’’ந்திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். யம் கிஞ்சி பச்சயுப்பன்னந்தி யம் கிஞ்சி ஹேதாதி³பச்சயதோ ஸமுப்பன்னம். தம் பன ‘‘இத³ம் இதோ நிப்³ப³த்த’’ந்தி ஏவம் ஹேதுஅனுஸாரேன விஞ்ஞாயமானமேவ இத⁴ அதி⁴ப்பேதம், ததா² குஸலாகுஸலப²லபூ⁴தா விபாகா அப்³யாபாரஸந்திவஸேன விஞ்ஞாயமானா, ஸேஸா அப்³யாபாரபூ⁴தா கிரியா த⁴ம்மா அவிபாகஸந்திவஸேன, அஸங்க²தம் நிஸ்ஸரணபூ⁴தோ நிரோதோ⁴ நிப்³பு³திஸந்திவஸேன, பு³த்³த⁴வசனத்த²பூ⁴தோ க²ந்தா⁴தி³பரமத்த²த⁴ம்மோ இமாய அயம் தீ³பிதோதி ஏவம் பாளிஅனுஸாரேன விஞ்ஞாயமானோவ அத்த²ஸமஞ்ஞம் லப⁴தீதி ஆஹ ‘‘யம் கிஞ்சி பச்சயுப்பன்ன’’ந்திஆதி³. தத்த² ஹேதுப²லம், பா⁴ஸிதத்தோ² ச ஸகஸகஹேதுபடிப³த்³தோ⁴, பா⁴ஸிதபடிப³த்³தோ⁴ ச விஞ்ஞாயதீதி பரியாயதோ, ஸேஸம் ஸகஸகபா⁴வவஸேனேவ விஞ்ஞாயதீதி நிப்பரியாயதோவ அத்தோ² நாம. தத்த² பரியாயத்தோ² ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயவஸேன வுத்தோ, நிப்பரியாயத்தோ² அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயவஸேனாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். பா⁴ஸிதந்தி பாளித⁴ம்மமாஹ. ஸேஸம் அத்த²பஞ்சகேஸு வுத்தனயேன யதா²ரஹம் யோஜேத்வா வேதி³தப்³ப³ம்.

ஏத்த² ச நிப்³பா³னம் பத்தப்³போ³ அத்தோ², பா⁴ஸிதத்தோ² ஞாபேதப்³போ³ அத்தோ², இதரோ நிப்³ப³த்தேதப்³போ³ அத்தோ²தி திவிதோ⁴ ஹோதி அத்தோ². மக்³கோ³ ஸம்பாபகோ ஹேது, பா⁴ஸிதம் ஞாபகோ ஹேது, இதரம் நிப்³ப³த்தகோ ஹேதூதி ஏவம் திவிதோ⁴ ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். கிரியாத⁴ம்மானஞ்சேத்த² அவிபாகதாய த⁴ம்மபா⁴வோ ந வுத்தோ. யதி³ ஏவம் விபாகா ந ஹோந்தீதி அத்த²பா⁴வோ ந வத்தப்³போ³? ந, பச்சயுப்பன்னபா⁴வதோ. ஏவம் ஸதி குஸலாகுஸலானம்பி பச்சயுப்பன்னத்தா அத்த²பா⁴வோ ஆபஜ்ஜதி? நாயம் தோ³ஸோ அப்படிஸித்³த⁴த்தா. விபாகஸ்ஸ பன பதா⁴னஹேதுதாய பாகடபா⁴வதோ த⁴ம்மபா⁴வோ ஏவ தேஸம் வுத்தோ, கிரியானம் பச்சயபா⁴வா த⁴ம்மபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதீதி சே? நாயம் தோ³ஸோ அப்படிஸித்³த⁴த்தா. கம்மப²லஸம்ப³ந்த⁴ஸ்ஸ பன ஹேதுபா⁴வாபா⁴வதோ த⁴ம்மபா⁴வோ ந யுத்தோதி. அபிச ‘‘அயம் இமஸ்ஸ பச்சயோ, அயம் பச்சயுப்பன்னோ’’தி ஏவம் பே⁴த³மகத்வா கேவலம் குஸலாகுஸலே விபாககிரியத⁴ம்மே ச பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ த⁴ம்மத்த²படிஸம்பி⁴தா³ ந ஹோந்தீதி தேஸம் அத்த²த⁴ம்மதா வுத்தாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

1189. ஸபா⁴வனிருத்தீதி அவிபரீதனிருத்தி, அவிபரீதனிருத்தீதி தஸ்ஸ தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ போ³த⁴னே ஸப்³ப³காலம் படினியதஸம்ப³ந்தோ⁴ அப்³யபி⁴சாரவோஹாரோ மாக³த⁴பா⁴ஸாதி வுத்தம் ஹோதி. ஸா ஹி ஸப்³ப³காலம் படினியதஸம்ப³ந்தோ⁴, இதரா பா⁴ஸா பன காலந்தரேன பரிவத்தந்தி. அத்த²தோ பனேஸா நாமபஞ்ஞத்தீதி ஆசரியா. யதா²ஹு –

‘‘நிருத்தி மாக³தா⁴ பா⁴ஸா, அத்த²தோ நாமஸம்முதீ’’தி.

