9. நவமோ பரிச்சே²தோ³

புஞ்ஞவிபாகபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

560-1. வட்டகதா²ய லோகுத்தரவிபாகானம் அலப்³ப⁴னதோ ‘‘லோகியானேவா’’தி வுத்தம். புஞ்ஞாபுஞ்ஞாதி³ஸங்கா²ராதி புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரோ அபுஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரோ ஆனேஞ்ஜாபி⁴ஸங்கா²ரோதி தயோ ஸங்கா²ரா. தத்த² புனாதி அத்தனோ ஸந்தானம் அபுஞ்ஞப²லதோ, து³க்க²ஸம்கிலேஸதோ ச ஸோதே⁴தி, புஜ்ஜம் ப⁴வப²லம் நிப்³ப³த்தேதீதி வா புஞ்ஞம், அத்தனோ ப²லஸ்ஸ அபி⁴ஸங்க²ரணட்டே²ன அபி⁴ஸங்கா²ரோ சாதி புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரோ, புஞ்ஞபடிபக்க²தோ அபுஞ்ஞம், வுத்தனயேன அபி⁴ஸங்கா²ரோ சாதி அபுஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரோ. ஸமாதி⁴பச்சனீகானம் அதிதூ³ரதாய ந இஞ்ஜதி ந கம்பதீதி ஆனேஞ்ஜம், தம் அபி⁴ஸங்க²ரோதீதி ஆனேஞ்ஜாபி⁴ஸங்கா²ரோ. தத்த² தா³னஸீலாதி³வஸேன பவத்தா அட்ட² காமாவசரகுஸலசேதனா, பா⁴வனாவஸேனேவ பவத்தா ரூபாவசரகுஸலசேதனா சாதி தேரஸ சேதனா புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரோ நாம. பாணாதிபாதாதி³வஸேன பவத்தா த்³வாத³ஸ அகுஸலசேதனா அபுஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரோ நாம. பா⁴வனாவஸேனேவ பவத்தா சதஸ்ஸோ அரூபாவசரகுஸலசேதனா ஆனேஞ்ஜாபி⁴ஸங்கா²ரோ நாம. ப⁴வாதீ³ஸு யதா² பச்சயா, ததா² யேஸஞ்ச விபாகானம் பச்சயா, தேபி விஞ்ஞாதப்³பா³தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கேசி பன ‘‘தேபீதி ஸங்கா²ரானம் க³ஹண’’ந்தி வத³ந்தி, தம் ந யுத்தம், ஏவம் ஸதி ‘‘யேஸ’’ந்தி அனியமனித்³தே³ஸஸ்ஸ நியமகவசனாபா⁴வதோ.

562. கதமே பன தே ப⁴வாத³யோதி ஆஹ ‘‘தயோ ப⁴வா’’திஆதி³. தத்த² காமரூபாரூபவஸேன தயோ ப⁴வா. ஸஞ்ஞீப⁴வஅஸஞ்ஞீப⁴வனேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீப⁴வவஸேன, பன ஏகவோகாரப⁴வசதுவோகாரப⁴வபஞ்சவோகாரப⁴வவஸேன ச தயோ ப⁴வா ஏத்தே²வ ஸமோதா⁴னம் க³ச்ச²ந்தி. சதஸ்ஸோ யோனியோதி அண்ட³ஜஜலாபு³ஜஸம்ஸேத³ஜஓபபாதிகவஸேன சத்தாரோ ஸத்தனிகாயா. தத்த² பீ³ஜகபாலே நிப்³ப³த்தோ ஸத்தனிகாயோ அண்ட³ஜயோனி நாம. மாதுக³ப்³பே⁴ ஜலாபு³ஜே நிப்³ப³த்தஸத்தனிகாயோ ஜலாபு³ஜயோனி நாம. பது³மக³ப்³ப⁴மானுஸகக³ப்³ப⁴மலாதி³ஸம்ஸேதூ³பனிஸ்ஸயேன உப்பஜ்ஜனகஸத்தனிகாயோ ஸம்ஸேத³ஜயோனி நாம. குதோசி அனுப்பஜ்ஜித்வா கேவலம் தத்த² தத்த² பரிபுண்ணங்க³பச்சங்கோ³ ஹுத்வா உப்பஜ்ஜனகஸத்தனிகாயோ ஓபபாதிகயோனி நாம. க³திபஞ்சகம் ஹேட்டா² விபா⁴விதமேவ. படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணஸ்ஸ வத்து²பூ⁴தா ச விஞ்ஞாணக்க²ந்தா⁴ ச² விஞ்ஞாணட்டி²தியோ நாம. தா பன நானத்தகாயாதி³வஸேன ஸத்தவிதா⁴தி ஆஹ ‘‘விஞ்ஞாணட்டி²தியோ ஸத்தா’’தி. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘ஸத்திமா, பி⁴க்க²வே, விஞ்ஞாணட்டி²தியோ. கதமா ஸத்த? ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா நானத்தகாயா நானத்தஸஞ்ஞினோ. ஸேய்யதா²பி மனுஸ்ஸா ஏகச்சே ச தே³வா ஏகச்சே ச வினிபாதிகா, அயம் பட²மா விஞ்ஞாணட்டி²தி. ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா நானத்தகாயா ஏகத்தஸஞ்ஞினோ. ஸேய்யதா²பி தே³வா ப்³ரஹ்மகாயிகா பட²மாபி⁴னிப்³ப³த்தா, அயம் து³தியா விஞ்ஞாணட்டி²தி. ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ஏகத்தகாயா நானத்தஸஞ்ஞினோ. ஸேய்யதா²பி தே³வா ஆப⁴ஸ்ஸரா, அயம் ததியா விஞ்ஞாணட்டி²தி. ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ஏகத்தகாயா ஏகத்தஸஞ்ஞினோ. ஸேய்யதா²பி தே³வா ஸுப⁴கிண்ஹா, அயம் சதுத்தீ² விஞ்ஞாணட்டி²தி. ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ஸப்³ப³ஸோ ரூபஸஞ்ஞானம் ஸமதிக்கமா படிக⁴ஸஞ்ஞானம் அத்த²ங்க³மா நானத்தஸஞ்ஞானம் அமனஸிகாரா ‘அனந்தோ ஆகாஸோ’தி ஆகாஸானஞ்சாயதனூபகா³, அயம் பஞ்சமீ விஞ்ஞாணட்டி²தி. ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ஸப்³ப³ஸோ ஆகாஸானஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ‘அனந்தம் விஞ்ஞாண’ந்தி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனூபகா³, அயம் ச²ட்டீ² விஞ்ஞாணட்டி²தி. ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா ஸப்³ப³ஸோ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ‘நத்தி² கிஞ்சீ’தி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனூபகா³, அயம் ஸத்தமீ விஞ்ஞாணட்டி²தீ’’தி (தீ³. நி. 3.332; அ. நி. 7.44).

