1. பட²மோ பரிச்சே²தோ³

சித்தனித்³தே³ஸோ

காமாவசரகுஸலவண்ணனா

8. ஏவம் தாவ ரதனத்தயப்பணாமாதி³கம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி யதா²ரத்³த⁴ப்பகரணஸ்ஸ அத்த²ஸரீரபூ⁴தமபி⁴த⁴ம்மம் ஸங்கே²பதோ உத்³தி³ஸந்தோ ஆஹ ‘‘சித்தம் சேதஸிக’’ந்திஆதி³. தத்த² சித்தஸத்³த³ஸ்ஸ தாவ வசனத்த²ம் ஸயமேவ அனந்தரம் விபஞ்சேதி. ‘‘சேதஸிக’’ந்திஆதீ³ஸு பன அவிப்பயோகீ³பா⁴வேன சேதஸி சித்தே நியுத்தம், தத்த² வா ப⁴வம் ததா³யத்தவுத்திதாயாதி சேதஸிகம், வேத³னாதி³க்க²ந்த⁴த்தயஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ருப்பதி, ரூபீயதீதி வா ரூபம், ஸீதுண்ஹாதீ³ஹி விகாரமாபஜ்ஜதி, ஆபாதீ³யதீதி அத்தோ², சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம், சதுவீஸதிஉபாதா³ரூபானஞ்ச வஸேன அட்ட²வீஸதிவித⁴ஸ்ஸ ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ப⁴வாப⁴வம் வினனதோ ஸம்ஸிப்³ப³னதோ வானம் வுச்சதி தண்ஹா, ந விஜ்ஜதி ஸா ஏத்த², ததோ வா நிக்க²ந்தம் ஏதந்தி நிப்³பா³னம், அமதம் அஸங்க²தம் வத்து². இதி-ஸத்³தோ³ நித³ஸ்ஸனே. நத்தி² ஏதஸ்ஸ உத்தரிதரோதி நிருத்தரோ. அத² வா சதுவேஸாரஜ்ஜவிஹாரத்தா நத்தி² ஏதஸ்ஸ உத்தரம் பச்சனீகவசனந்தி நிருத்தரோ. ஞாணப்பஹானஅந்தராயனிய்யானிகேஸு ஹி ஸதே³வகே லோகே ந கோசி ஸத்து² ஸஹத⁴ம்மிகம் உத்தரம் வசனம் கதே²தும் ஸமத்தோ² அத்தீ²தி. தத்ர ப⁴க³வா உத்ராஸாபா⁴வதோ விஸாரதோ³வ ஹோதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ தே படிஜானதோ இமே த⁴ம்மா அனபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴தி தத்ர வத மம் ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா தே³வோ வா மாரோ வா ப்³ரஹ்மா வா கோசி வா லோகஸ்மிம் ஸஹத⁴ம்மேன படிசோதே³ஸ்ஸதீதி நிமித்தமேதம், ஸாரிபுத்த, ந ஸமனுபஸ்ஸாமி, ஏதமஹம், ஸாரிபுத்த, நிமித்தம் அஸமனுபஸ்ஸந்தோ கே²மப்பத்தோ அப⁴யப்பத்தோ வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோ விஹராமி.

‘‘கீ²ணாஸவஸ்ஸ தே படிஜானதோ இமே ஆஸவா அபரிக்கீ²ணாதி தத்ர வத மம்…பே… விஹராமி.

‘‘யே ச கோ² பன தே அந்தராயிகா த⁴ம்மா வுத்தா, தே படிஸேவதோ நாலம் அந்தராயாயாதி தத்ர வத மம்…பே… விஹராமி.

‘‘யஸ்ஸ கோ² பன தே அத்தா²ய த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ, ஸோ ந நிய்யாதி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மா து³க்க²க்க²யாயாதி தத்ர வத மம்…பே… விஹராமீ’’தி (ம. நி. 1.150).

சத்தாரி அரியஸச்சானி பகாஸேதீதி சதுஸச்சப்பகாஸனோ. து³க்க²ஸமுத³யனிரோத⁴மக்³க³வஸேன ஹி சத்தாரி அரியஸச்சானி. யதா²ஹ, ‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, அரியஸச்சானி. கதமானி சத்தாரி? து³க்க²ம் அரியஸச்சம், து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சம், து³க்க²னிரோத⁴ம் அரியஸச்சம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³ அரியஸச்ச’’ந்தி (ஸம். நி. 5.1083). தத்த² தேபூ⁴மகா த⁴ம்மா அனேகுபத்³த³வாதி⁴ட்டா²னதாய து⁴வஸுபா⁴தி³விரஹேன, குச்சி²ததுச்ச²ட்டே²ன ச து³க்க²ம் நாம. கம்மாதி³விஸேஸபச்சயஸமவாயே து³க்கு²ப்பத்திகாரணபா⁴வேன தண்ஹா ஸமுத³யோ நாம ‘‘ஸமேச்ச உதே³தி து³க்க²ம் இமஸ்மா’’தி கத்வா. து³க்க²ஸ்ஸ அனுப்பாத³னிரோத⁴பச்சயத்தா து³க்க²னிரோதோ⁴ நிப்³பா³னம். தம் பன து³க்க²னிரோத⁴ம் ஆலம்ப³ணகரணவஸேன க³மனதோ பாபுணனதோ, தத³தி⁴க³மாய படிபதா³பா⁴வதோ சாதி ‘‘து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’’தி லோகுத்தரமக்³கோ³ வுச்சதி. ஸச்சட்டோ² பன தேஸம் தச்சா²விபரீதபூ⁴தபா⁴வதோ வேதி³தப்³போ³. வுத்தஞ்ஹி ‘‘‘இத³ம் து³க்க²ந்தி, பி⁴க்க²வே, தத²மேதம் அவிதத²மேதம் அனஞ்ஞத²மேத’’ந்தி (ஸம். நி. 5.1090) வித்தா²ரோ. ஏத்த² பன சதுன்னம் அரியப²லானம், அரியமக்³க³ஸம்பயுத்தானஞ்ச ஸச்சவினிஸ்ஸடபா⁴வேபி இத⁴ மக்³க³னிப்³பா³னப்பகாஸனதாவசனேனேவ தப்பகாஸனத்த²ம்பி வுத்தம் ஹோதி, அனாஸவபா⁴வேன ஏகலக்க²ணத்தா தம்தம்ஹேதுகவிஸயபா⁴வதோ சாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஏத்த² ச ‘‘நிருத்தரோ சதுஸச்சப்பகாஸனோ’’தி இமேஹி ப⁴க³வதோ சித்தாதி³சதுப்³பி³த⁴த⁴ம்மதே³ஸனானுகூலகு³ணவிஸேஸம் த³ஸ்ஸேதி அததா²வித⁴ஸ்ஸ தம்தே³ஸனாஸாமத்தி²யாயோக³தோ. அத² வா ‘‘நிருத்தரோ’’தி வசனேன சதுப்³பி³த⁴த⁴ம்மஸ்ஸ அனஞ்ஞத²த்தம் தீ³பேதி. ‘‘சதுஸச்சப்பகாஸனோ’’தி பன இமினா யே தே த⁴ம்மா ப⁴க³வதா வினேய்யபரிபாசனத்த²ம் தே³ஸிதா, ந தே இத⁴ அதி⁴ப்பேதா. யே பன பரிபாசிதேஹி தேஹி அபி⁴ஸமேதப்³ப³வஸேன து³க்கா²த³யோ சதுப்³பி³தா⁴ வுத்தா, தேயேவ உத்³தி³ஸிதப்³ப³த்தே²ன அதி⁴ப்பேதாதி த³ஸ்ஸேதி.

ஏவம் ஸங்கே²பதோ சத்தாரோ த⁴ம்மே உத்³தி³ஸித்வா இதா³னி உத்³தே³ஸோ நாம நித்³தே³ஸத்தா²ய ஹோதீதி யதா²உத்³தி³ட்ட²த⁴ம்மே நித்³தி³ஸிதும் ‘‘தத்த² சித்த’’ந்திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² தத்தா²தி தேஸு சித்தாதீ³ஸு த⁴ம்மேஸு. விஸயவிஜானனம் சித்தந்தி யம் விஸயஸங்கா²தஸ்ஸ ஆரம்மணஸ்ஸ விஜானனம் உபலத்³தி⁴, தம் சித்தந்தி அத்தோ². இமினா பன சித்தஸ்ஸ ஆரம்மணபடிப³த்³த⁴வுத்திதம், அனிச்சதம், அகாரகதஞ்ச தீ³பேதி. ‘‘விஸயவிஜானன’’ந்தி ஹி ஆரம்மணேன சித்தம் உபலக்கே²ந்தோ தஸ்ஸ ததா³யத்தவுத்திதம், தம்தீ³பனேன ச தத³பி⁴முக²காலேயேவ உப்பத்திதீ³பனதோ அனிச்சபா⁴வஞ்ச தீ³பேதி. பா⁴வனித்³தே³ஸேன பன விஜானனமத்ததீ³பனதோ அகாரகபா⁴வம். யதா²பச்சயஞ்ஹி பவத்திமத்தமேவேதம், யதி³த³ம் ஸபா⁴வத⁴ம்மோ நாமாதி. ஏவஞ்ச கத்வா ஸப்³பே³ஸம்பி சித்தசேதஸிகத⁴ம்மானம் பா⁴வஸாத⁴னமேவ நிப்பரியாயதோ லப்³ப⁴தி. யம் பன ‘‘சிந்தேதீதி சித்தம், தேன சித்தம் விசரதீதி விசாரோ’’திஆதி³னா கத்துகரணவஸேன நிப்³ப³சனம் வுச்சதி, தம் பரியாயகத²னந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஸகஸககிச்சேஸு ஹி த⁴ம்மானம் அத்தப்பதா⁴னதாஸமாரோபனேன கத்துபா⁴வோ, தத³னுகூலபா⁴வேன தம்ஸம்பயுத்தத⁴ம்மஸமூஹே கத்துபா⁴வஸமாரோபனேன கரணத்தஞ்ச பரியாயதோவ லப்³ப⁴தீதி. ததா² நித³ஸ்ஸனம் பன த⁴ம்மஸபா⁴வதோ அஞ்ஞஸ்ஸ கத்தாதி³னோ அபா⁴வபரிதீ³பனத்த²ந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

‘‘விஸயவிஜானன’’ந்தி ச ஏதேன சித்தஸ்ஸ ஆரம்மணூபலத்³தி⁴லக்க²ணதா வுத்தாதி இதா³னிஸ்ஸ ரஸாதீ³னி வுச்சந்தி. புப்³ப³ங்க³மரஸஞ்ஹி சித்தம் ஸந்தா⁴னபச்சுபட்டா²னம் நாமரூபபத³ட்டா²னம். த்³வாரம் பத்வா ததா³ரம்மணஞ்ஹி விபா⁴வனட்டே²ன சித்தம் புப்³ப³ங்க³மம் புரேசாரிகம். ததா² ஹி சக்கு²த்³வாரேன த³ட்ட²ப்³ப³ம் ரூபாரம்மணம் சித்தேனேவ ஜானாதி…பே… மனோத்³வாரேன விஞ்ஞாதப்³ப³ம் த⁴ம்மாரம்மணம் சித்தேனேவ ஜானாதி. யதா² ஹி நக³ரகு³த்திகோ நக³ரமஜ்ஜே² ஸிங்கா⁴டகே நிஸீதி³த்வா ‘‘அயம் நேவாஸிகோ, அயம் ஆக³ந்துகோ’’தி ஆக³தாக³தம் ஜனம் உபதா⁴ரேதி, ஏவம் ஸம்பத³மித³ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், தஸ்மா த்³வாரம் பத்வா ததா³ரம்மணம் விபா⁴வனட்டே²ன புரேசாரிகந்தி புப்³ப³ங்க³மரஸம். பச்சி²மம் பச்சி²மம் உப்பஜ்ஜமானம் புரிமம் புரிமம் நிரந்தரம் கத்வா ஸந்த³ஹமானமிவ உபட்டா²தி, க³ஹணபா⁴வம் க³ச்ச²தீதி ஸந்தா⁴னபச்சுபட்டா²னம். பஞ்சவோகாரே பனஸ்ஸ நியமதோ நாமரூபம், சதுவோகாரப⁴வே நாமமேவ பத³ட்டா²னந்தி நாமரூபபத³ட்டா²னஞ்ச ஹோதி. நானத்தம் பன லக்க²ணாதீ³னம் உபரி வக்க²மானனயேன வேதி³தப்³ப³ம். வக்க²தி ஹி ரூபபரிச்சே²தே³ –

‘‘ஸாமஞ்ஞம் வா ஸபா⁴வோ வா, த⁴ம்மானம் லக்க²ணம் மதம்;

கிச்சம் வா தஸ்ஸ ஸம்பத்தி, ரஸோதி பரிதீ³பிதோ.

‘‘ப²லம் வா பச்சுபட்டா²னம், உபட்டா²னனயோபி வா;

ஆஸன்னகாரணம் யம் து, தம் பத³ட்டா²னஸஞ்ஞித’’ந்தி. (அபி⁴த⁴. 633-634);

யத்த² யத்த² பன லக்க²ணாதீ³னி வுச்சந்தி, தத்த² தத்த² இமினாவ நயேன தேஸம் நானத்தம் வேதி³தப்³ப³ம்.

வசனத்த²விஜானனேன விதி³தசித்தஸாமஞ்ஞஸ்ஸ உத்தரி சித்தவிபா⁴கோ³ வுச்சமானோ ஸோபே⁴ய்யாதி வசனத்த²விஜானனமேவ தாவ ஆதி³ம்ஹி யுத்ததரந்தி தம் தாவ கதே²துகம்யதாய புச்ச²தி ‘‘தஸ்ஸ பன கோ வசனத்தோ²’’தி. பஞ்சவிதா⁴ ஹி புச்சா² – (தீ³. நி. அட்ட². 1.7; ம. நி. அட்ட². 1.449; ஸம். நி. அட்ட². 2.2.1; அ. நி. அட்ட². 1.1.170) அதி³ட்ட²ஜோதனாபுச்சா² தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னாபுச்சா² விமதிச்சே²த³னாபுச்சா² அனுமதிபுச்சா² கதே²துகம்யதாபுச்சா²தி. தத்த² யம் அஞ்ஞாதம் அதி³ட்ட²ம், தஸ்ஸ ஞாணாய த³ஸ்ஸனாய பஞ்ஹாகரணம் அதி³ட்ட²ஜோதனாபுச்சா² நாம. யம் பன ஞாதம் தி³ட்ட²ம், தஸ்ஸ அஞ்ஞேஹி பண்டி³தேஹி ஸம்ஸந்த³னத்தா²ய பஞ்ஹாகரணம் தி³ட்ட²ஸம்ஸந்த³னாபுச்சா² நாம. பகதியா பன ஸம்ஸயபக்க²ந்த³னஸ்ஸ அத்தனோ ஸம்ஸயஸமுக்³கா⁴டனத்த²ம் பஞ்ஹாகரணம் விமதிச்சே²த³னாபுச்சா² நாம. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, ரூபம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வாதி? அனிச்சம், ப⁴ந்தே. யம் பனானிச்சம், து³க்க²ம் வா தம் ஸுக²ம் வா’’திஆதி³னா (ஸம். நி. 3.79; மஹாவ. 21) அனுமதிக்³க³ஹணத்த²ம் பஞ்ஹாகரணம் அனுமதிபுச்சா² நாம. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, ஸதிபட்டா²னா. கதமே சத்தாரோ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 2.373; ஸம். நி. 5.402-404) பன தம்தம்த⁴ம்மானம் தே³ஸனாதி⁴ப்பாயேன பஞ்ஹாகரணம் கதே²துகம்யதாபுச்சா² நாம.

தாஸு புரிமா திஸ்ஸோ ஆசரியானம் ந ஸம்ப⁴வந்தி. ந ஹி தே க³ந்த²கரணத்தா²ய ஆரபி⁴த்வா இதா³னி அதி³ட்ட²ம் ஜோதேந்தி, தி³ட்ட²ம் ஸம்ஸந்தே³ந்தி, ஸம்ஸயம் வா பக்க²ந்த³ந்தி தப்³பி³ஸோத⁴னபுப்³ப³கமேவ க³ந்த²கரணே அபி⁴னிவேஸனதோ. இதரா பன த்³வே ஸம்ப⁴வந்தி. தாஸு அயம் கதே²துகம்யதாபுச்சா². அபிச சோத³னம் ஸமுட்டா²பேந்தா ஆசரியா அஞ்ஞம் சோத³கம் பரிகப்பேத்வா தஸ்ஸ வசனவஸேன ஸமுட்டா²பேந்தீதி தம்வஸேனேத்த² அதி³ட்ட²ஜோதனாவிமதிச்சே²த³னாபுச்சா²பி லப்³ப⁴ந்தேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தஸ்ஸாதி தஸ்ஸ சித்த-ஸத்³த³ஸ்ஸ. சித்தே ஹி அதி⁴க³தே தஸ்ஸ வாசகோ ஸத்³தோ³பி ஸஹசரியதோ அதி⁴க³தோவ ஹோதீதி தஸ்ஸ இத⁴ த-ஸத்³தே³ன பரிக்³க³ஹோ. கேசி பன ‘‘தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸா’’தி அத்த²ம் வத³ந்தி, தம் ‘‘தஸ்ஸ கோ வசனத்தோ²’’தி இமினா ந ஸமேதி. ந ஹி சித்தஸ்ஸ ‘‘கோ வசனத்தோ²’’தி புச்சா² ஸம்ப⁴வதீதி.

இதா³னி யதா²புச்சி²தமத்த²ம் விஸ்ஸஜ்ஜேதும் ‘‘வுச்சதே’’தி தாவ படிஞ்ஞம் கத்வா ‘‘ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹகவஸேனா’’திஆதி³னா விஸ்ஸஜ்ஜனமாரத்³த⁴ம். தத்த² ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹகவஸேனாதி ஹேட்டி²மந்ததோ சக்கு²விஞ்ஞாணாத³யோ உபாதா³ய ஸப்³பே³ஸம் ஆரம்மணவிஜானனஸபா⁴வத்தா தேஸம் ஸப்³பே³ஸமேவ ஸங்கா³ஹகவஸேன, ந பன வக்க²மானனிப்³ப³சனேஸு விய யதா²லாப⁴வஸேனாதி அத்தோ². சிந்தேதீதி விஜானாதி. சிந்தேந்தி தேன கோ³சரந்தி வா சித்தம். ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் கத்துதாஸமாரோபனேன ஹிஸ்ஸ கரணபா⁴வோ லப்³ப⁴தி. ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹகவஸேன தாவ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி யதா²லாப⁴வஸேனபி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத்தஸந்தானம் வா சினோதீதிபீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஸப்³ப³சித்தஸாதா⁴ரணத்தா ஹி சித்த-ஸத்³த³ஸ்ஸ யத்த² யத்த² யதா² யதா² அத்தோ² லப்³ப⁴தி, தத்த² தத்த² ததா² ததா² க³ஹேதப்³போ³. யஸ்ஸ பன சித்தஸ்ஸ யதா²வுத்தஅத்த²விஸேஸோ ந லப்³ப⁴தி, தம் ருள்ஹீவஸேன சித்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். யதா² கிலஞ்ஜாதீ³ஹி கதம்பி தாலபண்ணேஹி கதஸரிக்க²கதாய ருள்ஹீஸத்³தே³ன ‘‘தாலவண்ட’’ந்த்வேவ வுச்சதீதி. அத்தஸந்தானந்தி ஸகஸந்தானம், ஜவனஸந்தானந்தி அத்தோ². அத்த-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஹி பரபச்சனீகவசனத்தா அத்தனோ ஸந்தானோதி ஸதி³ஸவஸேன உப்பஜ்ஜமானோ ஜவனஸந்தானோ வுச்சதி. தம் சினோதி ராஸிம் கரோதீதி அயமத்தோ² ஸாஸேவனகானம் ஜவனசித்தானம் வஸேன த³ட்ட²ப்³போ³. தானி ஹி புரேஜாதானி பச்சா²ஜாதானம் ஆஸேவனபச்சயா ஹுத்வா அத்தனோ ஜவனஸந்தானஸ்ஸ பகு³ணப³லவபா⁴வகரணேன தம் சினந்தி நாம. வா-ஸத்³தோ³ அஸப்³ப³ஸங்கா³ஹகத்த²விகப்பனே. பி-ஸத்³தோ³ கிரியாஸம்பிண்ட³னத்தே². அத² வா ‘‘ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹகவஸேனா’’தி இமஸ்ஸ இதா⁴பி ஸம்ப³ந்தோ⁴ ஹோதீதி இத³ம்பி ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹகவஸேன வுத்தந்தி க³ய்ஹமானே அத்தஸந்தானந்தி விஞ்ஞாணவசனஸ்ஸ அத்த-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஸகத்த²வுத்தித்தாயேவ தம்வஸேன சித்தஸந்தானந்தி அத்தோ². அனந்தராதி³பச்சயவஸேன ஹி சித்தஸந்தானஸ்ஸ அப்³போ³ச்சி²ன்னப்பவத்திகரணதோ ஸப்³ப³மேவ சித்தஜாதம் சித்தஸந்தானம் சினோதி நாம. இமஸ்மிம் பனத்தே² வா-ஸத்³தோ³ கிரியாவிகப்பனத்தோ². பி-ஸத்³தோ³ ‘‘சித்த’’ந்தி இமஸ்ஸ ஆகட்³ட⁴னத்தோ²தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். புரிமபக்கே² பன சித்தந்தி அதி⁴காரதோவ க³ஹேதப்³ப³ம்.

9. விசித்தம் கரோதி, விசித்தஸ்ஸ வா கரணந்தி விசித்தகரணம், ததோ விசித்தகரணா, விசித்தசித்தகம்மாதீ³னம் கரணதோதி அத்தோ². லோகஸ்மிஞ்ஹி யம் கிஞ்சி சித்தகம்மாதி³பே⁴த³ம் விசித்தம் ஸிப்பஜாதம், ஸப்³ப³ம் தம் சித்தேனேவ சிந்தேத்வா கரீயதீதி. தேனாஹ ப⁴க³வா – ‘‘தி³ட்ட²ம் வோ, பி⁴க்க²வே, சரணம் நாம சித்தந்தி? ஏவம், ப⁴ந்தே. தம்பி கோ², பி⁴க்க²வே, சரணம் நாம சித்தம் சித்தேனேவ சிந்தித’’ந்தி (ஸம். நி. 3.100). ஸ்வாயமத்தோ² ஸவிஞ்ஞத்திகானம் பா³த்திம்ஸசித்தானமுபலப்³ப⁴தி. ஸாஸவகுஸலாகுஸலம் வா விசித்தக³திஆதி³கரணதோ வா விசித்தகரணட்டே²ன சித்தம். நனு ச விசித்தக³திஆத³யோ கம்மவஸேன நிப்ப²ஜ்ஜந்தி. யதா²ஹ –

‘‘கம்மனானாகரணம் படிச்ச ஸத்தானம் க³தியா நானாகரணம் பஞ்ஞாயதி அபதா³ த்³விபதா³ சதுப்பதா³ ப³ஹுப்பதா³ ரூபினோ அரூபினோ ஸஞ்ஞினோ அஸஞ்ஞினோ நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞினோ, கம்மனானாகரணம் படிச்ச ஸத்தானம் உபபத்தியா நானாகரணம் பஞ்ஞாயதி உச்சனீசதா ஹீனபணீததா ஸுக³தது³க்³க³ததா, கம்மனானாகரணம் படிச்ச ஸத்தானம் அத்தபா⁴வே நானாகரணம் பஞ்ஞாயதி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணதா ஸுஜாதது³ஜ்ஜாததா ஸுஸண்டி²தது³ஸ்ஸண்டி²ததா, கம்மனானாகரணம் படிச்ச ஸத்தானம் லோகத⁴ம்மே நானாகரணம் பஞ்ஞாயதி லாபா⁴லாபே⁴ யஸாயஸே நிந்தா³பஸம்ஸாயம் ஸுக²து³க்கே²’’தி (த⁴. ஸ. அட்ட². 1).