அபரே பன – யதி³ ஸபா⁴வனிருத்தி பஞ்ஞத்திஸபா⁴வா, ஏவம் ஸதி பஞ்ஞத்தி அபி⁴லபிதப்³பா³, ந வசனந்தி ஆபஜ்ஜதி, ஏவஞ்ச ஸதி ‘‘தத்ர த⁴ம்மனிருத்தாபி⁴லாபே ஞாணம் நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³’’தி இத³ம் ந ஸக்கா வத்தும், அபி⁴லபிதப்³போ³தி அபி⁴லாபோ. ந ஹி வசனதோ அஞ்ஞம் அபி⁴லபிதப்³ப³ம் உச்சாரேதப்³ப³ம் அத்தி², அத² ப²ஸ்ஸாதி³வசனேஹி போ³தே⁴தப்³ப³ம் அபி⁴லபிதப்³ப³ம், ஏவஞ்ச ஸதி அத்த²த⁴ம்மானம்பி போ³தே⁴தப்³ப³த்தா தேஸம்பி நிருத்திபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதி, அபிச அட்ட²கதா²யம் ‘‘ப²ஸ்ஸோதி ச ஸபா⁴வனிருத்தி, ப²ஸ்ஸா ப²ஸ்ஸந்தி ந ஸபா⁴வனிருத்தீ’’தி (விப⁴. அட்ட². 718) வசனதோ விஞ்ஞத்திவிகாரஸஹிதோ ஸத்³தோ³ நிருத்தீதி த³ஸ்ஸிதமேவ, ‘‘தம் ஸபா⁴வனிருத்திஸத்³த³ம் ஆரம்மணம் கத்வா பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸபா⁴வனிருத்தாபி⁴லாபே பபே⁴த³க³தம் ஞாணம் நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³, ஏவமயம் நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³ ஸத்³தா³ரம்மணா நாம ஜாதா, ந பஞ்ஞத்திஆரம்மணா’’தி ச அட்ட²கதா²யம் (விப⁴. அட்ட². 718) வுத்தத்தா நிருத்திஸத்³தா³ரம்மணாய ஸோதவிஞ்ஞாணவீதி²யா பரதோ மனோத்³வாரே நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³ பவத்ததி, ஏவஞ்ச கத்வா ‘‘நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³ பரித்தாரம்மணா’’தி வசனம் உபபன்னம் ஹோதீதி வத³ந்தி. ஆசரியஜோதிபாலத்தே²ராத³யோ பனாஹு – ‘‘நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³ பச்சுப்பன்னாரம்மணா’’தி வசனம் பச்சுப்பன்னம் ஸத்³த³ம் க³ஹேத்வா பச்சா²ஜானனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ஏவஞ்ச ஸதி அஞ்ஞஸ்மிம் பச்சுப்பன்னாரம்மணே அஞ்ஞம் பச்சுப்பன்னாரம்மணந்தி வுத்தந்தி ஆபஜ்ஜதி, யதா² பன தி³ப்³ப³ஸோதஞாணம் மனுஸ்ஸாதி³ஸத்³த³பே⁴த³னிச்ச²யஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தம் தம்தம்ஸத்³த³விபா⁴வகம், ஏவம் ஸபா⁴வாஸபா⁴வனிருத்தினிச்ச²யஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தம் பச்சுப்பன்னஸபா⁴வனிருத்திஸத்³தா³ரம்மணம் தம்விபா⁴வகம் ஞாணம் நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³தி வுச்சமானே ந கோசி பாளிவிரோதோ⁴, தம் ஸபா⁴வனிருத்திஸத்³த³ம் ஆரம்மணம் கத்வா பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸாதி ச பச்சுப்பன்னஸத்³தா³ரம்மணபச்சவேக்க²ணம் பவத்தேந்தஸ்ஸாதி ந ந ஸக்கா வத்தும். தம்பி ஹி ஞாணம் ஸபா⁴வனிருத்திம் விபா⁴வேந்தமேவ தம்தம்ஸத்³த³பச்சவேக்க²ணானந்தரம் தம்தம்பபே⁴த³னிச்ச²யஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வதோ நிருத்திம் பி⁴ந்த³ந்தம் படிவிஜ்ஜ²ந்தமேவ உப்பஜ்ஜதீதி ச பபே⁴த³க³தம்பி ஹோதீதி.