ஏத்த² ஹி அபரிமாணசக்கவாளவாஸினோ மனுஸ்ஸா காமாவசரதே³வா புனப்³ப³ஸுமாதுபியங்கரமாதாத³யோ வினிபாதிகாஸுரா ச குஸலவிபாகபடிஸந்தி⁴கா வேமானிகபேதா சேதி இமே தீ³க⁴ரஸ்ஸகிஸதூ²லகாளஓதா³தாதி³வண்ணஸண்டா²னவஸேன ரூபகாயஸ்ஸ, அஹேதுது³ஹேதுதிஹேதுவஸேன படிஸந்தி⁴ஸஞ்ஞாய ச நானாபா⁴வதோ நானத்தகாயனானத்தஸஞ்ஞினோ நாம, அயம் பட²மா விஞ்ஞாணட்டி²தி. பட²மஜ்ஜா²னதலவாஸினோ பன தயோ தே³வா உபரூபரிவாஸீனம் வண்ணாதி³கமபேக்கி²த்வா அத்தனோ வண்ணாதீ³னம் நிஹீனதாய ரூபகாயஸ்ஸ நானாபா⁴வதோ, பட²மஜ்ஜா²னவிபாகவிஞ்ஞாணவஸேன ஸமானஸஞ்ஞிதாய ச நானத்தகாயஏகத்தஸஞ்ஞினோ நாம, அயம் து³தியா விஞ்ஞாணட்டி²தி, சதுராபாயவாஸினோபி வண்ணஸண்டா²னவஸேன ரூபகாயஸ்ஸ நானாஸபா⁴வத்தா, அகுஸலவிபாகஸஞ்ஞாவஸேன ஸஞ்ஞாய ஏகஸபா⁴வத்தா ச து³தியவிஞ்ஞாணட்டி²தியம்யேவ ஸமோதா⁴னம் க³ச்ச²ந்தீதி வேதி³தப்³ப³ம். து³தியஜ்ஜா²னதலவாஸினோ தயோ தே³வா வண்ணஸண்டா²னாதி³வஸேன ஸமானத்தா ரூபகாயஸ்ஸ விஸேஸாபா⁴வதோ பஞ்சகனயே து³தியததியஜ்ஜா²னஸஞ்ஞாவஸேன படிஸந்தி⁴ஸஞ்ஞாய நானாபா⁴வதோ ஏகத்தகாயனானத்தஸஞ்ஞினோ நாம, அயம் ததியா விஞ்ஞாணட்டி²தி. ததியஜ்ஜா²னதலவாஸினோ பன தயோ தே³வா ரூபகாயவஸேன ஸமானத்தா, பஞ்சகனயே சதுத்த²ஜ்ஜா²னவிபாகஸஞ்ஞாவஸேன படிஸந்தி⁴ஸஞ்ஞாய ச ஏகத்தா ஏகத்தகாயஏகத்தஸஞ்ஞினோ நாம, அயம் சதுத்தீ² விஞ்ஞாணட்டி²தி. வேஹப்ப²லவாஸினோ சேவ பஞ்ச ஸுத்³தா⁴வாஸவாஸினோ ச வண்ணஸண்டா²னவஸேன ரூபகாயஸ்ஸ, பஞ்சமஜ்ஜா²னவிபாகஸஞ்ஞாவஸேன படிஸந்தி⁴ஸஞ்ஞாய ச ஸமானத்தா சதுத்த²விஞ்ஞாணட்டி²திமேவ ப⁴ஜந்தி. ஆகாஸானஞ்சாயதனாத³யோ திஸ்ஸோ விஞ்ஞாணட்டி²தியோ பாளிவஸேனேவ பாகடா. அஸஞ்ஞஸத்தா பன விஞ்ஞாணாபா⁴வேன நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனவாஸினோ ச ஸஞ்ஞாய விய விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸுகு²மபா⁴வேனேவ விஞ்ஞாணட்டி²தீஸு ந க³ஹிதா, ஸத்தானம் நிவாஸதாய பன ‘‘ஸத்தாவாஸா’’தி வுச்சந்தி. ஏவஞ்ச கத்வா தேஹி ஸத்த விஞ்ஞாணட்டி²தியோ ஸமோதா⁴னேத்வா நவ ஸத்தாவாஸா வுத்தா.

563-4. இதா³னி ஏவம் வுத்தேஸு ப⁴வாதீ³ஸு த்³வத்திம்ஸவிபாகானம் திண்ணம் அபி⁴ஸங்கா²ரானம் பச்சயபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘காமே புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரஸஞ்ஞிதா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். நவன்னம் பாகசித்தானந்தி ஸஹேதுகாஹேதுகவஸேன நவன்னம் ஸுக³திபடிஸந்தி⁴விபாகசித்தானம். நானக்க²ணிக…பே… பச்சயேஹி சாதி குஸலாகுஸலகம்மஸ்ஸ அதீதஸ்ஸேவ அத்தனா ஜனேதப்³ப³விபாகானம் பச்சயபா⁴வதோ நானக்க²ணிககம்மபச்சயேன, தேஸமேவ ப³லவகாரணபா⁴வதோ உபனிஸ்ஸயபச்சயேன ச. வுத்தஞ்ஹி தஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயத்தம் ‘‘குஸலாகுஸலம் கம்மம் விபாகஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயபச்சயேன பச்சயோ’’தி (பட்டா². 1.1.423). ஸப்³ப³த்த² உபனிஸ்ஸயபா⁴வோ ப³லவகம்மவஸேன யோஜேதப்³போ³. து³ப்³ப³லஞ்ஹி கம்மம் உபனிஸ்ஸயோ ந ஹோதீதி பட்டா²னவண்ணனாயம் த³ஸ்ஸிதமேதம்.

566-8. பஞ்சன்னந்தி குஸலவிபாகசக்கு²ஸோதவிஞ்ஞாணஸம்படிச்ச²னஸந்தீரணத்³வயவஸேன பஞ்சன்னம். து³க்³க³தியம் குஸலவிபாகபடிஸந்தி⁴யா அபா⁴வதோ ஆஹ ‘‘ந ஹோந்தி படிஸந்தி⁴ய’’ந்தி. ஏவம் படிஸந்தி⁴பவத்தீனம் அஸங்கரவஸேன பச்சயவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ஸமோதா⁴னேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஹோந்தீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஸோளஸன்னம் பவத்தே, படிஸந்தி⁴யம் நவன்னந்தி யதா²லாப⁴வஸேன யோஜேதப்³ப³ம்.

569-74. ரூபே புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ராதி அபி⁴ஞ்ஞாவஜ்ஜிதா பஞ்ச ரூபாவசரபுஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரா. கஸ்மா பன அபி⁴ஞ்ஞாய பரிவஜ்ஜனந்தி? விபாகதா³னாபா⁴வதோ, தஞ்ச கோ² பனஸ்ஸா விபாகஸ்ஸ அஸம்ப⁴வதோ, ந பன விபாகுப்பாத³னஸபா⁴வாபா⁴வதோ. யதி³ ஹி அபி⁴ஞ்ஞாசேதனா விபாகம் உப்பாதே³ய்ய, அஞ்ஞபூ⁴மிககம்மஸ்ஸ அஞ்ஞபூ⁴மிகவிபாகுப்பாத³னாயோக³தோ ஸபூ⁴மிகமேவ உப்பாதே³ய்ய. தம் பன கிம் நவத்தப்³பா³ரம்மணம் வா உப்பாதே³ய்ய பரித்தாதி³ஆரம்மணம் வா? கிஞ்சேத்த² – யதி³ தாவ நவத்தப்³பா³ரம்மணம் உப்பாதே³தி, தம் ந யுத்தம் ரூபாவசரவிபாகானம் ஏகந்தேன கம்மஸமானாரம்மணதாய த³ஸ்ஸிதத்தா, அபி⁴ஞ்ஞாசேதனாய ச ஸயம் பரித்தாதி³ஆரம்மணத்தா. அத² பரித்தாதி³ஆரம்மணம் உப்பாதே³தி, தம்பி ந யுஜ்ஜதி ரூபாவசரவிபாகானம் ஏகந்தேனேவ நவத்தப்³பா³ரம்மணபா⁴வதோ. ததா² ஹி வுத்தம் சித்துப்பாத³கண்டே³ –

‘‘ரூபாவசரதிகசதுக்கஜ்ஜா²னா குஸலதோ ச விபாகதோ ச கிரியதோ ச சதுத்த²ஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ விபாகோ ஆகாஸானஞ்சாயதனம் ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம். இமே த⁴ம்மா நவத்தப்³பா³ ‘பரித்தாரம்மணா’திபி ‘மஹக்³க³தாரம்மணா’திபி ‘அப்பமாணாரம்மணா’திபீ’’தி (த⁴. ஸ. 1422).