தஸ்மா கம்மபே⁴த³னிப்³ப³த்தத்தா க³திஆதீ³னம் சித்ததா. கம்மந்தி ச சேதஸிகத⁴ம்மபூ⁴தா சேதனா, அபி⁴ஜ்ஜா²த³யோ ச வுச்சந்தி, ந சித்தந்தி. கத²ம் சித்தஸ்ஸ விசித்தக³திஆதி³கரணந்தி? வுச்சதே – கம்மஸ்ஸ சித்தஸன்னிஸ்ஸிதத்தா தன்னிப்பா²தி³தம்பி சித்தேனேவ கதம் ஹோதி, யதா² ராஜயோதே⁴ன பராஜிதோ ஸத்துரஞ்ஞா ஜிதோதி வுச்சதி. விசித்தம் கரணமஸ்ஸாதி வா விசித்தகரணம். ததோ ஏகட்டா²னிகவஜ்ஜிதஞ்ஹி சித்தம் பச்சேகம் படிஸந்தா⁴தி³விசித்தகிரியவந்ததாய, ஸப்³ப³மேவ வா சித்தம் ஆவஜ்ஜனாதி³அஞ்ஞமஞ்ஞவிஸதி³ஸகிரியவந்ததாய விசித்தகரணம் யுத்தந்தி. ஸப்³ப³விகப்பேஸுபி ‘‘ரூபப⁴வோ ரூப’’ந்திஆதீ³ஸு விய உத்தரபத³லோபோ சித்தபரியாயேன ச விசித்த-ஸத்³தே³ன வா விக்³க³ஹோ வி-ஸத்³த³லோபோ வா த³ட்ட²ப்³போ³. அத² வா ‘‘விசித்தகரணா’’தி இத³ம் சித்தவிசித்தபா⁴வஸ்ஸ ஞாபகஹேதுனித³ஸ்ஸனம். தேன யஸ்மா இத³ம் விசித்தகரணம், தஸ்மா தஸ்ஸ விசித்தஸ்ஸ நிப்பா²த³கம் ஸயம்பி ததே²வ விசித்தந்தி விஞ்ஞாதப்³ப³ந்தி ஏவம் கரணவிசித்ததாய விசித்தத்தா சித்தந்தி அத்தோ². ட²பேத்வா தம் கரணவிசித்ததாய விசித்தபா⁴வம் அத்தனோ ஏவ ஜாதிபூ⁴மிஸம்பயோகா³தி³வஸேன விசித்ததாய சித்தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அத்தனோ சித்ததாய வா’’தி. தத்த² யஸ்மா அஞ்ஞதே³வ குஸலம், அஞ்ஞம் அகுஸலம், அஞ்ஞம் அப்³யாகதம், அஞ்ஞம் காமாவசரம், அஞ்ஞம் ரூபாவசராதி³பே⁴த³ம், அஞ்ஞம் ஸராக³ம், அஞ்ஞம் வீதராக³ம், அஞ்ஞம் ஸதோ³ஸம், அஞ்ஞம் வீததோ³ஸம், அஞ்ஞம் ஸமோஹம், அஞ்ஞம் வீதமோஹம், அஞ்ஞம் ரூபாரம்மணம், அஞ்ஞம் ஸத்³தா³தி³ஆரம்மணம், ரூபாரம்மணேஸு ச அஞ்ஞம் நீலாரம்மணம், அஞ்ஞம் பீதாதி³ஆரம்மணம். ஏவம் ஸத்³தா³ரம்மணாதீ³ஸுபி யதா²ஸம்ப⁴வம். ஸப்³பே³ஸு சேவ தேஸு அஞ்ஞம் ஹீனம், அஞ்ஞம் மஜ்ஜி²மம், அஞ்ஞம் பணீதம், ஹீனாதீ³ஸு ச அஞ்ஞம் ச²ந்தா³தி⁴பதேய்யம், அஞ்ஞம் சித்தாதி⁴பதேய்யம், அஞ்ஞம் வீரியாதி⁴பதேய்யம், அஞ்ஞம் வீமம்ஸாதி⁴பதேய்யந்தி ஏவமாதி³னா ஜாதிபூ⁴மிஸம்பயுத்தஆரம்மணஹீனமஜ்ஜி²மபணீதஅதி⁴பதிஆதீ³னம் வஸேன விசித்தமனேகப்பகாரம், தஸ்மா இமாய அத்தவிசித்ததாய வா சித்தந்தி வுச்சதீதி.

காமஞ்சேத்த² ஏகமேவ சித்தம் ஏவம் விசித்தம் நாம ந ஹோதி, விசித்தானம் பன அந்தோக³த⁴த்தா ஏதேஸு யம் கிஞ்சி ஏகம்பி விசித்ததாய சித்தந்தி வத்தும் வட்டதி ஸமுதா³யவோஹாரேன அவயவஸ்ஸாபி வோஹரியமானத்தா யதா² பப்³ப³தனதீ³ஸமுத்³தா³தீ³னமேகதே³ஸா தி³ட்டா² பப்³ப³தாத³யோ தி³ட்டா²தி, யதா² ச ஏகேகசித்தஸம்பயுத்தாபி வேத³னாத³யோ ராஸட்டே²ன க²ந்த⁴வோஹாரேன ‘‘வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴’’திஆதி³னா வுச்சந்தி. அபிசேத்த² விபாகவிஞ்ஞாணம் கம்மகிலேஸேஹி சிதந்தி சித்தம், தம் கிலேஸஸஹாயேன கம்முனா ப²லபா⁴வேன நிப்³ப³த்திதம் தேஹி சிதம் நாம ஹோதி. ஹோது தாவித³ம் லோகியவிபாகம் ஸந்தா⁴ய, லோகுத்தரம் பன பத்வா கத²ந்தி? வுச்சதே – ‘‘கதமே த⁴ம்மா குஸலா, யஸ்மிம் ஸமயே லோகுத்தரம் குஸலம் சித்தம் உப்பன்னம் ஹோதி…பே… தஸ்மிம் ஸமயே அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ரா’’திஆதி³னா அரியமக்³க³சேதனாயபி அவிஜ்ஜூபனிஸ்ஸயபா⁴வஸ்ஸ பகாஸிதத்தா லோகுத்தரகுஸலஸ்ஸாபி அனுஸயா உபனிஸ்ஸயா ஹோந்தீதி தன்னிப்³ப³த்திதஸ்ஸ விபாகஸ்ஸ கம்மகிலேஸஸஞ்சிததாபரியாயோ லப்³ப⁴தீதி. சிதம் தாயதீதி வா சித்தம். கம்மாதி³ஸஞ்சிதோபி ஹி அத்தபா⁴வோ விஞ்ஞாணூபரமே மதோதி வுச்சதி. யதா²ஹ –

‘‘ஆயு உஸ்மா ச விஞ்ஞாணம், யதா³ காயம் ஜஹந்திமம்;

அப்பவித்³தோ⁴ ததா³ ஸேதி, நிரத்த²ம்வ கலிங்க³ர’’ந்தி. (ஸம். நி. 3.95);

ஸோ பனாயம் சித்த-ஸத்³தோ³ கிஞ்சாபி அனேகத்தே²ஸு தி³ஸ்ஸதி. ததா² ஹேஸ ‘‘சித்தோ ச க³ஹபதீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 2.133; 4.176) பஞ்ஞத்தியம் ஆக³தோ. ‘‘ஸப்³போ³ லோகோ பரசித்தேன அசித்தோ’’திஆதீ³ஸு விஞ்ஞாணே. ‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞம் ஏகனிகாயம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி, ஏவம் சித்த’’ந்திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 3.100) விசித்தே, நானப்பகாரேதி அத்தோ². ‘‘சரணம் நாம சித்த’’ந்திஆதீ³ஸு சித்தகம்மகே. இத⁴ பன சதுப்³பி³த⁴த⁴ம்மே நித்³தே³ஸதோ பகரணவஸேன யதா²வுத்தவசனத்த²யுத்தோ விஞ்ஞாணவசனோவ த³ட்ட²ப்³போ³தி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘பஞ்ஞத்தியம்பீ’’திஆதி³. பஞ்ஞாபீயதி ஏதாயாதி பஞ்ஞத்தி, தஸ்ஸம் நாமபஞ்ஞத்தியந்தி அத்தோ². சித்தோதி ஹி ஏகஸ்ஸ க³ஹபதினோ நாமம். பி-ஸத்³தோ³ வக்க²மானஸம்பிண்ட³னத்தோ². விஞ்ஞாணேதி ஸவிபாகாவிபாகபே⁴தே³ சித்தே. தஞ்ஹி விஜானனட்டே²ன ‘‘விஞ்ஞாண’’ந்தி வுச்சதி. யதா²ஹ – ‘‘விஜானாதீதி கோ², பி⁴க்க²வே, விஞ்ஞாணம், தஸ்மா விஞ்ஞாணந்தி வுச்சதீ’’தி. சித்தஸம்முதீதி சித்தவோஹாரோ. த³ட்ட²ப்³பா³தி விஞ்ஞாதப்³பா³. இதா⁴தி இமஸ்மிம் சதுப்³பி³த⁴த⁴ம்மனித்³தே³ஸட்டா²னே. விஞ்ஞுனாதி விஜானதா, ஆபி⁴த⁴ம்மிகேனாதி அத்தோ².

விபா⁴க³வந்தானம் த⁴ம்மானம் ஸபா⁴வவிபா⁴வனம் விபா⁴கே³ன வினா ந ஹோதீதி சித்தஸ்ஸ விபா⁴க³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸாரம்மணதோ’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² ஆலம்ப³ந்தி தம் நிஸ்ஸாய பவத்தந்தீதி ஆரம்மணம், பச்சயோ, கோ³சரோ ச. ததா² ஹி ‘‘லப⁴தி மாரோ ஆரம்மணம், லப⁴தி மாரோ ஓதார’’ந்திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 3.80) பச்சயோ ‘‘ஆரம்மண’’ந்தி வுச்சதி. ‘‘நிமித்தம் அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸா, அனாரம்மணமேகசித்தஸ்ஸா’’திஆதீ³ஸு (படி. ம. 1.159) கோ³சரோ. இத⁴ பன உப⁴யம்பி வட்டதி ஸப்³ப³ஸ்ஸேவ சித்தஸ்ஸ ஸப்பச்சயஸகோ³சரத்தா. ஸஹ ஆரம்மணேன வத்ததி தத³வினாபா⁴வதோதி ஸாரம்மணம். பா⁴வப்பதா⁴னனித்³தே³ஸவஸேன சேத்த² ஸாரம்மணபா⁴வோ ஸாரம்மண-ஸத்³தே³ன வுத்தோ யதா² ‘‘இத³ம்பி பு³த்³தே⁴ ரதனம் பணீதம் (கு². பா. 6.3). சக்கு² ஸுஞ்ஞம் அத்தேன வா அத்தனியேன வா’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 4.85) ரதனஅத்தத்தனியாதி³பா⁴வோ ரதனாதீ³ஹி ஸத்³தே³ஹீதி, ததோ ஸாரம்மணபா⁴வதோதி அத்தோ². ஏவமஞ்ஞத்தா²பி யதா²னுரூபம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏகவித⁴ந்தி ஏகப்பகாரம், ஏககோட்டா²ஸந்தி அத்தோ².

ஸவிபாகாவிபாகதோதி விபாகுப்பாத³னஸபா⁴வஸ்ஸ விஜ்ஜமானாவிஜ்ஜமானபா⁴வதோ. விபாக-ஸத்³தோ³ ஹி த்³வீஸு அத்தே²ஸு பவத்ததி. கத்த²சி விபக்கபா⁴வமாபன்னேஸு அரூபத⁴ம்மேஸு, கத்த²சி விபாகுப்பாத³னஸபா⁴வே. ததா² ஹேஸ ‘‘விபாகா த⁴ம்மா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. திகமாதிகா 3) விபக்கபா⁴வமாபன்னேஸு அரூபத⁴ம்மேஸு பவத்ததி. ‘‘விபாகத⁴ம்மத⁴ம்மா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. திகமாதிகா 3) விபாகுப்பாத³னஸபா⁴வே. இத⁴ பன விபாகுப்பாத³னஸபா⁴வோ த³ட்ட²ப்³போ³. இதரதா² ஹி அபி⁴ஞ்ஞாகுஸலாதீ³னம் ஸவிபாக-பதே³ அஸங்க³ஹிதபா⁴வாபத்தி ஸியா. ததா² ஹி யதி³ விபக்கபா⁴வமாபன்னா ஏவ த⁴ம்மா இத⁴ க³ஹிதா ஸியும், தே யஸ்ஸ ஸந்தி, தம் ஸவிபாகமிதரமவிபாகந்தி அபி⁴ஞ்ஞாகுஸலஸ்ஸ சேவ கதா³சி அவிபாகஸ்ஸ தி³ட்ட²த⁴ம்மவேத³னீயாதி³கம்மஸ்ஸ பா⁴வனாயபஹாதப்³பா³குஸலஸ்ஸ ச விபாகுப்பத்தியா அபா⁴வதோ அவிபாக-பத³ஸங்க³ஹோ ஸியா, ஏவஞ்ச ஸதி ‘‘அவிபாகம் அப்³யாகத’’ந்தி வக்க²மானத்தா நேஸம் அப்³யாகதபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதி, ந சேதமிட்ட²ம் குஸலாகுஸலனித்³தே³ஸேயேவ தேஸம் நித்³தே³ஸதோ. விபாகுப்பாத³னஸபா⁴வே பன க³ஹிதே தம்ஸபா⁴வோ நாம அனுபச்சி²ன்னாவிஜ்ஜமானதண்ஹானுஸயஸ்மிம் ஸந்தானே ஸப்³யாபாரப்பவத்தி ஏவாதி தஸ்ஸா தேஸுபி அத்தி²தாய அஸதிபி விபாகுப்பாத³னே ஸவிபாக-பத³ஸங்க³ஹோ ஸித்³தோ⁴தி ந கோசி இட்ட²விகா⁴தோ ஆபஜ்ஜதி. யேன பன காரணேன அபி⁴ஞ்ஞாகுஸலாதி³கமவிபாகம், யோ சேத்த² வத்தப்³போ³ வினிச்ச²யோ, தம் ஸப்³ப³ம் தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஆக³தட்டா²னேயேவ த³ஸ்ஸயிஸ்ஸாம.

கதமம் பனேத்த² ஸவிபாகம், கதமமவிபாகந்தி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘தத்த² ஸவிபாக’’ந்திஆதி³. அப்³யாகதந்தி விபாககிரியாவஸேன து³வித⁴மப்³யாகதம். தேஸு விபாகசித்தம் தாவ ஆதா³ஸதலே முக²னிமித்தம் விய நிருஸ்ஸாஹத்தா விபாகுப்பாத³னே அஸமத்த²ம். கிரியசித்தேஸு ச யதே³தம் கீ²ணாஸவஸந்தானேயேவ நியதமட்டா²ரஸவித⁴ம் விஞ்ஞாணம், தம் உபச்சி²ன்னப⁴வமூலாய ஸந்ததியம் பவத்ததீதி ஸமுச்சி²ன்னமூலாய லதாய புப்ப²ம் விய ப²லதா³யீ ந ஹோதி. ஆவஜ்ஜனத்³வயம் பன அனுபச்சி²ன்னப⁴வமூலேபி ஸந்தானே பவத்தமானம் அனாஸேவனபா⁴வேன து³ப்³ப³லத்தா மோக⁴புப்ப²மிவ பீ³ஜபா⁴வே அஸமத்த²ம் அப²லமேவ. இதி ஸப்³ப³மேதம் அப்³யாகதம் விபாகாரஹதாபா⁴வதோ அவிபாகந்தி வுத்தம் ‘‘அவிபாகம் அப்³யாகத’’ந்தி. ஜாயந்தி ஏத்த² அஸதி³ஸாபி ஸதி³ஸாகாராதி ஜாதி, ஸமானாகாரோ, குஸலாகுஸலாப்³யாகதானம் ஜாதி குஸலாகுஸலாப்³யாகதஜாதி, தஸ்ஸா பே⁴த³தோ திவித⁴ம் குஸலம் அகுஸலம் அப்³யாகதந்தி. வசனத்த²புச்சா²ய பயோஜனம் வுத்தமேவ.

10. ‘‘குச்சி²தான’’ந்திஆதி³ விஸ்ஸஜ்ஜனம். தத்த² குச்சி²தானந்தி நிந்தி³தானம், அஸுசி விய நாக³ரிகேஹி விஞ்ஞூஹி க³ரஹிதப்³பா³னம் பாபத⁴ம்மானந்தி அத்தோ². ஸலனதோதி ஹிம்ஸனதோ, அபனயனதோ வா. குஸலஞ்ஹி யதா²னுரூபம் தத³ங்கா³தி³வஸேன அகுஸலத⁴ம்மே பஜஹந்தம் தே ஹிம்ஸதி, அபனயதீதி வா வுச்சதி. அத² வா ஸலனதோ ஸம்வரணதோ, பித³ஹனதோதி அத்தோ². குஸலத⁴ம்மவஸேன ஹி அகுஸலப்பவத்தினிவாரணேன, அப்பவத்தித⁴ம்மதாபாத³னேன ச மனச்ச²ட்டே²ஸு த்³வாரேஸு அப்பவத்தியா ஸம்வுதா பிஹிதா ஹோந்தி. குஸானந்தி ராகா³தி³அஸுசிஸம்பயோகே³ன நானாவித⁴து³க்க²ஹேதுதாய ச குச்சி²தேனாகாரேன அப்பஹீனபா⁴வேன ஸந்தானே ஸயந்தி பவத்தந்தீதி குஸா, பாபத⁴ம்மா. அத² வா குச்சி²தானம் பாணாதிபாதாதீ³னம் ஸாவஜ்ஜத⁴ம்மானம் ஸானதோ நிஸானதோ தேஜனதோ குஸா, தோ³ஸலோபா⁴த³யோ. தோ³ஸாதீ³னஞ்ஹி வஸேன சேதனாய திக்க²பா⁴வப்பத்தியா பாணாதிபாதாதீ³னம் மஹாஸாவஜ்ஜதாதி. தேஸம் லவனேன சி²ந்த³னேன யதா²னுரூபம் பஜஹனேனாதி அத்தோ². குஸேனாதி குச்சி²தானம் ஸானதோ தனுகரணதோ, ஓஸானகரணதோ வா ‘‘குஸா’’தி லத்³த⁴னாமேன ஞாணேன. லாதப்³ப³த்தாதி ஆதா³தப்³ப³த்தா, ஸஹஜாதஉபனிஸ்ஸயபா⁴வேன ஸந்தானே பவத்தேதப்³ப³த்தா. ஞாணஞ்ஹி திஹேதுககுஸலம் ஸஹஜாதபா⁴வேன சேவ உபனிஸ்ஸயபா⁴வேன ச, து³ஹேதுககுஸலம் உபனிஸ்ஸயபா⁴வேனேவ ஸந்தானே பவத்தேதி. ஏவஞ்ச கத்வா கோஸல்லஸம்பூ⁴தட்டோ² குஸலட்டோ²தி ஸப்³ப³குஸலானம் ஸாதா⁴ரணவஸேன அத்தோ² வுச்சதி. அத² வா குஸேனாதி ஜாதிஸத்³த³தாய ஏகவசனனித்³தே³ஸோ, குஸேஹீதி பன அத்தோ². புஞ்ஞகிரியாவஸேன ஹி பவத்தானி ஸத்³தா⁴தீ³னி இந்த்³ரியானி யதா²வுத்தனயேன ‘‘குஸானீ’’தி வுச்சந்தி, தேஹி லாதப்³ப³த்தா வுத்தனயேன பவத்தேதப்³ப³த்தா. அபிசேத்த² –

‘‘குஸோ விய லுனாதீதி, குஸா விய லுனாதி வா;

குஸலம் கும் ஸலேதீதி, லுனாதி குஸமிச்சபீ’’தி.

தத்த² யதா² குஸோ க³ஹிதோ உப⁴யபா⁴க³க³தம் ஹத்த²பதே³ஸம் லுனாதி, ஏவமித³ம்பி உப்பன்னானுப்பன்னவஸேன உப⁴யபா⁴க³க³தம் கிலேஸபக்க²ம் லுனாதி சி²ந்த³தி, ஸேய்யதா²பி – ‘‘அனுப்பன்னானம் பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் அனுப்பாதா³ய ச²ந்த³ம் ஜனேதி, வாயமதி, உப்பன்னானம்…பே… பஹானாயா’’தி ஆக³தம் ஸம்மப்பதா⁴னம். தஸ்மா குஸோ விய லுனாதீதி குஸலம். குஸா விய லுனாதீதி ஏத்த² ‘‘கு’’இதி பூ⁴மி வுச்சதி, த⁴ம்மானம் அதி⁴ட்டா²னபா⁴வேன தம்ஸதி³ஸதாய இத⁴ ரூபாரூபக்க²ந்தோ⁴ வுத்தோ. அத்தனோ நிஸ்ஸயபூ⁴தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஏதரஹி, ஆயதிஞ்ச அனுத³ஹனதோ வினாஸனதோ கும் ஸாயந்தீதி குஸா, ராகா³த³யோ, தே விய அத்தனோ நிஸ்ஸயம் லுனாதி சி²ந்த³தீதி குஸலம். பயோக³ஸம்பாதி³தா ஹி குஸலத⁴ம்மா அச்சந்தமேவ ரூபாரூபத⁴ம்மே அப்பவத்திகரணேன ஸமுச்சி²ந்த³ந்தி அனுபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னதா⁴துபாபனதோதி. வுத்தனயேன பன ‘‘கு’’ந்தி லத்³த⁴னாமஸ்ஸ ரூபாரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸலனதோ அபனயனதோ கும் ஸலேதீதி குஸலம். குஸம் லுனாதீதி பன குச்சி²தா ஏத்த² ஸயந்தீதி குஸோ, காயோ, தம் லுனாதி யதா²வுத்தவஸேனேவாதி குஸலம்.

11. இதா³னி குஸல-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்து²த்³தா⁴ரத³ஸ்ஸனத்த²மாஹ ‘‘சே²கே குஸல-ஸத்³தோ³ய’’ந்திஆதி³. தத்த² ‘‘குஸலோ த்வம் ரத²ஸ்ஸ அங்க³பச்சங்கா³னம் (ம. நி. 2.87), குஸலானச்சகீ³தஸ்ஸ, ஸிக்கி²தா சாதுரித்தி²யோ’’திஆதீ³ஸு (ஜா. 2.22.94) சே²கே தி³ட்டோ², சே²கபரியாயோ பவீணத்தோ²தி அத்தோ². ‘‘கச்சி நு போ⁴தோ குஸலம், கச்சி போ⁴தோ அனாமய’’ந்திஆதீ³ஸு (ஜா. 1.15.146; 2.20.129) ஆரோக்³யே. ‘‘கதமோ பன, ப⁴ந்தே, காயஸமாசாரோ குஸலோ? யோ கோ², மஹாராஜ, காயஸமாசாரோ அனவஜ்ஜோ’’தி (ம. நி. 2.361) ச ‘‘அபரம் பன, ப⁴ந்தே, ஏததா³னுத்தரியம், யதா² ப⁴க³வா த⁴ம்மம் தே³ஸேதி குஸலேஸு த⁴ம்மேஸூ’’தி (தீ³. நி. 3.145) ச ஏவமாதீ³ஸு அனவஜ்ஜே. ‘‘குஸலானம் த⁴ம்மானம் ஸமாதா³னஹேது ஏவமித³ம் புஞ்ஞம் வட்³ட⁴தி (தீ³. நி. 3.80), குஸலஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதத்தா உபசிதத்தா’’தி (த⁴. ஸ. 431) ச ஆதீ³ஸு இட்ட²விபாகே. அனவஜ்ஜாதி³கேதி அனவஜ்ஜஇட்ட²விபாகே, ‘‘அனவஜ்ஜாதி³கே’’தி ச அத்தனா வக்க²மானலக்க²ணஸ்ஸ அனுரூபத்தா வுத்தம், ந பன ஆரோக்³யத்த²ஸ்ஸ அஸம்ப⁴வதோ. கிலேஸரோக³ஸ்ஸ ஹி அபா⁴வதோ குஸலம் ஆரோக்³யம் ஹோதி.