1190. திவித⁴ந்தி இத³ம் ஹேட்டா² விபா⁴விதனயமேவாதி. பச்சவேக்க²தோதி இமானி ஞாணானி இத³மத்த²ஜோதகானீதி அஸம்மோஹவஸேன பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ. நனு ச தீணி ஞாணானிபி அத்த²த⁴ம்மஸபா⁴வம் நாதிவத்தந்தீதி ஞாணேஸு ஞாணம் அத்த²படிஸம்பி⁴தா³, த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³ ச ஹோதி, கஸ்மா பன ‘‘தேஸு…பே… மத’’ந்தி விஸும் வுத்தந்தி? ஸாரம்மணேஸு தீஸு ஞாணேஸு பவத்தஞாணஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. யஞ்ஹி ஞாணாரம்மணம் ஞாணம் தஸ்ஸ ஆரம்மணம்பி அஸம்மோஹவஸேன படிவிஜ்ஜ²ந்தமேவ பவத்ததி, தம் இத⁴ படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³ நாம. ஏவஞ்ச கத்வா வுத்தம் ‘‘இமானி ஞாணானி இத³மத்த²ஜோதகானீ’’தி. ஞாணமத்தாரம்மணம் பன ஞாணம் அத்த²படிஸம்பி⁴தா³யேவ. ஏத்த² ச கிஞ்சாபி அயம் படிஸம்பி⁴தா³ ஸாரம்மணேஸு ஞாணேஸு பவத்ததி, ஆரம்மணானம் பன பபே⁴த³ம் ஹேட்டா² ஞாணத்தயமேவ விபா⁴வேதி. யதா² கிம்? யதா² த⁴ம்மதே³ஸனாய அஸமத்தோ² ப³ஹுஸ்ஸுதோ கிஞ்சாபி த⁴ம்மகதி²கேன கதே²தப்³ப³ம் த⁴ம்மம் ஜானாதி, தே³ஸனா பன த⁴ம்மகதி²கஸ்ஸேவ விஸயோதி, ஏவம்ஸம்பத³மித³ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். இமாஸு பன பச்சி²மானம் திஸ்ஸன்னம் ஸேகா²ஸேக²மக்³க³க்க²ணே அஸம்மோஹவஸேன படிவேதோ⁴ ஹோதி, அத்த²படிஸம்பி⁴தா³ய ஆரம்மணகரணவஸேனபி. ததா² ஹி ஸா மக்³க³ப²லஸபா⁴வாபி ஹோதி. ஏவஞ்ச கத்வா ஸா லோகியலோகுத்தரா, ஸேஸா திஸ்ஸோ லோகியாவ. தேனாஹு போராணா –

‘‘லாபோ⁴ தாஸமஸம்மோஹா, ஸேகா²ஸேக²பத²க்க²ணே;

அத்த²பஞ்ஞா யதா²லம்பா³, ஸா த்³விதா⁴ஞ்ஞா து ஸாஸவா’’தி.

1191. இமா பன சதஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³ பஞ்சஹி ஆகாரேஹி விஸத³பா⁴வம் க³ச்ச²ந்தீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பரியத்தீ’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² பரியத்தி நாம பு³த்³த⁴வசனஸ்ஸ பரியாபுணனம், பாளிஅட்ட²கதா²ஸு க³ண்டி²பத³அத்த²பத³வினிச்ச²யகதா² பரிபுச்சா² பரிதோ ஸப்³ப³தோ ஞாதும் புச்சா²தி கத்வா. ஸவனம் ஸக்கச்சம் அட்டி²ம் கத்வா ஸோதவிஞ்ஞாணவஸேன க³ஹணம், அதி⁴க³மோ மக்³கு³ப்பத்தி. அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘அதி⁴க³மோ நாம அரஹத்தமக்³கு³ப்பத்தீ’’தி (விப⁴. அட்ட². 718) வுத்தம். தம் ஸேக²பூ⁴மியம் பபே⁴த³க³மனம் அப்பவிஸயம், அஸேக²பூ⁴மியம் ப³ஹுவிஸயந்தி கத்வா வுத்தம். ஸாதிஸயம் வா அதி⁴க³மனம் ஸந்தா⁴யேவ வுத்தம். ஸேகே²ன பத்தானம்பி ஹி இமாஸம் அரஹத்தப்பத்தியா விஸத³பா⁴வாதி⁴க³மோதி. புப்³ப³யோகோ³ விய பன அரஹத்தப்பத்தி அரஹதோபி படிஸம்பி⁴தா³விஸத³தாய பச்சயோ ந ந ஹோதீதி பஞ்சன்னம்பி யதா²யோக³ம் ஸேக்கா²ஸேக்க²படிஸம்பி⁴தா³விஸத³தாய காரணதா யோஜேதப்³பா³. புப்³ப³யோகோ³ நாம புப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் ஸாஸனே க³தபச்சாக³திகபா⁴வேன யாவ அனுலோமகோ³த்ரபு⁴ஸமீபம், தாவ விபஸ்ஸனாபி⁴யோகோ³. அதி⁴க³மபுப்³ப³யோகா³ சேத்த² அனுப்பன்னம் உப்பாதே³ந்தி, உப்பன்னஞ்ச விஸத³ம் கரோந்தி, ஸேஸானி பன ஸுவிஸத³பா⁴வஸ்ஸேவ பச்சயாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