அபிச ஸமாதி⁴விஜ்ஜாஸம்பா⁴ரபூ⁴தா அபி⁴ஞ்ஞா ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ஆனிஸம்ஸமத்தம் ஸமாதி⁴ப²லஸதி³ஸா. தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஹி அதி⁴ட்டா²னவிகுப்³ப³னதி³ப்³ப³ஸத்³த³ஸவனாதி³கஸ்ஸ யதி²ச்சி²தஸ்ஸ கிச்சஸ்ஸ நிப்பா²த³னமத்தப²லா அபி⁴ஞ்ஞாசேதனா. தேனாஹ ‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே’’திஆதி³ (பாரா. 12-13) தஸ்மா ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ப²லஸதி³ஸா அபி⁴ஞ்ஞாசேதனா ந ச ப²லம் தே³தி, தா³னஸீலானிஸம்ஸபூ⁴தோ தஸ்மிம் ப⁴வே பச்சயலாபோ⁴ விய நத்தி² தஸ்ஸ விபாகுப்பாத³னந்தி. கேசி பன ‘‘ஸமானபூ⁴மிகதோ ஆஸேவனலாபே⁴ன ப³லவந்தானி ஜா²னானி விபாகம் உப்பாதே³ந்தி ஸமாபத்திபா⁴வதோ, அபி⁴ஞ்ஞா பன ஸதிபி ஜா²னபா⁴வே தத³பா⁴வதோ தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஆரம்மணே ஆக³ந்துகாயேவாதி து³ப்³ப³லா, தஸ்மா விபாகம் ந தே³தீ’’தி வத³ந்தி. ஏவஞ்ச கத்வா வுத்தம் அனுருத்³தா⁴சரியேன –

‘‘ஸமானாஸேவனே லத்³தே⁴, விஜ்ஜமானே மஹப்³ப³லே;

அலத்³தா⁴ தாதி³ஸம் ஹேதும், அபி⁴ஞ்ஞா ந விபச்சதீ’’தி. (நாம. பரி. 474);

தயித³மகாரணம், பரித்தஜா²னஸ்ஸ அவிஸேஸேன ப்³ரஹ்மபாரிஸஜ்ஜாதீ³ஸு விபாகதா³னவசனதோ. ந ஹி பரித்தம் லத்³தா⁴ஸேவனமேவ தத்த² விபாகம் தே³தீதி அட்ட²கதா²யம் வுத்தம், தஸ்மா ஸமானாஸேவனே லத்³தே⁴யேவ ஜா²னஸ்ஸ விபாகதா³னம் ந ஸக்கா வத்தும். அபிச புனப்புனம் பரிகம்மவஸேன அபி⁴ஞ்ஞாயபி வஸிபா⁴வஸப்³பா⁴வா தஸ்ஸாபி ச ப³லவபா⁴வோ அத்தே²வாதி விபாகம் உப்பாதே³ய்ய.

பஞ்சன்னம் பாகசித்தானந்தி பஞ்சன்னம் ரூபாவசரவிபாகசித்தானம். மாபுஞ்ஞஸங்கா²ராதி அபுஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரா. ‘‘இமே அபுஞ்ஞஸங்கா²ரா’’தி வா பத³ச்சே²தோ³. ஏகஸ்ஸாதி ஏகஸ்ஸ அகுஸலவிபாகஸந்தீரணஸ்ஸ. ச²ன்னந்தி ஸந்தீரணவஜ்ஜானம் ச²ன்னம் அகுஸலவிபாகானம். பவத்தே பச்சயா ஹோந்தி அனிட்ட²ரூபாதி³ஆபாதா²க³தேதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸுக³தியம் அகுஸலவிபாகபடிஸந்தி⁴யா அபா⁴வதோ ஆஹ ‘‘ந ஹோந்தி படிஸந்தி⁴ய’’ந்தி. சதுன்னந்தி அகுஸலவிபாகசக்கு²ஸோதவிஞ்ஞாணஸம்படிச்ச²னஸந்தீரணவஸேன சதுன்னம். தானி பன ஏகந்ததோ அனிட்டா²ரம்மணானி. ரூபப⁴வே ச கத²ம் அனிட்டா²ரம்மணஸமாயோகோ³தி ஆஹ ‘‘ஸோ சா’’திஆதி³. ஸோதி ஸோ பச்சயபா⁴வோ. ‘‘காமப⁴வே’’தி இத³ம் அனிட்ட²ரூபாதீ³னம் விஸேஸனம், ந பன ‘‘உபலத்³தி⁴ய’’ந்தி இமஸ்ஸ. தேனாஹ ‘‘அனிட்ட²…பே… ந விஜ்ஜரே’’தி. கேசி பன ‘‘உபலத்³தி⁴யந்தி இமஸ்ஸேவ விஸேஸனபா⁴வேன க³ஹேத்வா ப்³ரஹ்மூனம் காமப⁴வம் ஆக³தக்க²ணே ரூபாதி³உபலத்³தி⁴ய’’ந்தி வத³ந்தி. அனிட்ட²…பே… ந விஜ்ஜரே ஏகந்தஸுக²வத்து²பூ⁴தே தத்த² வோகிண்ணஸுக²து³க்க²காரணஸ்ஸ அபா⁴வதோ.

576. ‘‘ஏவம் தாவா’’திஆதி³ யதா²வுத்தஸ்ஸேவத்த²ஸ்ஸ அப்பனம். யதா² சாதி ச-ஸத்³தே³ன ‘‘யேஸஞ்சா’’தி ஸங்க³ண்ஹாதி. ததா²தி ஏத்தா²பி ‘‘தே’’தி ஸங்க³ண்ஹிதப்³ப³ம்.

577-81. யத்த² வித்தா²ரப்பகாஸனம் கதம், ததோ ப⁴வதோ பட்டா²ய முக²மத்தப்பகாஸனம் காதுகாமோ ஆஹ ‘‘தத்ரித³’’ந்திஆதி³. தத்ராதி தேஸு ப⁴வாதீ³ஸு. இத³ந்தி நித³ஸ்ஸிதப்³ப³பா⁴வேன ஆஸன்னபச்சக்க²மாஹ. ஆதி³தோ பன பட்டா²யாதி ப⁴வதோ பட்டா²ய. அவிஸேஸேனாதி காமாவசரரூபாவசரவஸேன விஸேஸாபா⁴வேன தேரஸ புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரா. த்³விப⁴வேஸூதி காமரூபப⁴வேஸு. கேஸஞ்சி மனுஸ்ஸானம், பு⁴ம்மதே³வானஞ்ச அண்ட³ஜஜலாபு³ஜானம்பி ஸம்ப⁴வதோ தத³பேக்கா²ய ‘‘சதூஸு…பே… யோனிஸூ’’தி வுத்தம். நானத்த…பே… டி²தீஸுபீதி அலுத்தஸமாஸவஸேன வுத்தம், நானத்தகாயனானத்தஸஞ்ஞாதீ³ஸு சதூஸு விஞ்ஞாணட்டி²தீஸூதி அத்தோ². வுத்தப்பகாரஸ்மிந்தி நானத்தகாயாதி³கே, புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரஸ்ஸ ப⁴வாதீ³ஸு ஏகவீஸதிவிபாகானம் ஏகாவத்தா²ய பச்சயோ அஹுத்வா து³க்³க³திபரியாபன்னேஸு ப⁴வயோனிக³திவிஞ்ஞாணட்டி²திஸத்தாவாஸேஸு படிஸந்தி⁴ம் அத³த்வா பவத்தேயேவ அட்ட²ன்னம் விபாகானம் பச்சயபா⁴வதோ, காமாவசரஸுக³திபரியாபன்னேஸு படிஸந்தி⁴ம் த³த்வா பவத்தே ஸோளஸன்னம் விபாகானம் பச்சயபா⁴வதோ, ரூபாவசரபூ⁴மிபரியாபன்னேஸு படிஸந்தி⁴ம் த³த்வா பவத்தே த³ஸன்னம் விபாகானம் பச்சயபா⁴வதோ வுத்தம் ‘‘யதா²ரஹ’’ந்தி.

582-3. காமே ப⁴வே, ரூபே ப⁴வேதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தீஸு க³தீஸூதி தே³வமனுஸ்ஸவஜ்ஜேஸு தீஸு க³தீஸு. ஏகிஸ்ஸாதி நானத்தகாயஏகத்தஸஞ்ஞீஸங்கா²தாய ஏகிஸ்ஸா விஞ்ஞாணட்டி²தியா. ஏகஸ்மிந்தி நானத்தகாயஏகத்தஸஞ்ஞீஸங்கா²தேயேவ ஏகஸ்மிம் ஸத்தாவாஸே.

