6. ச²ட்டோ² பரிச்சே²தோ³

ஆரம்மணவிபா⁴க³னித்³தே³ஸவண்ணனா

291-3. ஏதேஸந்தி யதா²வுத்தப்பபே⁴தா³னம். நனு ச ‘‘சித்தம் சேதஸிக’’ந்திஆதி³னா சித்தாதீ³னியேவ உத்³தி³ட்டா²னீதி தானேவ நித்³தி³ஸிதப்³பா³னி, ஆரம்மணம் பன அப்பகதம், தம் கஸ்மா இத⁴ வுச்சதீதி சோத³னம் மனஸி கரித்வா ஆஹ ‘‘தேன வினா நத்தி² ஹி ஸம்ப⁴வோ’’தி. யஸ்மா ஆரம்மணேன வினா சித்தஸம்ப⁴வோ நத்தி², ந ஹி அனாரம்மணம் சித்தம் நாம அத்தி², தஸ்மா ‘‘தயித³ம் சித்தம் கம் ஆரப்³ப⁴ உப்பஜ்ஜதீ’’தி ஆஸங்கானிவாரணத்த²ம் இதோ பரம் ஆரம்மணம் த³ஸ்ஸயிஸ்ஸாமீதி அத்தோ². கதிவித⁴ம் பன தம் ஆரம்மணம், கிம் ஸரூபஞ்சாதி ஆஹ ‘‘ரூபம் ஸத்³த³’’ந்திஆதி³. வசனத்த²ம் பன நேஸம் ஸயமேவ வக்க²தி. ச²ளாரம்மணகோவிதா³தி ச²ன்னம் ஆரம்மணானம் ப்³யாகரணகுஸலா பு³த்³தா⁴த³யோ.

பூ⁴தேதி சத்தாரோ மஹாபூ⁴தே. உபாதா³யாதி நிஸ்ஸாய. சதுஸமுட்டி²தோதி கம்மாதீ³ஹி சதூஹி பச்சயேஹி ஸமுட்டி²தோ. நித³ஸ்ஸிதப்³ப³ம் நித³ஸ்ஸனம். கிம் தம்? த³ட்ட²ப்³ப³பா⁴வோ சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ கோ³சரபா⁴வோ, ஸஹ நித³ஸ்ஸனேனாதி ஸனித³ஸ்ஸனோ. படிஹஞ்ஞதி, படிஹனனந்தி வா படிகோ⁴, யேன ப்³யாபாராதி³விகாரபச்சயந்தரஸஹிதேஸு சக்கா²தீ³னம் நிஸ்ஸயேஸு விகாருப்பத்தி, ஸோ ஸயம் நிஸ்ஸயவஸேன ச ஸம்பத்தானம், அஸம்பத்தானஞ்ச படிமுக²பா⁴வோ அஞ்ஞமஞ்ஞபதனம் படிகோ⁴தி அத்தோ². தத்த² ஸயம் ஸம்பத்திம் போ²ட்ட²ப்³ப³ஸ்ஸ நிஸ்ஸயவஸேன ஸம்பத்தி க³ந்த⁴ரஸகா⁴னஜிவ்ஹாகாயானம். இதரேஸம் உப⁴யதா²பி அஸம்பத்தி, தஸ்மா இத⁴ அஸம்பத்தானம் படிமுக²பா⁴வோ ‘‘படிகோ⁴’’தி வுச்சதி. ஸஹ படிகே⁴னாதி ஸப்படிகோ⁴, ஸனித³ஸ்ஸனோ ச ஸோ ஸப்படிகோ⁴ சாதி ஸனித³ஸ்ஸனஸப்படிகோ⁴. ஏத்தா²ஹ – யஸ்ஸ த³ட்ட²ப்³ப³பா⁴வோ அத்தி², ஸோ ஸனித³ஸ்ஸனோ, சக்கு²விஞ்ஞாணகோ³சரபா⁴வோவ த³ட்ட²ப்³ப³பா⁴வோ. தஸ்ஸ ச ரூபாயதனதோ அனஞ்ஞத்தா கத²ம் ஸஹ நித³ஸ்ஸனேன ஸனித³ஸ்ஸனோதி யுஜ்ஜதீதி? வுச்சதே – அனஞ்ஞத்தேபி தஸ்ஸ அஞ்ஞேஹி த⁴ம்மேஹி ரூபாயதனம் விஸேஸேதும் அஞ்ஞம் விய கத்வா வுத்தம் ‘‘ஸஹ நித³ஸ்ஸனேன ஸனித³ஸ்ஸன’’ந்தி. த⁴ம்மஸபா⁴வஸாமஞ்ஞேன ஹி ஏகீபூ⁴தேஸு த⁴ம்மேஸு யோ நானத்தகரோ விஸேஸோ, ஸோ அஞ்ஞம் விய கத்வா உபசாரிதும் யுத்தோ. ஏவஞ்ஹி அத்த²விஸேஸாவபோ³தோ⁴ ஹோதி. ரூபாரம்மணஸஞ்ஞிதோதி அயம் ஏவரூபோ வண்ணோ ரூபாரம்மணந்தி ஸஞ்ஞிதோ. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – சத்தாரோ மஹாபூ⁴தே உபாதா³ய தே அமுஞ்சித்வா பவத்தமானோ கம்மஸமுட்டா²னோ சித்தஸமுட்டா²னோ உதுஸமுட்டா²னோ ஆஹாரஸமுட்டா²னோ ச நீலாதி³வஸேன தி³ஸ்ஸமானோ இந்த்³ரியேஹி க⁴ட்டேந்தோ ச வண்ணோ ரூபாரம்மணம் நாமாதி.

294-7. சித்தஞ்ச உது ச சித்தோது, தேஹி ஸம்ப⁴வதி, தே வா ஸம்ப⁴வா பச்சயா இமஸ்ஸாதி சித்தோதுஸம்ப⁴வோ. ஸஹ விஞ்ஞத்திஸமுட்டா²பகவிஞ்ஞாணேன பவத்தோ ஸத்³தோ³ ஸவிஞ்ஞாணகஸத்³தோ³, ஸவிஞ்ஞாணகஸத்³தோ³ பன ந கேவலம் ஸவிஞ்ஞாணகஸந்தானப்பவத்தோவ குச்சி²ஸத்³தா³தி³வஸேன தஸ்ஸ உதுஸமுட்டி²தஸ்ஸாபி ஸம்ப⁴வதோ.

த⁴ரீயதீதி கலாபபரம்பராய ஸந்தா⁴ரீயதி. ஸூசனதோதி அத்தனோ வத்து²ஸ்ஸ ஸுபாகடகரணதோ. க³ந்தோ⁴ ஹி ‘‘இத³ம் ஸுக³ந்த⁴ம், இத³ம் து³க்³க³ந்த⁴’’ந்தி பகாஸேதி, படிச்ச²ன்னபுப்ப²ப²லாதீ³னி ‘‘இத³மேத்த² அத்தீ²’’தி பேஸுஞ்ஞம் கரோந்தம் விய ஹோதீதி.

ரஸமானாதி அஸ்ஸாத³வஸேன துஸ்ஸமானா. ரஸந்தீதி அஸந்தி, அனுப⁴வந்தீதி அத்தோ². ஏத்த² ர-காரோ பத³ஸந்தி⁴கரோ. ஏவஞ்ஹி ‘‘ரஸமானா நம் அஸந்தீதி ரஸோ’’தி நிருத்தினயோ ஸுந்த³ரோ ஹோதி. இதரதா² ‘‘ரஸந்தி அஸ்ஸாதே³ந்தீ’’தி வுச்சமானே ‘‘ரஸமானா’’தி இத³ம் நிரத்த²கமேவ ஸியா. அத² வா ‘‘ரஸமானா’’தி இதோ ர-காரம், ‘‘ரஸந்தீ’’தி இதோ ஸ-காரஞ்ச க³ஹேத்வா ‘‘ரஸோ’’தி நிருத்தினயோ த³ட்ட²ப்³போ³.

298. பு²ஸீயதீதி க⁴ட்டீயதி. கிம் தம் போ²ட்ட²ப்³ப³ம் நாமாதி ஆஹ ‘‘பத²வீதேஜவாயவோ’’தி. இமினா தா⁴துத்தயமேவ காயவிஞ்ஞாணவிஞ்ஞேய்யபா⁴வஸங்கா²தபோ²ட்ட²ப்³ப³ம் நாம, ந அஞ்ஞந்தி த³ஸ்ஸேதி. கஸ்மா பனேத்த² ஆபோதா⁴து ந க³ஹிதா, நனு ஸீததா பு²ஸித்வா க³ய்ஹதி, ஸா ச ஆபோதா⁴து ஏவாதி? ஸச்சம் க³ய்ஹதி, ந பன ஆபோதா⁴து, கிஞ்சரஹி தேஜோதா⁴து ஏவ. மந்தே³ ஹி உண்ஹபா⁴வே ஸீதவுத்³தி⁴, ந ஸீததா நாம கோசி கு³ணோ அத்தி². கேவலம் பன உண்ஹபா⁴வஸ்ஸ மந்த³தாய ஸீததாபி⁴மானோ. கத²ம் பனேதம் விஞ்ஞாதப்³ப³ந்தி சே? ஸீதவுத்³தி⁴யா அனவட்டி²தபா⁴வதோ பாராபாரே விய. ததா² ஹி க⁴ம்மகாலே ஆதபே ட²த்வா சா²யம் பவிட்டா²னம் ஸீதவுத்³தி⁴ ஹோதி, தத்தே²வ பத²வீக³ப்³ப⁴தோ உட்டி²தானம் உண்ஹவுத்³தி⁴ ச. கிஞ்சரஹி ஹிமபாதஸமயாதீ³ஸு ஸீதஸ்ஸ பரிபாசகத்தத³ஸ்ஸனதோ ச தேஜோதா⁴து ஏவ ஸீததாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யதி³ ச ஸீததா ஆபோதா⁴து ஸியா, ஏகஸ்மிம் கலாபே உண்ஹபா⁴வேன ஸத்³தி⁴ம் உபலப்³பே⁴ய்ய த்³வின்னம் தா⁴தூனம் அவினிப்³போ⁴க³ப்பவத்திதோ, ந ச பனேவம் உபலப்³ப⁴தி, தஸ்மா ஞாயதி ‘‘ந ஆபோதா⁴து ஸீததா’’தி. இத³ம் சதுமஹாபூ⁴தானம் அவினிப்³போ⁴க³வுத்திதம் இச்ச²ந்தானம் உத்தரம், அனிச்ச²ந்தானம்பி பன சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் ஏகஸ்மிம் கலாபே கிச்சத³ஸ்ஸனேன ஸபா⁴க³வுத்திதாய ஸாதி⁴தாய இத³மேவ உத்தரம். கேசி பன ‘‘வாயோதா⁴து ஸீததா’’தி வத³ந்தி, தேஸம்பி இத³மேவ உத்தரம். யதி³ வாயோதா⁴து ஸீததா ஸியா, ஏகஸ்மிம் கலாபே உண்ஹபா⁴வேன ஸத்³தி⁴ம் உபலப்³பே⁴ய்ய, ந ச பனேவம் உபலப்³ப⁴தி, தஸ்மா விஞ்ஞாயதி ‘‘ந வாயோதா⁴து ஸீததா’’தி. யே பன வத³ந்தி ‘‘த்³ரவதா ஆபோதா⁴து, ஸா ச பு²ஸித்வா க³ய்ஹதீ’’தி, தே வத்தப்³பா³ ‘‘த்³ரவபா⁴வோபி நாம பு²ஸீயதீதி இத³ம் ஆயஸ்மந்தானம் அதி⁴மானமத்தம் ஸண்டா²னே வியா’’தி. வுத்தஞ்ஹேதம் போராணேஹி –

‘‘த்³ரவபா⁴ஸஹவுத்தீனி, தீணி பூ⁴தானி ஸம்பு²ஸம்;

த்³ரவதம் ஸம்பு²ஸாமீதி, லோகோயமபி⁴மஞ்ஞதி.