வஜ்ஜா ராகா³த³யோ, தே யஸ்ஸ ந ஸந்தி, தம் அனவஜ்ஜம், இட்டோ² விபாகோ சதுக்க²ந்த⁴ஸங்கா²தோ யஸ்ஸ, தம் இட்ட²விபாகம், இட்ட²விபாகதா சஸ்ஸ தம்ஸபா⁴வவந்ததாய த³ட்ட²ப்³பா³, ந தஸ்ஸ அவஸ்ஸம் இட்ட²விபாகஸம்ப⁴வதோயேவ, லக்கீ²யதி அனேனாதி லக்க²ணம், அனவஜ்ஜஞ்ச தம் இட்ட²விபாகஞ்சாதி அனவஜ்ஜஇட்ட²விபாகம். தம் லக்க²ணமஸ்ஸாதி அனவஜ்ஜஇட்ட²விபாகலக்க²ணம்.

நனு ச குஸலமேவ அனவஜ்ஜஇட்ட²விபாகம், வுத்தனியாமேன பன அனவஜ்ஜஇட்ட²விபாகதோ அஞ்ஞம் குஸலம் ஸியா. ந ஹி ஸயமேவ அத்தனோ லக்க²ணந்தி ஸக்கா வத்துந்தி? நாயம் தோ³ஸோ பரிஞ்ஞாதாபரிஞ்ஞாதவசனத்த²பா⁴வபே⁴தே³ ஏகஸ்ஸாபி லக்கி²தப்³ப³லக்க²ணபா⁴வபரிகப்பனதோ. ‘‘அனவஜ்ஜஇட்ட²விபாக’’ந்தி ஹி பரிஞ்ஞாதவசனத்த²ம். ‘‘குஸல’’ந்தி அபரிஞ்ஞாதவசனத்த²ம். ஏவஞ்ச யேன ஸபா⁴வேன பரிஞ்ஞாதவசனத்த²ஸ்ஸ ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தோ² ஹோதி, யேன ச அபரிஞ்ஞாதவசனத்த²ஸ்ஸ, தேஸம் பரிஞ்ஞாதாபரிஞ்ஞாதவசனத்த²ஸபா⁴வானம் பே⁴தே³ன தம்ஸமங்கி³ஸ்ஸ குஸலஸ்ஸ ஏகஸ்ஸாபி பே⁴தோ³ பரிகப்பீயதி யதா² ‘‘புரே ப⁴வம் படு ஆஸி, படுதரோ ஏதரஹீ’’தி கு³ணபே⁴தே³ன, வத்து²பே⁴தே³ன ச பரிகப்பீயதி, தஸ்மா பரிஞ்ஞாதவசனத்த²பா⁴வேன லக்க²ணம், அபரிஞ்ஞாதவசனத்த²பா⁴வேன லக்கி²தப்³ப³ந்தி ஏவம் பரிகப்பிதபே⁴தே³ பரிக்³க³ய்ஹமானே ந கோசி தோ³ஸோ ஆபஜ்ஜதி.

அத² வா லக்கீ²யதீதி லக்க²ணம், அனவஜ்ஜஇட்ட²விபாகஞ்ச தம் லக்க²ணஞ்சாதி அனவஜ்ஜஇட்ட²விபாகலக்க²ணம், யம் அனவஜ்ஜஇட்ட²விபாகம் ஹுத்வா லக்கீ²யதி, தம் குஸலந்தி அத்தோ². அத² வா அனவஜ்ஜ-ஸத்³தே³ன அனவஜ்ஜபா⁴வோ வுத்தோ, இட்ட²விபாகஸத்³தே³ன இட்ட²விபாகபா⁴வோ, தஸ்மா அனவஜ்ஜோ ச இட்ட²விபாகோ ச அனவஜ்ஜஇட்ட²விபாகம், தம் லக்க²ணமேதஸ்ஸாதி கரணத்தே², கம்மத்தே² வா லக்க²ண-ஸத்³தே³ன அனவஜ்ஜஇட்ட²விபாகலக்க²ணந்தி அனவஜ்ஜஇட்ட²விபாகஸபா⁴வவந்தம், அனவஜ்ஜஇட்ட²விபாகபா⁴வேன லக்கி²தப்³ப³ம் வாதி அத்தோ². கிம் பனேத்த² காரணம் பத³த்³வயபரிக்³க³ஹேன, நனு ஏகேனேவ பதே³ன அதி⁴ப்பேதத்த²ஸித்³தி⁴ ஸியா. கிஞ்சாபி ஹி ‘‘அனவஜ்ஜலக்க²ண’’ந்தி வுத்தே ‘‘அபரம் பன, ப⁴ந்தே, ஏததா³னுத்தரியம், யதா² ப⁴க³வா த⁴ம்மம் தே³ஸேதி குஸலேஸு த⁴ம்மேஸூ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 3.145) விய வஜ்ஜரஹிதத்தா அப்³யாகதஸ்ஸாபி பஸங்கோ³ ஸியாதி இட்ட²விபாக-பத³ம் வத்தப்³ப³மேவ, ‘‘இட்ட²விபாகலக்க²ண’’ந்தி பன வுத்தே இதரம் ந வத்தப்³ப³ம் அப்³யாகதஸ்ஸ விபாகாரஹபா⁴வேன இட்ட²விபாகதாபஸங்க³பா⁴வதோ? ஸச்சமேதம், அனவஜ்ஜ-பதே³ன குஸலஸ்ஸ பவத்திஸுக²தம், இட்ட²விபாக-பதே³ன ச விபாகஸுக²தம் த³ஸ்ஸேதும் பத³த்³வயம் வுத்தம். அனவஜ்ஜபத³ஞ்ஹி அத்தனோ பவத்திஸபா⁴வவஸேன லக்க²ணவசனம், இதரம் காலந்தரே விபாகுப்பாத³னஸமத்த²தாவஸேனாதி. அத² வா குஸலஸ்ஸ அத்த²விஸுத்³தி⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் புரிமபத³ம் வுத்தம், பரிஸுத்³த⁴விபாகதம் த³ஸ்ஸேதும் பச்சி²மம். புரிமம் வா குஸலஸ்ஸ அகுஸலஸபா⁴வதோ நிவத்தனம், பச்சி²மம் அப்³யாகதஸபா⁴வதோதி அலமதிபபஞ்சேன. ஏத்த² ச ‘‘அனவஜ்ஜ…பே… லக்க²ண’’ந்தி வசனேன குஸலஸ்ஸ ஸாமஞ்ஞலக்க²ணம் வுத்தம் அனவஜ்ஜஇட்ட²விபாகஸபா⁴வஸ்ஸ குஸலஜாதியா ஸாதா⁴ரணத்தா. அகுஸலாதீ³னமஸாதா⁴ரணபா⁴வேன ஸபா⁴வலக்க²ணம் வாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

அகுஸலவித்³த⁴ம்ஸனரஸந்தி யதா²னுரூபம் அகுஸலப்பஜஹனகிச்சம். குஸலஞ்ஹி பரித்தமஹக்³க³தலோகுத்தரபே⁴த³பி⁴ன்னம் யதா²க்கமம் தத³ங்க³விக்க²ம்ப⁴னஸமுச்சே²த³ப்பஹானவஸேன அகுஸலபக்க²ம் பஜஹதி. அத² தத³ங்கா³தி³ப்பஹானானம் கிம் நானாகரணந்தி? வுச்சதே – தா³னாதி³புஞ்ஞகிரியவத்து²க³தேன தேன தேன குஸலங்கே³ன தஸ்ஸ தஸ்ஸ மச்சே²ராதி³அகுஸலங்க³ஸ்ஸ பஹானம் தத³ங்க³ப்பஹானம், தம் தீ³பாலோகேன அந்த⁴காரவித்³த⁴ம்ஸனம் விய த³ட்ட²ப்³ப³ம், காமாவசரகுஸலானம் பரித்தானுபா⁴வதாய தேஹி அத்தனோ டி²திக்க²ணே வித்³த⁴ம்ஸிதானமகுஸலானம் தத³பக³மே ஸதி புன ஆக³மேன வோத்த²ரணதோ. தேஸம் தேஸம் நீவரணத⁴ம்மானம் விக்க²ம்ப⁴னஸங்கா²தம் பவத்தினிவாரணவஸேன பஹானம் விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம், தம் க⁴டப்பஹாரேன ஜலதலே ஸேவாலவியூஹனம் விய த³ட்ட²ப்³ப³ம். யதா² ஹி ப³லவதா க⁴டப்பஹாரேன தூ³ரீகதம் ஸேவாலம் தஸ்மிம் அபனீதேபி தம்பஹாரவேகே³ன ஸஹஸா ந ஓத்த²ரதி, ஏவமேவ உபசாரப்பனாபே⁴தே³ன ஜா²னேன விக்க²ம்பி⁴தா காமச்ச²ந்தா³த³யோ தத³ப்பவத்திகாலேபி தஸ்ஸ ப³லேன ஸஹஸா ந ஓத்த²ரந்தீதி. அனுப்பத்தித⁴ம்மதாபாத³னஸங்கா²தம் ஸம்மா உச்சே²த³வஸேன பஹானம் ஸமுச்சே²த³ப்பஹானம், தம் பன அஸனிஸம்பாதேன ருக்கா²தீ³னம் ஸமூலவித்³த⁴ம்ஸனம் விய த³ட்ட²ப்³ப³ம். ந ஹி அரியமக்³கே³ன ஸமுச்சி²ன்னகிலேஸா அனுஸயமத்தகேனாபி ஸந்தானே பவத்தந்தி. யதா² பன ஏகவாரப்பவத்தேனபி இந்த³க்³கி³னா ஸஹ மூலேஹி வித்³த⁴ம்ஸிதா ருக்கா²த³யோ ந புன விருஹந்தி, ஏவமேவம் ஏகசித்தக்க²ணிகேனபி தேன அத்தனோ உப்பாத³மத்தேனேவ அனுஸயமத்தட்டா²யினோபி கிலேஸா ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் வித்³த⁴ம்ஸிதாயேவ ஹோந்தி.

வோதா³னம் விஸுத்³தி⁴, ஸம்கிலேஸமலவிமுத்தீதி அத்தோ², ததா² ஹுத்வா பச்சுபட்டா²னமஸ்ஸாதி வோதா³னபச்சுபட்டா²னம், பரிஸுத்³தா⁴காரேன யோகி³னோ ஞாணஸ்ஸ உபட்டா²தீதி வுத்தம் ஹோதி.

ஏவம் குஸலஸ்ஸ வஜ்ஜரஹிதஇட்ட²விபாகஸபா⁴வேஹி லக்க²ணம், கிச்சஉபட்டா²னாகாரவஸேன ச ரஸபச்சுபட்டா²னானி வத்வா புன வஜ்ஜபடிபக்க²பா⁴வவஸேன ச லக்க²ணம், ஸம்பத்திப²லவஸேன ச ரஸாதி³கம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘வஜ்ஜபடிபக்க²த்தா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² வஜ்ஜானம் படிபக்க²பா⁴வோ வஜ்ஜபடிபக்க²த்தம், ததோ. ஏதேன ‘‘அனவஜ்ஜலக்க²ண’’ந்தி ஏத்த² அ-காரோ படிபக்க²த்தோ²தி த³ஸ்ஸேதி, தேன பனஸ்ஸ அப்³யாகததோ நிவத்தனம் கதம். இதரதா² ஹி நாஸ்ஸ வஜ்ஜம், வஜ்ஜதோ அஞ்ஞம் வா அனவஜ்ஜந்தி அப்³யாகதஸ்ஸாபி தம்லக்க²ணதாபஸங்கோ³ ஸியா. ‘‘வஜ்ஜபடிபக்க²த்தா’’தி பன வுத்தே யஸ்மா குஸலாகுஸலானமேவ பஹாயகப்பஹாதப்³ப³பா⁴வேன ஆலோகந்த⁴காரானம் விய அஞ்ஞமஞ்ஞம் உஜுவிபச்சனீகபா⁴வோ, தஸ்மா குஸலமேவ வஜ்ஜபடிபக்க²த்தா அனவஜ்ஜலக்க²ணம், ந அஞ்ஞந்தி அயமத்தோ² ஸித்³தோ⁴ ஹோதி. வோதா³னபா⁴வரஸந்தி வோதா³னபா⁴வஸம்பத்திகம், கிலேஸமலேஹி அஸம்கிலிட்ட²பா⁴வேன ஸம்பஜ்ஜனகந்தி அத்தோ². பச்சுபட்டா²பீயதி உபனீயதி காரணேன, அத்தனோ வா காரணம் படிச்ச, தப்படிப³த்³த⁴பா⁴வேன படிமுக²ம் வா உபட்டா²தீதி பச்சுபட்டா²னம், இட்டோ² விபாகோ பச்சுபட்டா²னமஸ்ஸாதி இட்ட²விபாகபச்சுபட்டா²னம்.

அஸதி யோனிஸோமனஸிகாரே குஸலஸ்ஸ அனுப்பஜ்ஜனதோ, ஸதி ச தஸ்மிம் உப்பஜ்ஜனதோ தஸ்ஸ ஸோ ஆஸன்னகாரணந்தி ஆஹ ‘‘யோனிஸோமனஸிகாரபத³ட்டா²ன’’ந்தி. தத்த² யோனிஸோ பதே²ன உபாயேன மனஸிகாரோ யோனிஸோமனஸிகாரோ, அத்த²தோ பன ஸானுஸயஸந்தானவதோ ச²ன்னம் த்³வாரானமாபாத²க³தேஸ்வாரம்மணேஸு பதிரூபதே³ஸவாஸாதி³ஸம்பத்தியா குஸலத⁴ம்மானம் பச்சயபா⁴வேன ப⁴வங்க³ம் ஆவட்டேத்வா உப்பன்னமாவஜ்ஜனம் யோனிஸோமனஸிகாரோ நாம. வுத்தபடிபக்க²வஸேன அயோனிஸோமனஸிகாரோபி த³ட்ட²ப்³போ³. யம் பன நிரனுஸயஸந்தானஸமங்கி³ஸ்ஸ கிரியசித்தானம் பச்சயபா⁴வேன உப்பன்னம், தம் ட²பேத்வா நிரவஜ்ஜத⁴ம்மம் ஸாவஜ்ஜத⁴ம்மஸ்ஸ கஸ்ஸசி பச்சயபா⁴வானுபக³மனதோ யோனிஸோமனஸிகாரபக்க²ம் வா ப⁴ஜேய்ய. கீ²ணாஸவஸந்தானக³தத்தா யோனிஸோஅயோனிஸோபா⁴வமனபேக்கி²த்வா ஆபாத²க³தாரம்மணேஸு உப்பத்திமத்தம் வினா ந கஸ்ஸசி குஸலாகுஸலபா⁴வஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதீதி தது³ப⁴யவஸேன நவத்தப்³ப³த்தா அப்³யாகதமனஸிகாரோதி வா ஸங்க²ம் க³ச்சே²ய்யாதி.

ஸாவஜ்ஜானிட்ட²விபாகலக்க²ணமகுஸலந்தி ஏத்தா²பி ‘‘வஜ்ஜா ராகா³த³யோ, தே யஸ்ஸ ஸந்தி, தம் ஸாவஜ்ஜம், அனிட்டோ² விபாகோ யஸ்ஸ, தம் அனிட்ட²விபாக’’ந்திஆதி³னா வுத்தனயானுஸாரேன படிபக்க²யோஜனா த³ட்ட²ப்³பா³. ரஸாதி³தோ பனேதம் அனத்த²ஜனனரஸம், ஸம்கிலேஸபச்சுபட்டா²னம். அத² வா கா³ரய்ஹபா⁴வதோ ஸாவஜ்ஜலக்க²ணமேவ, ஸம்கிலேஸபா⁴வரஸம், அனிட்ட²விபாகபச்சுபட்டா²னம், அயோனிஸோமனஸிகாரபத³ட்டா²னம். வசனத்த²தோ பன ந குஸலந்தி அகுஸலம், குஸலபடிபக்க²ந்தி அத்தோ². படிபக்க²த்தே² ஹி அயம் அகாரோ, ந பன அஞ்ஞத்தே², நாபி அபா⁴வே. இதரதா² ஹி திகம் ந ஸியா, து³கம், சதுக்கம் வா ஆபஜ்ஜேய்ய. ததா² ஹி யதி³ குஸலதோ அஞ்ஞமகுஸலம் ஸியா, ததா³ அப்³யாகதஸ்ஸாபி ததோ அஞ்ஞபா⁴வேன அகுஸல-ஸத்³த³ஸங்க³ஹோதி குஸலாகுஸலஜாதிபே⁴த³தோ து³வித⁴ந்தி து³கம் வத்தப்³ப³ம். யதி³ ச குஸலாபா⁴வோ அகுஸலம், தேன ந காசி ஜாதி க³ய்ஹதீதி குஸலாப்³யாகதஜாதிபே⁴த³தோ து³கமேவ வத்தப்³ப³ம். அத² ஸியா ‘‘அபா⁴வோபி விஸும் க³ஹேதப்³போ³’’தி, ஏவம் ஸதி தஸ்ஸ ஜாதியா அபா⁴வதோ ஜாதி-ஸத்³தே³ன ஸஹ ஸம்ப³ந்தோ⁴ ந ஸியா. விஜ்ஜமானஸ்ஸ ஹி ஜாதி நாம ஹோதி. யதே²வ வா குஸலஸ்ஸ அபா⁴வோ, ஏவம் அப்³யாகதஸ்ஸாபி அபா⁴வோ அத்தீ²தி அனப்³யாகதஜாதிபி வத்தப்³பா³தி சதுக்கம் ஆபஜ்ஜேய்ய. ந சேதமிட்ட²ம் குஸலாதி³வஸேன திவித⁴ஜாதியா ஏவ இச்சி²தத்தா, பாளியஞ்ச ‘‘குஸலா த⁴ம்மா அகுஸலா த⁴ம்மா அப்³யாகதா த⁴ம்மா’’தி திகவஸேனேவ வுத்தத்தா ‘‘குஸலபடிபக்க²’’ந்தி பன வுச்சமானே மித்தபடிபக்கோ² அமித்தோ விய, லோப⁴படிபக்கோ² அலோபோ⁴ விய ச யம் த⁴ம்மஜாதம் குஸலஸ்ஸ உஜுவிபச்சனீகபூ⁴தம், தம் அகுஸலந்தி தஸ்ஸ வஸேன திகம் உபபன்னம் ஹோதி, உஜுவிபச்சனீகதா சஸ்ஸ ஸாவஜ்ஜானிட்ட²விபாகத்தா, தேன பஹாதப்³ப³பா⁴வதோ ச வேதி³தப்³பா³, ந பன குஸலவினாஸனதோ. ந ஹி அகுஸலேன குஸலம் பஹீயதி, மஹாப³லத்தா பன குஸலமேவ தம் பஜஹதி. குஸலஞ்ஹி மஹாப³லம், அகுஸலம் து³ப்³ப³லம். தேனேவாஹ ‘‘அப³லா நம் ப³லீயந்தி, மத்³த³ந்தேனம் பரிஸ்ஸயா’’தி (ஸு. நி. 776), தஸ்மா குஸலமேவ யதா²வுத்தனயேன அகுஸலஸ்ஸ பஹாயகம், நாகுஸலம் இதரஸ்ஸாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

தது³ப⁴ய…பே… அப்³யாகதந்தி யம் த⁴ம்மஜாதம் குஸலம் விய ந அனவஜ்ஜஇட்ட²விபாகலக்க²ணம், நாபி அகுஸலம் விய ஸாவஜ்ஜானிட்ட²விபாகலக்க²ணம், அத² கோ² அவிபாகத்தா தது³ப⁴யவிபரீதலக்க²ணம், தம் அப்³யாகதந்தி அத்தோ². நனு ச ‘‘தது³ப⁴யவிபரீதலக்க²ண’’ந்தி வுத்தே ஸுக²து³க்க²வேத³னானம் விபரீதா உபேக்கா²வேத³னா விய இட்டா²னிட்ட²விபாகானம் விபரீதோ அஞ்ஞோ கோசி விபாகோ யஸ்ஸ அத்தி², தம் அப்³யாகதந்தி ஆபஜ்ஜதீதி? நாபஜ்ஜதி ததா² அஸம்ப⁴வதோ. யதா² ஹி ஆலோகந்த⁴காரானம் விபரீதோ அஞ்ஞோ கோசி நத்தி², ஏவமிட்டா²னிட்ட²விபாகானம் விபரீதோ ந கோசி விபாகோ அத்தீ²தி. அத² வா தம்-ஸத்³தோ³ இத⁴ இட்டா²னிட்ட²விபாகனிரபேக்க²ம் குஸலாகுஸலமத்தமேவ பச்சாமஸதீதி குஸலாகுஸலானம் ஸவிபாகத்தா தது³ப⁴யவிபரீதலக்க²ணம், தம் அவிபாகலக்க²ணந்தி அத்தோ²தி அலமேத்த² அனுயோகே³ன. குஸலாகுஸலபா⁴வேன ந ப்³யாகதந்தி அப்³யாகதம். குஸலாகுஸலஞ்ஹி வத்வா அப்³யாகதஸ்ஸ வுத்தத்தா குஸலாகுஸலபா⁴வேனேவ அவுத்தத்தாதி விஞ்ஞாயதி, ந பகாரந்தரேன. ததா² அவசனஞ்ச தஸ்ஸ தது³ப⁴யவிபரீதலக்க²ணத்தாயேவ, ந பன அவத்தப்³ப³த்தாமத்தேனாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அத² வா வி-ஸத்³தோ³ விரோதி⁴வசனோ. ஆ-ஸத்³தோ³ அபி⁴முக²பா⁴வப்பகாஸனோ, தஸ்மா அத்தனோ பச்சயேஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் விரோதா⁴பி⁴முக²தம் கதம் லக்க²ணவிரோத⁴தோ பஹாயகப்பஹாதப்³ப³பா⁴வதோ வாதி ப்³யாகதம், குஸலாகுஸலம். ததோ அஞ்ஞம் அப்³யாகதம். தஞ்ஹி லக்க²ணதோ அஞ்ஞமஞ்ஞம் குஸலாகுஸலம் விய ந தஸ்ஸ விருத்³த⁴ம். ந ஹி அவிபாகதம் அனிட்ட²விபாகதா விய, இட்ட²விபாகதாய இட்ட²விபாகதா விய ச அனிட்ட²விபாகதாய இட்டா²னிட்ட²விபாகதாஹி விருஜ்ஜ²தி, ந சாபி அப்³யாகதம் குஸலாகுஸலேஸு கிஞ்சி பஜஹதி, ந ச கேனசி பஹாதப்³ப³ந்தி. ‘‘தது³ப⁴யவிபரீதலக்க²ணமப்³யாகத’’ந்தி விஞ்ஞாயமானே அஹோஸி கம்மம், நாஹோஸி கம்மவிபாகோ, நத்தி² கம்மவிபாகோ, ந ப⁴விஸ்ஸதி கம்மவிபாகோதி இமினா திகேன ஸங்க³ஹிதஸ்ஸ க³திஉபதி⁴காலப்பயோக³விபத்தீஹி அவிபாகஸ்ஸ தி³ட்ட²த⁴ம்மவேத³னீயாதி³கம்மஸ்ஸ பா⁴வனாயபஹாதப்³ப³ஸ்ஸ அகுஸலஸ்ஸ ச அபி⁴ஞ்ஞாகுஸலஸ்ஸ ச விபாகுப்பாத³னாபா⁴வதோ ‘‘ஸியா நு கோ² அப்³யாகதபா⁴வோ வா’’தி கதா³சி கோசி சிந்தேய்யாதி தன்னிவாரணத்த²மாஹ ‘‘அவிபாகாரஹம் வா’’தி, விபாகம் தா³தும் நாரஹதி தத்த² ஸாமத்தி²யாபா⁴வதோதி அவிபாகாரஹம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – தி³ட்ட²த⁴ம்மவேத³னீயாத³யோ தாவ பச்சயவேகல்லாதீ³ஹி காரணேஹி அவிபாகா, ஸசே பனேதே தப்³பி³தூ³ரா அஸ்ஸு, ததா³ விபாகதா³னே ஸமத்த²தாய விபாகாரஹாயேவ, தம் பன ந ததா², அத² கோ² யேன கேனசி ஆகாரேன விபாகதா³னே அஸமத்த²தாயேவ விபாகாரஹம் ந ஹோதி, தம் அப்³யாகதம் நாமாதி.