584-6. ஏகாரூபப⁴வேதி ஏகஸ்மிம் அரூபப⁴வே. ஏகிஸ்ஸா யோனியாதி ஏகிஸ்ஸாயேவ ஓபபாதிகயோனியா. தீஸு சித்தட்டி²தீஸூதி ஆகாஸானஞ்சாயதனாதீ³ஸு தீஸு விஞ்ஞாணட்டி²தீஸு. ஸத்தாவாஸே சதுப்³பி³தே⁴தி ஆகாஸானஞ்சாயதனாதி³கேயேவ சதுப்³பி³தே⁴ ஸத்தாவாஸே. விஜானிதப்³பா³…பே… பச்சயாதி ஸங்கா²ரா யதா² பச்சயா யேஸஞ்ச பச்சயா, ததா² தேபி விஞ்ஞாதப்³பா³தி அத்தோ².

587-90. நனு ச ஸங்கா²ரானம் படிஸந்தி⁴பவத்தீஸுபி விபாகானம் பச்சயபா⁴வோ வுத்தோ. தத்த² படிஸந்தி⁴யேவ தாவ ந ஸக்கா விஞ்ஞாதும். யதி³ ஹி புரிமப⁴வதோ படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணம் இதா⁴க³ச்ச²தீதி வுச்சேய்ய, தம் ந யுத்தம், ரூபாரூபத⁴ம்மானம் கேஸக்³க³மத்தம்பி தே³ஸந்தரஸங்கமனாபா⁴வதோ. அத² அதீதப⁴வனிப்³ப³த்தஸங்கா²ரதோ ந நிப்³ப³த்ததி, தம்பி ந யுஜ்ஜதி அஹேதுகதோ³ஸாபத்திதோதி இமினா அதி⁴ப்பாயேன சோதே³ந்தோ ஆஹ ‘‘ந ரூபாரூபத⁴ம்மான’’ந்திஆதி³. ஆசரியோ தஸ்ஸாதி⁴ப்பாயம் ஸம்படிச்சி²த்வா தம் ஸஞ்ஞாபேதுகாமோ ஆஹ ‘‘நத்தி² சித்தஸ்ஸா’’திஆதி³. ததோ ஹேதும் வினாதி தத்த² ஹேதும் வினா, அதீதப⁴வனிப்³ப³த்தகம்மஸங்கா²ரனிகந்திஆரம்மணம் வினாதி அத்தோ². ஸுலத்³த⁴பச்சயந்தி அவிஜ்ஜாதி³ஸஹகாரீகாரணஸஹிதஸ்ஸ ஸங்கா²ரஸ்ஸ வஸேன ஸுட்டு² அவேகல்லதோ படிலத்³த⁴பச்சயம். ரூபாரூபமத்தந்தி பா³ஹிரகபரிகப்பிதஸ்ஸ அதி⁴திட்ட²னகஸ்ஸ ஸத்தஜீவாதி³னோ அபா⁴வதோ ரூபாரூபத⁴ம்மமத்தம். தேனாஹ ‘‘ந ச ஸத்தோ’’திஆதி³. ப⁴வந்தர…பே… பவுச்சதீதி வோஹாரமத்தேன ப⁴வந்தரமுபேதீதி பவுச்சதி. அத்த²தோ பன பச்சயஸாமக்³கி³யா ப⁴வந்தரபா⁴வேன உப்பஜ்ஜனமத்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

591. இதா³னி தம் படிஸந்தி⁴க்கமம் பாகடாய மனுஸ்ஸபடிஸந்தி⁴யா வஸேன பகாஸேதும் ஸமாரப⁴ந்தோ ஆஹ ‘‘தயித³’’ந்திஆதி³. ஸுது³ப்³பு³த⁴ந்தி அதிது³ப்³பி³ஜானியம். தேனாஹு போராணா –

‘‘ஸச்சம் ஸத்தோ படிஸந்தி⁴, பச்சயாகாரமேவ ச;

து³த்³த³ஸா சதுரோ த⁴ம்மா, தே³ஸேதுஞ்ச ஸுது³க்கரா’’தி.

592-3. ஆஸன்னமரணஸ்ஸாதி பரூபக்கமேன வா ஆயுக்க²யாதி³வஸேன வா ஸமாஸன்னமரணஸ்ஸ. ஸுஸ்ஸமானேதி அனுக்கமேன உபஸுஸ்ஸமானே. க³ப்³ப⁴ஸேய்யகஸ்ஸ ஆயதனானம் அனுபுப்³பு³ப்பத்தி விய நிரோதோ⁴பி அனுபுப்³ப³தோ ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘நட்டே² சக்கு²ந்த்³ரியாதி³கே’’தி. கேசி பன ‘‘நானாகம்மஸமுட்டி²தேஸு சக்கு²ந்த்³ரியாதீ³ஸு நட்டே²ஸூ’’தி வத³ந்தி. ‘‘ஹத³ய…பே… கே’’தி இமினா ஸேஸகாயே காயிந்த்³ரியஸ்ஸ நிருத்³த⁴பா⁴வோ வுத்தோதி ஏககம்மஸமுட்டி²தம்பி நஸ்ஸதேவாதி அபரே. ஆனந்தா³சரியோ பன ‘‘யமகே’’ யஸ்ஸ சக்கா²யதனம் நிருஜ்ஜ²தி, தஸ்ஸ மனாயதனம் நிருஜ்ஜ²தீதி. ஆமந்தா. யஸ்ஸ வா பன மனாயதனம் நிருஜ்ஜ²தி, தஸ்ஸ சக்கா²யதனம் நிருஜ்ஜ²தீதி. ஸசித்தகானம் அசக்கு²கானம் சவந்தானம் தேஸம் மனாயதனம் நிருஜ்ஜ²தி, நோ ச தேஸம் சக்கா²யதனம் நிருஜ்ஜ²தி. ஸசக்கு²கானம் சவந்தானம் தேஸம் மனாயதனஞ்ச நிருஜ்ஜ²தி, சக்கா²யதனஞ்ச நிருஜ்ஜ²தீ’திஆதி³னா (யம. 1.ஆயதனயமக.120) சக்கா²யதனாதீ³னம் சுதிசித்தேன ஸஹ நிரோதோ⁴ வுத்தோதி சக்கு²ந்த்³ரியாதீ³னி சுதிதோ புப்³பே³ ந நஸ்ஸந்தி. அதிமந்த³பா⁴வூபக³மனம் பன ஸந்தா⁴ய அட்ட²கதா²ய ‘நிருத்³தே⁴ஸு இந்த்³ரியேஸூ’தி வுத்தம், ந அனவஸேஸனிரோத⁴ம் ஸந்தா⁴ய. பஞ்சத்³வாரிகஜவனானந்தரம்பி சுதி அட்ட²கதா²யம் த³ஸ்ஸிதா’’தி வத³தி. ஹத³யவத்து²மத்தஸ்மிந்தி ஹத³யவத்து²பதே³ஸமத்தே. ந ஹி ஹத³யவத்து²ம் நிஸ்ஸாய காயிந்த்³ரியம் பவத்ததி.

594-7. வத்து²ஸன்னிஸ்ஸிதந்தி ஸேஸிந்த்³ரியானம் நிருத்³த⁴த்தா விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிஸ்ஸயபா⁴வூபக³மனஸாமத்தி²யாயோகே³ன மந்த³பா⁴வதோ வா ஹத³யவத்து²மத்தஸன்னிஸ்ஸிதம். சித்தந்தி ததா³ கம்மகம்மனிமித்தாதீ³னி ஆரப்³ப⁴ பவத்தஜவனவிஞ்ஞாணம். தம் பன ஸுக³தியம் நிப்³ப³த்தமானஸ்ஸ குஸலம் ஹோதி, து³க்³க³தியம் நிப்³ப³த்தமானஸ்ஸ அகுஸலம். தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘நிமித்தஸ்ஸாத³க³தி⁴தம் வா, பி⁴க்க²வே, விஞ்ஞாணம் திட்ட²மானம் திட்ட²தி அனுப்³யஞ்ஜனஸ்ஸாத³க³தி⁴தம் வா, தஸ்மிம் சே ஸமயே காலம் கரோதி, டா²னமேதம் விஜ்ஜதி, யம் த்³வின்னம் க³தீனம் அஞ்ஞதரம் க³திம் உபபஜ்ஜேய்ய நிரயம் வா திரச்சா²னயோனிம் வா’’திஆதி³ (ஸம். நி. 4.235).