‘‘பூ⁴தே பு²ஸித்வா ஸண்டா²னம், மனஸா க³ய்ஹதே யதா²;

பச்சக்க²தோ பு²ஸாமீதி, ஞாதப்³பா³ த்³ரவதா ததா²’’தி.

299. ஸப்³ப³ம் நாமந்தி ஸப்³ப³ம் சித்தசேதஸிகனிப்³பா³னஸம்மதம் நாமம். சித்தசேதஸிகஞ்ஹி ஆரம்மணம் பதி நமனதோ நாமம். நிப்³பா³னம் பன சித்தசேதஸிகஸ்ஸ அத்தானம் பதி நாமனதோ நாமம். ரூபந்தி நிப்ப²ன்னரூபம். கிம் அவிஸேஸேனாதி சே, நோதி ஆஹ ‘‘ஹித்வா ரூபாதி³பஞ்சக’’ந்தி. லக்க²ணானீதி அனிச்சாதி³லக்க²ணானி. பஞ்ஞத்தீதி நாமுபாதா³யவஸேன து³விதா⁴ பஞ்ஞத்தி.

300. இமானி பன ச²ப்³பி³தா⁴னி ஆரம்மணானி ஸப்³பா³னி ஸப்³ப³த்த² லப்³ப⁴ந்தி, உதா³ஹு கத்த²சி கானிசீதி ஆஹ ‘‘ச²ளாரம்மணானீ’’திஆதி³. தீணி ரூபேதி ரூபாவசரபூ⁴மியம் ரூபஸத்³த³த⁴ம்மவஸேன தீணி ஆரம்மணானி லப்³ப⁴ந்தி. கா⁴னாதி³த்தயஸ்ஸ பன தத்த² அபா⁴வதோ க³ந்தா⁴ரம்மணாதீ³னி த⁴ம்மாரம்மணதோ விஸும் ந லப்³ப⁴ந்தி. அரூபப⁴வே பன ஸப்³ப³ஸோ ரூபானம் அபா⁴வதோ ஏகம் த⁴ம்மாரம்மணமேவ லப்³ப⁴தி, ந அஞ்ஞந்தி ஆஹ ‘‘அரூபே த⁴ம்மாரம்மணமேகக’’ந்தி. நனு ச அரூபப⁴வதோ சவித்வா காமப⁴வே நிப்³ப³த்தந்தானம் அரூபப⁴வேயேவ க³தினிமித்தவஸேன ரூபாரம்மணம் உபட்டா²தீதி? ஸச்சம் உபட்டா²தி, தம் பன காமப⁴வேயேவ ஆரம்மணம். உபபஜ்ஜிதப்³ப³ப⁴வஸ்மிஞ்ஹி வண்ணோ க³தினிமித்தவஸேன உபட்டா²தி.

301-2. ஏவம் ச² ஆரம்மணானி ஸரூபதோ, பவத்திப்பபே⁴த³தோ ச த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தேஸு அப⁴யகி³ரிவாஸீனம் கிஞ்சி விப்படிபத்திம் த³ஸ்ஸேத்வா தம் படிக்கி²பிதும் ‘‘க²ணவத்து²பரித்தத்தா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² க²ணவத்து²பரித்தத்தாதி க²ணஸ்ஸ சேவ வத்து²னோ ச பரித்தத்தா. யே ரூபாத³யோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யேஸந்தி யேஸம் ஆசரியானம் லத்³தி⁴. யேஸந்தி வா த⁴ம்மாரம்மணேன ஸஹ ஸம்ப³ந்தீ⁴பா⁴வதோ, வுத்தம் வவத்தா²பகத்தா ச. தே ஹி த⁴ம்மாரம்மணம் வவத்தா²பேந்தோ அத்தனா ஸஹ தம் ஸம்ப³ந்தே⁴ந்தி, தஸ்மா த⁴ம்மாரம்மணேன ஸஹ ஸம்ப³ந்தீ⁴பா⁴வாபேக்கா²ய ‘‘யேஸ’’ந்தி ஸாமிவசனந்தி. இமினா பன இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யே ரூபாத³யோ பஞ்ச ஆரம்மணா ஸந்தத்தஅயோகு³ளே பதிதஜலபி³ந்து³ விய பரித்தக்க²ணிகா, தி³ப்³ப³சக்கு²னா அஸக்குணேய்யக்³க³ஹணா பரமாணு விய பரித்தவத்து²கா, ததோ ச ஸகஸகவிஞ்ஞாணானம் ஆபாத²ம் ந க³ச்ச²ந்தி, கேவலம் பன மனோவிஞ்ஞாணஸ்ஸேவ கோ³சரா, தே த⁴ம்மாரம்மணம் நாமாதி யேஸம் லத்³தி⁴, தே யேஸம் வா த⁴ம்மாரம்மணம் நாமாதி. ஏதேனேவ ச அதீதானாக³தபா⁴வேன அதிதூ³ரஅச்சாஸன்னபா⁴வேன, குட்டாதி³அந்தரிதாபா⁴வேன ச ஆபாத²ம் அனாக³ச்ச²ந்தானம்பி ரூபாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ கதோ ஹோதீதி. ஏவம்லத்³தி⁴கா பன தே –

‘‘இமேஸம் கோ², ஆவுஸோ, பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் நானாவிஸயானம் நானாகோ³சரானம் ந அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம் பச்சனுபோ⁴ந்தானம் மனோ படிஸ்ஸரணம், மனோ ச நேஸம் கோ³சரவிஸயம் பச்சனுபோ⁴தீ’’தி (ம. நி. 1.455) –

இத³ம் ஸுத்தம் ஆஹரித்வா படிக்கி²பிதப்³பா³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘தே படிக்கி²பிதப்³பா³வா’’திஆதி³. தத்த² படிக்கி²பிதப்³பா³வாதி ந அனுவத்திதப்³பா³. அஞ்ஞமஞ்ஞ…பே… போ⁴ந்தானந்தி சக்கு²ந்த்³ரியம் ஸோதிந்த்³ரியஸ்ஸ கோ³சரம் ந பச்சனுபோ⁴தி, ததா² ‘‘ஸோதிந்த்³ரியம் சக்கு²ந்த்³ரியஸ்ஸா’’திஆதி³னா அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஆரம்மணம் நேவ பச்சனுபோ⁴ந்தானம் நானுப⁴வந்தானம் ந க³ண்ஹந்தானம். தேஸந்தி தேஸம் பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம்.

303. தஞ்ச கோ³சரம் மனோ பச்சனுபோ⁴தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தம் ரூபாதி³பஞ்சவித⁴ம் ஆரம்மணம் ச-ஸத்³தே³ன த⁴ம்மாரம்மணஞ்ச மனோ பச்சனுபோ⁴தி, சித்தம் ஆரம்மணம் கரோதீதி அத்தோ². அயம் பனேத்த² அதி⁴ப்பாயோ – யதி³ சக்கா²தீ³னமாபாத²க³தானி வினா அவஸேஸா த⁴ம்மாரம்மணா ஹோந்தி, ததா³ தம்விஸயம் சித்தம் பஞ்சிந்த்³ரியானம் விஸயம் பச்சனுபோ⁴ந்தம் நாம ந ஹோதி, அத்தனோயேவ பன விஸயம் பச்சனுபோ⁴ந்தம் நாம ஹோதி. ஏவஞ்ச ஸதி மனோவ தேஸம் கோ³சரவிஸயம் பச்சனுபோ⁴தீதி து³ப்பரிஹாரியம் ப⁴வேய்ய, ந ச தம் ஸுத்தவசனம் ஸக்கா அதிக்கமேதும், தஸ்மா வுத்தனயேன சக்கா²தீ³னம் அனாபாத²க³தாபி மனோகோ³சரா ரூபாத³யோ ரூபாதி³ஆரம்மணானேவ ஹோந்தி, ந த⁴ம்மாரம்மணாதி. யதி³ ரூபாரம்மணம் சித்தம் அத்தனோ விஸயம் நானுபோ⁴தி, பரவிஸயமேவ அனுபோ⁴தி, கத²ம் த³ஸ்ஸனாதி³கிச்சம் ந கரோதி? தம்தம்கிச்சானம் நிஸ்ஸயபூ⁴தஸ்ஸ வத்து²னோ அனிஸ்ஸிதத்தா. கத²ஞ்சரஹி பஞ்சிந்த்³ரியானம் விஸயம் பச்சனுபோ⁴தி நாம? த³ஸ்ஸனாதி³கிச்சஸ்ஸ அகரணேபி சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³ஹி தி³ட்டா²தி³ஆகாரஸ்ஸேவ க³ஹணதோ பஞ்சிந்த்³ரியானம் விஸயம் பச்சனுபோ⁴தி நாம. யதி³ ஹி சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³ஹி தி³ட்டா²தி³ஆகாரம் ந க³ண்ஹாதி, ரூபாதீ³னம் நீலத்தாதி³வஸேன ஜானனம் மனோவிஞ்ஞாணமேவ கரோதி, ந பஞ்சவிஞ்ஞாணானீதி ததா² ஜானனமேவ ந ஹோதி. தஸ்ஸ பன அத்தி²தாயேவேதம் விஞ்ஞாதப்³ப³ம் – அனாபாத²க³தரூபாதா³ரம்மணம் சித்தம் அத்தனோ விஸயம் ந பச்சனுபோ⁴தி நாம. அத² கோ² பஞ்சிந்த்³ரியானம் விஸயமேவ பச்சனுபோ⁴தீதி. அத² ஸியா, ந மயம் சித்தஸ்ஸ பஞ்சிந்த்³ரியவிஸயானுப⁴வனம் படிக்கி²பாம, தஸ்ஸ பன அனுப⁴வனம் த³ஸ்ஸனாதி³கிச்சவிரஹேன த⁴ம்மாரம்மணவஸேனேவாதி சே? தம்பி ந, ஸுத்தே ததா² ஆக³தட்டா²னஸ்ஸ அபா⁴வதோ. யதி³ ஹி சித்தம் த³ஸ்ஸனாதி³கிச்சவிரஹேன பஞ்சிந்த்³ரியவிஸயம் த⁴ம்மாரம்மணவஸேனேவ பச்சனுபோ⁴தி, பஞ்சிந்த்³ரியானம் விஸயம் பச்சனுப⁴வமானா மனோதா⁴துமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துபி த⁴ம்மாரம்மணாயேவ ஸியா, ஏவஞ்ச ஸதி ‘‘த⁴ம்மாயதனம் மனோதா⁴துயா ச மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா ச தம்ஸம்பயுத்தகானஞ்ச த⁴ம்மானம் ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ’’தி பட்டா²னே வத்தப்³ப³ம் ஸியா, ததா² பன அவத்வா –