இதா³னி ஏவம் திகவஸேன நித்³தி³ட்டே²ஸு குஸலாதீ³ஸு பட²மம் தாவ குஸலசித்தம் விப⁴ஜந்தோ ‘‘தத்த² குஸலசித்த’’ந்திஆதி³னா தஸ்ஸ க³ணனபரிச்சே²த³ம் த³ஸ்ஸேதி. ஏகவீஸதிவித⁴ந்தி அட்ட² காமாவசரானி, பஞ்ச ரூபாவசரானி, சத்தாரி அரூபாவசரானி, சத்தாரி லோகுத்தரானீதி ஏவம் ஸங்கே²பதோ ஏகவீஸதிவித⁴ம். பூ⁴மிதோ சதுப்³பி³த⁴ந்தி காமரூபாரூபலோகுத்தரபூ⁴மிஸங்கா²தானம் சதுன்னம் பூ⁴மீனம் வஸேன தத்த² பவத்தமானம் சித்தம்பி சதுப்³பி³த⁴ம் ஹோதி. தத்த² ப⁴வந்தி ஏத்தா²தி பூ⁴மி, டா²னம், அவத்தா² ச. அவத்தா²பி ஹி அவத்த²வந்தானம் பவத்திட்டா²னம் விய க³ய்ஹதி. ஏவஞ்ஹி நேஸம் ஸுக²க்³க³ஹணம் ஹோதி. அவத்தா²தி சேத்த² த⁴ம்மானம் காமதண்ஹாதீ³ஹி பரிச்சி²ன்னாபரிச்சி²ன்னபா⁴வோ. தத்த² புரிமா திஸ்ஸோ பூ⁴மியோ உப⁴யவஸேன வேதி³தப்³பா³, இதரா அவத்தா²வஸேனேவ. ந ஹி லோகுத்தரத⁴ம்மானம் காமப⁴வாதி³தோ அஞ்ஞம் டா²னமுபலப்³ப⁴தீதி.

அஞ்ஞத்த² பவத்தமானஸ்ஸாபி வக்க²மானனயேன காமபூ⁴மிபரியாபன்னத்தா பூ⁴மிதோ ஏகவித⁴ந்தி. ஸவத்து²காவத்து²கபே⁴த³தோதி சக்கா²தீ³னி பஞ்ச, ஹத³யஞ்சாதி ச² வத்தூ²னி. குஸலஸ்ஸ பன சக்கா²தி³னிஸ்ஸிதத்தாபா⁴வதோ ஹத³யவத்து² இத⁴ வத்தூ²தி அதி⁴ப்பேதம். தேன ஸஹிதம் ஏகந்தேன தன்னிஸ்ஸிதப்பவத்திதோதி ஸவத்து²கம், காமரூபதா⁴துயம் பவத்தமானவிஞ்ஞாணம். தத்த² ஹி அரூபஸ்ஸ ரூபபடிப³ந்த⁴ப்பவத்தி, அரூபதா⁴துயம் பன ரூபாபா⁴வதோ வத்து²விரஹிதமேவ பவத்ததீதி தத்த² பவத்தமானம் அவத்து²கம். ஹீன…பே… திவித⁴ந்தி ஏத்த² பச்சயதோ, ப²லதோ ச மஜ்ஜி²மபணீதேஹி நிஹீனம், தேஸம் வா கு³ணேஹி பரிஹீனந்தி ஹீனம், அத்தனோ பச்சயேஹி பதா⁴னபா⁴வம் நீதந்தி பணீதம், உபி⁴ன்னம் வேமஜ்ஜே² ப⁴வம் மஜ்ஜி²மம். தத்த² ஹீனேன ச²ந்தே³ன சித்தேன வீரியேன வீமம்ஸாய வா பவத்திதம் ஹீனம், மஜ்ஜி²மேஹி ச²ந்தா³தீ³ஹி பவத்திதம் மஜ்ஜி²மம், பணீதேஹி பணீதம். ச²ந்தா³தீ³னம் பன ஹீனாதி³பா⁴வோ அதி⁴முத்திவஸேன த³ட்ட²ப்³போ³. ஹீனாதி⁴முத்திவஸேன ஹி நேஸம் ஹீனதா, பணீதாதி⁴முத்திவஸேன பணீததா, தது³ப⁴யவேமஜ்ஜ²வஸேன மஜ்ஜி²மதா. யஸகாமதாய வா கதம் குஸலம் ஹீனம், புஞ்ஞப²லகாமதாய மஜ்ஜி²மம், ‘‘புஞ்ஞம் நாமேதம் ஸாதூ⁴ஹி கத்தப்³ப³மேவா’’தி ஏவம் அரியபா⁴வம் நிஸ்ஸாய கதம் பணீதம். ‘‘அஹமஸ்மி தா³னபதி, இமே பனஞ்ஞே தா³னதா³ஸாத³யோ’’திஆதி³னா அத்துக்கம்ஸனபரவம்ப⁴னாஹி உபக்கிலிட்ட²ம் பவத்திதம் வா ஹீனம், ததா² அனுபக்கிலிட்ட²ம் மஜ்ஜி²மம், மக்³க³ப²லபத³ட்டா²னம் பணீதம். ப⁴வபோ⁴க³ஸம்பத்தினிமித்தம் வா கதம் ஹீனம், ஸாவகபச்சேகபோ³தி⁴பாரமிதாவஸேன அத்தனோ விமோக்க²த்தா²ய கதம் மஜ்ஜி²மம், ஸம்மாஸம்போ³தி⁴பாரமிதாவஸேன ஸப்³பே³ஸம் விமோக்க²த்தா²ய கதம் பணீதந்தி.

ஸோமனஸ்ஸு…பே… பே⁴த³தோதி பே⁴த³-ஸத்³தோ³ பச்சேகம் ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³போ³ ‘‘ஸோமனஸ்ஸுபேக்கா²பே⁴த³தோ ஞாணபே⁴த³தோ பயோக³பே⁴த³தோ’’தி. தத்த² பயோக³பே⁴த³தோதி ஸங்கா²ரபே⁴த³தோதி அத்தோ². நனு ச ஸோமனஸ்ஸுபேக்கா²பே⁴தோ³ தாவ யுத்தோ தேஸம் பி⁴ன்னஸபா⁴வத்தா. ஞாணப்பயோக³பே⁴தோ³ பன கத²ந்தி? வுச்சதே – ஞாணப்பயோக³கதோ பே⁴தோ³ ஞாணப்பயோக³பே⁴தோ³ தேஸம் பா⁴வாபா⁴வமுபாதா³ய பவத்தத்தா. இதா³னி தமேவ ஸோமனஸ்ஸுபேக்கா²தி³பே⁴த³ம் விபா⁴கே³ன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸேய்யதி²த³’’ந்தி புச்சி²த்வா ‘‘ஸோமனஸ்ஸஸஹக³த’’ந்திஆதி³னா விஸ்ஸஜ்ஜேதி. தத்த² ஸேய்யதி²த³ந்தி தம் கதமம், தம் கத²ந்தி வா அத்தோ².

ஸோப⁴னம் மனோ, ஸோப⁴னம் வா மனோ ஏதஸ்ஸாதி ஸுமனோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ ஸோமனஸ்ஸம், மானஸிகஸுக²வேத³னாயேதம் அதி⁴வசனம், ஸோமனஸ்ஸேன உப்பாத³தோ யாவ நிரோதா⁴ ஸஹக³தம் பவத்தம் ஸம்ஸட்ட²ம் ஸம்பயுத்தந்தி அத்தோ². அத² வா ஸோமனஸ்ஸேன ஸஹ ஏகுப்பாதா³தி³பா⁴வம் க³தந்தி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தம். ஜானாதி யதா²ஸபா⁴வம் படிவிஜ்ஜ²தீதி ஞாணம், தேன ஸமம் ஏகுப்பாதா³தீ³ஹி பகாரேஹி யுத்தந்தி ஞாணஸம்பயுத்தம். நாஸ்ஸ ஸங்கா²ரோ அத்தீ²தி அஸங்கா²ரம், அஸங்கா²ரமேவ அஸங்கா²ரிகம். ஸஹ ஸங்கா²ரேன பவத்தமானம் ஸஸங்கா²ரம், ததே³வ ஸஸங்கா²ரிகம். ஸங்கா²ரோதி சேத்த² அத்தனோ, பரஸ்ஸ வா புப்³ப³ப்பயோகோ³ ‘‘ஸங்க²ரோதி திக்க²பா⁴வஸங்கா²தேன மண்ட³னவிஸேஸேன ஸஜ்ஜேதி, ஸங்க²ரீயதி வா ஸஜ்ஜீயதி சித்தம் ஏதேனா’’தி கத்வா. தத்த² தா³னாதி³புஞ்ஞகரணகாலே மச்சே²ரமலதி²னமித்³தா⁴தீ³ஹி உபக்கிலேஸேஹி ஸம்ஸீத³மானே சித்தே உபக்கிலேஸவூபஸமவஸேன, சித்தஸ்ஸ ச உஸ்ஸாஹஜனனவஸேன தீஸு த்³வாரேஸு பவத்தோ ஸம்மாவாயாமோ அத்தனோ பயோகோ³ நாம. குஸலகரணே நிருஸ்ஸாஹஸ்ஸ பன ‘‘அம்போ⁴, ஸப்புரிஸ, குஸலகரணம் நாம பண்டி³தேஹி ஆஸேவிதமக்³கோ³, தத்த² தயாபி படிபஜ்ஜிதும் வட்டதி, தஸ்மா தா³னம் தே³ஹி, ஸீலம் ரக்க², தஞ்ஹி தே அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய ப⁴விஸ்ஸதீ’’திஆதி³னா குஸலகரணத்தா²ய உஸ்ஸாஹஜனனவஸேன பரேஸம் காயவசீத்³வாரேஸு பவத்தா ஆணத்தி பரப்பயோகோ³ நாம. தேஸு பன புரிமோ புப்³ப³பா⁴க³ப்பவத்தசித்தஸந்தானே, பச்சி²மோ பரேஸம் சித்தஸந்தானேயேவ ஸம்ப⁴வதீதி தன்னிப்³ப³த்திதோ சித்தஸ்ஸ திக்க²பா⁴வஸங்கா²தோ விஸேஸோ இத⁴ உபசாரதோ ஸங்கா²ரோதி வேதி³தப்³போ³. தேனாஹு ஆசரியா –

‘‘புப்³ப³ப்பயோக³ஸம்பூ⁴தோ, விஸேஸோ சித்தஸம்ப⁴வீ;

ஸங்கா²ரோ இதி ஸங்கா²ர-ஸபா⁴வஞ்ஞூஹி கித்திதோ’’தி.

அத² வா ‘‘ஸஸங்கா²ரிகமஸங்கா²ரிக’’ந்தி ச ஏதம் கேவலம் ஸங்கா²ரஸ்ஸ பா⁴வாபா⁴வமத்தாபேக்கா²ய வுத்தம், ந தஸ்ஸ ஸஹப்பவத்திஸப்³பா⁴வாபா⁴வதோதி பி⁴ன்னஸந்தானப்பவத்தினோபி ஸங்கா²ரஸ்ஸ இத³மத்தி²தாய தம்வஸேன நிப்³ப³த்தம் சித்தம் ஸங்கா²ரோ அஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸஸங்கா²ரிகம் ஸஹ-ஸத்³த³ஸ்ஸ விஜ்ஜமானத்த²பரிதீ³பனதோ ‘‘ஸலோமகோ ஸபக்க²கோ’’திஆதீ³ஸு விய. தப்³பி³பரீதம் பன தத³பா⁴வதோ யதா²வுத்தவஸேனேவ அஸங்கா²ரிகம். அத² வா ஸங்க²ரணம், ஸங்க²ரீயதி வா ஏதேன ஆக³ந்துகஸம்பூ⁴தேன சித்தஸம்ஸீத³னஸபா⁴வாபனயனவஸேனேவ ஸஜ்ஜீயதி, ஸங்க²ரோதி வா தம் யதா²வுத்தவஸேனேவாதி ஸங்கா²ரோதி உஜுகமேவ புப்³ப³ப்பயோக³ஜனிதோ திக்க²பா⁴வோ வுச்சதி, தத³பா⁴வதோ அஸங்கா²ரிகம், ஸபா⁴வதிக்க²ந்தி அத்தோ². தம்ஸஹக³தாய ஸஸங்கா²ரிகம், அத² வா மச்சே²ரமலாதீ³ஹி ஸங்க²ரீயதீதி ஸங்கா²ரோ, சித்தஸ்ஸ ஸம்ஸீத³னஸபா⁴வோ, ஸோ யஸ்ஸ நத்தீ²தி அஸங்கா²ரிகம், இதரம் ஸஸங்கா²ரிகம். பணீதஉதுபோ⁴ஜனாதி³கோ வா ப³லவபச்சயோ ஸங்கா²ரோ ‘‘ஸங்க²ரோதி சித்தம் திக்க²பா⁴வேன, ஸங்க²ரீயதி வா தம் ஏதேனா’’தி கத்வா. அ-காரஸ்ஸ வுட்³ட⁴த்த²வுத்திதாய வுட்³டி⁴ப்பத்தோ ஸங்கா²ரோ அஸ்ஸாதி அஸங்கா²ரிகம், ப³லவபச்சயவந்தந்தி அத்தோ². வுட்³டி⁴பரிதீ³பகேன பன அ-காரேன அவிஸேஸிதத்தா ஸஸங்கா²ரிகம் ஸப்பச்சயம் து³ப்³ப³லபச்சயந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஞாணேன விப்பயுத்தம் விரஹிதந்தி ஞாணவிப்பயுத்தம்.

உபேக்க²தீதி உபேக்கா², வேதி³யமானாபி ஆரம்மணம் அஜ்ஜு²பேக்க²தி, மஜ்ஜ²த்தாகாரஸண்டி²தியாதி அத்தோ². அத² வா இட்டே², அனிட்டே² ச ஆரம்மணே பக்க²பாதாபா⁴வேன உபபத்திதோ யுத்திதோ இக்க²தி அனுப⁴வதீதி உபேக்கா². அத² வா உபேதா ஸுக²து³க்கா²னம் அவிருத்³தா⁴ இக்கா² அனுப⁴வனந்தி உபேக்கா². அவிருத்³த⁴த்தாயேவ ஹேஸா தேஸம் அனந்தரம்பி பவத்ததி. ஸுக²து³க்க²வேத³னா பன விஸும் விஸும் விருத்³த⁴ஸபா⁴வத்தா நாஞ்ஞமஞ்ஞம் அனந்தரம் பவத்தந்தி. தேனேவ ஹி பட்டா²னே ஸோமனஸ்ஸஸ்ஸ அனந்தரம் தோ³மனஸ்ஸஸ்ஸ, தோ³மனஸ்ஸஸ்ஸ அனந்தரம் ஸோமனஸ்ஸஸ்ஸ ச உப்பத்தி படிஸித்³தா⁴. அயஞ்ச அத்தோ² லோப⁴ஸஹக³தசித்தஸம்பயுத்தவேத³னாயபி லப்³ப⁴தி, புரிமா பன த்³வே ந ததா². ந ஹி லோப⁴ஸஹக³தாதீ³னம் மஜ்ஜ²த்தாகாரேன அஜ்ஜு²பேக்க²னம், உபபத்திதோ இக்க²னம் வா அத்தீ²தி. உபேக்கா²ஸஹக³தந்தி ஸப்³ப³ம் ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ.

நனு ச அஞ்ஞேபி ப²ஸ்ஸாத³யோ ஸம்பயுத்தத⁴ம்மா அத்தீ²தி ஸோமனஸ்ஸாதீ³னம் வஸேனேவ பன அட்ட²வித⁴தா கஸ்மா க³ஹிதாதி? பே⁴த³கரபா⁴வதோ. ப²ஸ்ஸாதீ³னஞ்ஹி ஸப்³ப³சித்தஸாதா⁴ரணத்தா, ஸத்³தா⁴தீ³னஞ்ச ஸப்³ப³குஸலஸாதா⁴ரணத்தா ந தேஹி சித்தஸ்ஸ விபா⁴கோ³, ஸோமனஸ்ஸாத³யோ பன கத்த²சி சித்தே ஹோந்தி, கத்த²சி ந ஹோந்தீதி பாகடோவ தேஹி சித்தஸ்ஸ விபா⁴கோ³தி. கஸ்மா பனேதே கத்த²சி சித்தே ஹோந்தி, கத்த²சி ந ஹோந்தீதி? காரணஸ்ஸ ஸன்னிஹிதாஸன்னிஹிதபா⁴வதோ. கிம் பன நேஸம் காரணந்தி? வுச்சதே – தத்த² ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தபா⁴வோ தாவ ஆரம்மணவஸேன ஹோதி. இட்டா²ரம்மணஸ்மிஞ்ஹி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தசித்தமுப்பஜ்ஜதி. நனு ச இட்டா²ரம்மணம் லோப⁴ஸ்ஸ வத்து² ரஜ்ஜனீயத்தாதி கத²ம் தத்த² குஸலம் உப்பஜ்ஜதீதி? நயித³மேகந்திகம் இட்டே²பி ஆரம்மணே நியமிதாதி³வஸேன குஸலஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனதோ. யஸ்ஸ ஹி ‘‘குஸலமேவ மயா கத்தப்³ப³’’ந்தி குஸலகரணேயேவ சித்தம் நியமிதம் ஹோதி, அகுஸலப்பவத்திதோவ நிவத்தேத்வா குஸலகரணேயேவ பரிணாமிதம், அபி⁴ண்ஹகரணேன ச குஸலம் ஸமுதா³சிண்ணம், படிரூபதே³ஸவாஸஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயபுப்³பே³கதபுஞ்ஞதாஸங்கா²தசதுசக்கூபனிஸ்ஸயவஸேன, யோனிஸோ ச ஆபோ⁴கோ³ பவத்ததி, தஸ்ஸ இட்டே²பி ஆரம்மணே அலோப⁴ஸம்பயுத்தமேவ சித்தமுப்பஜ்ஜதி, ந லோப⁴ஸம்பயுத்தம். ஹோதி சேத்த² –

‘‘நியாமபரிணாமேஹி, ஸமுதா³சிண்ணதாய ச;

ஞாணபுப்³ப³ங்க³மாபோ⁴கா³, இட்டே²பி குஸலம் ஸியா’’தி.

அபிச ஸத்³தா⁴ப³ஹுலதாதீ³ஹி ச காரணேஹி சித்தஸ்ஸ ஸோமனஸ்ஸஸஹக³ததா வேதி³தப்³பா³. அஸ்ஸத்³தா⁴னம், ஹி மிச்சா²தி³ட்டி²கானஞ்ச ஏகந்தமிட்டா²ரம்மணபூ⁴தம் ததா²க³தரூபம்பி தி³ஸ்வா ஸோமனஸ்ஸம் ந உப்பஜ்ஜதி. யே ச குஸலப்பவத்தியம் ஆனிஸம்ஸம் ந பஸ்ஸந்தி, தேஸம் பரேஹி உஸ்ஸாஹிதானம் குஸலம் கரோந்தானம்பி ஸோமனஸ்ஸம் ந உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மா ஸத்³தா⁴ப³ஹுலதா விஸுத்³தி⁴தி³ட்டி²தா ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸாவிதாதி இமேஹிபி காரணேஹி சித்தஸ்ஸ ஸோமனஸ்ஸஸஹக³ததா ஹோதி.

அபிச யே தே ஏகாத³ஸ த⁴ம்மா பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி. ஸேய்யதி²த³ம் – பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதி த⁴ம்மானுஸ்ஸதி ஸம்கா⁴னுஸ்ஸதி ஸீலானுஸ்ஸதி சாகா³னுஸ்ஸதி தே³வதானுஸ்ஸதி உபஸமானுஸ்ஸதி லூக²புக்³க³லபரிவஜ்ஜனம் ஸினித்³த⁴புக்³க³லஸேவனா பஸாத³னீயஸுத்தந்தபச்சவேக்க²ணா தத³தி⁴முத்ததாதி இமேஹிபி காரணேஹி சித்தஸ்ஸ ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. பு³த்³தா⁴தி³கு³ணே அனுஸ்ஸரந்தஸ்ஸ ஹி யாவ உபசாருப்பாதா³ ஸகலஸரீரம் ப²ரமானா பீதி உப்பஜ்ஜதி. ததா² தீ³க⁴ரத்தம் அக்க²ண்ட³தாதி³வஸேன அத்தனா ரக்கி²தம் சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ, கி³ஹினோ த³ஸஸீலம் பஞ்சஸீலம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ, து³ப்³பி⁴க்க²ப⁴யாதீ³ஸு பணீதம் போ⁴ஜனம் ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் த³த்வா ‘‘ஏவம்னாம தா³னம் அதா³ஸி’’ந்தி அத்தனோசாக³ம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ, கி³ஹினோபி ததா²ரூபே காலே ஸீலவந்தானம் தி³ன்னதா³னம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ, யேஹி கு³ணேஹி ஸமன்னாக³தா தே³வா தே³வத்தம் க³தா, ததா²ரூபானம் கு³ணானம் அத்தனி அத்தி²தம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ, ஸமத²விபஸ்ஸனாஹி விக்க²ம்பி⁴தகிலேஸே ஸட்டி²பி ஸத்ததிபி வஸ்ஸானி அஸமுதா³சரந்தே தி³ஸ்வா ‘‘அஹோ மய்ஹம் கிலேஸா ந ஸமுதா³சரந்தீ’’தி சிந்தேந்தஸ்ஸ, சேதியத³ஸ்ஸனதே²ரத³ஸ்ஸனேஸு அஸக்கச்சகிரியாய ஸம்ஸுசிதலூக²பா⁴வேன பு³த்³தா⁴தீ³ஸு பஸாத³ஸினேஹாபா⁴வேன க³த்³ரப⁴பிட்டே² ரஜஸதி³ஸே லூக²புக்³க³லே பரிவஜ்ஜந்தஸ்ஸ, பு³த்³தா⁴தீ³ஸு பஸாத³ப³ஹுலே முது³சித்தே ஸினித்³த⁴புக்³க³லே படிஸேவந்தஸ்ஸ, ரதனத்தயகு³ணபரிதீ³பகே பஸாத³னீயஸுத்தந்தே பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸுபி பீதிஉப்பாத³னத்த²ம் தன்னின்னதாதி³வஸேன பவத்தேந்தஸ்ஸ யேபு⁴ய்யேன பீதி உப்பஜ்ஜதி. பீதியா ச ஸோமனஸ்ஸேன ஸஹ அவினாபா⁴வதோ தது³ப்பத்தியா தஸ்ஸாபி உப்பத்தி நியதாதி ஏவம் பீதிகாரணானிபி ஸோமனஸ்ஸகாரணானீதி த³ட்ட²ப்³பா³னி. கிஞ்ச – அக³ம்பீ⁴ரபகதிதா, ஸோமனஸ்ஸபடிஸந்தி⁴கதாதி இமேஹி த்³வீஹி காரணேஹி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³ததா ஹோதி. யோ ஹி அக³ம்பீ⁴ரபகதிகோ ஹோதி, அப்பமத்தகேபி ஹிதோபகரணே துஸ்ஸதி, யோ ச ஸோமனஸ்ஸபடிஸந்தி⁴கோ அப்பஸன்னேஸு ஆரம்மணேஸுபி அப்படிக்கூலத³ஸ்ஸாவீ, தஸ்ஸ யேபு⁴ய்யேன ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தசித்தம் உப்பஜ்ஜதி. யதா²வுத்தானம் பன ஸோமனஸ்ஸகாரணானமபா⁴வேன மஜ்ஜ²த்தாரம்மணதாய ச உபேக்கா²ஸஹக³ததா வேதி³தப்³பா³.