யதி³ ஏவம் –

‘‘க³திஸம்பத்தியா ஞாணஸம்பயுத்தே கதமேஸம் அட்ட²ன்னம் ஹேதூனம் பச்சயா உபபத்தி ஹோதி, குஸலஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ ஜவனக்க²ணே தயோ ஹேதூ குஸலா தஸ்மிம் க²ணே ஜாதசேதனாய ஸஹஜாதபச்சயா ஹோந்தி, தேன வுச்சதி குஸலமூலபச்சயாபி ஸங்கா²ரா. நிகந்திக்க²ணே த்³வே ஹேதூ அகுஸலா தஸ்மிம் க²ணே ஜாதசேதனாய ஸஹஜாதபச்சயா ஹோந்தி, தேன வுச்சதி அகுஸலமூலபச்சயாபி ஸங்கா²ரா. படிஸந்தி⁴க்க²ணே தயோ ஹேதூ அப்³யாகதா தஸ்மிம் க²ணே ஜாதசேதனாய ஸஹஜாதபச்சயா ஹோந்தி, தேன வுச்சதி நாமரூபபச்சயாபி விஞ்ஞாணம், விஞ்ஞாணபச்சயாபி நாமரூப’’ந்தி (படி. ம. 1.232) –

நிகந்திக்க²ணே ஹேதுத்³வயபச்சயாபி ஸுக³திபடிஸந்தி⁴கஸ்ஸ கத²ம் த³ஸ்ஸிதாதி? நயித³ம் மரணாஸன்னஜவனஸம்பயுத்தஹேதுயோ ஸந்தா⁴ய வுத்தம், அத² கோ² கதகம்மஸ்ஸ தம் கம்மம் ஆரப்³ப⁴ அஸ்ஸாத³வஸேன பவத்தஜவனஸம்பயுத்தஹேதுயோ ஸந்தா⁴ய. கதூபசிதம்பி ஹி கம்மம் தண்ஹாய அஸ்ஸாதி³தம் விபாகாபி⁴னிப்பா²த³னே ஸமத்த²ந்தி. கேசி பன ‘‘கம்மகரணகாலே அப்பஹீனாவத்தா²ய ஸந்தானே அனுஸயிதஹேதுயோ ஸந்தா⁴ய நிகந்திக்க²ணே த்³வே ஹேதுயோதி வுத்த’’ந்தி வத³ந்தி, தம் ந யுஜ்ஜதி, தேஸம் ஸஹஜாதபச்சயத்தாயோக³தோ. புப்³பா³னுஸேவிதம் புஞ்ஞம் வா அபுஞ்ஞமேவ வா கம்மம், கம்மனிமித்தம் வா ஆலம்பி³த்வா சித்தம் பவத்ததீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. புப்³பா³னுஸேவிதந்தி புப்³பே³ ஆஸேவிதம். ‘‘கதத்தா உபசிதத்தா’’தி ஹி வுத்தம். தண்ஹாய அனுஸேவிதபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வா ‘‘புப்³பா³னுஸேவித’’ந்தி வுத்தம். ‘‘அனுபுப்³ப³ஸேவித’’ந்திபி பாட²ம் வத³ந்தி, படிஸந்தி⁴வஸேன புப்³பே³ ஆஸேவிதம், புப்³பே³ தி³ன்னபடிஸந்தி⁴கந்தி அத்தோ². தி³ன்னபடிஸந்தி⁴கம்பி பன அபரஜாதீஸு பவத்திவிபாகம் ந நிப்³ப³த்தேதீதி நத்தி². புஞ்ஞாபுஞ்ஞக்³க³ஹணேன யதா²கம்மம் ஸுக³திது³க்³க³திபடிஸந்தீ⁴னம் ஆரம்மணம் த³ஸ்ஸேதி. கம்மம் கம்மனிமித்தம் வாதி வா-ஸத்³தே³ன க³தினிமித்தம் ஸங்க³ண்ஹாதி. தத்த² கம்மம், க³தினிமித்தஞ்ச மனோத்³வாரேயேவ ஆபாத²மாக³ச்ச²தி, கம்மனிமித்தம் பன பஞ்சத்³வாரேபி. ஏவஞ்ச கத்வா பஞ்சத்³வாரக்³க³ஹிதேபி ஆரம்மணே படிஸந்தி⁴ ஹோதி. அபரே பன க³தினிமித்தம்பி ச²த்³வாரேஸு லப்³ப⁴தீதி வண்ணேந்தி. ஏவஞ்ச கத்வா வுத்தம் ஸச்சஸங்கே²பே –

‘‘பஞ்சத்³வாரே ஸியா ஸந்தி⁴, வினா கம்மம் த்³விகோ³சரே’’தி. (ஸ. ஸ. 173).

அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘க³தினிமித்தம் மனோத்³வாரே ஆபாத²மாக³ச்ச²தீ’’தி வுத்தத்தா, ததா³ரம்மணாய ச பஞ்சத்³வாரிகபடிஸந்தி⁴யா அத³ஸ்ஸிதத்தா, மூலடீகாதீ³ஸு ச ‘‘கம்மப³லேன உபட்டா²பிதம் வண்ணாயதனம் ஸுபினம் பஸ்ஸந்தஸ்ஸ விய, தி³ப்³ப³சக்கு²கஸ்ஸ விய ச மனோத்³வாரே ஏவ கோ³சரபா⁴வம் க³ச்ச²தீ’’தி நியமேத்வா வுத்தத்தா தேஸம் வசனம் ந ஸம்படிச்ச²ந்தி ஆசரியா. கம்மனிமித்தஞ்ச பனேத்த² பச்சுப்பன்னம் பஞ்சத்³வாரே ஆபாத²மாக³ச்ச²ந்தம் சுதிகாலாஸன்னே கதகம்மஸ்ஸ ஆரம்மணஸந்தானே உப்பன்னம் தம்ஸதி³ஸந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம், இதரதா² ததே³வ படிஸந்தி⁴யா ஆரம்மணுபட்டா²பகம் ததே³வ படிஸந்தி⁴ஜனகம் ப⁴வேய்ய, ந ச படிஸந்தி⁴யா உபசாரபூ⁴தானி விய, ‘‘ஏதஸ்மிம் தயா பவத்திதப்³ப³’’ந்தி படிஸந்தி⁴யா ஆரம்மணம் அனுப்பதே³ந்தானி விய ச பவத்தானி சுதிஆஸன்னஜவனானி படிஸந்தி⁴ஜனகானி ப⁴வேய்யும். ‘‘கதத்தா உபசிதத்தா’’தி ஹி வுத்தம். ததா³ ச படிஸந்தி⁴யா ஏகவீதி²யம் விய பவத்தமானானி கத²ம் கதூபசிதானி ஸியும், அஸ்ஸாத³னபூ⁴தாய தண்ஹாய அபராமட்டா²னி கத²ம் படிஸந்தி⁴னிப்³ப³த்தகானி, ந ச லோகியானி லோகுத்தரானி விய ஸமானவீதி²ப²லானி ஹோந்தீதி. தம் விஞ்ஞாணந்தி தம் ஜவனவிஞ்ஞாணம். ஏகத்தனயேன படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணஞ்ச ஸந்தா⁴ய வுத்தம். சுதிபடிஸந்தி⁴ததா³ஸன்னவிஞ்ஞாணானஞ்ஹி ஸந்ததிவஸேன விஞ்ஞாணந்தி உபனீதேகத்தம் இத⁴ தம் விஞ்ஞாணந்தி அதி⁴ப்பேதம்.

அவிஜ்ஜாய படிச்ச²ன்னாதீ³னவேதி அனுஸயவஸேன பவத்தாய ப⁴வதண்ஹாய, சித்தஸம்பயுத்தாய வா அவிஜ்ஜாய சா²தி³தது³க்கா²தீ³னவே. ததா²பூ⁴தே பன கம்மாதி³விஸயே படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆரம்மணபா⁴வேன உப்பத்திட்டா²னபூ⁴தே. தண்ஹாய அப்பஹீனத்தா ஏவ புரிமுப்பன்னாய ச ஸந்ததியா ததா²பரிணதத்தா படிஸந்தி⁴ட்டா²னாபி⁴முக²ம் விஞ்ஞாணம் நின்னபோணபப்³பா⁴ரம் ஹுத்வா பவத்ததீதி ஆஹ ‘‘தண்ஹா நமேதீ’’தி. ஸஹஜா பன ஸங்கா²ராதி சுதிஆஸன்னஜவனவிஞ்ஞாணஸஹஜாதசேதனா, ஸப்³பே³பி வா ப²ஸ்ஸாத³யோ. கி²பந்தீதி கி²பந்தா விய தஸ்மிம் விஸயே படிஸந்தி⁴வஸேன விஞ்ஞாணபதிட்டா²னஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வேன பவத்தந்தி. தந்தி தம் விஞ்ஞாணம். ‘‘ஸந்ததிவஸா’’தி வத³ந்தோ ததே³வ விஞ்ஞாணம் ஸந்தா⁴வதி ஸம்ஸரதி, ந அஞ்ஞந்தி இமஞ்ச மிச்சா²வாத³ம் படிக்கி²பதி. ஸதி ஹி நானத்தனயே ஸந்ததிவஸேன ஏகத்தனயோ ஹோதீதி.