‘‘ரூபாயதனம் ஸத்³தா³யதனம் க³ந்தா⁴யதனம் ரஸாயதனம் போ²ட்ட²ப்³பா³யதனம் மனோதா⁴துயா தம்ஸம்பயுத்தகானஞ்ச த⁴ம்மானம் ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ’’தி (பட்டா². 1.1.2),

‘‘ரூபாயதனம்…பே… த⁴ம்மாயதனம் மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா தம்ஸம்பயுத்தகானஞ்ச த⁴ம்மானம் ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ’’தி ச (பட்டா². 1.1.2) –

வுத்தத்தா பஞ்சிந்த்³ரியானம் விஸயம் பச்சனுபோ⁴ந்தீ மனோதா⁴துமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து தம்பஞ்சிந்த்³ரியானம் விஸயவஸேன பச்சனுபோ⁴தி, ந த⁴ம்மாயதனவஸேனாதி நிட்ட²மேத்த² க³ந்தப்³ப³ம்.

304-5. ஏவம் ஏகேனாகாரேன படிக்கே²பவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேத்வா புன அபரேனபி காரணேன த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘தி³ப்³ப³சக்கா²தீ³’’திஆதி³. ஆதி³-க்³க³ஹணேன தி³ப்³ப³ஸோதஞாணக்³க³ஹணம். இதிபி ந யுஜ்ஜதீதி ந கேவலம் புப்³பே³ வுத்தேனேவ காரணேன, அத² கோ² இமினாபி காரணேன ந யுஜ்ஜதீதி வுத்தம் ஹோதி. யதி³பி சக்கா²தீ³னம் அனாபாத²க³தரூபாதீ³னி த⁴ம்மாரம்மணா நாம ஹோந்தி, ததா³ தி³ப்³ப³சக்கா²தீ³னி ரூபாதி³ஆரம்மணானி ந ஸியும் தேஸம் பஸாத³விஸயானம் ரூபஸத்³தா³னம் பரிக்³க³ண்ஹனதோ, ஏவஞ்ச ஸதி ஸுத்தேஸு தி³ப்³ப³சக்கு²தி³ப்³ப³ஸோதானம் த⁴ம்மாரம்மணதாவ வத்தப்³பா³, ந ரூபாதி³ஆரம்மணதா, வுத்தா ச ஸா, தஸ்மா சக்கா²தீ³னம் அவிஸயா ரூபாத³யோ ரூபாதா³ரம்மணானேவ, ந த⁴ம்மாரம்மணாதி. தேனேவ ச த⁴ம்மஸங்க³ஹேபி –

‘‘யஸ்மிம் ஸமயே காமாவசரம் குஸலம் சித்தம் உப்பன்னம் ஹோதி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தம் ஞாணஸம்பயுத்தம் ரூபாரம்மணம் வா ஸத்³தா³ரம்மணம் வா க³ந்தா⁴ரம்மணம் வா ரஸாரம்மணம் வா போ²ட்ட²ப்³பா³ரம்மணம் வா த⁴ம்மாரம்மணம் வா, யம் யம் வா பனாரப்³ப⁴, தஸ்மிம் ஸமயே ப²ஸ்ஸோ ஹோதி…பே… அவிக்கே²போ ஹோதீ’’தி (த⁴. ஸ. 1) –

வுத்தம். கிஞ்ச அனாபாத²க³தானம் த⁴ம்மாரம்மணத்தே ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் ரூபாதி³ஆரம்மணம் ந ஹோதீதி ஆபஜ்ஜதீதி. ஏவம் ஸதீதி யதி³ கதா³சி ரூபாதி³ஆரம்மணம் ஹுத்வா கதா³சி த⁴ம்மாரம்மணம் ஹோதி, கதா³சி த⁴ம்மாரம்மணம் ஹுத்வா கதா³சி ரூபாதி³ஆரம்மணம் ஹோதி, ததா³ தேஸம் ரூபாதி³ஆரம்மணானம் நியமோபி கத²ம் ப⁴வே ‘‘இத³ம் ரூபாதி³ஆரம்மணம், இத³ம் த⁴ம்மாரம்மண’’ந்தி நியமோ ந ப⁴வேய்ய, ஆரம்மணஸங்கரோ ப⁴வேய்யாதி அத்தோ².

306. ஏவம் ச²ப்³பி³த⁴ம் ஆரம்மணம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னிஸ்ஸ அனந்தரபே⁴த³ம் பரித்தாரம்மணாதி³த்திகவஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸப்³ப³ம் ஆரம்மண’’ந்திஆதி³. ச²ப்³பி³த⁴ம் பரித்தத்திகாதி³கம் தம் ஏதம் ஸப்³ப³ம் ஆரம்மணந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பரித்தத்திகாதீ³னந்தி பரித்தாரம்மணத்திகாதீ³னம். பரித்தாரம்மணத்திகோ ஹி இத⁴ ‘‘பரித்தத்திகோ’’தி வுத்தோ மஜ்ஜ²பத³லோபவஸேன. ஆதி³-க்³க³ஹணேன மக்³கா³ரம்மணத்திகோ அதீதாரம்மணத்திகோ அஜ்ஜ²த்தாரம்மணத்திகோதி இமேஸம் திண்ணம் திகானம் ஸங்க³ஹோ. தத்த² ‘‘பரித்தாரம்மணா த⁴ம்மா, மஹக்³க³தாரம்மணா த⁴ம்மா, அப்பமாணாரம்மணா த⁴ம்மா’’தி ஏவமாக³தோ பரித்தாரம்மணத்திகோ. ஆதி³பத³வஸேன ‘‘மக்³கா³ரம்மணா த⁴ம்மா, மக்³க³ஹேதுகா த⁴ம்மா, மக்³கா³தி⁴பதினோ த⁴ம்மா’’தி ஏவமாக³தோ மக்³கா³ரம்மணத்திகோ. ‘‘அதீதாரம்மணா த⁴ம்மா, அனாக³தாரம்மணா த⁴ம்மா, பச்சுப்பன்னாரம்மணா த⁴ம்மா’’தி ஏவமாக³தோ அதீதாரம்மணத்திகோ. ‘‘அஜ்ஜ²த்தாரம்மணா த⁴ம்மா, ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணா த⁴ம்மா, அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ரம்மணா த⁴ம்மா’’தி ஏவமாக³தோ அஜ்ஜ²த்தாரம்மணத்திகோதி வேதி³தப்³ப³ம்.

307-9. க்ரியாஹேதுத்³வயந்தி அஹேதுககிரியத்³வயம் ஹஸிதுப்பாத³மனோதா⁴து இதரஸ்ஸ மஹக்³க³தாதி³ஆரம்மணதாவஸேனாபி வக்க²மானத்தா. ‘‘இட்டா²தி³பே⁴தா³’’திஆதி³ பரித்தாரம்மணபா⁴வவிபா⁴வனம். இட்டா²தி³பே⁴தா³தி இட்ட²இட்ட²மஜ்ஜ²த்தஅனிட்ட²அனிட்ட²மஜ்ஜ²த்தபே⁴தா³. படிபாடியாதி ‘‘ரூபம் சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ, ஸத்³தோ³ ஸோதவிஞ்ஞாணஸ்ஸா’’திஆதி³னா அனுக்கமதோ. ரூபாதி³…பே… த்தயஸ்ஸ தூதி கிரியாமனோதா⁴துயா சேவ குஸலாகுஸலவிபாகவிபா⁴க³வஸேன த்³வின்னம் மனோதா⁴தூனஞ்ச ஸப்³ப³ம் ரூபாதி³பஞ்சககோ³சரம். தா ஹி ஹத³யவத்து²ம் நிஸ்ஸாய சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் புரிமபச்சி²மா ஹுத்வா நியதா ரூபாதீ³னேவ ஆரப்³ப⁴ பவத்தந்தி.

311. காமதா⁴துயந்தி காமப⁴வே. தத்த² ஹி நேஸம் ஸப்³பே³ஸம் வத்தா²ரம்மணானி உபலப்³ப⁴ந்தி. சத்தாரீதி தேஸ்வேவ கிரியாமனோதா⁴து, குஸலவிபாகசக்கு²ஸோதவிஞ்ஞாணானி, ததா² ஸம்படிச்ச²னந்தி இமானி சத்தாரி சித்தானி. ஸேஸானி பன வத்தா²ரம்மணாபா⁴வேன தத்த² நுப்பஜ்ஜந்தி. நேவ கிஞ்சீதி வத்தா²ரம்மணானம் ஸப்³ப³ஸோ அபா⁴வதோ ஏதேஸு கிஞ்சி ந ஜாயதி.

312-3. ‘‘மஹாபாகான’’ந்திஆதி³ பட²மபரிச்சே²தே³ வுத்தத்த²மேவ. படுப்பன்னாதி பச்சுப்பன்னா.

314. ஏவம் பரித்தாரம்மணே த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி மஹக்³க³தாரம்மணே அப்பமாணாரம்மணே ச த³ஸ்ஸேதும் ‘‘து³தியாருப்பசித்தஞ்சா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² து³தியாருப்பசித்தம் பட²மாருப்பாரம்மணதோ, சதுத்தா²ருப்பம் ததியாருப்பாரம்மணதோ மஹக்³க³தாரம்மணம். ச²ப்³பி³த⁴ந்தி குஸலவிபாககிரியாவஸேன பச்சேகம் திவித⁴தாய ச²ப்பகாரம்.