1192-4. ஏவம் ஏகவிதா⁴தி³வஸேன பஞ்ஞாய பபே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி பா⁴வனாவிதா⁴னம் விபா⁴வேதும் ‘‘கத²ம் பா⁴வேதப்³பா³’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² யஸ்மா இமாய பஞ்ஞாய க²ந்தா⁴த³யோ த⁴ம்மா பூ⁴மி, ஸீலவிஸுத்³தி⁴ சேவ சித்தவிஸுத்³தி⁴ சாதி இமா த்³வே விஸுத்³தி⁴யோ மூலம், தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴ மக்³கா³மக்³க³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ படிபதா³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தீ⁴தி இமா பஞ்ச விஸுத்³தி⁴யோ ஸரீரம், தஸ்மா தேஸு பூ⁴மிபூ⁴தேஸு த⁴ம்மேஸு உக்³க³ஹபரிபுச்சா²வஸேன ஞாணபரிசயம் கத்வா மூலபூ⁴தா த்³வே விஸுத்³தி⁴யோ ஸம்பாதே³த்வா ஸரீரபூ⁴தா பஞ்ச விஸுத்³தி⁴யோ ஸம்பாதே³ந்தேன பா⁴வேதப்³பா³தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘க²ந்தா⁴தீ³ஸூ’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். க²ந்தா⁴தீ³ஸூதி க²ந்தா⁴யதனதா⁴துஇந்த்³ரியபடிச்சஸமுப்பாதா³தி³பே⁴தே³ஸு. பூ⁴மிபூ⁴தேஸு சாதி லக்க²ணாதி³க்³க³ஹணவஸேன ஞாணஸ்ஸ பவத்திட்டா²னபூ⁴தேஸு. ஸீலம் சித்தவிஸுத்³தி⁴ந்தி மூலபூ⁴தம் ஸீலவிஸுத்³தி⁴ம், சித்தவிஸுத்³தி⁴ஞ்ச. ஸதி ஹி ஸீலவிஸுத்³தி⁴யம், சித்தவிஸுத்³தி⁴யஞ்ச அயம் பஞ்ஞா மூலஜாதா நாம ஹோதி, நாஸதீதி. தி³ட்டி²விஸுத்³தா⁴த³யோ பஞ்சாதி உபப்³ரூஹேதப்³ப³த்தா ஸரீரபூ⁴தா தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ஆத³யோ பஞ்ச. இமிஸ்ஸா ஹி பஞ்ஞாய ஸந்தானவஸேன பவத்தமானாய பாத³பாணிஸீஸட்டா²னியா தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ஆத³யோ இமா பஞ்ச விஸுத்³தி⁴யோ அவயவேன ஸமுதா³யூபலக்க²ணனயேன ஸரீரந்தி வேதி³தப்³பா³. தாய பஞ்ஞாயாதி உக்³க³ஹபரிபுச்சா²தி³வஸேன க²ந்தா⁴தீ³ஸு த⁴ம்மேஸு பவத்தபஞ்ஞாய. ஜனனாதி³தோதி ஜாதிஜராமரணாதீ³ஹி.

1195-6. ‘‘பா⁴வேதப்³பா³’’தி வத்வா இதா³னி யஸ்மா க²ந்தா⁴தி³பூ⁴மீஸு ஸீலவிஸுத்³தி⁴சித்தவிஸுத்³தி⁴ஸங்கா²தேஹி மூலேஹி ஸுப்பதிட்டி²தேன பஞ்சவிஸுத்³தி⁴ஸங்கா²தஸரீரஸ்ஸ வட்³ட⁴னேனேவ பஞ்ஞாவட்³ட⁴னா நாம ஹோதி, தஸ்மா விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய பூ⁴மிபூ⁴தேஸு க²ந்தா⁴தீ³ஸு ஏகதே³ஸத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ரூபஞ்சா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்தா²தி தேஸு பஞ்சஸு க²ந்தே⁴ஸு. யம் கிஞ்சீதி அனவஸேஸபரியாதா³னம். அதீதானாக³தாதி³கந்திஆதி³னா பன ததே³வ ஏகாத³ஸஸு ஓகாஸேஸு பக்கி²பித்வா த³ஸ்ஸேதி. ஆதி³-க்³க³ஹணேன பச்சுப்பன்னஸ்ஸ க³ஹணம்.

1197-1200. ஹீனந்திஆதீ³ஸு அகுஸலகம்மஸமுட்டா²னதாய ஹீனம், குஸலகம்மஸமுட்டா²னதாய பணீதம். அகுஸலவிபாகுப்பத்திஹேதுபூ⁴ததாய வா ஹீனம், விபரியாயேன பணீதம். து³ப்பரிக்³க³ஹபூ⁴தஸுகு²மரூபாதி³வஸேன தூ³ரம், இதரவஸேன ஸந்திகந்திஆதி³னா அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஸப்³ப³ம் தம் ஏகதோ கத்வாதி அதீதாதி³விபா⁴க³பி⁴ன்னம் ஸப்³ப³ம் தம் ரூபராஸிவஸேன பு³த்³தி⁴யா ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வா ‘‘மஹாஉத³கக்க²ந்தோ⁴’’திஆதீ³ஸு விய ‘‘ராஸட்டே²ன ரூபக்க²ந்தோ⁴’’தி வுச்சதி. ஸுத்தேபி ஹி வுத்தம் ‘‘ததே³கஜ்ஜ²ம் அபி⁴ஸம்யூஹித்வா அபி⁴ஸங்கி²பித்வா’’தி. வேத³னாக்க²ந்தோ⁴திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏகேகேஸு பன வேத³னாதீ³ஸு ‘‘ஸமுத்³தோ³ மயா தி³ட்டோ²’’திஆதீ³ஸு விய ஸமுதா³யவோஹாரஸ்ஸ அவயவேபி தி³ஸ்ஸனதோ க²ந்த⁴-ஸத்³தோ³ ருள்ஹீவஸேன பவத்ததீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யம் தம் கிஞ்சி வேத³யிதலக்க²ணந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. வேத³னாக்க²ந்தோ⁴யேவ வேத³னாக்க²ந்த⁴தா. வேத³னாய அதீதாதி³விபா⁴கே³ வித்தா²ரகதா² விஸுத்³தி⁴மக்³க³தோ (விஸுத்³தி⁴. 2.497 ஆத³யோ) க³ஹேதப்³பா³. அபி⁴ஸங்கா²ரலக்க²ணந்தி ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ சேதனாபதா⁴னதாய ஏவம் வுத்தம், ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே ஆரம்மணே ராஸிகரணலக்க²ணம் ஸம்பிண்ட³னலக்க²ணந்தி வுத்தம் ஹோதி. அத² வா ‘‘ஸங்க²தமபி⁴ஸங்க²ரோந்தீ’’தி (ஸம். நி. 3.79) வுத்தத்தா யதா² அத்தனோ ப²லஸங்க²தம் ஸம்மதே³வ நிப்ப²ன்னம் ஹோதி, ஏவம் அபி⁴ஸங்க²ரணஸபா⁴வந்தி அத்தோ². அயம் பன குஸலாகுஸலசேதனாய வஸேன வட்டதி.