ஞாணஸம்பயுத்தஸ்ஸ பன கம்மதோ உபபத்திதோ இந்த்³ரியபரிபாகதோ கிலேஸதூ³ரீபா⁴வதோதி இமேஹி காரணேஹி ஹோதி. யோ ஹி பரேஸம் ஹிதஜ்ஜா²ஸயேன த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஹீனுக்கட்டா²தீ³னி ச நளகாரமுத்³தா³க³ணனாதீ³னி ஸிப்பாயதனானி, வட்³ட⁴கீகஸிவாணிஜ்ஜாதீ³னி ச கம்மாயதனானி, விஸஹரணாதீ³னி ச விஜ்ஜாயதனானீதி ஏவம் நிரவஜ்ஜஸிப்பாயதனாதீ³னி ஸிக்கா²பேதி, ஸயம் வா ஸிக்க²தி, த⁴ம்மகதி²கஸ்ஸ ஸக்காரம் கத்வா த⁴ம்மம் கதா²பேதி, ‘‘ஆயதிம் பஞ்ஞவா ப⁴விஸ்ஸாமீ’’தி பத்த²னம் பட்ட²பேத்வா நானப்பகாரம் புஞ்ஞகம்மம் கரோதி, தஸ்ஸேவம் நானப்பகாரம் பஞ்ஞாஸம்வத்தனிககம்மம் ஸம்பாதே³ந்தஸ்ஸ தம் கம்மம் உபனிஸ்ஸாய உப்பஜ்ஜமானம் குஸலம் ஞாணஸம்பயுத்தம் உப்பஜ்ஜதி. ததா² அப்³யாபஜ்ஜே லோகே உப்பன்னஸ்ஸ உப்பஜ்ஜமானம் குஸலம் ஞாணஸம்பயுத்தம் ஹோதி. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘தஸ்ஸ தத்த² ஸுகி²னோ த⁴ம்மபதா³னி பிலவந்தி, த³ந்தோ⁴, பி⁴க்க²வே, ஸதுப்பாதோ³, அத² ஸோ ஸத்தோ கி²ப்பமேவ விஸேஸபா⁴கீ³ ஹோதீ’’தி (அ. நி. 4.191).

ததா² பஞ்ஞாத³ஸகம் ஸம்பத்தஸ்ஸ இந்த்³ரியபரிபாகம் நிஸ்ஸாய உப்பஜ்ஜமானம் குஸலம் ஞாணஸம்பயுத்தம் ஹோதி. யேன பன ஸமத²விபஸ்ஸனாபா⁴வனாஹி கிலேஸா விக்க²ம்பி⁴தா, தஸ்ஸ கிலேஸதூ³ரீபா⁴வம் நிஸ்ஸாய உப்பஜ்ஜமானம் சித்தம் ஞாணஸம்பயுத்தம் உப்பஜ்ஜதி. யதா²ஹ –

‘‘யோகா³ வே ஜாயதே பூ⁴ரி, அயோகா³ பூ⁴ரிஸங்க²யோ’’தி. (த⁴. ப. 282).

அபிச யே தே த⁴ம்மா த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்தந்தி. ஸேய்யதி²த³ம் – பரிபுச்ச²கதா வத்து²விஸத³கிரியா இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னா து³ப்பஞ்ஞபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனா பஞ்ஞவந்தபுக்³க³லஸேவனா க³ம்பீ⁴ரஞாணசரியபச்சவேக்க²ணா தத³தி⁴முத்ததாதி இமேஹி காரணேஹி ஞாணஸம்பயுத்தபா⁴வோ ஹோதி. ததா² ஹி யோ பஞ்ஞவந்தே உபஸங்கம்ம க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனஇந்த்³ரியப³லபோ³ஜ்ஜ²ங்க³மக்³க³ங்க³ஜா²னங்க³ஸமத²விபஸ்ஸனாதீ³னம் பரிபுச்சா²ப³ஹுலோ ஹோதி, தஸ்ஸ தம்வஸேன உப்பன்னம் ஸுதமயஞாணம் ஆதி³ம் கத்வா உப்பஜ்ஜமானம் சித்தம் ஞாணஸஹக³தம் ஹோதி. யேன பன நக²கேஸசீவரஸேனாஸனாதீ³னி அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரவத்தூ²னி புப்³பே³ அவிஸதா³னி சே²த³னமலஹரணாதி³னா விஸதா³னி கதானி, தஸ்ஸேவம் விஸத³வத்து²கஸ்ஸ உப்பன்னேஸு சித்தசேதஸிகேஸு விஸத³ம் ஞாணம் ஹோதி பரிஸுத்³தா⁴னி தீ³பகபல்லகாதீ³னி நிஸ்ஸாய உப்பன்னதீ³பஸிகா²ய ஓபா⁴ஸோ விய. யஸ்ஸ ச ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம் ப³லவம் ஹோதி, இதரானி மந்தா³னி, ததோ தானி ஸகஸககிச்சம் காதும் ந ஸக்கோந்தி, தஸ்மா ஸோ தஸ்ஸ போ³ஜ்ஜ²ங்க³விப⁴ங்கே³ ஆக³தனயேன தேன தேன ஆகாரேன ஸமத்தம் படிபாதே³தி, தஸ்ஸேவம் இந்த்³ரியானம் ஸமத்தம் படிபாதே³ந்தஸ்ஸ விபஸ்ஸனாஞாணாதீ³னம் வஸேன சித்தம் ஞாணஸஹக³தம் ஹோதி. யோ பன து³ப்பஞ்ஞபுக்³க³லே பரிவஜ்ஜேதி, பஞ்ஞவந்தபுக்³க³லே வா பயிருபாஸதி, க²ந்தா⁴தீ³ஸு ஓகா³ள்ஹம் ப⁴க³வதோ க³ம்பீ⁴ரஞாணசரியம் வா பச்சவேக்க²தி, டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு தத³தி⁴முத்தசித்தோ வா விஹரதி, இமேஸம்பி உப்பஜ்ஜமானம் குஸலம் ஞாணஸம்பயுத்தம் ஹோதி. அபிச பு³த்³தா⁴தி³கு³ணானுஸ்ஸரணேனபி சித்தம் ஞாணஸஹக³தம் ஹோதி. யதா²ஹ –

‘‘யஸ்மிம், மஹானாம, ஸமயே அரியஸாவகோ ததா²க³தம் அனுஸ்ஸரதி, நேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே ராக³பரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, ந தோ³ஸ…பே… ந மோஹபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி, உஜுக³தமேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் ஹோதி ததா²க³தம் ஆரப்³ப⁴. உஜுக³தசித்தோ கோ² பன, மஹானாம, அரியஸாவகோ லப⁴தி அத்த²வேத³ம், லப⁴தி த⁴ம்மவேத³ம், லப⁴தி த⁴ம்மூபஸம்ஹிதம் பாமோஜ்ஜம், பமுதி³தஸ்ஸ பீதி ஜாயதி, பீதிமனஸ்ஸ காயோ பஸ்ஸம்ப⁴தி, பஸ்ஸத்³த⁴காயோ ஸுக²ம் வேதே³தி, ஸுகி²னோ சித்தம் ஸமாதி⁴யதி, ஸமாஹிதோ யதா²பூ⁴தம் பஜானாதீ’’திஆதி³ (அ. நி. 6.10; 11.11).

ஏவம் பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதிஆத³யோபி ராகா³தி³மலவிஸோத⁴னேன ஞாணுப்பத்திஹேதுகாயேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். கிஞ்ச – திஹேதுகபடிஸந்தி⁴கதா ஞாணுப்பத்திகாரணம். படிஸந்தி⁴பஞ்ஞா ஹி ஆதி³தோ பட்டா²ய ப⁴வங்க³ஸந்ததிவஸேன ப³ஹுலம் பவத்தமானா ஸந்தானபரிபா⁴வனேன ஞாணுப்பத்தியா ஸவிஸேஸஉபனிஸ்ஸயோ ஹோதி. அஸங்கா²ரிகத்தம் பன ஸப்பாயஉதுபோ⁴ஜனஆவாஸாதி³பச்சயேஹி ஹோதீதி. ஹோந்தி சேத்த² –

‘‘இட்டா²ரம்மணதா ஸத்³தா⁴பா³ஹுல்யம் தி³ட்டி²ஸுத்³தி⁴ ச;

ப²லத³ஸ்ஸாவிதா சேவ, பீதிபோ³ஜ்ஜ²ங்க³ஹேதுயோ.

‘‘ஏகாத³ஸ ததா² த⁴ம்மா, அக³ம்பீ⁴ரஸபா⁴வதா;

ஸோமனஸ்ஸயுத்தா ஸந்தி⁴, இச்சேதே ஸுக²ஹேதுயோ.

‘‘அபா⁴வோ ஸுக²ஹேதூனம், மஜ்ஜ²த்தாரம்மணந்தி ச;

உபேக்கு²ப்பத்திஹேது ச, ஏவம் ஞேய்யா விபா⁴வினா.

‘‘கம்மூபபத்திதோ சேவ, ததா² இந்த்³ரியபாகதோ;

கிலேஸூபஸமா த⁴ம்ம-விசயஸ்ஸ ச ஹேதுஹி.

‘‘ஸத்தத⁴ம்மேஹி பு³த்³தா⁴தி³-கு³ணானுஸ்ஸரணேன ச;

ஸப்பஞ்ஞஸந்தி⁴தோ சேவ, சித்தம் ஞாணயுதம் ஸியா.

‘‘உதுபோ⁴ஜனஆவாஸ-ஸப்பாயாதீ³ஹி ஹேதுஹி;

அஸங்கா²ரிகபா⁴வோபி, விஞ்ஞாதப்³போ³ விபா⁴வினா’’தி.

ஏவம் வேத³னாஞாணப்பயோக³பே⁴த³தோ அட்ட²வித⁴ம் காமாவசரசித்தம் நித்³தி³ஸித்வா இதா³னி தம் நிக³மேந்தோ ஆஹ ‘‘இத³ம்…பே… நாமா’’தி.

12. யேன பனத்தே²ன இத³ம் ‘‘காமாவசர’’ந்தி வுச்சதி, தம் தா³னி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘உத்³தா³னதோ’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² உத்³தா³னதோதி உத்³தே³ஸதோ, ஸங்கே²பதோதி அத்தோ². கிஞ்சாபி அவஸிட்ட²கிலேஸாத³யோ விய கிலேஸகாமோபி அஸ்ஸாதே³தப்³ப³தாய வத்து²காமே ஸங்க³ஹிதோ ஞாணம் விய ஞேய்யேதி ஸங்கே²பதோ ஏகோயேவ காமோ ஸியா, ததா²பி கிலேஸகாமோ வத்து²காமபா⁴வம் க³ச்ச²ந்தோ காமனீயட்டே²ன க³ச்ச²தி, ந காமனவஸேன. காமனவஸேன ச பன கிலேஸகாமோவ ஹோதி, ந பன வத்து²காமோதி ஆஹ ‘‘க்லேஸவத்து²வஸா’’திஆதி³. கோ பனேத்த² வத்து²காமோ, கோ கிலேஸகாமோதி சோத³னம் மனஸி நிதா⁴ய ‘‘ச²ந்தோ³ காமோ, ராகோ³ காமோ, ச²ந்த³ராகோ³ காமோ, ஸங்கப்போ காமோ, ராகோ³ காமோ, ஸங்கப்பராகோ³ காமோ’’தி (மஹானி. 1) ஏவம் நித்³தே³ஸபாளியம் ஆக³தா நித்³தி³ட்டா² காமதண்ஹாவ இத⁴ கிலேஸகாமோ. வத்து²காமோதி ச ‘‘மனாபிகா ரூபா…பே… மனாபிகா போ²ட்ட²ப்³பா³…பே… ஸப்³பே³பி காமாவசரா த⁴ம்மா…பே… ஸப்³பே³பி ரூபாவசரா…பே… ஸப்³பே³பி அரூபாவசரா…பே… காமா’’தி (மஹானி. 1) தத்தே²வ நித்³தி³ட்டா² ஸவிஞ்ஞாணாவிஞ்ஞாணப்பபே⁴தா³ தேபூ⁴மகத⁴ம்மாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘கிலேஸோ…பே… வட்டக’’ந்தி. ‘‘ச²ந்த³ராகோ³வா’’தி அவதா⁴ரணேன கிலேஸபா⁴வேன நிருள்ஹேஸு லோப⁴தோ³ஸமோஹாதீ³ஸு த³ஸஸு தோ³ஸமோஹாத³யோ நவ கிலேஸே படிக்கி²பதி. காமரூபாரூபதண்ஹாய வத்து² பதிட்டா²னம், காரணபூ⁴தந்தி வா வத்து².

13. கத²ம் பன கிலேஸகாமோ நாம, கத²ஞ்ச வத்து²காமோதி ஆஹ ‘‘கிலேஸகாமோ’’திஆதி³. காமேதீதி வத்து²காமம் பத்தே²தி. காமீயதீதி கிலேஸகாமேன பத்தீ²யதி. இதி-ஸத்³தோ³ ‘‘தஸ்மா’’தி இமஸ்ஸ அத்தே². ச-ஸத்³தோ³ ஏவ-காரத்தே², தேன யஸ்மா கிலேஸகாமோ காமேதீதி காமோ, வத்து²காமோ ச காமீயதீதி, தஸ்மா ஏவ கிலேஸகாமோ, வத்து²காமோ சாதி து³விதோ⁴பி ஏஸ காமோ காரகத்³வயே கத்தரி, கம்மனி ச ஸிஜ்ஜ²தி, கத்துபா⁴வம், கம்மபா⁴வஞ்ச பச்சனுபோ⁴தீதி அத்தோ². அத² வா து³விதோ⁴தி த்³வின்னம் காமானம் வாசகதோ து³விதோ⁴. ‘‘காமோ’’தி அயம் ஸத்³தோ³ காரகத்³வயே ஸிஜ்ஜ²தி யதா²வுத்தகாரகயுக³ளே நிப்ப²ஜ்ஜதி, கத்தரி, கம்மனி ச ‘‘காமோ’’தி பத³ஸம்ப⁴வோ ஹோதீதி அத்தோ². வோ-காரோ பன நிபாதமத்தம் ‘‘ஏவம் வோ காலாமா’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 3.66) விய. அத² வா வோகாரகத்³வயேதி க²ந்த⁴த்³வயேதி அத்தோ². கிலேஸகாமோ ஹி ஸங்கா²ரஸபா⁴வத்தா ஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴, வத்து²காமோ ச வக்க²மானனயேன பஞ்சகாமகு³ணபூ⁴தோ ரூபஸபா⁴வத்தா ரூபக்க²ந்தே⁴தி ஏவம் து³விதோ⁴பேஸ காமோ க²ந்த⁴த்³வயே ஸிஜ்ஜ²தி நிப்ப²ஜ்ஜதி, அந்தோபா⁴வம் க³ச்ச²தீதி.

14. ஸம்பஜ்ஜனானி ஸம்பத்தியோ, தாஸம் வஸேன விஸயவிஸயீபா⁴வேன அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸமோஸரணவஸேன, ஸம்பாபுணனவஸேனாதி அத்தோ². இமினா பன இத³ம் தீ³பேதி – யத்த² து³விதோ⁴பி காமோ விஸயவிஸயீபா⁴வேன ஸஹிதோ பவத்ததி, ஸோயேவ ஏகாத³ஸவிதோ⁴ பதே³ஸோ காமாவசரஸஞ்ஞிதோ. யத்த² பன ரூபாரூபதா⁴துயம் கேவலம் வத்து²காமோவ பவத்ததி, ந ஸோ பதே³ஸோ காமாவசரோ நாமாதி. நனு ச து³விதோ⁴பி ஸஹிதோ ரூபாரூபதா⁴தூஸு பவத்ததி, ரூபாரூபாவசரத⁴ம்மானம் வத்து²காமத்தா, ததா³ரம்மணபூ⁴தானஞ்ச ரூபாரூபதண்ஹானம் தம்யோகே³ன கிலேஸகாமபா⁴வஸித்³தி⁴தோதி? நயித³மேவம் ஓரம்பா⁴கி³யபூ⁴தஸ்ஸ ப³ஹலகிலேஸஸ்ஸேவ காமராக³ஸ்ஸ இத⁴ கிலேஸகாமபா⁴வேன அதி⁴ப்பேதத்தா. ‘‘உத்³தா³னதோ து³வே காமா’’தி ஸப்³பே³ காமே உத்³தி³ஸித்வாபி ஹி ‘‘பதே³ஸோ சதுபாயான’’ந்திஆதி³னா விஸயனியமனேன ‘‘து³விதோ⁴பி அய’’ந்தி ஏத்த² காமேகதே³ஸபூ⁴தோ நீவரணாவத்தா²ய கதி²தோ காமராகோ³ கிலேஸகாமபா⁴வேன, தப்³ப³த்து²காயேவ த⁴ம்மா வத்து²காமபா⁴வேன க³ஹிதா, ந ரூபாரூபதண்ஹா, தப்³ப³த்து²கத⁴ம்மா சாதி ஞாபீயதி. ஏவஞ்ச கத்வா உபரி வக்க²மானா ஸஸத்தா²வசரூபமா உபபன்னா ஹோதி, யதா²வுத்தானமேவ காமானம் இத⁴ அதி⁴ப்பேதத்தா ரூபாரூபதா⁴தூஸு விமானகப்பருக்க²வத்தா²லங்காரபரித்தகுஸலாதி³பே⁴தே³ஸு காமாவசரத⁴ம்மேஸு பவத்தோ ச²ந்த³ராகோ³ கிலேஸகாமோ நாம ந ஹோதி, ந ச தப்³ப³த்து²பூ⁴தம் விமானகப்பருக்கா²தி³பரித்தத⁴ம்மஜாதம் வத்து²காமோ நாமாதி ஸித்³த⁴ம். தேனேவாஹ ‘‘காமோ வா காமஸஞ்ஞா வா ப்³ரஹ்மலோகே ந விஜ்ஜதீ’’தி. காமாவசரஸத்தஸந்தானக³ததண்ஹாய விஸயபா⁴வே ஸதி பன தம்யோகே³ன ரூபாரூபதா⁴தூஸுபி பவத்தமானோ பரித்தத⁴ம்மோ வத்து²காமோயேவாதி வேதி³தப்³ப³ம். அத² வா நித்³தே³ஸே ஆக³தனயேன நிரவஸேஸோ கிலேஸகாமோ காமதண்ஹாப⁴வதண்ஹாவிப⁴வதண்ஹானிரோத⁴தண்ஹாபபே⁴தோ³ இத⁴ பவத்ததி. வத்து²காமேஸுபி அப்பகம் ரூபாரூபவிபாகமத்தம் ட²பேத்வா ஸப்³போ³யேவ இத⁴ பவத்ததீதி அனவஸேஸப்பவத்திம் ஸந்தா⁴ய ‘‘காமோயம் து³விதோ⁴பி சா’’தி வுத்தம். கிஞ்சாபி ஏவம் வுத்தம், தேஸு பன ப³ஹலகிலேஸகாமபூ⁴தோ ப³ஹலகாமராகோ³ ச தப்³ப³த்து²கா பஞ்ச காமகு³ணா ச இத⁴ க³ஹிதாதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ஸம்பத்தீனம் வஸேனா’’தி வுத்தம். ஸம்பஜ்ஜனவஸேன, ஸமிஜ்ஜ²னவஸேனாதி அத்தோ². அவசரதீதி பவத்ததி. இதி-ஸத்³தோ³ ஹேதும்ஹி, யஸ்மா து³விதோ⁴பி அயம் காமோ அவசரதி, தஸ்மா காமோ ஏத்த² அவசரதீதி காமாவசரஸஞ்ஞிதோதி அத்தோ².

15. ஸக்³க³மோக்க²ஹேதுபூ⁴தா புஞ்ஞஸம்மதா அயா யேபு⁴ய்யேன அபேதாதி அபாயா. நிரயாதி³வஸேன சத்தாரோ அபாயா சதுபாயா. ச²ன்னந்தி சாதுமஹாராஜிகதாவதிம்ஸயாமாதுஸிதானிம்மானரதிபரனிம்மிதவஸவத்திஸங்கா²தானம் ச²ன்னம் தே³வலோகானம். மேருபாத³வாஸினோ பன அஸுரா தாவதிம்ஸேஸுயேவ ஸங்க³ய்ஹந்தீதி ந தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸத்தன்னந்தி வுத்தம். மனஸோ உஸ்ஸன்னதாய மனுஸ்ஸா, ஸதிஸூரபா⁴வப்³ரஹ்மசரியயோக்³யதாதி³கு³ணவஸேன உபசிதமானஸதாய உக்கட்ட²கு³ணசித்ததாயாதி அத்தோ², தே பன நிப்பரியாயதோ ஜம்பு³தீ³பவாஸினோ வேதி³தப்³பா³. யதா²ஹ –

‘‘தீஹி, பி⁴க்க²வே, டா²னேஹி ஜம்பு³தீ³பகா மனுஸ்ஸா உத்தரகுருகே ச மனுஸ்ஸே அதி⁴க்³க³ண்ஹந்தி தே³வே ச தாவதிம்ஸே. கதமேஹி தீஹி? ஸூரா ஸதிமந்தோ இத⁴ ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ’’தி (அ. நி. 9.21).

தேஹி பன ஸமானரூபாதி³தாய ஸத்³தி⁴ம் பரித்ததீ³பவாஸீஹி இதரமஹாதீ³பவாஸினோபி ‘‘மனுஸ்ஸா’’இச்சேவ பஞ்ஞாயிம்ஸு. லோகியா பன மனுனோ அபச்சபா⁴வேனேவ ‘‘மனுஸ்ஸா’’தி வத³ந்தி. ஏகாத³ஸவிதோ⁴தி சதுராபாயேஸு திரச்சா²னபேத்திவிஸயானம் விஸும் பரிச்சி²ன்னஸ்ஸ ஓகாஸஸ்ஸ அபா⁴வேபி யத்த² தே அரஞ்ஞஸமுத்³த³பப்³ப³தபாதா³தி³கே நிப³த்³த⁴வாஸம் வஸந்தி, தாதி³ஸஸ்ஸ டா²னஸ்ஸ க³ஹிதத்தா ஏகாத³ஸவிதோ⁴.

16. நனு சேத்த² அஞ்ஞேஸம்பி த⁴ம்மானம் பவத்திஸம்ப⁴வதோ காமஸ்ஸேவ அவசரணவஸேன கத²ம் நாமலாபோ⁴தி ஆஹ ‘‘அஸ்ஸாபி⁴லக்கி²தத்தா’’திஆதி³. தத்த² அஸ்ஸாதி இமஸ்ஸ து³வித⁴ஸ்ஸ காமஸ்ஸ. அபி⁴லக்கி²தத்தாதி ஏகாத³ஸவிதே⁴ பதே³ஸே பாகடத்தா. அத² வா அஸ்ஸாதி கரணத்தே² ஸாமிவசனம், தஸ்மா அனேன து³விதே⁴ன காமேன ஏகாத³ஸவித⁴ஸ்ஸ பதே³ஸஸ்ஸ அபி⁴லக்கி²தத்தா, பஞ்ஞாபிதத்தாதி அத்தோ². அத² வா உபயோக³த்தே² ஸாமிவசனவஸேன அஸ்ஸ ஏகாத³ஸவித⁴ஸ்ஸ பதே³ஸஸ்ஸ தேன து³விதே⁴ன அபி⁴லக்கி²தத்தாதி அத்தோ². ஸஹ ஸத்தே²ஹீதி ஸஸத்தா², யத்த² தே அவசரந்தி, ஸோ ஸஸத்தா²வசரோ, பதே³ஸோ. ஸோ விய. யதா² ஹி யஸ்மிம் பதே³ஸே ஸஸத்தா² புரிஸா அவசரந்தி, ஸோ விஜ்ஜமானேஸுபி அஞ்ஞேஸு த்³விபத³சதுப்பதா³தீ³ஸு அவசரந்தேஸு தேஸம் தத்த² பாகடத்தா, தேஹி வா அபி⁴லக்கி²தத்தா ‘‘ஸஸத்தா²வசரோ’’த்வேவ பஞ்ஞாயதி, ஏவம் விஜ்ஜமானேஸுபி அஞ்ஞேஸு ரூபாவசராதீ³ஸு அவசரந்தேஸு அபி⁴லக்க²ணவஸேன அயம் பதே³ஸோ ‘‘காமாவசரோ’’த்வேவ ஸஞ்ஞிதோதி. ஏஸ நயோ ரூபாரூபாவசரேஸு.