316-20. ஞாணம் பரிஹீனம் ஏதேஸம், ஞாணதோ பரிஹீனாதி வா ஞாணஹீனா. பரித்தாரம்மணா…பே… ஹோந்தி தேதி அட்ட² ஞாணவிப்பயுத்தசித்துப்பாதா³ ஸேக²புது²ஜ்ஜனகீ²ணாஸவானம் கதா³சி நிருஸ்ஸுக்கபா⁴வேன ஆத³ராகரணவஸேன அகம்மஞ்ஞஸரீரதாஅஞ்ஞவிஹிததாஹி வா அஸக்கச்சதா³னபச்சவேக்க²ணத⁴ம்மஸ்ஸவனாதீ³ஸு அதிபகு³ணவிபஸ்ஸனாய ச காமாவசரத⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ பவத்திகாலே பரித்தாரம்மணா. அதிபகு³ணானம் பட²மஜ்ஜா²னாதீ³னம் பச்சவேக்க²ணகாலே மஹக்³க³தாரம்மணா. கஸிணனிமித்தாதி³பஞ்ஞத்திபச்சவேக்க²ணகாலே பரித்தாரம்மணாதி³வஸேன நவத்தப்³பா³. அகுஸலேஸு சத்தாரோ தி³ட்டி²ஸம்பயுத்தசித்துப்பாதா³ சதுபஞ்ஞாஸகாமாவசரத⁴ம்மானம், ரூபஸ்ஸ ச ‘‘அத்தா ஸத்தோ’’தி பராமஸனஅஸ்ஸாத³னாபி⁴னந்த³னகாலே பரித்தாரம்மணா. தேனேவாகாரேன ஸத்தவீஸதிமஹக்³க³தத⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ பவத்தகாலே மஹக்³க³தாரம்மணா. பண்ணத்தித⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ பவத்தனகாலே ஸியா நவத்தப்³பா³ பரித்தாரம்மணாதி³வஸேன. தி³ட்டி²விப்பயுத்தானி தேயேவ த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ வினா பராமாஸேன அஸ்ஸாத³னாபி⁴னந்த³னவஸேன பவத்தியம், படிக⁴ஸம்பயுத்தானி தோ³மனஸ்ஸவஸேன பவத்தியம், விசிகிச்சா²ஸம்பயுத்தம் த்³வேள்ஹகபா⁴வேன, உத்³த⁴ச்சஸஹக³தம் விக்கி²பனவஸேன, அவூபஸமவஸேன ச பவத்தியம் பரித்தமஹக்³க³தனவத்தப்³பா³ரம்மணாதி வேதி³தப்³பா³. க்ரியதோபி ச ததா²தி கிரியசித்ததோபி ஞாணஸம்பயுத்தா சத்தாரோதி அத்தோ². க்ரியாவோட்ட²ப்³ப³னந்தி ஸரூபகத²னமேதம், ந பன குஸலாகுஸலவிபாகவோட்ட²ப்³ப³னஸ்ஸ விஜ்ஜமானத்தா.

திவிதோ⁴ ஹோதி கோ³சரோதி பரித்தமஹக்³க³தஅப்பமாணவஸேன திவிதோ⁴பி கோ³சரோ ஹோதி. கத²ம்? குஸலகிரியாவஸேன அட்ட² ஞாணஸம்பயுத்தசித்துப்பாதா³ ஸேக²புது²ஜ்ஜனகீ²ணாஸவானம் ஸக்கச்சதா³னபச்சவேக்க²ணத⁴ம்மஸ்ஸவனவிபஸ்ஸனாதீ³ஸு காமாவசரத⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ பவத்தகாலே காமாவசராரம்மணிகஅபி⁴ஞ்ஞாய பரிகம்மானுலோமகாலே ச பரித்தாரம்மணா. பட²மஜ்ஜா²னாதி³பச்சவேக்க²ணகாலே மஹக்³க³தாரம்மணஜா²னாதீ³னம் பரிகம்மகாலே மஹக்³க³தத⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ஸம்மஸனகாலே ச மஹக்³க³தாரம்மணா ஹோந்தி. யதா²லாப⁴ம் கோ³த்ரபு⁴வோதா³னகாலே பன லோகுத்தரம் த⁴ம்மம் பச்சவேக்க²ணகாலே ச நிப்³பா³னாரம்மணாபி⁴ஞ்ஞாய பரிகம்மகாலே ச அப்பமாணாரம்மணா. பண்ணத்திபச்சவேக்க²ணகாலே பண்ணத்தாரம்மணிகஜா²னாபி⁴ஞ்ஞானம் பரிகம்மகாலே ச நவத்தப்³பா³. அபி⁴ஞ்ஞாத்³வயஸ்ஸ பரித்தாதி³ஆரம்மணதம் ஸத்தரஸமபரிச்சே²தே³ வக்க²தி. கிரியாவோட்ட²ப்³ப³னம்பி யதா²வுத்தத⁴ம்மானம் தம்தம்ஆரம்மணே பவத்தமானானம் புரேசரம் ஹுத்வா தம் ததே³வ ஆவஜ்ஜந்தம் பவத்ததீதி பரித்தாதி³ஆரம்மணம். பஞ்சத்³வாரே வோட்ட²ப்³ப³னவஸேன பவத்தியம் பரித்தாரம்மணமேவ.

வுத்தாவஸேஸானீதி யதா²வுத்தேஹி அவஸிட்டா²னி பன்னரஸ ரூபாவசரானி பட²மததியானி, ச² அரூபாவசரகுஸலவிபாககிரியசித்தானீதி ஏகவீஸதி சித்தானி. நவத்தப்³பா³ரம்மணானீதி பரித்தாதி³வஸேன நவத்தப்³ப³ஸ்ஸ கஸிணாதி³னிமித்தஸத்தபஞ்ஞத்திஆகாஸவிஞ்ஞாணாபா⁴வஸ்ஸ ஆரம்மணகரணதோ நவத்தப்³பா³ரம்மணானி.

பரித்தாரம்மணத்திகம் ஸமத்தம்.

321-2. ஏவம் பரித்தாரம்மணத்திகவஸேன விஸயீவிபா⁴க³ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி யஸ்மா அப்பமாணாரம்மணனித்³தே³ஸேனேவ மக்³கா³ரம்மணத்திகஸங்க³ஹிதோபி விஸயீவிபா⁴கோ³ நித்³தி³ட்டோ² ஹோதி, தஸ்மா தம் பஹாய அதீதாரம்மணத்திகவஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘து³தியாருப்பசித்தஞ்சா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² து³தியாருப்பசித்தம் அதீதஸ்ஸ பட²மாருப்பவிஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆரம்மணகரணதோ, சதுத்தா²ருப்பம் ததியாருப்பஸ்ஸ ஆரம்மணகரணதோ ஏகந்தஅதீதாரம்மணம். பச்சுப்பன்னாவ கோ³சராதி ரூபாதி³ம்ஹி த⁴ரமானேயேவ பஞ்சத்³வாரிகசித்தானம் உப்பஜ்ஜனதோ. அனாக³தாரம்மணம் பன நியதம் கிஞ்சி நத்தி² அனாக³தம்ஸஞாணஸ்ஸபி பஞ்சமஜ்ஜா²னதோ அபி⁴ன்னத்தா.

324-6. ஸியா…பே… நாக³தகோ³சராதி அட்ட² தாவ மஹாவிபாகா தே³வமனுஸ்ஸானம் படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணகாலே கம்மம் வா கம்மனிமித்தம் வா ஆரப்³ப⁴ பவத்தியம் அதீதாரம்மணா. ப⁴வங்க³சுதிகாலேபி ஏஸேவ நயோ. க³தினிமித்தம் பன கதா³சி கம்மனிமித்தஞ்ச ஆரப்³ப⁴ படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணகாலே, தத³னந்தரம் ப⁴வங்க³காலே ச பச்சுப்பன்னாரம்மணா, ததா² பஞ்சத்³வாரே ததா³ரம்மணவஸேன பவத்தியம். மனோத்³வாரே பன அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னாரம்மணானம் ஜவனானம் ஆரம்மணம் க³ஹேத்வா பவத்தியம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னாரம்மணா. குஸலாகுஸலவிபாகாஹேதுகஉபேக்கா²ஸஹக³தமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. கேவலஞ்ஹி தா யதா²க்கமம் மனுஸ்ஸேஸு ஜச்சந்தா⁴தீ³னம், அபாயேஸு ச ஸப்³பே³ஸம் படிஸந்தி⁴ ஹோந்தி. பஞ்சத்³வாரே ச ஸந்தீரணகாலே பச்சுப்பன்னாரம்மணாவ ஹோந்தீதி அயமேதேஸம் விஸேஸோ. ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தா பன பஞ்சத்³வாரே ஸந்தீரணவஸேன, ததா³ரம்மணவஸேன ச பவத்திகாலே பச்சுப்பன்னாரம்மணா, மனோத்³வாரே ச ததா³ரம்மணகாலே அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னாரம்மணாதி வேதி³தப்³பா³. ஹஸிதுப்பாத³சித்தம் பன கீ²ணாஸவானம் பஞ்சத்³வாரே ஹட்ட²பஹட்டா²காரம் குருமானானம் பச்சுப்பன்னாரம்மணம் ஹோதி, மனோத்³வாரே அதீதாதி³பே⁴தே³ த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ ஹஸிதுப்பாத³வஸேன பவத்தியம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னாரம்மணம். ‘‘குஸலாகுஸலா’’திஆதீ³ஸு குஸலேஸு தாவ சத்தாரோ ஞாணஸம்பயுத்தசித்துப்பாதா³ ஸேக²புது²ஜ்ஜனானம், அதீதாதி³பே⁴தா³னி க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனானி ஸம்மஸனகாலே, பச்சவேக்க²ணகாலே, அதீதாதி³ஆரம்மணிகஅபி⁴ஞ்ஞானம் பரிகம்மகாலே ச அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னாரம்மணா. பஞ்ஞத்தினிப்³பா³னபச்சவேக்க²ணகாலே, கோ³த்ரபு⁴வோதா³னகாலே, பஞ்ஞத்தினிப்³பா³னாரம்மணிகஅபி⁴ஞ்ஞானம் பரிகம்மாதி³காலே ச நவத்தப்³பா³ரம்மணா. பஞ்ஞத்தினிப்³பா³னானி ஹி இத⁴ அதீதாதி³காலவஸேன நவத்தப்³பா³னீதி ததா³ரம்மணானி அதீதாரம்மணாதி³வஸேன நவத்தப்³பா³னி. தேனாஹ ‘‘ஸந்தபஞ்ஞத்திகாலேபீ’’தி, யதா²ஸம்ப⁴வம் ஸந்தஸ்ஸ நிப்³பா³னஸ்ஸ, பஞ்ஞத்தியா ச ஆரம்மணகரணகாலேதி அத்தோ². போத்த²கேஸு பன ‘‘ஸந்தே பஞ்ஞத்திகாலேஸூ’’தி லிக²ந்தி, ஸோ அபாடோ². தஸ்ஸ பன அபாட²பா⁴வம் அஜானந்தா அத்த²ஹானிம்பி அஸல்லக்கே²த்வா வசனவிபல்லாஸவஸேன பஞ்ஞத்திகாலஸ்மிம் ஸதீதி அத்த²ம் லிக²ந்தி. ஞாணவிப்பயுத்தானிபி வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³னி. கேவலஞ்ஹி தேஸம் மக்³க³ப²லனிப்³பா³னபச்சவேக்க²ணானி நத்தி². ஞாணவிரஹேன லோகுத்தரத⁴ம்மாரம்மணே அஸமத்த²பா⁴வதோதி அயமேவ விஸேஸோ.