1202-5. ஏவம் விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய பூ⁴மிபூ⁴தே த⁴ம்மே ஏகதே³ஸதோ த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ஸீலசித்தவிஸுத்³தீ⁴னம் ஹேட்டா² வுத்தத்தா தா அவத்வா இத³ம் பஞ்ஞாபா⁴வனாய ஆதி³பூ⁴தம் தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சத்தாரோ ச மஹாபூ⁴தா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தம் ஸம்பாதே³துகாமேன ச யோகா³வசரேன சதுதா⁴துவவத்தா²னவஸேன வா த்³வாத³ஸாயதனவஸேன வா பஞ்சக்க²ந்த⁴வஸேன வா உபி⁴ன்னம் ஸங்கே²பகோட்டா²ஸானம் வஸேன வா படிலத்³த⁴ஜ்ஜா²னவஸேன வா நாமரூபஸ்ஸ வவத்தா²பேதப்³ப³பா⁴வேபி தேன தேன முகே²ன வவத்தா²னப்பகாஸனஸ்ஸ அதிபபஞ்சாவஹத்தா யதா²தி⁴க³தக்க²ந்த⁴வஸேனேவ இத⁴ வவத்தா²னம் த³ஸ்ஸிதம். ஏகாஸீதியா சித்தேனாதி ஏகாஸீதியா லோகியசித்தேன. லோகுத்தரசித்தானி பன நேவ ஸுக்க²விபஸ்ஸகஸ்ஸ, ந ஸமத²யானிகஸ்ஸ பரிக்³க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி அனதி⁴க³தத்தா. சத்தாரோரூபினோ க²ந்தே⁴தி சத்தாரோ அரூபினோ க²ந்தே⁴. ஸீதுண்ஹாதி³விரோதி⁴பச்சயஸமவாயே விகாராபஜ்ஜனதோ ரூபம் ருப்பனலக்க²ணம். ஆரம்மணாபி⁴முக²ம் நமனதோ நாமம் நமனலக்க²ணம். பரிக³ண்ஹதீதி பரிச்சே²த³காரிகாய பஞ்ஞாய பரிச்சி²ந்தி³த்வா க³ண்ஹாதி.

1206-9. தாலஸ்ஸ கந்த³ம் து யமகந்தி த்³வீஹி பீ³ஜேஹி நிப்³ப³த்திதம் ஏகீபூ⁴தம் யமகதாலகந்த³ம். தஞ்ஹி யமகம் பி⁴ன்னஸந்தானம்பி அபி⁴ன்னம் விய உபட்டா²தி, ஏவம் ரூபாரூபத⁴ம்மாதி. நாமஞ்ச ரூபஞ்சாதி ஏதேனேவ தஸ்ஸ து³வித⁴பா⁴வே ஸித்³தே⁴ ‘‘த்³விதா⁴ வவத்த²பேதீ’’தி இத³ம் நாமரூபவினிமுத்தஸ்ஸ அஞ்ஞஸ்ஸ அபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம். தேனேவாஹ ‘‘நாமதோ ரூபதோ’’திஆதி³. நாமரூபமத்ததாய அவினிச்சி²தத்தா, ஸந்தானாதி³க⁴னபே⁴த³ஸ்ஸ ச அகதத்தா அபி⁴னிவேஸேன வினா ஸமூஹேகத்தக்³க³ஹணவஸேன ‘‘ஸத்தோ’’தி பவத்தோ ஸம்மோஹோ ஸத்தஸம்மோஹோ, தஸ்ஸ கா⁴தத்த²ம் விக்க²ம்ப⁴னத்த²ம். ப³ஹுஸுத்தவஸேனாதி ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³னா இத⁴ த³ஸ்ஸிதானம், அஞ்ஞேஸஞ்ச ‘‘ரூபஞ்ச ஹித³ம், மஹாலி, அத்தா அப⁴விஸ்ஸ, நயித³ம் ரூபம் ஆபா³தா⁴ய ஸம்வத்தேய்யா’’தி (மஹாவ. 20; ஸம். நி. 3.59) ஏவமாதீ³னம் ஸம்ப³ஹுலானம் ஸுத்தந்தானம் வஸேன. தந்தி தம் நாமரூபம்.