17-8. நனு ச சித்தம் காமாவசரந்தி வுத்தம், யதா²வுத்தனயேன பன பதே³ஸஸ்ஸ க³ஹிதத்தா கத²ம் தத்த² அவசரந்தம் காமாவசரம் நாமாதி ஆஹ ‘‘ஸ்வாய’’ந்திஆதி³. ஸோ அயம் காமாவசரோ ‘‘காமோ’’தி ஸஞ்ஞிதோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ரூபப⁴வோ ரூபந்தி யதா² ரூபப⁴வோ ரூபம். அவுத்தோபி ஹி யதா²ஸத்³தோ³ ஏவம்-ஸத்³த³ஸன்னிட்டா²னதோ லப்³ப⁴தி. யதா² ‘‘ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதீ’’தி ஏத்த² ‘‘ரூபப⁴வூபபத்தியா’’தி வத்தப்³பே³ ரூபப⁴வோ ‘‘ரூப’’ந்தி ஸஞ்ஞிதோதி அயமேத்த² அத்தோ². கத²ம் பனேஸ ஏவம் ஸஞ்ஞிதோதி ஆஹ ‘‘உத்தரஸ்ஸா’’திஆதி³. அத² வா யதா² உத்தரஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ லோபம் கத்வா உதீ³ரிதோ ஏஸ ரூபப⁴வோ ‘‘ரூப’’ந்தி ஸஞ்ஞிதோ, ஏவம் ஸ்வாயம் காமாவசரோ காமோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தஸ்மிம் காமேதி தஸ்மிம் உத்தரபத³லோபவஸேன காமஸஞ்ஞிதே பதே³ஸே. இத³ந்தி இத³ம் அட்ட²வித⁴ம் சித்தம். அதி⁴காரவஸேன பன தஸ்ஸ க³ஹணேபி ஸப்³பே³ஸமேவ பரித்தசித்தானமயமத்தோ² லப்³ப⁴தி ஸப்³பே³ஸம்பி காமே அவசரணதோ. ஸதா³தி ஸப்³ப³காலம், பா³ஹுல்யேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. இமினா பன இத³ம் தீ³பேதி – யதா² ஸங்கா³மே யேபு⁴ய்யேன அவசரந்தோ ‘‘ஸங்கா³மாவசரோ’’தி லத்³த⁴னாமோ ஹத்தீ² அஞ்ஞத்த² அவசரந்தோபி பா³ஹுல்லப்பவத்திவஸேன ‘‘ஸங்கா³மாவசரோ’’த்வேவ பஞ்ஞாயதி, ஏவமித³ம் அஞ்ஞத்த² அவசரந்தம்பி காமலோகே பா³ஹுல்லவுத்திதோ ‘‘காமாவசர’’மிச்சேவ வுத்தந்தி. தேன பன நனு சேதம் ரூபாரூபப⁴வேஸுபி அவசரணதோ ரூபாவசராதி³னாமம்பி லபே⁴ய்யாதி இத³ம் சோத³னம் பரிஹரதி. ஹோதி சேத்த² –

‘‘காமேவசரதீத்யேதம், காமாவசரஸஞ்ஞிதம்;

ஸேஸே அவசரந்தம்பி, ஸங்கா³மாவசரோ யதா²’’தி.

இதி-ஸத்³தோ³ ஹேதும்ஹி. ச-ஸத்³தோ³ வத்தப்³ப³ந்தரஸமுச்சயே. தேன யஸ்மா உத்தரபத³லோபேன காமாவசரோ ‘‘காமோ’’தி ஸஞ்ஞிதோ, யஸ்மா ச தஸ்மிம் காமே இத³ம் சித்தம் ஸதா³ அவசரதி, தஸ்மா ‘‘காமாவசர’’மிச்சேவ கதி²தம், ந பன காமாவசராவசரம், நாபி ரூபாரூபாவசரந்தி வாதி அதி⁴ப்பாயோ. காமகா⁴தினாதி தே³ஸனாஞாணேன வினேய்யஸந்தானக³தஸ்ஸ கிலேஸகாமஸ்ஸ ஹனனஸீலேன ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன.

19. படிஸந்தி⁴ம் …பே… அவசாரயதீதி வாதி அத² வா யஸ்மா யத்த² கத்த²சி உப்பன்னம்பி காமே ப⁴வேயேவ படிஸந்தி⁴ம் அவசாரயதி, தஸ்மா இத³ம் காமே அவசாரயதீதி ‘‘காமாவசர’’ந்தி கதி²தம் சா-ஸத்³த³ஸ்ஸ ரஸ்ஸத்தம் கத்வாதி அத்தோ². ஏவம் உத்தரபத³லோபவஸேன பத³ஸம்ப⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி வினாபி உத்தரபத³லோபம் காமாவசர-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பரியாபன்னந்தி தத்ர வா’’தி வுத்தம். தத்ராதி தஸ்மிம் காமப⁴வே. பரியாபன்னந்தி அந்தோக³த⁴ம். அயம் பனேத்த² அதி⁴ப்பாயோ –

‘‘கதமே த⁴ம்மா காமாவசரா? ஹேட்ட²தோ அவீசினிரயம் பரியந்தம் கத்வா உபரிதோ பரனிம்மிதவஸவத்தீ தே³வே அந்தோகரித்வா யம் ஏதஸ்மிம் அந்தரே ஏத்தா²வசரா ஏத்த² பரியாபன்னா க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனா ரூபம் வேத³னா ஸஞ்ஞா ஸங்கா²ரா விஞ்ஞாணம். இமே த⁴ம்மா காமாவசரா’’தி (த⁴. ஸ. 1287) –

வுத்தத்தா யதா² மனுஸ்ஸித்தி²யா குச்சி²ஸ்மிம் நிப்³ப³த்தோபி திரச்சா²னக³திகோ திரச்சா²னயோனியமேவ பரியாபன்னத்தா ‘‘திரச்சா²னோ’’த்வேவ வுச்சதி, ஏவமித³ம் ரூபாரூபப⁴வேஸு உப்பன்னம்பி காமப⁴வபரியாபன்னத்தா ‘‘காமாவசர’’மிச்சேவ கதி²தந்தி. தப்பரியாபன்னதா சஸ்ஸ அவீசிபரனிம்மிதபரிச்சி²ன்னோகாஸனின்னாய காமதண்ஹாய விஸயபா⁴வதோதி வேதி³தப்³பா³. ததா² ஹி வுத்தம் ஆசரியத⁴ம்மபாலத்தே²ரேன நிக்கே²பகண்டே³பி ‘‘‘ஏத்தா²வசரா’தி வசனம் அவீசிபரனிம்மிதபரிச்சி²ன்னோகாஸாய காமதண்ஹாய விஸயபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்த’’ந்தி. பத³ஸம்ப⁴வோ பனேத்த² ஏவம் வேதி³தப்³போ³ – காமதண்ஹா காமோ, ஸோ ஏத்த² ஆரம்மணகரணவஸேன அவசரதீதி காமாவசரந்தி. நனு சேத்த² கதமா காமதண்ஹா, யா காமாவசரத⁴ம்மாரம்மணா தண்ஹா. கதமே காமாவசரத⁴ம்மா, யே காமதண்ஹாவிஸயாதி ஏவம் இதரீதரனிஸ்ஸயதாதோ³ஸோ ஆபஜ்ஜதீதி? நாபஜ்ஜதி, அவீசிஆதி³ஏகாத³ஸோகாஸனின்னதாய யம்கிஞ்சி தண்ஹம் காமதண்ஹாபா⁴வேன க³ஹேத்வா தம்ஸபா⁴வாய தண்ஹாய விஸயபா⁴வேன காமாவசரத⁴ம்மானம் உபலக்கே²தப்³ப³பா⁴வதோ. அத² வா கிலேஸவத்து²வஸேன து³விதோ⁴பி காமோ யதா²ரஹம் ஸஹஜாதவஸேன ஏத்த² அவசரதீதி காமாவசரம், ஆரம்மணகரணவஸேன வா து³விதே⁴பி காமே ஏதம் அவசரதீதி காமாவசரம். அத² வா மஞ்சனிஸ்ஸிதகேஸு உக்குட்டி²ம் கரோந்தேஸு நிஸ்ஸயனிஸ்ஸிதானம் அபே⁴த³ஸ்ஸ பு³த்³தி⁴யா க³ஹிதத்தா நிஸ்ஸிதகேஸு நிஸ்ஸயூபசாரவஸேன ‘‘மஞ்சா உக்குட்டி²ம் கரோந்தீ’’தி வுச்சதி, ஏவமேதம்பி காமாவசரப⁴வே பவத்தனவஸேன தன்னிஸ்ஸிதத்தா நிஸ்ஸயவோஹாரேன ‘‘காமாவசர’’ந்தி வுச்சதி. ஹோதி சேத்த² –

‘‘காமோவசரதீத்யேத்த², காமேவசரதீதி வா;

டா²னூபசாரதோ வாபி, தம் காமாவசரம் ப⁴வே’’தி.

20. புஜ்ஜப²லனிப்³ப³த்தனதோ, அத்தஸந்தானம் புனனதோ ச புஞ்ஞானி, கத்தப்³ப³தாய கிரியா, தேஸம் தேஸம் ஆனிஸம்ஸானம் வத்து²தாய வத்தூ²னி சாதி புஞ்ஞகிரியவத்தூ²னி. க³ணனதோ த³ஸபரிமாணத்தா த³ஸ ச தானி புஞ்ஞகிரியவத்தூ²னி சாதி த³ஸ புஞ்ஞகிரியவத்தூ²னி, தேஸம் வஸேனாதி த³ஸபுஞ்ஞக்ரியவத்து²வஸேன, த³ஸபுஞ்ஞகிரியவத்து²பா⁴வேன தம்மயம் ஹுத்வாதி அத்தோ². ஏவ-காரேன பன ரூபாரூபலோகுத்தரம் விய ந கேவலம் பா⁴வனாவஸேனேவாதி த³ஸ்ஸேதி. அத² வா த³ஸபுஞ்ஞகிரியவத்து²வஸேனேவ பவத்ததி, ந பன பரேஹி பரிகப்பிதபரபஸம்ஸாதி³புஞ்ஞகிரியவத்து²வஸேனாதி ஏவ-ஸத்³தே³ன அவதா⁴ரணம். யதோ வக்க²தி ‘‘ஸப்³பா³னுஸ்ஸதிபுஞ்ஞஞ்சா’’திஆதி³.

21. கானி பன தானி த³ஸபுஞ்ஞகிரியவத்தூ²னி, யேஸம் வஸேன இத³ம் அட்ட²வித⁴ம் சித்தம் பவத்ததீதி வுத்தந்தி இமம் அனுயோக³ம் ஸந்தா⁴ய தானி ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தா³னம் ஸீல’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² தி³ய்யதி ஏதேனாதி தா³னம், பரிச்சாக³சேதனா. இத⁴ பன சித்தாதி⁴காரவஸேன தம்ஸம்பயுத்தம் க³ஹேதப்³ப³ம். ததா² ‘‘ஸீலா’’தீ³ஸுபி. ஸீலதீதி ஸீலம், காயவசீகம்மானி ஸமாத³ஹதீதி அத்தோ². ஸுஸில்யவஸேன ஹி காயகம்மாதீ³னி அவிப்பகிண்ணானி ஸம்பதி, ஆயதிஞ்ச ஹிதஸுகா²வஹானி ஸம்மா ட²பிதானி ஸமாஹிதானி ஹோந்தி, ஸீலயதி உபதா⁴ரேதீதி வா ஸீலம். உபதா⁴ரணம் பனேத்த² குஸலானம் அதி⁴ட்டா²னபா⁴வோ. பா⁴வேதி குஸலத⁴ம்மே ஆஸேவதி வட்³டே⁴தி ஏதாயாதி பா⁴வனா. அத்தனோ ஸந்தானே நிப்ப²ன்னா பத்தி தி³ய்யதி ஏதேனாதி பத்திதா³னம். தம்தம்கிச்சகரணே ப்³யாவடஸ்ஸ பா⁴வோ வேய்யாவச்சம். தே³ஸேதி ஏதாயாதி தே³ஸனா. பத்திம் அனுமோத³தி ஏதேனாதி பத்தானுமோதோ³. புப்³ப³பத³லோபேன பன ‘‘அனுமோதோ³’’தி வுத்தம். தி³ட்டி²யா உஜுபா⁴வோ தி³ட்டி²ஜுத்தம், ஸம்மாதி³ட்டி²யா உஜுகரணந்தி அத்தோ². அத்தனோ, பரஸ்ஸ வா ஹிதஜ்ஜா²ஸயவஸேன ஸம்மா ஸுணந்தி ஏதாயாதி ஸம்ஸுதி. பூஜாவஸேன அபசாயதி ஸாமீசிம் கரோதி ஏதேனாதி அபசாயோ. புஞ்ஞகிரியவத்தூ²னம் பபே⁴தோ³ புஞ்ஞகிரியவத்து²ப்பபே⁴தோ³. மஜ்ஜ²பத³லோபவஸேன பன ‘‘புஞ்ஞவத்து²ப்பபே⁴தோ³’’தி வுத்தம் யதா² ஆஜஞ்ஞயுத்தோ ரதோ² ‘‘ஆஜஞ்ஞரதோ²’’தி. அயம் தாவேத்த² பத³விசாரோ.

அயம் பன வினிச்ச²யோ – தத்த² ஸேக²புது²ஜ்ஜனானம் பரம் உத்³தி³ஸ்ஸ பூஜானுக்³க³ஹகாமதாய அத்தனோ விஜ்ஜமானவத்து²பரிச்சஜனவஸேன பவத்தா சேதனா தா³னமயபுஞ்ஞகிரியவத்து² நாம. கீ²ணாஸவானம்பி ததா² பவத்தா தா³னமேவ, ஸா பன புஞ்ஞகிரியா நாம ந ஹோதீதி ந இத⁴ அதி⁴ப்பேதா. புஜ்ஜப²லனிப்³ப³த்தனதோ, ஹி அத்தஸந்தானம் புனனதோ ச புஞ்ஞம், ந ச கீ²ணாஸவஸந்தானே பவத்தா ப²லனிப்³ப³த்திகா ஹோதி, ந ச தம் புனாதி விஸுத்³த⁴ஸந்தானப்பவத்தத்தாதி. ஏவம் ஸேஸேஸுபி.

யா பன நிச்சஸீலஉபோஸத²ஸீலாதி³வஸேன பஞ்சஸீலம் அட்ட²ஸீலம் த³ஸஸீலம் ஸமாதி³யந்தஸ்ஸ, அஸமாதி³யந்தஸ்ஸபி குலசாரித்தவஸேன ஸம்பத்தகாயது³ச்சரிதாதீ³ஹி விரமந்தஸ்ஸ, உபஸம்பத³மாளகே ஸம்வரம் ஸமாதி³யந்தஸ்ஸ, பாதிமோக்க²ம் பரிபூரேந்தஸ்ஸ, ஆபாத²க³தவிஸயேஸு சக்கா²தீ³னி இந்த்³ரியானி த²கேந்தஸ்ஸ, சீவராதி³கே ச பச்சயே பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ, குஹனாதி³வத்து²தோ ஆஜீவம் பரிஸோதே⁴ந்தஸ்ஸ பவத்தா சேதனா, அயம் ஸீலமயபுஞ்ஞகிரியவத்து²னாம. ஏத்தா²ஹ – ‘‘தா³னம் நாமேதம் மய்ஹம் குலவம்ஸோ குலசாரித்த’’ந்தி ஏவம் சாரித்தஸீலே ட²த்வா தே³ந்தஸ்ஸ பவத்தா தா³னமயபுஞ்ஞகிரியவத்து² கிம், உதா³ஹு ஸீலமயந்தி? ஸீலமயமேவ சாரித்தஸீலபா⁴வதோ. தே³ய்யத⁴ம்மபரிச்சாக³வஸேன பவத்தாபி ஹேஸா புப்³பா³பி⁴ஸங்கா²ரஸ்ஸ அபரபா⁴கே³ சேதனாய ச ததா² பவத்தத்தா ஸீலமயமேவ புஞ்ஞகிரியவத்து², ந தா³னமயம். பூஜானுக்³க³ஹகாமதாய ஹி தி³ன்னம் தா³னமயந்தி.

‘‘சக்கு² அனிச்ச’’ந்திஆதி³னா பன சக்கா²தி³கே திலக்க²ணம் ஆரோபேத்வா ஸம்மஸந்தஸ்ஸ பவத்தா கோ³த்ரபு⁴வோதா³னபரியோஸானா விபஸ்ஸனாசேதனா, கஸிணாதீ³ஸு ஆரம்மணேஸு அப்பனம் அப்பத்தா கோ³த்ரபு⁴பரியோஸானா பரிகம்மசேதனா சாதி அயம் பா⁴வனாமயபுஞ்ஞகிரியவத்து² நாம. அப்பனாப்பத்தாபி பா⁴வனாயேவ, ஸா பன ந காமாவசராதி இத⁴ ந க³ஹிதா. நிரவஜ்ஜவிஜ்ஜாயதனகம்மாயதனஸிப்பாயதனானம் ஸிக்க²னசேதனாபி பா⁴வனாமயேயேவ ஸமோதா⁴னம் க³ச்ச²தீதி ஆசரியா. யா சேத்த² தே³ய்யத⁴ம்மம் க²யதோ வயதோ ஸம்மஸித்வா த³த³தோ பவத்தா, ஸாபி புப்³பே³ விய உப⁴யபா⁴கே³ சேதனானம் ததா² பவத்தத்தா பா⁴வனாமயபுஞ்ஞகிரியவத்து²யேவாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

தா³னாதி³கம் யம் கிஞ்சி ஸுசரிதகம்மம் கத்வா ‘‘அஸுகஸ்ஸ ச நாம பத்தி ஹோது, ஸப்³ப³ஸத்தானம் வா ஹோதூ’’தி ஏவம் அத்தனா கதஸ்ஸ பரேஹி ஸாதா⁴ரணபா⁴வம் பச்சாஸீஸனவஸேன பவத்தா பத்திதா³னமயபுஞ்ஞகிரியவத்து² நாம. கிம் பனேவம் பத்திம் த³த³தோ புஞ்ஞக்க²யோ ஹோதீதி? ந ஹோதி, யதா² பன ஏகம் தீ³பம் ஜாலேத்வா ததோ தீ³பஸஹஸ்ஸம் ஜாலேந்தஸ்ஸ பட²மதீ³போ கீ²ணோதி ந வத்தப்³போ³, புரிமாலோகேன பன ஸத்³தி⁴ம் பச்சி²மாலோகஸ்ஸ ஏகீபா⁴வே அதிமஹாவ ஹோதி, ஏவமேவ பத்திம் த³த³தோ பரிஹானி நாம ந ஹோதி, வுட்³டி⁴யேவ பன ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³பா³. கத²ம் பனேஸா தி³ன்னா நாம ஹோதீதி? ‘‘இத³ம் மே புஞ்ஞகம்மம் ஸப்³ப³ஸத்தானம், அஸுகஸ்ஸ வா பரிணமதூ’’தி ஏவம் புப்³ப³பா⁴கே³, பச்சா²பி வா வசீபே⁴த³ம் கரோந்தேன மனஸா ஏவ வா சிந்தேந்தேன தி³ன்னா நாம ஹோதி. கேசி பன ‘‘யம் மயா கதம் ஸுசரிதம், தஸ்ஸ ப²லம் ‘த³ம்மீ’தி வுத்தேபி பத்தி தி³ன்னாவ ஹோதீ’’தி வத³ந்தி. குஸலகம்மாதி⁴காரத்தா பன பரேஹி ச கம்மஸ்ஸேவ அனுமோதி³தப்³ப³த்தா கம்மமேவ தா³தப்³ப³ம், அனுமோதே³ந்தேனபி கம்மமேவ அனுமோதி³தப்³ப³ந்தி இத³மேத்த² ஆசரியானம் ஸன்னிட்டா²னம்.

சீவராதீ³ஸு பச்சாஸாரஹிதஸ்ஸ அஸம்கிலிட்டே²ன அஜ்ஜா²ஸயேன ஸமணப்³ராஹ்மணானம் வத்தபடிவத்தகரணவஸேன, கி³லானுபட்டா²னவஸேன ச பவத்தா வேய்யாவச்சமயபுஞ்ஞகிரியவத்து² நாம.

ஆமிஸகிஞ்சக்கா²தி³னிரபேக்க²சித்தஸ்ஸ அத்தனோ பகு³ணம் த⁴ம்மம் விமுத்தாயதனஸீஸே ட²த்வா தே³ஸேந்தஸ்ஸ, ததே²வ நிரவஜ்ஜவிஜ்ஜாயதனாதி³கம் உபதி³ஸந்தஸ்ஸ ச பவத்தா தே³ஸனாமயபுஞ்ஞகிரியவத்து² நாம. பரேஹி கதம் யம் கிஞ்சி ஸுசரிதகம்மம் தி³ன்னமதி³ன்னம்பி வா இஸ்ஸாமச்சே²ரமலம் பஹாய ‘‘ஸாது⁴ ஸுட்டூ²’’தி அனுமோத³ந்தஸ்ஸ பவத்தா அனுமோத³னபுஞ்ஞகிரியவத்து² நாம, ‘‘அத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³னா கம்மஸ்ஸகதாஞாணவஸேன தி³ட்டி²ம் உஜும் கரோந்தஸ்ஸ பவத்தா தி³ட்டி²ஜுகம்மபுஞ்ஞகிரியவத்து² நாம. யதி³ ஏவம் ஞாணவிப்பயுத்தசித்தஸ்ஸ தி³ட்டி²ஜுகம்மபுஞ்ஞகிரியதா ந லப்³ப⁴தீதி? நோ ந லப்³ப⁴தி புரிமபச்சி²மசேதனானம்பி தம்தம்புஞ்ஞகிரியாஸ்வேவ ஸங்க³ண்ஹனதோ. ததா² ஹி வக்க²தி –

‘‘புரிமா முஞ்சனா சேவ, பரா திஸ்ஸோபி சேதனா;

ஹோதி தா³னமயம் புஞ்ஞம், ஏவம் ஸேஸேஸு தீ³பயே’’தி.

தஸ்மா கிஞ்சாபி உஜுகரணவேலாயம் ஞாணஸம்பயுத்தமேவ சித்தம் ஹோதி, புரிமபச்சா²பா⁴கே³ பன ஞாணவிப்பயுத்தம்பி ஹோதீதி தஸ்ஸாபி தி³ட்டி²ஜுகம்மபுஞ்ஞகிரியபா⁴வோ உப்பஜ்ஜதி.