அகுஸலேஸு சத்தாரோ தி³ட்டி²ஸம்பயுத்தசித்துப்பாதா³ அதீதாதி³பே⁴தா³னம் தேபூ⁴மகத⁴ம்மானம் அஸ்ஸாத³னாபி⁴னந்த³னபராமஸனகாலே அதீதாதி³ஆரம்மணா. ததே²வ பஞ்ஞத்திம் ஆரப்³ப⁴ பவத்திகாலே நவத்தப்³பா³ரம்மணா. தி³ட்டி²விப்பயுத்தேஸுபி ஏஸேவ நயோ. கேவலஞ்ஹி தத்த² பராமாஸக்³க³ஹணம் நத்தி². த்³வே படிக⁴ஸம்பயுத்தசித்துப்பாதா³ அதீதாதி³பே⁴தே³ த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ து³ஸ்ஸனகாலே அதீதாதி³ஆரம்மணா, பண்ணத்திம் ஆரப்³ப⁴ து³ஸ்ஸனகாலே நவத்தப்³பா³ரம்மணா. விசிகிச்சு²த்³த⁴ச்சஸம்பயுத்தா தேஸு த⁴ம்மேஸு அனிட்ட²ங்க³தபா⁴வேன ச அவூபஸமவிக்கே²பவஸேன ச பவத்தியம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னனவத்தப்³பா³ரம்மணா. கிரியாஸு அட்ட² ஸஹேதுகசித்துப்பாதா³ குஸலசித்துப்பாத³க³திகா ஏவ. தத்த² ஹி ஞாணஸம்பயுத்தா குஸலேஸு ஞாணஸம்பயுத்தேஹி, ஞாணவிப்பயுத்தா ஞாணவிப்பயுத்தேஹி ஸமானா. கேவலம் பன தே ஸேக²புது²ஜ்ஜனானம் உப்பஜ்ஜந்தி, இமே கீ²ணாஸவானந்தி அயமேவேத்த² விஸேஸோ. கிரியாஹேதுகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து பன உபேக்கா²ஸஹக³தா பஞ்சத்³வாரே வோட்ட²ப்³ப³னவஸேன பவத்தியம் பச்சுப்பன்னாரம்மணா, மனோத்³வாரே அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னாரம்மணானஞ்சேவ பஞ்ஞத்தினிப்³பா³னாரம்மணானஞ்ச ஜவனானம் புரேசாரிககாலே அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னனவத்தப்³பா³ரம்மணா. அபி⁴ஞ்ஞாத்³வயஸ்ஸ அதீதாதி³ஆரம்மணதம் வக்க²தி. நவத்தப்³பா³…பே… ஆதி³னாதி கஸிணனிமித்தாதி³பஞ்ஞத்தாரம்மணத்தா அதீதாரம்மணாதி³னா நவத்தப்³பா³.

327. க்ரியா பஞ்சாதி ஞாணஸம்பயுத்தா சதஸ்ஸோ, அஹேதுகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து உபேக்கா²ஸஹக³தாதி இமா பஞ்ச கிரியா. ரூபதோ பஞ்சமீ க்ரியாதி ரூபாவசரபஞ்சமஜ்ஜா²னஸங்கா²தா கிரியாபி⁴ஞ்ஞா ச. நத்தி² கிஞ்சி அகோ³சரந்தி அதீதாதி³பே⁴தே³ஸு, காலவிமுத்தேஸு ச அகோ³சரம் நாம கிஞ்சி நத்தி², ஸப்³ப³மேவ நேஸம் கோ³சரம் ஹோதீதி அத்தோ².

அதீதாரம்மணத்திகம்.

வுத்தனயானுஸாரேனேவ அஜ்ஜ²த்தாரம்மணத்திகஸங்க³ஹிதோபி விஸயீவிபா⁴கோ³ ஸக்கா விஞ்ஞாதுந்தி ஸோ விஸும் ந உத்³த⁴டோ. ஸரூபதோ பனேஸ ஏவம் வேதி³தப்³போ³ – விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனந்தி இமே தாவ குஸலவிபாககிரியாவஸேன ச² சித்துப்பாதா³ அத்தனோ ஸந்தானஸம்ப³ந்த⁴ம் ஹேட்டி²மம் ஸமாபத்திம் ஆரப்³ப⁴ பவத்தனதோ அஜ்ஜ²த்தாரம்மணா. ரூபாவசரசதுக்கஜ்ஜா²னானி, பட²மததியாரூப்பானி, லோகுத்தரகுஸலவிபாகானி ச நியகஜ்ஜ²த்ததோ ப³ஹிபா⁴வேன ப³ஹித்³தா⁴பூ⁴தானி பத²வீகஸிணாதீ³னி ஆரப்³ப⁴ பவத்திதோ ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணானி. ஸப்³பே³வ காமாவசரகுஸலாகுஸலாப்³யாகதா த⁴ம்மா ரூபாவசரபஞ்சமஜ்ஜா²னஞ்ச அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ரம்மணானி. தத்த² காமாவசரகுஸலதோ சத்தாரோ ஞாணஸம்பயுத்தசித்துப்பாதா³ அத்தனோ க²ந்தா⁴தீ³னி பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தாரம்மணா, பரேஸம் க²ந்தா⁴தி³பச்சவேக்க²ணே, பண்ணத்தினிப்³பா³னபச்சவேக்க²ணே ச ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணா, தது³ப⁴யவஸேன அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ரம்மணா. ஞாணவிப்பயுத்தேஸுபி ஏஸேவ நயோ. கேவலஞ்ஹி தேஸம் நிப்³பா³னபச்சவேக்க²ணா நத்தி². அகுஸலாபி அத்தனோ க²ந்தா⁴தீ³னம் அஸ்ஸாத³னாபி⁴னந்த³னபராமாஸாதி³காலே அஜ்ஜ²த்தாரம்மணா, பரஸ்ஸ க²ந்தா⁴தீ³ஸு சேவ அனிந்த்³ரியப³த்³த⁴ரூபகஸிணாதீ³ஸு ச ததே²வ பவத்திகாலே ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணா, தது³ப⁴யவஸேன அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ரம்மணா. த்³வேபஞ்சவிஞ்ஞாணானி, திஸ்ஸோ ச மனோதா⁴துயோதி இமே தேரஸ சித்துப்பாதா³ அத்தனோ ரூபாதீ³னி ஆரப்³ப⁴ பவத்தியம் அஜ்ஜ²த்தாரம்மணா, பரஸ்ஸ ரூபாதீ³ஸு பவத்தா ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணா, தது³ப⁴யவஸேன அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ரம்மணா, ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தம் ஸந்தீரணம் பஞ்சத்³வாரே ஸந்தீரணததா³ரம்மணவஸேன அத்தனோ பஞ்சரூபாதி³த⁴ம்மே மனோத்³வாரே ததா³ரம்மணவஸேன அஞ்ஞேபி அஜ்ஜ²த்திகே காமாவசரத⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ பவத்தியம் அஜ்ஜ²த்தாரம்மணா, பரேஸம் த⁴ம்மேஸு பவத்தமானா ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணா, தது³ப⁴யவஸேன அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ரம்மணா. உபேக்கா²ஸஹக³தஸந்தீரணத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ.

கேவலம் பன தம் ஸுக³திது³க்³க³தீஸு படிஸந்தி⁴ப⁴வங்க³சுதிவஸேனாபி அஜ்ஜ²த்தாதி³பே⁴தே³ஸு கம்மாதீ³ஸு பவத்ததி. அட்ட² மஹாவிபாகானி படிஸந்தி⁴ப⁴வங்க³சுதிததா³ரம்மணவஸேன அஜ்ஜ²த்தாதி³பே⁴தே³ஸு த⁴ம்மேஸு பவத்தனதோ அஜ்ஜ²த்தாதி³ஆலம்ப³ணானி. ஹஸிதுப்பாத³ம்பி அத்தனோ ரூபாதீ³னி ஆரப்³ப⁴ பஹட்டா²காரகரணவஸேன பவத்தியம் அஜ்ஜ²த்தாரம்மணம், பரஸ்ஸ ரூபாதீ³ஸு பவத்தம் ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணம். மனோத்³வாரேபி அத்தனோ கதகிரியபச்சவேக்க²ணேன ஹஸிதுப்பாத³னே அஜ்ஜ²த்தாரம்மணம், பரேஸம் கதகிரியபச்சவேக்க²ணேன ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணம், தது³ப⁴யவஸேன அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ரம்மணம். மனோத்³வாராவஜ்ஜனம் பன மனோத்³வாரே ஆவஜ்ஜனவஸேன, பஞ்சத்³வாரே ச வோட்ட²ப்³ப³னவஸேன பவத்தியம் அஜ்ஜ²த்தாதி³ஆரம்மணம். அட்ட² மஹாகிரியா குஸலக³திகாயேவ. கேவலஞ்ஹி தா கீ²ணாஸவானம் உப்பஜ்ஜந்தி, குஸலானி ஸேக²புது²ஜ்ஜனானந்தி ஏத்தகமேவ நானத்தம். ரூபாவசரபஞ்சமஜ்ஜா²னஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தாதி³ஆரம்மணதம் வக்க²தி.

329. ‘‘ப²லம், மக்³க³’’ந்தி ச ஸாமஞ்ஞேன புச்சி²தத்தா ஆஹ ‘‘சத்தாரோ…பே… புஞ்ஞதோ’’தி.