1210-2. அங்க³ஸம்பா⁴ராதி அங்க³ஸம்பா⁴ரஹேது தன்னிமித்தம் அமுஞ்சித்வா ஸதி ஏவ தஸ்மிந்தி அத்தோ². ஸத்³தோ³தி வோஹாரோ. க²ந்தே⁴ஸூதி பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு ஸந்தேஸு தே அமுஞ்சித்வாவ ஸத்தோதி ஸம்முதி வோஹாரோ. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யதா² அக்க²சக்கபஞ்ஜரஈஸாதீ³ஸு அங்க³ஸம்பா⁴ரேஸு ஏகேனாகாரேன ஏகஜ்ஜ²ம் ராஸி ஹுத்வா ஸண்டி²தேஸு ‘‘ரதோ²’’தி வோஹாரமத்தம் ஹோதி, பரமத்த²தோ பன ஏகேகஸ்மிம் அங்கே³ உபபரிக்கி²யமானே ரதோ² நாம நத்தி², ஏவமேவ உபாதா³னக்க²ந்த⁴ஸங்கா²தேஸு ரூபாரூபத⁴ம்மேஸு ஸந்தானவஸேன பவத்தமானேஸு ‘‘ஸத்தோ’’தி வா ‘‘புக்³க³லோ’’தி வா ‘‘ஜீவோ’’தி வா வோஹாரமத்தம், பரமத்த²தோ பன ஏகேகஸ்மிம் த⁴ம்மே உபபரிக்கி²யமானே ‘‘அஸ்மீ’’தி வா ‘‘அஹ’’ந்தி வா கா³ஹஸ்ஸ வத்து²பூ⁴தோ ஸத்தோ நாம நத்தி², கேவலம் நாமரூபமத்தமேவ அத்தீ²தி. ஏவம் பஸ்ஸதோ ஹி த³ஸ்ஸனம் யதா²பூ⁴தத³ஸ்ஸனம் நாம ஹோதி, யம் தி³ட்டி²விஸுத்³தீ⁴தி வுச்சதி. ஸசே கோசி ஸத்தோ நாம நத்தி², கத²ஞ்சரஹி நாமரூபமத்தே க³மனாதி³அத்த²கிச்சஸித்³த⁴தா ஹோதீதி அனுயோக³ம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘யதா²பீ’’திஆதி³. அயம் பனேத்த² ஸங்கே²பத்தோ² – யதா² தா³ருமயம் யந்தம் நிஜ்ஜீவம் ஜீவவிரஹிதம் அப்³ப⁴ந்தரே வத்தமானஸ்ஸ ஜீவஸ்ஸ அபா⁴வதோ ததோயேவ நிரீஹகம் நிப்³யாபாரம், அத² ச பன தா³ருரஜ்ஜுஸமாயோகே³ பச்சயவிஸேஸவஸேன தம் தா³ருயந்தம் க³ச்ச²திபி திட்ட²திபி, ஸஜீவம் ஸப்³யாபாரம் விய க³மனாதி³கிச்சம் ஸாதே⁴ந்தமிவ கா²யதி, ததா² இத³ம் நாமரூபம்பி கிஞ்சாபி நிஜ்ஜீவம் நிரீஹகஞ்ச, அத² ச பன அஞ்ஞமஞ்ஞஸங்க²தபச்சயவிஸேஸஸ்ஸ ஸமாயோகே³ ஸஜீவம் ஸப்³யாபாரம் க³ச்ச²ந்தம் திட்ட²ந்தஞ்ச கா²யதீதி.

1213. ஸச்சதோதி பூ⁴ததோ, பரமத்த²தோதி வுத்தம் ஹோதி. இத³ம் நாமரூபம் அபி⁴ஸங்க²தம் யந்தமிவ ஸுஞ்ஞம் ஜீவாதி³னா. பச்சயேஹி அபி⁴ஸங்க²தம் இத³ம் நாமரூபம் யந்தமிவ ஸுஞ்ஞந்தி வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. து³க்க²ஸ்ஸ புஞ்ஜோதி நிச்சாதுரதாய து³க்க²ஸ்ஸ ராஸி. திணகட்ட²ஸாதி³ஸோதி அத்தஸுஞ்ஞதாய திணகட்ட²ஸமோ.

1215. யமகந்தி யுக³ளம். ஸோ ச யமகபா⁴வோ அஞ்ஞமஞ்ஞனிஸ்ஸிதபா⁴வேனாதி ஆஹ ‘‘உபோ⁴ அஞ்ஞோஞ்ஞனிஸ்ஸிதா’’தி. ததோ ஏவ ஏகஸ்மிம் பி⁴ஜ்ஜமானஸ்மிம் உபோ⁴ பி⁴ஜ்ஜந்தி. ந ஹி கதா³சி பஞ்சவோகாரப⁴வே மரணவஸேன ரூபே நிருஜ்ஜ²ந்தே அரூபம் அனிருஜ்ஜ²ந்தம், அரூபே வா நிருஜ்ஜ²ந்தே ரூபம் அனிருஜ்ஜ²ந்தம் அத்தி². ஏகவோகாரப⁴வசதுவோகாரப⁴வேஸு பன தேஸம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனிஸ்ஸாய பவத்தியா காரணம் ஹேட்டா² வுத்தமேவாதி. ஸோ பனாயம் ப⁴ங்கோ³ பச்சயவஸேனேவ, பச்சயனிரோதே⁴னேவ நாமரூபனிரோதோ⁴தி அத்தோ². பச்சயாதி பச்சயபூ⁴தா, அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ பச்சயா ஹோந்தாபி ஏகஸ்மிம் பி⁴ஜ்ஜமானஸ்மிம் உபோ⁴ பி⁴ஜ்ஜந்தியேவாதி அத்தோ².