599. ஆரம்மணாதீ³ஹி…பே… பவத்ததீதி ஆரம்மணனிஸ்ஸயபச்சயாதீ³ஹி பவத்ததி. கத²ம்? ஆஸன்னமரணஸ்ஸ ஹி கம்மப³லேன மனோத்³வாரே உபட்டா²பிதம் அவிஜ்ஜாய படிச்ச²ன்னாதீ³னவம் கம்மாதி³விஸயம் ஆரப்³ப⁴ மனோத்³வாராவஜ்ஜனம் உப்பஜ்ஜதி, ததோ மரணாஸன்னவீதி²யா வத்து²து³ப்³ப³லபா⁴வேன மந்த³ப்பவத்தியா சத்தாரி, பஞ்ச வா ஜவனானி பவத்தந்தி, தத³னந்தரம் ததா³ரம்மணே ஸதி, அஸதி வா ப⁴வங்க³விஸயமாலம்பி³த்வா சுதிசித்தம் உப்பஜ்ஜதி. ப⁴வங்கா³னந்தரம்பி சுதி ஹோதீதி வத³ந்தி. சுதிசித்தே பன நிருத்³தே⁴ ததே³வ ஆபாத²க³தம் கம்மகம்மனிமித்தாதி³ம் ஆரப்³ப⁴ அனுபச்சி²ன்னகிலேஸப³லவனிமித்தம் ஸஹஜாதஸங்கா²ரேஹி கம்மாதி³ஆரம்மணே கி²பியமானம் ஓரிமதீரருக்க²வினிப³ந்த⁴ம் ரஜ்ஜும் ஆலம்பி³த்வா மாதிகாதிக்காமகோ விய புரிமஞ்ச நிஸ்ஸயம் ஜஹதி, அபரஞ்ச கம்மஸமுட்டி²தம் நிஸ்ஸயம் அஸ்ஸாத³யமானம் வா அனஸ்ஸாத³யமானம் வா ஆரம்மணாதீ³ஹி பச்சயேஹி பவத்ததி. ஏத்த² ச ஓரிமதீரம் விய புரிமப⁴வோ த³ட்ட²ப்³போ³, தத்த² டி²தருக்கோ² விய புரிமப⁴வே பவத்தமானக்க²ந்தா⁴, ரஜ்ஜு விய கம்மாதி³ஆரம்மணம். கேசி பன ‘‘ரஜ்ஜு விய ஹத³யவத்தூ²’’தி வத³ந்தி, ‘‘ரஜ்ஜு விய தண்ஹா’’திபி அபரே. புரிஸோ விய விஞ்ஞாணம், தஸ்ஸ ரஜ்ஜுக்³க³ஹணம் விய தண்ஹாய ஆரம்மணாபி⁴முக²னமனம், பயோகோ³ விய கி²பனகஸங்கா²ரா, மாதிகா விய சுதிசித்தம், பரதீரம் விய பரலோகோ.

600. யதா² புரிஸோ பரதீரே பதிட்ட²ஹமானோ பரதீரருக்க²வினிப³ந்த⁴ம் கிஞ்சி அஸ்ஸாத³யமானோ வா அனஸ்ஸாத³யமானோ வா கேவலம் பத²வியம் ஸகப³லப்பயோகே³ஹேவ பதிட்டா²தி, ஏவமித³ம்பி ப⁴வந்தரத்தபா⁴வவினிப³ந்த⁴ஹத³யவத்து²ஸங்கா²தம் நிஸ்ஸயம் பஞ்சவோகாரப⁴வே அஸ்ஸாத³யமானம் வா சதுவோகாரப⁴வே அனஸ்ஸாத³யமானம் வா கேவலம் ஆரம்மணனிஸ்ஸயஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஹேவ பவத்ததீதி தம் விஞ்ஞாணம் நாபி இதா⁴க³தம் இமஸ்மிம்யேவ ப⁴வே நிப்³ப³த்தத்தா. கம்மாதி³ந்தி அதீதப⁴வனிப்³ப³த்தகம்மாதி³ம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன கி²பனகஸங்கா²ரானம், நமனவஸேன பவத்ததண்ஹாய, கம்மாதி³விஸயாய ஆதீ³னவபடிச்சா²தி³காய ச அவிஜ்ஜாய, த³ள்ஹக்³கா³ஹாதி³கரானம் உபாதா³னாதீ³னஞ்ச க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். தத்த² கம்மம் நாம உபபஜ்ஜவேத³னீயபூ⁴தம், அபராபரியவேத³னீயபூ⁴தம் வா படிஸந்தி⁴னிப்³ப³த்தககம்மம். கி²பனகஸங்கா²ரா நாம சுதிஆஸன்னஜவனஸஹஜாதஸங்கா²ரா, படிஸந்தி⁴ஜனககம்மஸஹக³தஸங்கா²ரா வா, ததோ புரிமஜவனஸஹக³தஸங்கா²ராதி வா கேசி. நமனவஸேன பவத்ததண்ஹா நாம அனுஸயாவத்தா²ய பவத்ததண்ஹா. ஏஸ நயோ ஆதீ³னவபடிச்சா²த³கஅவிஜ்ஜாயபி. கம்மாதி³விஸயா புப்³பே³ வுத்தாயேவ. த³ள்ஹக்³கா³ஹகரஉபாதா³னா நாம மண்டூ³கம் பன்னகோ³ விய உபபத்திப⁴வஸ்ஸ த³ள்ஹக்³க³ஹணவஸேன பவத்தா காமுபாதா³னாத³யோ.