332-4. அரஹத்தமக்³க³ப²லானி பன தே ஜானிதும் ந ஸக்கோந்தி, ததா² குஸலாபி⁴ஞ்ஞா ச. தேனாஹ ‘‘ஸப்³பே³ஸு பனா’’திஆதி³. வோட்ட²ப்³ப³னஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனகிச்சஸமயம் ஸந்தா⁴ய கா³தா²ப³ந்த⁴ஸுக²த்த²ம் ‘‘வோட்ட²ப்³ப³னம்பி சா’’தி வுத்தம். ‘‘சத்தாரோ…பே… புஞ்ஞதோ’’தி இத³ம் ஞாணஸம்பயுத்தஸ்ஸாபி ஸேக²புது²ஜ்ஜனஸந்தானப்பவத்தஸ்ஸ அக்³க³மக்³க³ப²லஜானனே அஸமத்த²தாய நித³ஸ்ஸனமத்தம். குஸலாபி⁴ஞ்ஞாசித்தம்பி பன தம் கோ³சரம் காதுமஸமத்த²மேவ. ஏவஞ்ச கத்வா ஹேட்டா² ‘‘க்ரியாபி⁴ஞ்ஞா மனோதா⁴தூ’’தி வுத்தம்.

335-8. கஸ்மாதி காரணபுச்சா². ‘‘அரஹதோ’’திஆதி³ விஸ்ஸஜ்ஜனம். ஹி-ஸத்³தோ³ ‘‘யஸ்மா’’தி இமஸ்ஸ அத்தே². யஸ்மா புது²ஜ்ஜனா வா ஸேகா² வா அரஹதோ மக்³க³சித்தம், ப²லமானஸஞ்ச ஜானிதும் ந ஸக்கோந்தி, தஸ்மாதி அத்தோ². அயஞ்ச நேஸம் அஸமத்த²தா அனதி⁴க³தத்தா அனதி⁴க³தே ச விஸயே ஸப்³பே³ஸம்பி மோஹோ அத்தே²வாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘புது²ஜ்ஜனோ ந ஜானாதீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஸோதாபன்னஸ்ஸ மானஸந்தி ஸோதாபன்னஸ்ஸ பாடிபுக்³க³லிகம் மக்³க³ப²லஸங்கா²தலோகுத்தரமானஸம். ஏவம் ‘‘ஸகதா³கா³மிஸ்ஸ மானஸ’’ந்திஆதீ³ஸுபி. லோகியமானஸம் பன அரஹந்தஸ்ஸாபி ஜானாதி. ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘அத² கோ² மாரோ பாபிமா ப⁴க³வதோ சேதஸா சேதோபரிவிதக்கமஞ்ஞாயா’’தி. வுத்தமேவத்த²ம் ஸங்கி²பித்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஹேட்டி²மோ ஹேட்டி²மோ’’திஆதி³. யதே²வ ஹேட்டி²மோ ஹேட்டி²மோ புக்³க³லோ உபரூபரி சித்தம் ந ஜானாதி, ஏவம் உபரிமோ உபரிமோபி ஹேட்டி²மஸ்ஸ ஹேட்டி²மஸ்ஸ சித்தம் ந ஜானாதீதி சே? நோ ந ஜானாதி, ஸோ பன அத்தனா அதி⁴க³தவிஸயத்தா ஜானாதியேவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘உபரூபரீ’’திஆதி³. யதா² ‘‘உபரூபரீ’’தி வுத்தம், ஏவம் ‘‘ஹேட்டி²மஸ்ஸ ஹேட்டி²மஸ்ஸா’’தி வத்தப்³பே³ ஏகம் ஹேட்டி²ம-ஸத்³த³ம் ச-ஸத்³தே³ன ஸங்க³ஹேத்வா ‘‘ஹேட்டி²மஸ்ஸ ச மானஸ’’ந்தி வுத்தம்.

339-41. ஏவம்பி விஸயீபதா⁴னவஸேன விபா⁴க³ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி விஸயப்பதா⁴னவஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யோ த⁴ம்மோ’’திஆதி³ வுத்தம். குஸலமேவ ஆரம்மணந்தி குஸலாரம்மணம். காமேதி பத³ம் உப⁴யத்த² ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம் ‘‘காமே குஸலாரம்மணம் காமே குஸலாகுஸலஸ்ஸா’’தி. கிஞ்சாபி ஹி அகுஸலஸ்ஸ ஏகந்தகாமாவசரத்தா ந ஏதஸ்ஸ விஸேஸிதப்³ப³தா அத்தி², குஸலம் பன விஸேஸிதப்³ப³மேவாதி தம் அபேக்கா²ய ‘‘காமே’’தி உபரிபதே³ன ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³மேவ. அத² வா அகுஸலஸஹசரியதோ குஸலம்பி காமாவசரமேவ க³ய்ஹதீதி ‘‘காமே’’தி இத³ம் புரிமபத³ஸ்ஸேவ விஸேஸனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

காமாவசரபாகஸ்ஸாதி பஞ்சவிஞ்ஞாணஸம்படிச்ச²னானம் ஏகந்தேன ரூபக்க²ந்தா⁴ரம்மணத்தா தத³வஸேஸஸ்ஸ ஏகாத³ஸவித⁴ஸ்ஸ காமாவசரவிபாகஸ்ஸ. காமக்ரியஸ்ஸாதி வுத்தனயேனேவ மனோதா⁴துவஜ்ஜிதஸ்ஸ த³ஸவித⁴காமாவசரகிரியசித்தஸ்ஸ. ஏதேஸம்…பே… ஆரம்மணம் ஸியாதி ஏத்த² குஸலஸ்ஸ தாவ அத்தனா கதஸ்ஸ தா³னாதி³காமாவசரகுஸலஸ்ஸ பஸன்னசித்தேன அனுஸ்ஸரணகாலே, ததே²வ பரேஹி கதஸ்ஸ அனுமோத³னகாலே, தஸ்ஸேவ து³வித⁴ஸ்ஸாபி அனிச்சதாதி³வஸேன பச்சவேக்க²ணகாலே, சேதோபரியஞாணாதீ³னம் பரித்தகுஸலாரம்மணிகஅபி⁴ஞ்ஞானம் பரிகம்மாதி³காலே ச ஆரம்மணம் ஹோதி. அகுஸலேஸு ச சதுன்னம் தி³ட்டி²க³தஸம்பயுத்தானம் காமாவசரகுஸலம் ஆரப்³ப⁴ அஸ்ஸாத³னாபி⁴னந்த³னபராமஸனகாலே, தி³ட்டி²விப்பயுத்தானம் கேவலம் அஸ்ஸாத³னாதி³காலே ச த்³வின்னம் படிக⁴ஸம்பயுத்தானம் அத்தனா, பரேஹி ச கதகுஸலமாரப்³ப⁴ விப்படிஸாரது³ஸ்ஸனகாலே, விசிகிச்சா²சித்தஸ்ஸ அஸன்னிட்டா²னகாலே, உத்³த⁴ச்சஸஹக³தஸ்ஸ அவூபஸமவிக்கே²பகாலே ச ஆரம்மணம் ஹோதி. அபி⁴ஞ்ஞாசித்தத்³வயே குஸலஸ்ஸ ஸேக²புது²ஜ்ஜனானம் அத்தனா, பரேஹி வா கதகுஸலஸ்ஸ அனுஸ்ஸரணகாலே, பரசித்தவிஜானனகாலே, ‘‘இமினா புஞ்ஞகம்மேன மனுஸ்ஸேஸு, காமாவசரதே³வேஸு ச நிப்³ப³த்ததீ’’தி ஜானனகாலே, ‘‘அனாக³தே தா³னாதீ³னி புஞ்ஞானி கரோமி, கரிஸ்ஸதீ’’தி ஜானனகாலே ச கிரியசித்தஸ்ஸாபி கீ²ணாஸவானம் அத்தனா, பரேஹி வா கதகம்மானுஸ்ஸரணகாலாதீ³ஸு ஆரம்மணம் ஹோதி. காமாவசரவிபாகேஸு நவன்னம் ஸுக³திபடிஸந்தீ⁴னம் கம்மகம்மனிமித்தாரம்மணிகபடிஸந்தி⁴காலே, ஸப்³பே³ஸம்பி ததா³ரம்மணானம் காமாவசரகுஸலாரம்மணிகஜவனானந்தரம் ததா³ரம்மணகாலே ச ஆரம்மணம் ஹோதீதி. த³ஸவித⁴காமாவசரகிரியாஸு ச அட்ட²ன்னம் மஹாகிரியசித்தானம் கீ²ணாஸவானம் காமாவசரகுஸலபச்சவேக்க²ணஸம்மஸனகாலே, பரித்தாரம்மணிககிரியாபி⁴ஞ்ஞானம் பரிகம்மாதி³காலே, ஹஸிதுப்பாத³ஸ்ஸ தா³னாதி³ம் பச்சவேக்கி²த்வா துஸ்ஸனகாலே, மனோத்³வாராவஜ்ஜனஸ்ஸ பன காமாவசரகுஸலாரம்மணிகஜவனானம் புரேசாரிககாலே ச ஆரம்மணம் ஹோதீதி ஏவம் காமாவசரகுஸலம் ச²ன்னம் ராஸீனம் ஆரம்மணம் ஹோதி.

342. ததோதி யதா²வுத்தராஸிதோ. தேனாஹ ‘‘பஞ்சன்னம் பன ராஸீன’’ந்தி. ஏத்த² ச கிரியசித்தேஸு ஹஸிதுப்பாதோ³ ந ஸம்ப⁴வதி ஏகந்தபரித்தாரம்மணத்தா. தத்த² காமாவசரகுஸலஸ்ஸ தாவ ஸேக²புது²ஜ்ஜனானம் ஜா²னபச்சவேக்க²ணஸம்மஸனகாலே, ரூபாவசரகுஸலாரம்மணிகஅபி⁴ஞ்ஞானம் பரிகம்மாதி³காலே, அகுஸலஸ்ஸ வுத்தனயேன பராமஸனாதி³காலே, அபி⁴ஞ்ஞாஸு குஸலாபி⁴ஞ்ஞாய ஸேக²புது²ஜ்ஜனானம் அத்தனா, பரேஹி வா அதீதப⁴வே உப்பாதி³தஜா²னானுஸ்ஸரணகாலே, பரேஸம் ரூபாவசரசித்தபரிச்சி²ந்த³னகாலே, ‘‘இமினா கம்மேன இமஸ்மிம் ப்³ரஹ்மலோகே நிப்³ப³த்திஸ்ஸதீ’’தி ஜானனகாலே ச ‘‘அனாக³தே ஜா²னம் பா⁴வேஸ்ஸதீ’’தி வா ஜானனகாலே, கிரியாபி⁴ஞ்ஞாய ச கீ²ணாஸவானம் யதா²வுத்தவஸேன பவத்திகாலே ச நவவித⁴ஸ்ஸ பன கிரியசித்தஸ்ஸ கீ²ணாஸவானம் ஹேட்டா² வுத்தனயேன ரூபாவசரகுஸலபச்சவேக்க²ணகாலேதி ஏவம் ரூபாவசரகுஸலம் பஞ்சன்னம் ராஸீனம் ஆரம்மணம் ஹோதி.