1216-9. நித்தேஜந்தி தேஜஹீனம் ஆனுபா⁴வவிரஹிதம். யத்த² பன தம் நித்தேஜம், தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ந ப்³யாஹரதீ’’திஆதி³ வுத்தம். ந ஹி அஞ்ஞதா² ஸத்³த³ஹனுஸ்ஸாஹனாதீ³ஸு நாமம் நித்தேஜந்தி ஸக்கா வத்தும், நாபி ரூபம் ஸந்தா⁴ரணாப³ந்த⁴னாதீ³ஸு. தேனேவ ஹி ‘‘ததா² ரூபம்பி நித்தேஜ’’ந்தி வத்வா ‘‘பு⁴ஞ்ஜாமீதி…பே… ந விஜ்ஜதீ’’தி வுத்தம்.

1220-1. நாமம் நிஸ்ஸாயாதிஆதி³னா ப்³யதிரேகவஸேனபி நாமரூபானம் நித்தேஜதம்யேவ விபா⁴வேதி. ரூபஞ்ஹி க³மனாதி³கிரியாஸு நாமம் நிஸ்ஸாய பவத்ததி, நாமம் த³ஸ்ஸனாதி³கிரியாஸு ரூபம் நிஸ்ஸாய. அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸன்னிஸ்ஸாய சஸ்ஸ அத்தகிச்சஸித்³தி⁴பி பச்சேகம் அஸமத்த²தம் விபா⁴வேதி. ததா² ஹி நாமரூபஸ்ஸ அத்தஸுஞ்ஞதா, நிப்³யாபாரதா ச ஸுட்டு²தரம் பாகடா ஹோந்தீதி. கத²ம் பன பச்சேகம் அஸமத்தா²னம் ஸமுதி³தபா⁴வே ஸதி ஸமத்த²தா ஹோதி அஸாமக்³கி³யம் அஹேதூனம் ஸாமக்³கி³யம்பி அஹேதுகபா⁴வாபத்திதோ. ந ஹி பச்சேகம் த³ட்டு²ம் அஸக்கோந்தானம் ஸதம்பி ஸஹஸ்ஸம்பி ஸமுதி³தம் த³ட்டு²ம் ஸக்கோதீதி சோத³னம் ஹத³யே கத்வா ஆஹ ‘‘இமஸ்ஸ பனா’’திஆதி³. உபமாயபி ஹி அஸித்³தோ⁴ அத்தோ² ஸாதே⁴தப்³போ³. தேனேவாஹ ‘‘உபமம் தே கரிஸ்ஸாமி, உபமாயபி இதே⁴கச்சே விஞ்ஞூ புரிஸா பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஜானந்தீ’’தி (ம. நி. 1.258; அ. நி. 8.8; 10.95; ஜா. 2.19.24). அயம் பனேத்த² ஜச்சந்த⁴பீட²ஸப்பீனம் உபமா – யதா² ஜச்சந்தோ⁴ ச பீட²ஸப்பீ ச தி³ஸா பக்கமிதுகாமா அஸ்ஸு. ஜச்சந்தோ⁴ பீட²ஸப்பிம் ஏவமாஹ ‘‘அஹம் கோ², ப⁴ணே, ஸக்கோமி பாதே³ஹி பாத³கரணீயம் காதும், நத்தி² ச மே சக்கூ²னி, யேஹி ஸமம் விஸமம் பஸ்ஸேய்ய’’ந்தி. பீட²ஸப்பீ ஜச்சந்த⁴ம் ஏவமாஹ ‘‘அஹம் கோ², ப⁴ணே, ஸக்கோமி சக்கு²னா சக்கு²கரணீயம் காதும், நத்தி² ச மே பாதா³, யேஹி அபி⁴க்கமேய்யம் படிக்கமேய்யம் வா’’தி. ஸோ துட்ட²ஹட்டோ² ஜச்சந்தோ⁴ பீட²ஸப்பிம் அம்ஸகூடம் ஆரோபேஸி, பீட²ஸப்பீ ஜச்சந்த⁴ஸ்ஸ அம்ஸகூடே நிஸீதி³த்வா ஏவமாஹ ‘‘வாமம் முஞ்ச, த³க்கி²ணம் க³ண்ஹ, த³க்கி²ணம் முஞ்ச, வாமம் க³ண்ஹா’’தி. தத்த² ஜச்சந்தோ⁴பி நித்தேஜோ து³ப்³ப³லோ ந ஸகேன ப³லேன க³ச்ச²தி, ததே²வ பீட²ஸப்பீ ந ஸகேன ப³லேன க³ச்ச²தி, ந ச தேஸம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் நிஸ்ஸாய க³மனம் ந பவத்ததி, ஏவமேவ நாமம்பி நித்தேஜம் ந ஸகேன தேஜேன உப்பஜ்ஜதி, ந தாஸு தாஸு கிரியாஸு பவத்ததி, ரூபம்பி நித்தேஜம் ந ஸகேன தேஜேன உப்பஜ்ஜதி, ந தாஸு தாஸு கிரியாஸு பவத்ததி, ந ச தேஸம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் நிஸ்ஸாய உப்பத்தி வா பவத்தி வா ந ஹோதீதி. தேனாஹு போராணா –

‘‘ந ஸகேன ப³லேன ஜாயரே,

நோபி ஸகேன ப³லேன திட்ட²ரே;

பரத⁴ம்மவஸானுவத்தினோ,

ஜாயரே ஸங்க²தா அத்தது³ப்³ப³லா.