601-5. ஸத்³த³படிகோ⁴ஸாதீ³னம் ஸதிபி பச்சயபச்சயுப்பன்னபா⁴வே ஸந்தானப³ந்தோ⁴ ந பாகடோதி தேஸம் ஏகத்தனானத்தபா⁴வம் அனாமஸித்வா அனாக³தமதீதஹேதுஸமுப்பாத³மேவ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏத்த² சா’’திஆதி³மாஹ. ஏத்தா²தி இமஸ்மிம் சுதிபடிஸந்தா⁴தி⁴காரே. படிகோ⁴ஸதீ³பமுத்³தா³தீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஆதா³ஸதலக³தமுக²னிமித்தாதீ³னம் க³ஹணம். அஞ்ஞத்த² அக³ந்த்வாதி ஸத்³தா³தி³பச்சயதே³ஸம் அனுபக³ந்த்வா. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யதா² ஸத்³தா³தீ³னம் உப்பத்திபதே³ஸம் அனுபக³ந்த்வா படிகோ⁴ஸோ ஸத்³த³ஹேதுகோ, பதீ³போ பதீ³பந்தராதி³ஹேதுகோ, முத்³தா³ லஞ்ச²னஹேதுகோ, முக²னிமித்தாதி³கம் ஆதா³ஸாதி³அபி⁴முகா²தி³ஹேதுகம் ஹோதி ததோ புப்³பே³ அபா⁴வா, ஏவமித³ம்பி படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணம் ந ஹேதுதே³ஸம் க³ந்த்வா தம்ஹேதுகம் ஹோதி ததோ புப்³பே³ அபா⁴வா, தஸ்மா ந இத³ம் ஹேதுதே³ஸதோ புரிமப⁴வதோ இதா⁴க³தம் படிகோ⁴ஸாத³யோ விய ஸத்³தா³தி³தே³ஸதோ, நாபி ததோ ஹேதும் வினா உப்பன்னம் ஸத்³தா³தீ³ஹி வினா படிகோ⁴ஸாத³யோ வியாதி. அத² வா அஞ்ஞத்ர அக³ந்த்வாதி புப்³பே³ பச்சயபதே³ஸே ஸன்னிஹிதா ஹுத்வா ததோ அஞ்ஞத்ர க³ந்த்வா தப்பச்சயா ந ஹோந்தி உப்பத்திதோ புப்³பே³ அபா⁴வா, நாபி ஸத்³தா³தி³பச்சயா ந ஹோந்தி, ஏவம் இத³ம்பீதி வுத்தனயேன யோஜேதப்³ப³ம். ஸந்தானப³ந்த⁴தோ நத்தீ²தி ஸந்தானப்பப³ந்த⁴தோ நத்தி² ஏகதா ஸந்தானேகத்தேபி அஞ்ஞஸ்ஸேவ விஞ்ஞாணஸ்ஸ பாதுப⁴வனதோ, நாபி நானதா அபுப்³பா³னம் அபுப்³பா³னம் உப்பாதே³பி பட²முப்பன்னம் த⁴ம்மம் வினா பச்சி²மஸ்ஸ அனுப்பஜ்ஜனதோ, பதீ³பஸ்ஸ விய நானதா ந ஸியா. க²ணிகாபி ஹி பதீ³பஜாலா ஸந்தானேகத்தம் உபாதா³ய ஸா ஏவாதி வுச்சதி, அத்தகிச்சஞ்ச ஸாதே⁴தி. ‘‘ஸதி ஸந்தானப³ந்தே⁴’’திஆதி³னா ஸந்தானப³ந்தே⁴ ஏகந்தம் ஏகத்தாய ச நானத்தாய ச அக்³க³ஹேதப்³ப³தம், க³ஹணே ச தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேதி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ஸந்தானப³ந்தே⁴ ஸதி யதி³ ஏகந்தேன ஏகதா ஸியா, கீ²ரத³தீ⁴னம்பி அனஞ்ஞபா⁴வதோ, அத்ததோயேவ ச ஸயம் அனுப்பஜ்ஜனதோ கீ²ரதோ த³தி⁴ஸம்பூ⁴தம் ந ப⁴வேய்ய. அதா²பி ஸந்தானப³ந்தே⁴ ஸதி ஏகந்தம் நானதா ப⁴வேய்ய, கீ²ரத³தீ⁴னம்பி நானத்தா, அஞ்ஞஸ்ஸ ச ஸாமிபா⁴வமத்தேன அபரஸ்ஸ ஸாமிபா⁴வாயோக³தோ கீ²ரஸாமி நரோ த³தி⁴ஸாமி ந ப⁴வேய்ய, ந ச பனேவம் லோகே தி³ஸ்ஸதீதி.

606. தஸ்மாதி யஸ்மா ஏவம் லோகவோஹாரபரிச்சே²தோ³ ஹோதி, தஸ்மா ஏகந்தம் ஏகதா, நானதாபி வா ந சேவ உபக³ந்தப்³பா³. ஏகத்தே பன அதி⁴ப்பேதே த⁴ம்மதோ அக்³க³ஹேத்வா ஸந்தானதோவ க³ஹேதப்³ப³ம், நானத்தே அதி⁴ப்பேதே ஸந்தானவஸேன அக்³க³ஹேத்வா த⁴ம்மதோவ க³ஹேதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹு போராணா –

‘‘தி³ட்ட²ஸந்தானப³ந்த⁴ஸ்மிம், ஏகஞ்ஞத்தவிசாரணே;

ஸபா⁴கு³ப்பத்தியேகத்த-மஞ்ஞத்தம் க²ணபே⁴த³தோ’’தி.

ஏத்த² ச ஏகந்தம் ஏகதாபடிஸேதே⁴ன ‘‘ஸயம்கதம் ஸுக²து³க்க²’’ந்தி இமம் தி³ட்டி²ம் நிவாரேதி, ஏகந்தம் நானதாபடிஸேதே⁴ன ‘‘பரம்கதம் ஸுக²து³க்க²’’ந்தி.

607-9. நனு ந ஸுந்த³ரம், நனு ஸியாதி வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. அஸங்கந்திபாதுபா⁴வேதி ஸங்கந்திபாதுபா⁴வரஹிதே, அஸங்கந்திவஸேன வா பாதுபா⁴வே, அஸங்கமித்வாவ பாதுபா⁴வேதி அத்தோ². க²ந்தா⁴பி⁴ஸம்ப⁴வாதி அபி⁴ஸம்பூ⁴தக்க²ந்தா⁴, அத² வா அபி⁴ஸம்ப⁴வதி கம்மம் ஏதேஸூதி அபி⁴ஸம்ப⁴வா, க²ந்தா⁴, ஏவம் அபி⁴ஸம்ப⁴வா கம்மாதி⁴ட்டா²னபூ⁴தா க²ந்தா⁴தி அத்தோ². இத⁴ நிருத்³த⁴த்தாதி ப²லாதி⁴ட்டா²னபூ⁴தம் பரலோகம் அக³ந்த்வா இதே⁴வ நிருத்³த⁴த்தா. பரத்தா²க³மதோதி பரலோகம் அக³மனதோ. தஸ்ஸாதி கம்மஸ்ஸ. அஞ்ஞஸ்ஸாதி யேன தம் கம்மம் கதம், ததோ அஞ்ஞஸ்ஸ. அஞ்ஞதோதி யம் தம் கம்மம் நிப்³ப³த்தம், ததோ அஞ்ஞதோ. ஏதம் விதா⁴னந்தி இத⁴லோகதோ பரலோகம் க³ந்த்வா நத்தி², தத்த² ‘‘அஞ்ஞேவ க²ந்தா⁴ நிப்³ப³த்தந்தீ’’தி இத³ம் ஸப்³ப³ம் யதா²வுத்தவிதா⁴னம்.

611-4. ‘‘ஸந்தானே…பே… ஸாத⁴கோ’’தி ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் பகாஸேதும் ‘‘ஏகஸ்மிம் பனா’’திஆதி³ வுத்தம். ஏகஸ்மிம் ஸந்தானேதி யஸ்மிம் த⁴ம்மபுஞ்ஜே கம்மம் நிப்³ப³த்தம், தஸ்ஸேவ ஸந்தானேதி அத்தோ². அஞ்ஞஸ்ஸாதிபி வா…பே… ஹோதி. தத்த² ஏகந்தம் ஏகத்தனானத்தானம் படிஸித்³த⁴த்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏதஸ்ஸத்த²ஸ்ஸாதி ஹேதுப²லானம் அத்த²தோ அஞ்ஞத்தேபி தேனேவ ஹேதுப²லபா⁴வேன ஸம்ப³ந்த⁴த்தா தம் ப²லம் அஞ்ஞஸ்ஸ, அஞ்ஞதோதி வா ந வத்தப்³ப³ந்தி ஏதஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ. பீ³ஜானந்தி அம்ப³மாதுலுங்க³பீ³ஜானம். அபி⁴ஸங்கா²ரோதி மது⁴ஆதி³பரிபா⁴வனம். மது⁴ஆதி³னாதி மது⁴சதுமது⁴ரஅலத்தகரஸாதி³னா. தஸ்ஸாதி தஸ்ஸ பரிபா⁴விதபீ³ஜஸ்ஸ. பட²மம் லத்³த⁴பச்சயோதி மது⁴ரபா⁴வூபக³மனதோ பட²மமேவ லத்³த⁴பச்சயோ. காலந்தரேதி ப²லகாலே. ஏவம் ஞேய்யமித³ம்பி சாதி யதா² ஏதம், ஏவம் இத³ம்பி ஞாதப்³ப³ம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யதா² ஹி அம்ப³பீ³ஜாதீ³ஸு மது⁴னா, சதுமது⁴ரேன வா யோஜேத்வா ரோபிதேஸு ப²லரஸோ மது⁴ரோ ஹோதி, மாதுலுங்க³பீ³ஜே ச அலத்தகரஸேன ரஜித்வா ரோபிதே அம்பி³லப⁴ண்டோ³ ரத்தோ ஹோதி, ந ச தம் பீ³ஜம் அபி⁴ஸங்க²ரணம் வா ப²லட்டா²னம் பாபுணாதி, ஏவம் ஸந்தேபி காலந்தரே ப²லவிஸேஸோ ந அஞ்ஞபீ³ஜஸந்தானே ஹோதி, ந ச அஞ்ஞஸ்மிம் பீ³ஜே அபி⁴ஸங்கா²ரபச்சயதோ ஹோதி, ஏவமேவ யே இத⁴ லோகே நிப்³ப³த்தக்க²ந்தா⁴, தேஸு நிப்ப²ன்னம் கம்மம் வா பரலோகம் ந க³ச்ச²ந்தி. ஏவம்பி காலந்தரே விபாகக்க²ந்தா⁴ அஞ்ஞஸ்மிம் ஸந்தானே ந நிப்³ப³த்தந்தி, ந ச அஞ்ஞகம்மபச்சயதோ ஹோந்தீதி.