343-7. ஆருப்பகுஸலஞ்சாபி ஆரம்மணபச்சயோ ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தேபூ⁴மககுஸலஸ்ஸாதி ஸப்³ப³ஸ்ஸ காமாவசரகுஸலஸ்ஸ, ரூபாவசரகுஸலேஸு குஸலாபி⁴ஞ்ஞாய, அரூபாவசரகுஸலேஸு து³தியசதுத்த²குஸலஸ்ஸ சாதி இமஸ்ஸ தேபூ⁴மககுஸலஸ்ஸ. ஏஸ நயோ ‘‘தேபூ⁴மகக்ரியஸ்ஸா’’தி ஏத்தா²பி. ‘‘சதுத்த²தூ³ன’’ந்தி வா ‘‘சதுத்த²து³தியான’’ந்தி வா வத்தப்³பே³ கா³தா²ப³ந்த⁴வஸேன விப⁴த்தியா, ஸவிப⁴த்திஸ்ஸ வா திய-ஸத்³த³ஸ்ஸ லோபம் கத்வா ‘‘சதுத்த²தூ³’’தி வுத்தம். இமேஸம்…பே… பச்சயோதி காமாவசரகுஸலஸ்ஸ, தாவ அபி⁴ஞ்ஞாகுஸலஸ்ஸ ச ரூபாவசராரம்மணேஸு வுத்தனயேன து³தியசதுத்தா²ருப்பஸ்ஸ பட²மததியவஸேனாதி ஏவம் தேபூ⁴மககுஸலஸ்ஸ ததா² ஸேக²புது²ஜ்ஜனகாலே அத்தனோ ஸந்தானக³தஸ்ஸ, பரஸந்தானக³தஸ்ஸ வா ஆருப்பகுஸலஸ்ஸ பஜானனகாலே காமாவசரரூபாவசரகிரியசித்தஸ்ஸ ஸேக²புது²ஜ்ஜனகாலேயேவ அத்தனா நிப்³ப³த்திதம் பட²மததியாருப்பம் ஆரப்³ப⁴ கீ²ணாஸவகாலே து³தியசதுத்தா²ருப்பனிப்³ப³த்தனே அரூபகிரியசித்தஸ்ஸாதி ஏவம் தேபூ⁴மககிரியஸ்ஸ ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ அகுஸலஸ்ஸ, சதுத்த²து³தியானஞ்ச அரூபாவசரவிபாகானந்தி ஏவமேதேஸம் அட்ட²ன்னம் ராஸீனம் அரூபகுஸலமாரம்மணம் ஹோதி.

பரிச்சி²ஜ்ஜ கா³ஹிகாய தண்ஹாய ஆபன்னந்தி பரியாபன்னம், தேபூ⁴மகத⁴ம்மஜாதம், ந பரியாபன்னந்தி அபரியாபன்னம், ததே³வ புஞ்ஞஞ்சாதி அபரியாபன்னபுஞ்ஞம். காமாவசரதோபி குஸலஸ்ஸ கிரியஸ்ஸாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ரூபதோதி ரூபாவசரதோ. சதுன்னம்…பே… ஸதா³தி ஸேகா²னம் மக்³க³பச்சவேக்க²ணகாலே மக்³கா³ரம்மணிககுஸலாபி⁴ஞ்ஞாய பரிகம்மாதி³காலே ஞாணஸம்பயுத்தகுஸலஸ்ஸ, கீ²ணாஸவானம் மக்³க³பச்சவேக்க²ணகாலே மக்³கா³ரம்மணிககிரியாபி⁴ஞ்ஞாய ச பரிகம்மகாலே ஞாணஸம்பயுத்தகிரியசித்தஸ்ஸ, தேஸம் தேஸம் ஜவனானம் புரேசரவஸேன பவத்திகாலே மனோத்³வாராவஜ்ஜனஸ்ஸ, ஸேகா²னம் அத்தனோ, பரேஸம் வா மக்³க³ஜானனகாலே அபி⁴ஞ்ஞாத்³வயஸ்ஸாதி ஏவமேதேஸம் சதுன்னம் ராஸீனம் அபரியாபன்னகுஸலமாரம்மணம் ஹோதி.

ததே²வாகுஸலம்…பே… ஈரிதந்தி ஸேகா²னம் பஹீனாவஸிட்ட²கிலேஸபச்சவேக்க²ணகாலே, ஸேக²புது²ஜ்ஜனானம் அத்தனோ, பரேஸம் வா ஸந்தானப்பவத்தாகுஸலஸம்மஸனகாலே, அகுஸலாரம்மணிககுஸலாபி⁴ஞ்ஞாய பரிகம்மாதி³காலே காமாவசரகுஸலஸ்ஸ, அத்தனோ, பரேஸம் வா பவத்தஅகுஸலானுஸ்ஸரணாதீ³ஸு ரூபாவசரகுஸலஸ்ஸ, கீ²ணாஸவானம் பஹீனகிலேஸபச்சவேக்க²ணஅஞ்ஞஸந்தானக³தஅகுஸலஸம்மஸனாதி³காலே, பஹீனகிலேஸபச்சவேக்க²ணேன துஸ்ஸனகாலே, ஸப்³பே³ஸம்பி தம்தம்ஜவனானம் புரேசரகாலே ச காமாவசரகிரியசித்தஸ்ஸ, குஸலாபி⁴ஞ்ஞாய வுத்தனயேன ரூபாவசரகிரியசித்தஸ்ஸ, பராமாஸஅஸ்ஸாத³னாபி⁴னந்த³னாதி³வஸேன பவத்தியம் அகுஸலஸ்ஸ, உத்³த⁴ச்சரஹிதகம்மாரம்மணவஸேன அகுஸலவிபாகஸந்தீரணஸ்ஸ, காமாவசரஜவனானம் அனுஸ்ஸரணகாலே ஸப்³ப³ம்பி ஏகாத³ஸததா³ரம்மணவிபாகஸ்ஸாதி ஏவம் காமாவசரவிபாகானந்தி ஏவமேதேஸம் ச²ன்னம் ராஸீனம் அகுஸலமாரம்மணம் ஹோதி.

348-56. விபாகாரம்மணம்…பே… பச்சயோதி ஸேக²புது²ஜ்ஜனானம் விபாகஸம்மஸனாதி³காலே காமாவசரகுஸலஸ்ஸ, விபாகக்க²ந்தா⁴னுஸ்ஸரணாதீ³ஸு ரூபாவசரகுஸலஸ்ஸ, வுத்தனயேனேவ கீ²ணாஸவானம் விபாகஸம்மஸனாதி³காலே, புது²ஜ்ஜனகாலே அனிட்ட²விபாகாபா⁴வம் ஆரப்³ப⁴ துஸ்ஸனகாலே, யதா²வுத்தஜவனானம் புரேசரகாலே காமாவசரகிரியசித்தஸ்ஸ, குஸலேஸு வுத்தனயேனேவ ரூபாவசரகிரியசித்தஸ்ஸ, விபாகம் ஆரப்³ப⁴ ததா³ரம்மணப்பவத்தியம் விபாகாரம்மணிககம்முனா படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹந்தஸ்ஸ கம்மனிமித்தவஸேன பவத்தியஞ்ச காமாவசரவிபாகஸ்ஸ, அஸ்ஸாத³னாபி⁴னந்த³னபராமாஸாதி³வஸேன பவத்தியம் அகுஸலஸ்ஸாதி ஏவமேதேஸம் ச²ன்னம் ராஸீனம் காமாவசரவிபாகமாரம்மணபச்சயோ ஹோதீதி. ரூபாவசரவிபாகாரம்மணேபி இமினாவ நயேன யோஜனா காதப்³பா³. கேவலஞ்ஹி தம் காமாவசரவிபாகானம் கிரியசித்தேஸு ச ஹஸிதுப்பாத³ஸ்ஸாரம்மணம் ந ஹோதீதி அயமேத்த² விஸேஸோ. லோகுத்தரவிபாகஸ்ஸ காமாவசரகுஸலகிரியானமாரம்மணக்கமோ அப்பமாணாரம்மணனித்³தே³ஸே வுத்தனயேன வேதி³தப்³போ³.

காமாவசரகிரியசித்தஸ்ஸ காமாவசரகுஸலாதீ³னம் ச²ன்னம் ராஸீனமாரம்மணக்கமோ குஸலாரம்மணே வுத்தஸதி³ஸோவ. கேவலஞ்ஹி ஏத்த² யதே³தம் கீ²ணாஸவஸந்தானஸ்ஸேவ நியதம் நவவித⁴ம் கிரியசித்தம், தம் பரஸந்தானப்பவத்தகுஸலாகுஸலஸ்ஸ, ஸஸந்தானேவ ஸேக²புது²ஜ்ஜனகாலே அனாக³தாரம்மணிகஅபி⁴ஞ்ஞாய பரிகம்மாதி³வஸப்பவத்தகுஸலஸ்ஸ ஆரம்மணம் ஹோதி. விபாகேஸு ச படிஸந்தி⁴ப⁴வங்க³சுதிஸங்கா²தானம் விபாகானம் கம்மாரம்மணவஸேன ஆரம்மணம் ந ஹோதீதி அயமேவ விஸேஸோ.

ரூபாவசரகிரியசித்தஸ்ஸ பஞ்சன்னம் ராஸீனம் ஆரம்மணக்கமோ குஸலாரம்மணே வுத்தஸதி³ஸோவ. விஸேஸோபி காமாவசரகிரியாரம்மணே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. ஆருப்பகிரியசித்தஸ்ஸாபி தேஸம் பஞ்சன்னம் ராஸீனம் கோ³சரபா⁴வோ வுத்தஸதி³ஸோவ. ஆருப்பகிரியஸ்ஸ பன பட²மததியம் து³தியசதுத்த²ஸ்ஸேவ கோ³சரோ ஹோதி.