அபரே பனாஹு – விஞ்ஞாணபஞ்ஞாணவஸேன த³ஸ்ஸனம் தி³ட்டி², சித்தம் பஞ்ஞா ச. தி³ட்டி²யா உஜுபா⁴வோ தி³ட்டி²ஜுத்தம். கிம் தம்? குஸலஞ்ச விஞ்ஞாணம் கம்மஸ்ஸகதாஞாணாதி³ ச ஸம்மாத³ஸ்ஸனம். தத்த² குஸலவிஞ்ஞாணேன ஞாணுப்பாதே³பி அத்தனோ ஸுசரிதானுஸ்ஸரணபரகு³ணபஸம்ஸாஸரணக³மனானம் ஸங்க³ஹோ, கம்மஸ்ஸகதாஞாணேன கம்மபத²ஸம்மாதி³ட்டி²யாதி. தா³னாதி³ஸம்பயுத்தம் பன ஞாணம் தா³னாதீ³ஸ்வேவ அந்தோக³த⁴ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘ஏவமிமம் த⁴ம்மம் ஸுத்வா தத்த² வுத்தனயேன படிபஜ்ஜந்தோ லோகியலோகுத்தரகு³ணவிஸேஸம் அதி⁴க³மிஸ்ஸாமி, ப³ஹுஸ்ஸுதோ வா ஹுத்வா பரே த⁴ம்மதே³ஸனாய அனுக்³க³ண்ஹிஸ்ஸாமீ’’தி ஏவம் அத்தனோ, பரேஸம் வா விமுத்தாயதனஸீஸேன ஸத்³த⁴ம்மம் ஸுணந்தஸ்ஸ பவத்தா ஸவனமயபுஞ்ஞகிரியவத்து² நாம. நிரவஜ்ஜவிஜ்ஜாயதனாதி³ஸவனசேதனாபி ஏத்தே²வ ஸங்க³ய்ஹதி. பூஜாரஹே, க³ருட்டா²னியே, மஹல்லகே ச தி³ஸ்வா ஆஸனா வுட்ட²ஹந்தஸ்ஸ பத்தசீவரபடிக்³க³ஹணமக்³க³தா³னஅபி⁴வாத³னஅஞ்ஜலிகம்மகரணஆஸனபுப்ப²க³ந்தா⁴தி³அபி⁴ஹாரம் கரோந்தஸ்ஸ ச பவத்தா ப³ஹுமானசேதனா அபசிதிஸஹக³தபுஞ்ஞகிரியவத்து² நாம. வேய்யாவச்சாபசாயனானஞ்ஹி அயம் விஸேஸோ – வயஸா, கு³ணேன ச ஜேட்டா²னம், கி³லானானஞ்ச தம்தம்கிச்சகரணம் வேய்யாவச்சம், ஸாமீசிகிரியா அபசாயனந்தி.

22-3. ஏவம் அட்ட²கதா²ய ஆக³தனயேன த³ஸபுஞ்ஞகிரியவத்தூ²னி த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ஸுத்தே ஆக³தனயேன தா³னம் ஸீலம் பா⁴வனாதி தீணியேவ த³ஸ்ஸேதும் தேஸு இதரேஸம்பி ஸங்க³ஹம் தீ³பேந்தோ ஆஹ ‘‘க³ச்ச²ந்தி ஸங்க³ஹ’’ந்திஆதி³. தத்த² பத்திதா³னானுமோத³னா தா³னே ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி தம்ஸபா⁴வத்தா. தா³னம்பி ஹி இஸ்ஸாமச்சே²ரானம் படிபக்க²ம், ஏதேபி, தஸ்மா ஸமானபடிபக்க²தாய தா³னேன ஸஹ ஏகலக்க²ணத்தா ஏதே தா³னமயபுஞ்ஞகிரியவத்து²ம்ஹி ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி. வேய்யாவச்சாபசாயனா ஸீலமயே புஞ்ஞே ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி சாரித்தஸீலஸபா⁴வத்தா. தே³ஸனாஸவனதி³ட்டி²உஜுகா பன குஸலத⁴ம்மாஸேவனதோ பா⁴வனதோ பா⁴வனாமயே ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி. கேசி பன ‘‘தே³ஸேந்தோ, ஸுணந்தோ ச தே³ஸனானுஸாரேன ஞாணம் பேஸேத்வா லக்க²ணம் படிவிஜ்ஜ² தே³ஸேதி, ஸுணாதி ச, தானி ச தே³ஸனாஸவனானி படிவேத⁴மேவ ஆஹரந்தீதி தே³ஸனாஸவனம் பா⁴வனாமயே ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தீ’’தி வத³ந்தி. த⁴ம்மதா³னபா⁴வதோ ‘‘தே³ஸனா தா³னமயே ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தீ’’திபி ஸக்கா வத்தும். ததா² தி³ட்டி²ஜுகம்மம் ஸப்³ப³த்தா²பி ஸப்³பே³ஸம் நியமனலக்க²ணத்தாதி. தா³னாதீ³ஸு ஹி யம் கிஞ்சி ‘‘அத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³னயப்பவத்தாய ஸம்மாதி³ட்டி²யாவ விஸோதி⁴தம் மஹப்ப²லம் ஹோதி மஹானிஸம்ஸந்தி. ஏவஞ்ச கத்வா தீ³க⁴னிகாயட்ட²கதா²யம் ‘‘தி³ட்டி²ஜுகம்மம் பன ஸப்³பே³ஸம் நியமனலக்க²ண’’ந்தி (தீ³. நி. அட்ட². 3.305) வுத்தம். மஹாஸம்கி⁴யா பன அப⁴யகி³ரிவாஸினோ ச தி³ட்டி²ஜுகம்மம் விஸும் புஞ்ஞகிரியபா⁴வேன ந க³ண்ஹந்தி. ததா² ஹி தே தா³னம் ஸீலம் பா⁴வனா ஸம்ஸுதி தே³ஸனானுஸ்ஸதிமோத³னம் வேய்யாவச்சபூஜாஸரணப்பத்திபஸம்ஸா சாதி அத்தனா கதபுஞ்ஞானுஸ்ஸரணம் பு³த்³தா⁴தீ³ஸு ஸரணக³மனம் பரகு³ணபஸம்ஸாதி இமானி தீணி பக்கி²பித்வா தி³ட்டி²ஜுகம்மம் அக்³க³ஹேத்வா த்³வாத³ஸ புஞ்ஞகிரியவத்தூ²னி பஞ்ஞாபேந்தி. புன தீணேவாதி பட²மம் த³ஸாபி ஸமானா புன ஸங்கே²பதோ தீணேவ ஸம்போ⁴ந்தி.

24. இதா³னி பரேஹி நித்³தி³ஸியமானானம் புஞ்ஞானுஸ்ஸரணாதீ³னம் அத்தனா நித்³தி³ட்டே²ஸ்வேவ ஸமோதா⁴னம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸப்³பா³னுஸ்ஸதிபுஞ்ஞஞ்சா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸப்³ப³ஸ்ஸேவ அத்தனா கதஸுசரிதஸ்ஸ அனுஸ்ஸரணம் ஸப்³பா³னுஸ்ஸதிபுஞ்ஞம் நாம. பஸம்ஸாதி பரேஹி கதாய புஞ்ஞகிரியாய, ஸம்மாபடிபத்தியா ச விப்பஸன்னசித்தேன பஸம்ஸனம், ஸந்துஸ்ஸனந்தி அத்தோ². ஸரணத்தயந்தி ஏத்த² ஸரந்தி ஹிம்ஸந்தீதி ஸரணானி, பு³த்³தா⁴தீ³னி தீணி ரதனானி. தானி ஹி ஸரணக³தானம் தேனேவ ஸரணக³மனேன ப⁴யம் ஸந்தாஸம் து³க்³க³திபரிக்கிலேஸம் ஹிம்ஸந்தி வினாஸேந்தி. தயோ அவயவா அஸ்ஸாதி தயம், தீஹி அவயவேஹி யுத்தஸமுதா³யஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம், ஸரணானம் தயம் ஸரணத்தயம், தீணி ஸரணானீதி வுத்தம் ஹோதி. ந ஹி அவயவவினிமுத்தோ ஸமுதா³யோ நாம கோசி அத்தீ²தி. இத⁴ பன ஸரணத்தயக்³க³ஹணேன உபசாரதோ, உத்தரபத³லோபதோ வா ஸரணக³மனம் அதி⁴ப்பேதம். ந ஹி ஸரணத்தயம் புஞ்ஞகிரியவத்து² நாம ஹோதி. அத்த²தோ பனேதம் ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ வத ஸோ ப⁴க³வா, ஸ்வாக்கா²தோ த⁴ம்மோ, ஸுப்படிபன்னோ ஸம்கோ⁴’’திஆதி³னா பு³த்³தா⁴தீ³ஸு பஸாத³படிலாப⁴வஸேன பவத்தா சேதனா தி³ட்டி²ஜுகம்மஸ்மிம் ஸங்க³ஹம் யந்தி தம்வஸேனேவ தேஸம் இஜ்ஜ²தோ. ந ஹி விபரீததி³ட்டி²கஸ்ஸ இமானி தீணி ஸம்ப⁴வந்தி, தஸ்மா தே ஏகந்தேன தி³ட்டி²ஜுகம்மபுஞ்ஞகிரியவத்து²ஸ்மிம் ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி, ந விஸும் புஞ்ஞகிரியபா⁴வேன க³ஹேதப்³பா³தி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘நத்தி² ஸம்ஸயோ’’தி. தி³ட்டி²ஜுகம்மஸ்ஸ பா⁴வனாமயஸங்க³ஹேபி ஸங்கே²பனயேன பா⁴வனாமயே ஸங்க³ய்ஹந்தி, வித்தா²ரனயேன பன ‘‘கத்த² நு கோ²’’தி ஸம்ஸயோ ஸியாதி இமேஸம் பா⁴வனாமயஸங்க³ஹோ ந வுத்தோ. தி³ட்டி²ஜுகம்மஸ்ஸ வா ஸப்³பே³ஸம் மஹப்ப²லபா⁴வனியாமகத்தேன மூலபூ⁴தத்தா தஸ்ஸ பதா⁴னபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் விஸும் தத்த² ஸங்க³ய்ஹந்தீதி வுத்தம். அபரே பன ‘‘ஸங்க³ண்ஹந்தோ ஸங்க³ண்ஹாதி, க³ண்ஹந்தோ ‘முஞ்சதீ’தி வசனதோ ஸரணக³மனஸ்ஸ ஸீலஸமாதா³னே விய க³ஹணம் ஸம்ப⁴வதீதி ஸீலமயே ஸங்க³ய்ஹதீ’’தி வத³ந்தி. ‘‘ஸரணக³மனம் பணிபாதபா⁴வதோ அபசிதிஸஹக³தே ஸங்க³ய்ஹதீ’’தி கேசி.

25. இதா³னி யதா²வுத்தபுஞ்ஞகிரியவத்தூ²னம் புரிமபச்சி²மபா⁴க³வஸேன பவத்தமானாபி சேதனா தத்த² தத்தே²வ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘புரிமா முஞ்சனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² புரிமாதி தா³னத்தா²ய தே³ய்யத⁴ம்மம் த⁴ம்மேன ஸமேன உப்பாதே³ந்தஸ்ஸ, உப்பன்னம் ‘‘பரிச்சஜிஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேந்தஸ்ஸ, த³க்கி²ணேய்யம் பரியேஸந்தஸ்ஸ ச யாவ வத்து²னோ படிக்³கா³ஹகஸ்ஸ ஹத்தே² விஸ்ஸஜ்ஜனம், பரிணாமனம் வா, தாவ பவத்தா புப்³ப³பா⁴க³சேதனா. படிக்³கா³ஹகஸ்ஸ பன ஹத்தே² விஸ்ஸஜ்ஜனசேதனா, பரிணாமனசேதனா வா முஞ்சனசேதனா நாம. ஸாயேவ நிக்³க³ஹீதலோபேன ‘‘முசனா’’தி வுத்தா. ‘‘முஞ்சனா’’இதியேவ வா பாடோ². பராதி அத்தனா விஸ்ஸட்ட²வத்து²ம்ஹி ஆலயம் அகத்வா ‘‘ஸாது⁴ ஸுட்டு² அக்³க³ம் தா³னம் மே தி³ன்ன’’ந்தி ஸோமனஸ்ஸசித்தேன பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ உப்பன்னா அபரபா⁴க³சேதனா. திஸ்ஸோபி சேதனாதி இதி அயஞ்ச புரிமா சேதனா, அயஞ்ச முஞ்சனசேதனா, அயஞ்ச அபரசேதனாதி திஸ்ஸோபி சேதனா ஏகதோ ஹுத்வா தா³னமயம் புஞ்ஞம் ஹோதி, தா³னமயபுஞ்ஞகிரியவத்து² நாம ஹோதீதி அத்தோ². ‘‘புஞ்ஞ’’ந்தி பத³ம் அபேக்கி²த்வா ‘‘ஹோதீ’’தி ஏகவசனனித்³தே³ஸோ. இதா³னி யதா²வுத்தமத்த²ம் ஸேஸேஸுபி அதிதி³ஸந்தோ ஆஹ ‘‘ஏவம் ஸேஸேஸு தீ³பயே’’தி. ஸேஸேஸூதி ஸீலாதீ³ஸு புஞ்ஞகிரியவத்தூ²ஸு ஏவம் யதா²வுத்தனயேன ‘‘ஸீலம் ‘ரக்கி²ஸ்ஸாமீ’தி சிந்தேந்தஸ்ஸ, ‘பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமீ’தி விஹாரம் க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ பவத்தா புரிமசேதனா, ஸீலம் ஸமாதி³யந்தஸ்ஸ, பப்³ப³ஜந்தஸ்ஸ, ஸீலம் பரிபூரேந்தஸ்ஸ உப்பன்னா மஜ்ஜி²மசேதனா, ‘பூரிதம் மே’தி பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ உப்பன்னா அபரசேதனாதி ஏவம் திஸ்ஸோபி சேதனா ஏகதோ ஹுத்வா ஸீலமயபுஞ்ஞகிரியவத்து² நாமா’’திஆதி³னா தீ³பயே, பகாஸேய்யாதி அத்தோ². நனு ச அத்தனா கதபுஞ்ஞானுஸ்ஸரணசேதனா தி³ட்டி²ஜுகம்மஸங்க³ஹிதா, அயஞ்ச அபரசேதனா ஸாயேவாதி கத²மஸ்ஸா தத்த² ஸங்க³ஹோதி? நாயம் தோ³ஸோ, விஸயபே⁴தே³ன உபி⁴ன்னம்பி விஸேஸஸப்³பா⁴வதோ. புஞ்ஞானுஸ்ஸரணஞ்ஹி அத்தனா கதபுஞ்ஞவிஸயமேவ. அயம் பன தப்³ப³த்து²விஸயாதி பாகடோயேவ த்³வின்னம் விஸேஸோதி.

ஏத்தாவதா ச யம் வுத்தம் ‘‘த³ஸபுஞ்ஞகிரியவத்து²வஸேனேவ பவத்ததீ’’தி, தத்த² த³ஸபுஞ்ஞகிரியவத்தூ²னி ஸரூபதோ, ஸங்க³ஹதோ ச நித்³தி³ஸித்வா இதா³னி ததா²பவத்தமானஸ்ஸ சஸ்ஸ பாடேக்கம் பவத்தாகாரவிஸயம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இதா³னீ’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² அயந்தி வக்க²மானனித³ஸ்ஸனம். தா³தப்³போ³ த⁴ம்மோ தே³ய்யத⁴ம்மோ, அன்னாதி³த³ஸவித⁴ம் வத்து². வுத்தஞ்ஹி –

‘‘அன்னம் பானம் வத்த²ம் யானம், மாலாக³ந்த⁴விலேபனம்;

ஸேய்யாவஸத²பதீ³பேய்யம், தா³னவத்தூ² த³ஸாவிமே’’தி.

படிக்³கா³ஹகோ ஆதி³ யேஸம் தே³ஸகாலமித்தாதீ³னம் தே படிக்³கா³ஹகாத³யோ, தே³ய்யத⁴ம்மஸ்ஸ, படிக்³கா³ஹகாதீ³னஞ்ச ஸம்பத்தி ஸம்பன்னதா தே³ய்யத⁴ம்மபடிக்³கா³ஹகாதி³ஸம்பத்தி. தத்த² தே³ய்யத⁴ம்மஸ்ஸ பணீதமனாபபா⁴வோ த⁴ம்மேன ஸமேன உப்பன்னபா⁴வோ தே³ய்யத⁴ம்மஸம்பத்தி. படிக்³கா³ஹகானம் அக்³க³த³க்கி²ணேய்யபா⁴வோ படிக்³கா³ஹகஸம்பத்தி. து³ல்லப⁴அன்னபானாதி³கோ தே³ஸோ தே³ஸஸம்பத்தி. தாதி³ஸோவ காலோ காலஸம்பத்தி. து³ல்லப⁴அன்னபானாதி³கே ஹி தே³ஸே, காலே வா தி³ன்னம் அஜ்ஜா²ஸயஸ்ஸ ப³லவதாய மஹப்ப²லம், ஸோமனஸ்ஸஹேதுகஞ்ச ஹோதி, தஸ்மா தே தா³னஸ்ஸ ஸம்பத்திவஸேன வுத்தா. மித்தஸம்பத்தி பன கல்யாணமித்தபா⁴வோ. கல்யாணமித்தஞ்ஹி நிஸ்ஸாய தா³னாதீ³ஸு சித்தம் ஓத³க்³யப்பத்தம் ஹோதி. பரிசாரிகஸம்பத்தி பன அனாணத்தியாபி தம்தம்கிச்சஸம்பாத³னே அப்பமத்தஸ்ஸ பரிசாரிகஜனஸ்ஸ படிலாபோ⁴. அஞ்ஞம் வா ஸோமனஸ்ஸஹேதுந்தி ஸத்³தா⁴ப³ஹுலதாவிஸுத்³தி⁴தி³ட்டி²தாதி³பே⁴த³ம் அஞ்ஞம் ஸோமனஸ்ஸகாரணம் வா. ஆக³ம்மாதி உபாக³ம்ம, படிச்சாதி அத்தோ². ஹட்ட²பஹட்டோ²தி ஸோமனஸ்ஸவஸேன ஹட்டோ² சேவ பஹட்டோ² ச. உப⁴யேனபி அதி⁴கஸோமனஸ்ஸம் வுத்தம். அத்தி²…பே… பவத்தந்தி ‘‘அத்தி² தி³ன்னம், அத்தி² யிட்ட²ம், அத்தி² ஹுதம், அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ, அத்தி² அயம் லோகோ, அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² மாதா, அத்தி² பிதா, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² லோகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸம்மக்³க³தா ஸம்மாபடிபன்னா, யே இமஞ்ச லோகம் பரஞ்ச லோகம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தீ’’தி (ம. நி. 1.441) ஏவம் பவத்தம் த³ஸவித⁴ம் ஸம்மாதி³ட்டி²வத்து²வஸேன சேவ த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ட்டா²னியாதீ³னம் வஸேன ச பவத்தம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஹி ந கேவலம் நவன்னம்யேவ ஸம்மாதி³ட்டி²வத்தூ²னம் க³ஹணம், அத² கோ² த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ட்டா²னியானம்பி ஸங்க³ஹோ. ஸம்மா ஞாயேன பவத்தா தி³ட்டி², பஸத்தா² வா தி³ட்டீ²தி ஸம்மாதி³ட்டி², தம். புரக்க²த்வாதி புப்³ப³ங்க³மம் கத்வா. தஞ்ச கோ² ஸஹஜாதபுப்³ப³ங்க³மவஸேன ‘‘மனோபுப்³ப³ங்க³மா த⁴ம்மா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ப. 1-2) விய ஸம்பயோக³ஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா.

அனுஸ்ஸாஹிதோதி லோப⁴மச்ச²ரியாதி³வஸேன புஞ்ஞகிரியாய ஸங்கோசம் அனாபஜ்ஜனதோ அத்தனா, பரேன வா கேனசி அனுஸ்ஸாஹிதோ ஹுத்வா. ஸபா⁴வதோ ஹி புஞ்ஞப்பவத்தித³ஸ்ஸனமித³ம். பரேஹீதி பன பரபாகடுஸ்ஸாஹத³ஸ்ஸனவஸேன வுத்தம். பட²மந்தி தே³ஸனாக்கமேன, இத⁴ நித்³தி³ட்ட²க்கமேன வா பட²மம். மஹாகுஸலசித்தந்தி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³ததாதி³அங்க³பாரிபூரியா மஹந்தம் குஸலசித்தம். அத² வா பச்சி²மப⁴விகபோ³தி⁴ஸத்தானம் படிஸந்தி⁴ஆகட்³ட⁴னதோ மஹந்தம் பூஜிதம் குஸலசித்தந்தி மஹாகுஸலசித்தம். ஸப்³பே³ஸம்பி ஹி ஸப்³ப³ஞ்ஞுபோ³தி⁴ஸத்தானம் படிஸந்தி⁴ மேத்தாபுப்³ப³ங்க³மஸ்ஸ திஹேதுகஸோமனஸ்ஸமயஸ்ஸ அஸங்கா²ரிகசித்தஸ்ஸ விபாகோதி வுத்தம். ஏத்த² ‘‘தே³ய்யத⁴ம்ம…பே… ஹட்ட²பஹட்டோ²’’தி ஏத்தாவதா இமஸ்ஸ ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தபா⁴வமாஹ, ‘‘ஸம்மாதி³ட்டி²ம் புரக்க²த்வா’’தி ஞாணஸம்பயுத்தபா⁴வம், ‘‘அனுஸ்ஸாஹிதோ’’தி பன இமினா அஸங்கா²ரிகபா⁴வந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

வுத்தனயேனேவாதி ‘‘தே³ய்யத⁴ம்மபடிக்³கா³ஹகாதி³ஸம்பத்திம், அஞ்ஞம் வா ஸோமனஸ்ஸகாரணம் ஆக³ம்மா’’தி ஏவம் வுத்தனயேன. உஸ்ஸாஹிதோதி தே³ய்யத⁴ம்மே ஸாபேக்கா²தி³தாய, ஸீலஸம்பதா³தீ³ஸு அனதி⁴முத்ததாதீ³ஹி ச புஞ்ஞகிரியாய ஸங்கோசாபஜ்ஜனதோ அத்தனா, பரேன வா கேனசி உஸ்ஸாஹிதோ. பரேஹீதி பன வுத்தனயமேவ. கரோதி தா³னாதீ³னி புஞ்ஞானீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தமேவாதி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தாதி³னா தம்ஸதி³ஸதாய வுத்தம். ஹோதி ஹி தம்ஸதி³ஸேபி தம்வோஹாரோ யதா² ச ‘‘ஸாயேவ தித்திரீ, தானியேவ ஓஸதா⁴னீ’’தி. ஏத்த² பன ‘‘உஸ்ஸாஹிதோ’’தி இமினா ஸஸங்கா²ரிகதம் த³ஸ்ஸேதி. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ. இமஸ்மிம் பனத்தே²தி இமஸ்மிம் ஸஸங்கா²ரிகஸத்³தா³பி⁴தே⁴ய்யே, உஸ்ஸாஹிதப்³ப³சித்தஸங்கா²தே அத்தே² தம்விஸயேதி அத்தோ². புப்³ப³ப்பயோக³ஸ்ஸாதி புஞ்ஞகிரியாய ஸங்கோசே ஜாயமானே ததோ விவேசேத்வா ஸமுஸ்ஸாஹனவஸேன பவத்தஸ்ஸ சித்தப்பயோக³ஸ்ஸ. புப்³ப³-க்³க³ஹணம் பனேத்த² ததா²பவத்தபுப்³பா³பி⁴ஸங்கா²ரவஸேன ஸோ பயோகோ³ ஹோதீதி கத்வா வுத்தம், ந தஸ்ஸ புப்³ப³காலிகதாயாதி வுத்தோவாயமத்தோ².