ஏத்த² ஹி அபி⁴ஸங்க²தம் பீ³ஜம் விய கம்மம் வா ஸத்தோ, அபி⁴ஸங்கா²ரோ விய கம்மம், பீ³ஜஸ்ஸ அங்குராதி³ப்பப³ந்தோ⁴ விய ஸத்தஸ்ஸ படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணாதி³ப்பப³ந்தோ⁴. தத்து²ப்பன்னஸ்ஸ மது⁴ரரஸஸ்ஸ அம்பி³லப⁴ண்டே³ ரத்தஸ்ஸ ச தஸ்ஸேவ பீ³ஜஸ்ஸ ததோ ஏவ ச அபி⁴ஸங்கா²ரதோ பா⁴வோ விய கம்மகாரகஸ்ஸேவ ஸத்தஸ்ஸ ததோ ஏவ ச அபி⁴ஸங்க²ரணதோ பா⁴வோ வேதி³தப்³போ³.

615. பா³லகாலே…பே… ப²லதா³யினாதி பா³லஸரீரே கதம் விஜ்ஜாபரியாபுணனம், ஸிப்பஸிக்க²னம், ஓஸதூ⁴பயோகோ³ ச ந வுட்³ட⁴ஸரீரம் க³ச்ச²தி, அத² ச தன்னிமித்தம் விஜ்ஜாபாடவம், ஸிப்பஜானனம், அனாமயதாதி³ ச வுட்³ட⁴ஸரீரே ஹோந்தி, ந ச தானி அஞ்ஞஸ்ஸ ஹோந்தி தம்ஸந்ததிபரியாபன்னே ஏவ ஸதி³ஸே உப்பஜ்ஜனதோ. ந ச யதா² பயுத்தேன விஜ்ஜாபரியாபுணனாதி³னா வினா தானி அஞ்ஞதோ ஹோந்தி தத³பா⁴வே அபா⁴வதோ, ஏவம் இதா⁴பி ஸந்தானே யம் ப²லம், ஏதம் நாஞ்ஞஸ்ஸ, ந ச அஞ்ஞதோதி யோஜேதப்³ப³ம். ஏதேன ச ஸங்கா²ராபா⁴வே ப²லாபா⁴வமேவ த³ஸ்ஸேதி, ந அஞ்ஞபச்சயனிவாரணம் கரோதி.

616-8. ஏவம் ஸந்தேபீதி அஸங்கந்திபாதுபா⁴வே. தத்த² ச யதா²வுத்ததோ³ஸபரிஹரணே ஸதி ஸித்³தே⁴பீதி அத்தோ². விஜ்ஜமானந்தி பதீ³பஸ்ஸ வட்டிகாஸ்னேஹோ விய விஜ்ஜமானம் அனிருத்³த⁴ந்தி அத்தோ². அவிஜ்ஜமானந்தி வட்டது³க்கா²பா⁴வஸ்ஸ அரஹதோ சுதிசித்தம் விய அவிஜ்ஜமானம் நிருத்³த⁴ந்தி அத்தோ². தப்பவத்திக்க²ணேதி கம்மஸ்ஸ பவத்தமானக்க²ணேயேவ. தேனாஹ ‘‘ஸத்³தி⁴மேவ ச ஹேதுனா’’தி. அவிஜ்ஜமானந்தி பவத்திக்க²ணதோ புப்³பே³ விஜ்ஜமானதம் அஸம்பத்தம். நிருத்³த⁴ந்தி க²ணத்தயம் பத்வா நிருத்³த⁴ம். தேனாஹ –

‘‘பவத்திக்க²ணதோ புப்³பே³, பச்சா² நிச்சப²லம் ஸியா’’தி.

புப்³பே³தி கம்மாயூஹனதோ புப்³பே³. அவிஜ்ஜமானதாஸாமஞ்ஞேன ஹேதம் வுத்தம். பச்சா²தி விபாகப்பவத்திதோ பச்சா² ச.

619-20. கடத்தாபச்சயோதி கடத்தா ஏவ பச்சயோ, ந விஜ்ஜமானதாய அவிஜ்ஜமானதாய வாதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘காமாவசரஸ்ஸ குஸலஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதத்தா உபசிதத்தா விபாகம் சக்கு²விஞ்ஞாணம் உப்பன்னம் ஹோதீ’’திஆதி³ (த⁴. ஸ. 431). யதி³ ஏவம் அரஹதா கதகம்மம்பி கடத்தாபச்சயோ ஸியாதி? நயித³மேவம். யதா² ஹி அச்சி²ன்னமூலஸ்மிம் ருக்கே² புப்பி²தம் பீ³ஜஸமத்த²ம்பி குஸுமம் மூலே சி²ன்னமத்தே ப²லதா³யகம் ந ஹோதி, ஏவம் அரஹதோபி கிலேஸமூலஸ்ஸ அப்³போ³ச்சி²ன்னகாலே ஸந்தானே பவத்தம்பி கம்மம் கிலேஸமூலச்சி²ன்னமத்தேயேவ ப²லதா³னே அஸமத்த²பா⁴வம் ஆபன்னந்தி. தேனாஹு போராணா –

‘‘பா³லஜனஜ்ஜா²ருள்ஹோ,

ஜாதிரதோ² கம்மகிலேஸசக்கோயம்;

கிலேஸசக்கவித⁴மனோ,

ந யாதி கம்மேகசக்கேபீ’’தி.

கடத்தா சே பச்சயோ, நிச்சப²லதா³யகோ விப³ந்தோ⁴தி ஆஹ ‘‘பாடிபோ⁴கா³தி³க’’ந்திஆதி³. பாடிபோ⁴கா³தி³கந்தி மூலபா⁴வூபக³மனாதி³கம். ஆதி³-க்³க³ஹணேன ‘‘பச்சா² மூலம் த³ஸ்ஸாமீ’’தி ப⁴ண்ட³க்³க³ஹணம், இணக்³க³ஹணஞ்ச ஸங்க³ண்ஹாதி. அயம் பனேத்த² அதி⁴ப்பாயோ – பாடிபோ⁴க³கிரியாதீ³னம் விஜ்ஜமானதா, அவிஜ்ஜமானதா வா நிய்யாதனே, படிப⁴ண்ட³தா³னே, இணதா³னே ச பச்சயோ ந ஹோதி, அத² கோ² கரணமத்தம், ந ச தம் நிய்யாதனாதீ³னம் நிச்சமேவ பச்சயோ ஹோதி நிய்யாதனாதி³ம்ஹி கதே பச்சயத்தாபா⁴வதோ, ஏவமேவ விபாகுப்பாத³னேபி கம்மஸ்ஸ விஜ்ஜமானதா, அவிஜ்ஜமானதா வா பச்சயோ ந ஹோதி, அத² கோ² கரணமத்தமேவ, கரணமத்தே ச ஸதி விபக்கவிபாகானம் பச்சயோ ந ஹோதீதி.

621. பரமஸ்ஸ உத்தமஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ பகாஸனதோ பரமத்த²ப்பகாஸனோ. பீதிபு³த்³தி⁴விவட்³ட⁴னோதி பீதியா, ஞாணஸ்ஸ ச, பீதிஸஹக³தஸ்ஸ வா ஞாணஸ்ஸ விவட்³ட⁴னோ.

இதி அபி⁴த⁴ம்மத்த²விகாஸினியா நாம

அபி⁴த⁴ம்மாவதாரஸம்வண்ணனாய

புஞ்ஞவிபாகபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.