‘‘பரபச்சயதோ ச ஜாயரே, பரஆரம்மணதோ ஸமுட்டி²தா;

ஆரம்மணபச்சயேஹி ச, பரத⁴ம்மேஹி சிமே பபா⁴விதா’’தி. (விஸுத்³தி⁴. 2.677);

1222-3. இதா³னி நாவாயந்திகூபமாயபி நாமரூபானம் அவஸவத்திதம் விபா⁴வேதும் ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³கா³தா²த்³வயம் வுத்தம். தத்த² நிஸ்ஸாயாதி பதிட்டா²ய. யந்தீதி க³ச்ச²ந்தி. மனுஸ்ஸே நிஸ்ஸாயாதி நேதுபூ⁴தே நியாமககம்மகராதி³மனுஸ்ஸே அபஸ்ஸாய. ந ஹி தேஸம் அரணக்³க³ஹணலங்காரஸண்டா²பனஉத³கஸிஞ்சனாதி³கிரியாய வினா நாவா இச்சி²ததே³ஸம் பாபுணாதி, யதா² பன உபோ⁴பி அஞ்ஞமஞ்ஞம் நிஸ்ஸாய அண்ணவே க³ச்ச²ந்தி, ஏவம் நாமஞ்ச ரூபஞ்ச உபோ⁴ அஞ்ஞமஞ்ஞம் நிஸ்ஸிதா பவத்தந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ.

1224. ஸத்தஸஞ்ஞம் வினோதே³த்வாதி யதா²வுத்தனயேஹி அனாதி³காலபா⁴விதம் க²ந்த⁴பஞ்சகே ஸத்தக்³கா³ஹம் விக்க²ம்பே⁴த்வா. நாம…பே… வுச்சதீதி ‘‘இத³ம் நாமம், ஏத்தகம் நாமம், ந இதோ பி⁴ய்யோ. இத³ம் ரூபம், ஏத்தகம் ரூபம், ந இதோ பி⁴ய்யோ’’தி ச ஏவம் ஸப்³பா³காரேன தேஸம் லக்க²ணஸல்லக்க²ணமுகே²ன தமத்த²பா⁴வத³ஸ்ஸனம் ஏதம் அத்ததி³ட்டி²மலவிஸோத⁴னதோ தி³ட்டி²விஸுத்³தீ⁴தி வுச்சதி பு³த்³தா⁴தீ³ஹீதி அத்தோ². ந கேவலஞ்சேதம் தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴யேவ வுச்சதி, நாமரூபவவத்தா²பனந்திபி ஏதஸ்ஸேவ அதி⁴வசனந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஜாதிஆதி³தோதி ஜாதிஜராப்³யாதி⁴ஆதி³தோ து³க்க²தோ. யதா²ஹ ‘‘ஜாதிபி து³க்கா², ஜராபி து³க்கா², ப்³யாதி⁴பி து³க்கோ², மரணம்பி து³க்க²ம், யம்பிச்ச²ம் ந லப⁴தி, தம்பி து³க்க²ம், ஸம்கி²த்தேன பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ து³க்கா²’’தி (மஹாவ. 14; ஸம். நி. 5.1081; படி. ம. 2.30). அந்தத்³வயந்தி ஸஸ்ஸதுச்சே²த³ஸங்கா²தம் அந்தத்³வயம். அத² வா ஸத்தஸ்ஸ அச்சந்தம் அத்தி²பா⁴வஸங்கா²தம், தஸ்ஸ நத்தி²பா⁴வஸங்கா²தஞ்ச அந்தத்³வயம். பரமத்த²தோ அனுபலப்³ப⁴னதோ ஹி ஸத்தோ அத்தீ²தி வஜ்ஜிதப்³ப³மேவ, லோகஸங்கேததோவ உபலப்³ப⁴னதோ நத்தீ²திபி வஜ்ஜிதப்³ப³மேவாதி. ஸுட்டு²தரம் பரிஸுத்³த⁴ம் கரோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தி³ட்டி²க³தானி மலானீதி தி³ட்டி²க³தஸங்கா²தானி மலானி. அஸேஸம் நிஸ்ஸேஸதோ நாஸம் வினாஸம் விக்க²ம்ப⁴னம் உபேந்தி. ததா² ஹேதம் தி³ட்டி²மலவிஸோத⁴னதோ தி³ட்டி²விஸுத்³தீ⁴தி வுச்சதி.

இதி அபி⁴த⁴ம்மத்த²விகாஸினியா நாம

அபி⁴த⁴ம்மாவதாரஸம்வண்ணனாய

தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.