357-8. ஏவம் ரூபனிப்³பா³னவஜ்ஜிதமாரம்மணம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ரூபாரம்மணம், நிப்³பா³னாரம்மணஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ரூபம் சதுஸமுட்டா²ன’’ந்திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். ரூபந்தி அட்ட²வீஸதிவிதோ⁴ பூ⁴தோபாதா³யபே⁴த³பி⁴ன்னோ ரூபக்க²ந்தோ⁴. கிஞ்சாபி ந ஸப்³ப³மேவ ரூபம் பச்சேகம் சதுஸமுட்டா²னம், ஸமுதி³தோ பன ரூபக்க²ந்தோ⁴ சதூஹி ஏவ ஸமுட்டா²னேஹி ஸமுட்டா²தீதி கத்வா வுத்தம் ‘‘சதுஸமுட்டா²ன’’ந்தி. காமபாககிரியஸ்ஸாதி காமாவசரவிபாகஸ்ஸ, காமாவசரகிரியசித்தஸ்ஸ ச, தத்த² ச காமாவசரகுஸலஸ்ஸ தாவ வண்ணதா³னாதி³புஞ்ஞகிரியகாலே, வண்ணாதீ³னம் அனிச்சாதி³வஸேன ஸம்மஸனகாலே, அபி⁴ஞ்ஞாய பரிகம்மாதி³காலே, அகுஸலஸ்ஸ அஸ்ஸாத³னாபி⁴னந்த³னபராமாஸாதி³காலே, அபி⁴ஞ்ஞாத்³வயஸ்ஸ இத்³தி⁴வித⁴பூ⁴தஸ்ஸ ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணாதி³ரூபனிம்மானகாலே, புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிபூ⁴தஸ்ஸ ‘‘புரிமப⁴வே ஏவம்வண்ணோ அஹோஸி’’ந்திஆதி³னா அனுஸ்ஸரணகாலே, தி³ப்³ப³சக்கு²பூ⁴தஸ்ஸ சவமானஉபபஜ்ஜமானஸத்தானம் வண்ணத³ஸ்ஸனகாலே, தி³ப்³ப³ஸோதபூ⁴தஸ்ஸ ஸத்³த³ஸவனகாலே, அனாக³தம்ஸஞாணபூ⁴தஸ்ஸ ‘‘அனாக³தே ஏவம்வண்ணோ ப⁴விஸ்ஸாமீ’’திஆதி³னா ஜானனகாலே, காமாவசரவிபாகேஸு த்³விபஞ்சவிஞ்ஞாணஸம்படிச்ச²னத்³வயஸ்ஸ யதா²யோக³ம் ரூபாதி³விஜானனகாலே, ஸுக²ஸந்தீரணஸ்ஸ ஸந்தீரணததா³ரம்மணகாலே, உபேக்கா²ஸந்தீரணத்³வயஸ்ஸ ஸந்தீரணததா³ரம்மணகம்மனிமித்தக³தினிமித்தாரம்மணகாலே, ஸஹேதுகவிபாகஸ்ஸ கம்மனிமித்தக³தினிமித்தாரம்மணகாலே, ததா³ரம்மணகாலே ச, காமாவசரகிரியாஸு பன குஸலே வுத்தனயானுஸாரேன அட்ட²மஹாகிரியசித்தஸ்ஸ, ‘‘ஏவரூபம் வண்ணாதி³மதா³ஸி’’ந்தி துஸ்ஸனகாலே ஹஸிதுப்பாத³ஸ்ஸ, பஞ்சத்³வாரமனோத்³வாரேஸு வோட்ட²ப்³ப³னாவஜ்ஜனகாலே மனோத்³வாராவஜ்ஜனஸ்ஸ, பஞ்சத்³வாரே ஆவஜ்ஜனகாலே பஞ்சத்³வாராவஜ்ஜனஸ்ஸ ச ஆரம்மணம் ஹோதீதி ஏவம் சதுஸமுட்டா²னிகம் ரூபம் ச²ன்னம் ராஸீனமாரம்மணம் ஹோதி.

359-60. நிப்³பா³னம் பன கோ³த்ரபு⁴வோதா³னகாலே, நிப்³பா³னாரம்மணிகஅபி⁴ஞ்ஞாய பரிகம்மாதி³காலே ச காமாவசரதிஹேதுககுஸலஸ்ஸ, அதீதப⁴வே ஸச்சி²கதனிரோதா⁴னுஸ்ஸரணகஆலாதீ³ஸு ரூபாவசரகுஸலஸ்ஸ, வுத்தனயேனேவ காமரூபாவசரகிரியசித்தஸ்ஸ, மக்³க³ட்டா²னம் தத³னந்தரப²லவளஞ்ஜனப²லகாலேஸு அபரியாபன்னகுஸலவிபாகஸ்ஸ சாதி ஏவம் ச²ன்னம் ராஸீனம் ஆரம்மணம் ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நிப்³பா³னாரம்மண’’ந்திஆதி³ வுத்தம். உப⁴யஸ்ஸாதி காமாவசரரூபாவசரவஸேன து³வித⁴ஸ்ஸ.

361-2. நானப்பகாரகந்தி த்³வாத³ஸமபரிச்சே²தே³ வக்க²மானனயேன நானாவித⁴ப்பகாரம். நவன்னம்…பே… பச்சயோதி காமாவசரகுஸலஸ்ஸ, அகுஸலஸ்ஸ, ஹஸிதுப்பாத³மனோதா⁴துவஜ்ஜிதகாமாவசரகிரியசித்தானஞ்சேவ த்³வின்னம் அபி⁴ஞ்ஞாசித்தானஞ்ச ஸப்³பா³பி பஞ்ஞத்தி, ரூபாவசரகுஸலவிபாககிரியானம் கஸிணனிமித்தாதி³கா, பட²மாருப்பகுஸலவிபாககிரியானம் ஆகாஸபஞ்ஞத்தி, ததியாருப்பகுஸலாதீ³னம் திண்ணம் அபா⁴வபஞ்ஞத்தீதி ஏவம் பஞ்ஞத்தி நவன்னம் ராஸீனம் ஆரம்மணபச்சயோ ஹோதீதி.

363-5. ஏவம் யோ த⁴ம்மோ யஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஆரம்மணம் ஹோதி, தம் ஏகேகுத்³தா⁴ரவஸேன த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ஸப்³பே³ சதுபூ⁴மகசித்துப்பாதே³ ச²ஹி ஆரம்மணேஹி யோஜேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ரூபாரம்மணிகா த்³வே’’திஆதி³ கா³தா²த்தயம் வுத்தம். தம் ஹேட்டா² வுத்தத்த²மேவ.

366-9. ‘‘பட²மாருப்பகுஸல’’ந்திஆதி³ பன ஹேட்டா² வுத்தனயம்பி அரூபாவசராரம்மணேஸு அரூபாவசரத⁴ம்மானம் ஸேகா²ஸேக²வஸேன நானப்பகாரதோ பவத்திஆகாரம் பகாஸேதும் வுத்தம். குஸலஸ்ஸாதி ஸேக²புது²ஜ்ஜனானம் து³தியாருப்பகுஸலஸ்ஸ. விபாகஸ்ஸ பன கீ²ணாஸவானம் பவத்தமானஸ்ஸாபி ஆரம்மணம் ஹோதி தஸ்ஸ புரிமப⁴வே கம்மனிமித்தாரம்மணத்தா. அரூபப⁴வே அதிஸந்தபா⁴வேன பவத்தமானம் ப⁴வங்க³சித்தம் ந பா⁴வனாய பரிஸுத்³த⁴ம் உபட்டா²தீதி ஆஹ ‘‘பட²மாருப்பபாகோ’’திஆதி³. பட²மம் து கிரியசித்தம் புஞ்ஞஸ்ஸ து³தியாருப்பசேதஸோ ஆரம்மணம் ந ஹோதி, விபாகஸ்ஸ து³தியாருப்பசேதஸோ ஆரம்மணம் ந ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² கீ²ணாஸவகாலே கஸ்ஸசி குஸலஸ்ஸ அபா⁴வதோ ‘‘ந புஞ்ஞஸ்ஸா’’தி வுத்தம். ஆகாஸானஞ்சாயதனகிரியாஸமங்கி³ஸ்ஸ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனவிபாகசித்தம் ந பவத்ததீதி ‘‘ந பாகஸ்ஸா’’தி வுத்தம். கீ²ணாஸவஸ்ஸ தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரத்த²ம், நிரோத⁴ஸமாபஜ்ஜனத்த²ஞ்ச ஸமாபத்தியோ ஸமாபஜ்ஜந்தஸ்ஸ பட²மாருப்பகிரியசித்தம் து³தியஸ்ஸ ஆரம்மணம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘பட²மம் து க்ரியாசித்த’’ந்திஆதி³.

370-3. ‘‘த்³விதா⁴’’தி ச வத்வா தமேவ து³வித⁴தம், திவித⁴தஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் ‘‘குஸலம் குஸலஸ்ஸா’’தி, ‘‘க்ரியஸ்ஸாபி க்ரியா ஹோதீ’’தி ச ஆதி³ வுத்தம். தம் வுத்தனயமேவ. ஏவமேவ …பே… ஸியாதி பட²மாருப்பசித்தே வுத்தனயேன ஸேக²புது²ஜ்ஜனானம் த்³விதா⁴, கீ²ணாஸவானஞ்ச திதா⁴ ஆரம்மணம் ப⁴வதீதி அத்தோ².

374-5. யம் யம் கோ³சரம் ஆரப்³பா⁴தி ரூபாரூபனிப்³பா³னபஞ்ஞத்தீஸு யம் யம் கோ³சரம் ஆரப்³ப⁴. யே யேதி அரூபத⁴ம்மா. யோ நரோதி யோ க³ஹட்டோ², பப்³ப³ஜிதோ வா மாணவோ. கிராதி அனுமதியம். தஸ்ஸ ‘‘உத்தரதேவா’’தி இமினா ஸம்ப³ந்தோ⁴. பாரந்தி அவஸானம். தம் இமஸ்ஸ பரமனிபுணக³ம்பீ⁴ரனயஸமங்கி³தாய யாதா²வதோ ஓதரந்தேஹி அகஸிரேன தரிதும் அஸக்குணேய்யத்தா து³ப்பாபுணேய்யந்தி கத்வா ஆஹ ‘‘து³த்தர’’ந்தி. உத்தரந்தி உத்தமம். அபி⁴த⁴ம்மாவதாரஸ்ஸ ஹி உத்தமதாய ததே³கதே³ஸபூ⁴தபாரம்பி உத்தமமேவ ஹோதி. ஸோதி ஸோ ஸமுத்திண்ணாபி⁴த⁴ம்மாவதாரபாரோ நரோ. உத்தரதேவ, ந பன ந ஸக்கோதி தம் உத்தரிதுந்தி அத்தோ².

இதி அபி⁴த⁴ம்மத்த²விகாஸினியா நாம

அபி⁴த⁴ம்மாவதாரஸம்வண்ணனாய

ஆரம்மணவிபா⁴க³னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.