படிபத்தித³ஸ்ஸனேனாதி பி⁴க்கூ² தி³ஸ்வா தே³ய்யத⁴ம்மபரிச்சஜனவந்த³னாதி³படிபத்தித³ஸ்ஸனேன. ப³லந்தி அனந்தீதி பா³லா, அஸ்ஸாஸிதபஸ்ஸாஸிதமத்தேனேவ ஜீவந்தி, ந பஞ்ஞாஜீவிதேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. பா³லாயேவ பா³லகா. தே பன இத⁴ ‘‘அத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³னயப்பவத்தாய ஸம்மாதி³ட்டி²யா அபா⁴வேன அஸஞ்ஜாதபு³த்³தி⁴னோ தா³ரகா. பாகடவஸேன சேத்த² பா³லக-க்³க³ஹணம். ஸஹஸா கரணாதி³காலே பன இதரேஸம்பி ஞாணவிப்பயுத்தம் ஹோதீதி. ஸோமனஸ்ஸம் ஜாதம் ஏதேஸந்தி ஸோமனஸ்ஸஜாதா, ஜாதஸோமனஸ்ஸாதி அத்தோ². ஸஹஸாதி ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் தா³துகாமதாய உப்பத்திஸமகாலமேவ.

ஏத்த² ச ‘‘படிபத்தித³ஸ்ஸனேனா’’தி இமினா பரேஸம் பயோகா³பா⁴வமாஹ, ‘‘ஜாதபரிசயா’’தி அத்தனோ பயோகா³பா⁴வம். உப⁴யேனாபி இமஸ்ஸ அஸங்கா²ரிகபா⁴வம் தீ³பேதி. ‘‘பா³லகா, ஸஹஸா’’தி ச இமேஹி ஞாணவிப்பயுத்தபா⁴வமாஹ, ‘‘பி⁴க்கூ²…பே… ஜாதா’’தி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தபா⁴வம். அத² வா ‘‘படிபத்தி…பே… பரிசயா’’தி இமினா அஸங்கா²ரிகபா⁴வஸ்ஸ ‘‘பா³லகா பி⁴க்கூ²…பே… ஜாதா’’தி ச இமேஹி ஞாணவிப்பயுத்தஸோமனஸ்ஸஸஹக³தபா⁴வஸ்ஸ ச தீ³பிதத்தா ‘‘ஸஹஸா’’தி வசனேன யதா²வுத்தமேவ ஞாணவிப்பயுத்தஅஸங்கா²ரிகபா⁴வம் பகாஸேதி. ஏவம் ஸதி படிலோமதோ ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தாதி³பா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ ஹோதி. அனுலோமதோ பன ‘‘ஸோமனஸ்ஸஜாதா’’தி இமினா ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தபா⁴வம், ஸஹஸா-க்³க³ஹணேன ஞாணவிப்பயுத்தாஸங்கா²ரிகபா⁴வம் தீ³பேதி. ‘‘படிபத்தி…பே… தி³ஸ்வா’’தி ஏத்தாவதா பன ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தாதி³பா⁴வஸ்ஸ காரணம் வுத்தந்தி. தேதி தே ஞாதகா, தே பா³லகாதி வா அத்தோ². ‘‘ஸோமனஸ்ஸஹேதூனம் அபா⁴வம் ஆக³ம்மா’’தி இத³ம் நித³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். மஜ்ஜ²த்தாரம்மணம் ததா²ரூபே சேதோபி⁴ஸங்கா²ராத³யோபி ஹி உபேக்கா²ஸஹக³ததாய காரணமேவாதி. சித்தஸ்ஸ ஸோமனஸ்ஸாபா⁴வே புக்³க³லஸ்ஸபி ஸோமனஸ்ஸரஹிததா ஹோதீதி ‘‘சதூஸுபி…பே… ஹோந்தீ’’தி புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னம் கத்வா வுத்தம், ஸோமனஸ்ஸரஹிதா ஹோந்தி புஞ்ஞம் கரோந்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘ஏவ’’ந்திஆதி³ நிக³மனம்.

இமேஸு பன அட்ட²ஸு விஞ்ஞாணேஸு ஸோமனஸ்ஸஸஹக³ததோ உபேக்கா²ஸஹக³தம் ப³லவதரம், ஞாணவிப்பயுத்ததோ ஞாணஸம்பயுத்தம், ஸஸங்கா²ரிகதோ அஸங்கா²ரிகம் ஸதி³ஸம் ப³லவதரம். விஸதி³ஸம் பன வேத³னாஞாணப்பயோக³வஸேன ப³லவம், து³ப்³ப³லஞ்ச ஹோதி. ஸோமனஸ்ஸஸஹக³ததிஹேதுகஅஸங்கா²ரிகதோ ஹி உபேக்கா²ஸஹக³ததிஹேதுகஸஸங்கா²ரிகம் ப³லவதரம், உபேக்கா²ஸஹக³தது³ஹேதுகஅஸங்கா²ரிகதோ ஸோமனஸ்ஸஸஹக³ததிஹேதுகஅஸங்கா²ரிகம் ப³லவதரம். இதி சதுத்த²சித்ததோ ததியசித்தம் ப³லவதரம், ததோ அட்ட²மசித்தம், ததோ ஸத்தமசித்தம், ததோ து³தியசித்தம், ததோ பட²மசித்தம், ததோ ச²ட்ட²சித்தம், ததோ பஞ்சமசித்தந்தி ஏவமிமேஸம் ப³லவப³லவதரபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³.

26. ஏவம் பாளியம் ஆக³தனயேன வேத³னாஞாணப்பயோக³பே⁴த³தோ அட்ட²வித⁴தம் நித்³தி³ஸித்வா இதா³னி அட்ட²கதா²யம் ஆக³தபுஞ்ஞகிரியாதீ³னம் வஸேனபி பபே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘த³ஸ புஞ்ஞக்ரியாதீ³ன’’ந்திஆதி³ வுத்தம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன ச²ன்னம் ஆரம்மணானம், சதுன்னம் அதி⁴பதீனம், திண்ணம் கம்மானம், ஹீனாதி³பே⁴த³ஸ்ஸ ச ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. தேனேவாஹு –

‘‘கமேன புஞ்ஞவத்தூ²ஹி, கோ³சராதி⁴பதீஹி ச;

கம்மஹீனாதி³தோ சாபி, க³ணேய்ய நயகோவிதோ³’’தி.

27. இதா³னி ததா²பவத்தமானஸ்ஸ தஸ்ஸ யோ யோ தேஸம் தேஸம் வஸேன லப்³ப⁴மானோ க³ணனபரிச்சே²தோ³, தம் ஸம்பிண்டி³த்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸத்தரஸ ஸஹஸ்ஸானீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்தே²வம் க³ணனா வேதி³தப்³பா³ – இமானி தாவ அட்ட² விஞ்ஞாணானி த³ஸன்னம் புஞ்ஞகிரியவத்தூ²னம் வஸேன பவத்தனதோ பச்சேகம் த³ஸ த³ஸாதி கத்வா அஸீதி சித்தானி ஹோந்தி, தானி ச ச²ஸு ஆரம்மணேஸு பவத்தனதோ ச²க்³கு³ணிதானி ஸாஸீதிகானி சத்தாரி ஸதானி ஹோந்தி, தானி சதுன்னம் அதி⁴பதீனம் ஸஹயோக³வஸேன சதுக்³கு³ணிதானி ஸஹஸ்ஸம், வீஸாதி⁴கானி ச நவ ஸதானி ஹோந்தி, தானி ச காயவசீமனோஸங்கா²தானம் திண்ணம் கம்மானம் வஸேன திகு³ணிதானி ஸஸட்டி²ஸத்தஸதாதி⁴கானி பஞ்ச ஸஹஸ்ஸானி ஹோந்தி, தானி ச ஹீனமஜ்ஜி²மபணீதபே⁴த³தோ திகு³ணிதானி ஸாஸீதிகத்³விஸதாதி⁴கானி ஸத்தரஸ ஸஹஸ்ஸானி ஹோந்தீதி. நனு ச ஞாணவிப்பயுத்தசித்தானம் வீமம்ஸாதி⁴பதிஸஹயோகா³பா⁴வதோ அதி⁴பதிவஸேன ஸஹஸ்ஸம், ஸாஸீதிகானி ச ச² ஸதானி ஹோந்தீதி தானி கம்மாதீ³னம் வஸேன ஸம்பிண்டி³தானி வீஸஸதாதி⁴கானி பன்னரஸ ஸஹஸ்ஸானி ப⁴வந்தீதி? ஸச்சமேதம், ஸோதபதிதவஸேன பன தம் அனாதி³யித்வா அதி⁴பதிக³ணனா க³ஹிதாதி ந தஸ்ஸ வஸேன க³ணனஹானி கதாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

நனு ச ‘‘ஸவிபாகம் குஸல’’ந்தி வுத்தம், தம் பன கத²ம், குஹிம், கிம் ப²லதீதி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘தம் பனா’’திஆதி³. யஸ்மா திஹேதுகம் குஸலம் திஹேதுகம் வா து³ஹேதுகம் வா படிஸந்தி⁴ம் தே³தி, நாஹேதுகம் படிஸந்தி⁴ம் தே³தி. யதா³ ச திஹேதுகம் படிஸந்தி⁴ம் ஜனேதி, ததா³ பவத்தே ஸோளஸ விபாகானி அபி⁴னிப்பா²தே³தி. யதா³ த்³விஹேதுகம், ததா³ த்³வாத³ஸ. து³ஹேதுகம் பன து³ஹேதுகமஹேதுகஞ்ச படிஸந்தி⁴ம் ஜனேதி, ந திஹேதுகம். யதா³ ச து³ஹேதுகம் ஜனேதி, ததா³ பவத்தியம் த்³வாத³ஸ. யதா³ அஹேதுகம், ததா³ அட்ட². யே பன ஆக³மனதோ விபாகஸ்ஸ ஸங்கா²ரபே⁴த³மிச்ச²ந்தி, தேஸம் மதேன திஹேதுகம் த்³வாத³ஸ, த³ஸ வா விபச்சதி, து³ஹேதுகம் த³ஸ, அட்ட² வா, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘யதா²னுரூப’’ந்தி. நானாவித⁴ஸம்பத்திட்டா²னபா⁴வதோ ஸோப⁴னா, க³ந்தப்³ப³தோ க³தி சாதி ஸுக³தி, காமாவசரப⁴வோவ ஸுக³தி காமாவசரஸுக³தி. தஸ்ஸம் காமாவசரஸுக³தியம். ப⁴வபோ⁴க³ஸம்பத்திந்தி ஏத்த² ச ப⁴வதீதி ப⁴வோ, உபபத்திப⁴வஸங்கா²தானம் விபாகக்க²ந்த⁴கடத்தாரூபானமேதம் க³ஹணம், பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³தோ போ⁴கோ³, பவத்தியம் படிலபி⁴தப்³ப³ஸம்பத்தி, ப⁴வோதி வா படிஸந்தி⁴, போ⁴கோ³ ஸேஸவிபாககடத்தாரூபேஹி ஸஹ பவத்தியம் படிலபி⁴தப்³பா³ ஸம்பத்தி, ப⁴வோ ச போ⁴கோ³ ச ப⁴வபோ⁴கோ³, தேயேவ ஸம்பன்னபா⁴வதோ ஸம்பத்தி, தேஸம் வா ஸம்பத்தி ப⁴வபோ⁴க³ஸம்பத்தி, தம் அபி⁴னிப்பா²தே³தி, ஜனகவஸேன ச உபனிஸ்ஸயவஸேன ச ஸாதே⁴தீதி அத்தோ². ஏத்த² ச ப⁴வபோ⁴க³ஸம்பத்தீனம் நிரவஸேஸதோ லப்³ப⁴மானட்டா²னம் ஸந்தா⁴ய ‘‘காமாவசரஸுக³திய’’ந்தி வுத்தம். ஸஹேதுகவிபாகவஜ்ஜம் பன பவத்திவிபாககடத்தாரூபஸபா⁴வம் ப⁴வஸம்பத்திம், ஏகச்சபோ⁴க³ஸம்பத்திஞ்ச, போ⁴க³ஸம்பத³மேவ வா அவிஸேஸேன ஸுக³தியம் து³க்³க³தியம்பி அபி⁴னிப்பா²தே³தியேவ. நாக³ஸுபண்ணாதீ³னம்பி ஹிஸ்ஸ தே³வஸம்பத்திஸதி³ஸம் மனுஞ்ஞம் போ⁴க³ஜாதம், தப்³பி³ஸயானி ச விபாகசித்தானி, ஸுவண்ணதாஸுஸ்ஸரதாதி³ ச தம் ஸப்³ப³ம் காமாவசரகுஸலஸ்ஸேவ ப²லம். ந ஹி அகுஸலஸ்ஸ இட்ட²ப²லம் அத்தி². வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ, யம் அகுஸலஸ்ஸ இட்டோ² கந்தோ விபாகோ ஸம்விஜ்ஜதீ’’தி.

காமாவசரகுஸலவண்ணனா நிட்டி²தா.

ரூபாவசரகுஸலவண்ணனா

இதா³னி யஸ்மா காமாவசரகுஸலானந்தரம் உத்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ ரூபாவசரகுஸலஸ்ஸ நித்³தே³ஸாவகாஸோ அனுப்பத்தோ, தஸ்மா தம் த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘இதரேஸூ’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² இதரேஸூதி யதா²வுத்தகாமாவசரகுஸலதோ இதரேஸு, ரூபாவசராதீ³ஸூதி அத்தோ². ஸவத்து²கதோ ஏகவித⁴ம் ஏகந்தேன வத்து²ஸன்னிஸ்ஸிதத்தா. ந ஹி அரூபதா⁴துயம் ரூபாவசரத⁴ம்மா லப்³ப⁴ந்தி ரூபவிராக³பா⁴வனாய நிப்³ப³த்தத்தா புன ரூபாவசரஜ்ஜா²னஸமாபத்தியா அபா⁴வதோ.

ஹீனமஜ்ஜி²மபணீதபே⁴த³தோதி ஏத்த² புப்³பே³ விய அதி⁴பதீனம் ஹீனாதி³பா⁴வேஹி ஜா²னஸ்ஸ ஹீனாதி³பா⁴வோ யோஜேதப்³போ³. அத² வா படிலத்³த⁴மத்தமனாஸேவிதம் ஹீனம் பரிது³ப்³ப³லபா⁴வதோ, நாதிஸுபா⁴விதம் அபரிபுண்ணவஸிபா⁴வம் மஜ்ஜி²மம், அதிவிய ஸுபா⁴விதம் பன ஸப்³ப³ஸோ பரிபுண்ணவஸிபா⁴வம் பணீதம். ததா² உளாரபுஞ்ஞப²லகாமதாவஸேன பவத்திதம் ஹீனம், லோகியாபி⁴ஞ்ஞத்தா²ய பவத்திதம் மஜ்ஜி²மம், விவேககாமதாய அரியபா⁴வே டி²தேன பவத்திதம் பணீதம். அத்தஹிதாய வா பவத்திதம் ஹீனம், கேவலம் அலோப⁴ஜ்ஜா²ஸயேன பவத்திதம் மஜ்ஜி²மம், பரஹிதாய பவத்திதம் பணீதம். வட்டஜ்ஜா²ஸயேன வா பவத்திதம் ஹீனம், விவேகஜ்ஜா²ஸயேன பவத்திதம் மஜ்ஜி²மம், விவட்டஜ்ஜா²ஸயேன லோகுத்தரபாத³கத்த²ம் பவத்திதம் பணீதம்.

படிபதா³தி³பே⁴த³தோதி து³க்க²படிபதா³த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞாதீ³னம் படிபதா³பி⁴ஞ்ஞானம் பே⁴தே³ன. படிபதா³வசனேனேவ வா தத³வினாபா⁴வதோ அபி⁴ஞ்ஞாபி லப்³ப⁴தி. ததா² ஹேத்த² படிபதா³சதுக்கந்தி வோஹரந்தீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன அதி⁴பதிஆதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³, தஸ்மா படிபதா³தி³பே⁴த³தோதி படிபதா³பே⁴த³தோ, அதி⁴பதிபே⁴த³தோ, ஆரம்மணபே⁴த³தோ, ஹானபா⁴கி³யாதி³பே⁴த³தோதி அத்தோ². தத்த² படிபதா³பே⁴த³தோ தாவ து³க்க²படிபத³ம் த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞம், து³க்க²படிபத³ம் கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞம், ஸுக²படிபத³ம் த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞம், ஸுக²படிபத³ம் கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞந்தி ஏவம் சதுப்³பி³த⁴ம் ஹோதி. தத்த² து³க்கா² படிபதா³ அஸ்ஸாதி து³க்க²படிபத³ம். த³ந்தா⁴ அபி⁴ஞ்ஞா அஸ்ஸாதி த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞம். ஏஸ நயோ ‘‘து³க்க²படிபத³ம் கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞ’’ந்திஆதீ³ஸுபி.

தத்த² அப்பஹீனனீவரணஸ்ஸ, அவிக்க²ம்பி⁴தஜா²னனிகந்திகஸ்ஸ ச ஞாணகிச்சஸ்ஸ அபரிப்³யத்ததாய பரினிட்டி²தஸகலபுப்³ப³கிச்சஸ்ஸ ‘‘பத²வீ பத²வீ’’தி வா ‘‘ஆபோ ஆபோ’’தி வா ஏவம் பவத்தபட²மஸமன்னாஹாரதோ பட்டா²ய யாவ தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ உபசாருப்பத்தியா நீவரணப்பஹானம், நிகந்திவிக்க²ம்ப⁴னஞ்ச ஹோதி, தாவ பவத்தா புப்³ப³பா⁴க³பா⁴வனா படிபதா³ நாம ‘‘படிபஜ்ஜதி ஜா²னம் ஏதாயா’’தி கத்வா. பஹீனனீவரணஸ்ஸ, பன விக்க²ம்பி⁴தஜா²னனிகந்திகஸ்ஸ ச ஞாணகிச்சஸ்ஸ பரிப்³யத்தபா⁴வதோ உபசாரஜ்ஜா²னம் ஆதி³ம் கத்வா யாவ அப்பனாய உப்பத்தி, தாவ பவத்தா பஞ்ஞா புப்³ப³பா⁴க³பஞ்ஞாய விஸிட்ட²பா⁴வதோ அபி⁴ஞ்ஞா நாம, தஸ்மா யோ ஆதி³தோ கிலேஸே ஜா²னனிகந்திஞ்ச விக்க²ம்பே⁴ந்தோ து³க்கே²ன ஸஸங்கா²ரேன ஸப்பயோகே³ன கிலமந்தோ விக்க²ம்பே⁴தி, விக்க²ம்பி⁴தகிலேஸஜா²னனிகந்தி ச அப்பனாபரிவாஸம் வஸந்தோ சிரேன அங்க³பாதுபா⁴வம் பாபுணாதி, தஸ்ஸ து³க்க²படிபத³ம், த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞஞ்ச ஜா²னம் ஹோதி. யோ பன ஸஸங்கா²ரேன கிலேஸாதி³கே விக்க²ம்பே⁴த்வா ந சிரேன அங்க³பாதுபா⁴வம் பாபுணாதி, தஸ்ஸ து³க்க²படிபத³ம், கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞஞ்ச. யோ கிலேஸாதி³கே விக்க²ம்பே⁴ந்தோ ஸுகே²ன அகிலமந்தோ விக்க²ம்பே⁴தி, அப்பனாபரிவாஸம் பன சிராயதி, தஸ்ஸ ஸுக²படிபத³ம், த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞம். யோ பன ஸுகே²னேவ கிலேஸாதி³கே விக்க²ம்பே⁴த்வா ஸீக⁴மேவ அப்பனம் பாபுணாதி, தஸ்ஸ ஸுக²படிபத³ம், கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஸோ பனாயம் படிபதா³பி⁴ஞ்ஞானம் பே⁴தோ³ கிலேஸிந்த்³ரியாதி⁴காரவஸேன வேதி³தப்³போ³. யஸ்ஸ ஹி ராகா³த³யோ கிலேஸா திப்³பா³ ஹோந்தி, ஸத்³தா⁴பஞ்சமகானி ச இந்த்³ரியானி முதூ³னி. யோ ச ஸமத²விபஸ்ஸனாஸு அகதாதி⁴காரோ, தஸ்ஸ பவத்தஜா²னம் து³க்க²படிபத³ம், த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞஞ்ச ஹோதி. தஸ்ஸ ஹி கிலேஸஸமுதா³சாரதிப்³ப³தாய நீவரணவிக்க²ம்ப⁴னஸ்ஸ கிச்சே²ன கஸிரேன ஸமிஜ்ஜ²னதோ படிபதா³ து³க்கா² அஸுகா², தஸ்ஸேவ ஸத்³தா⁴தீ³னம் இந்த்³ரியானம் முது³தாய அபி⁴ஞ்ஞாபி த³ந்தா⁴ மந்தா³ அஸீக⁴ப்பவத்தினீ ஹோதி. ப⁴வந்தரே வா ஸமதே² அகதாதி⁴காரத்தா படிபதா³ து³க்கா², விபஸ்ஸனாய அகதாதி⁴காரத்தா அபி⁴ஞ்ஞாபி த³ந்தா⁴. யோ பன வுத்தவிபரீதோ ஹோதி, தஸ்ஸ கிலேஸானம் அதிப்³ப³ஸமுதா³சாரதாய, இந்த்³ரியானஞ்ச திகீ²ணதாய ஸமத²விபஸ்ஸனாஸு கதாதி⁴காரதாய யதா²க்கமம் ஸுக²படிபதா³, கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா ச ஹோதி. ப⁴வந்தரே கதபரிசயஸ்ஸ ஹி யதா² பகு³ணம் கத்வா விஸ்ஸட்ட²க³ந்தோ² அப்பமத்தகேன பயோகே³ன ஸுப்பவத்தி வாசுக்³க³தோ ச ஹோதி, ஏவம் பா⁴வனா அப்பகஸிரேனேவ இஜ்ஜ²தீதி. ஸ்வாயம் அகதோ, கதோ ச அதி⁴காரோ ஸமத²னிஸ்ஸிதோ படிபதா³யம் வுத்தோ ஸமாதி⁴ப்பதா⁴னத்தா படிபதா³ய. விபஸ்ஸனானிஸ்ஸிதோ அபி⁴ஞ்ஞாய ஞாணப்பதா⁴னத்தா அப்பனாயாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

யோ பன திப்³ப³கிலேஸோ திக்கி²ந்த்³ரியோ விபஸ்ஸனாயமேவ வா கதாதி⁴காரோ ஹோதி, தஸ்ஸ வுத்தனயேன து³க்கா² படிபதா³, கி²ப்பா பன அபி⁴ஞ்ஞா ஹோதி, தப்³பி³பரீதஸ்ஸ ஸுக²படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞாதி. தஸ்மா கிலேஸானம் திப்³ப³மந்த³பா⁴வதோ, இந்த்³ரியானம் திகி²ணமுது³பா⁴வதோ, புப்³ப³பரிசயஸ்ஸ ச ஸம்ப⁴வாஸம்ப⁴வவஸேனாதி ஏவம் கிலேஸிந்த்³ரியாதி⁴காரவஸேன இமாஸம் பே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³.

அபிச யானி பரதோ ஸப்பாயாஸப்பாயானி, பலிபோ³து⁴பச்சே²தா³தீ³னி புப்³ப³கிச்சானி, அப்பனாகோஸல்லானி ச ஆக³மிஸ்ஸந்தி, தேஸு யோ உபசாராதி⁴க³மதோ புப்³பே³, பச்சா² ச அஸப்பாயஸேவீ ஹோதி, தஸ்ஸ து³க்கா² படிபதா³, த³ந்தா⁴ ச அபி⁴ஞ்ஞா ஹோதி. உப⁴யத்த² ஸப்பாயஸேவினோ ஸுகா² படிபதா³, கி²ப்பா ச அபி⁴ஞ்ஞா. யோ பன ததோ புப்³ப³பா⁴கே³ அஸப்பாயம் ஸேவித்வா அபரபா⁴கே³ ஸப்பாயஸேவீ ஹோதி, தஸ்ஸ து³க்கா² படிபதா³, கி²ப்பா அபி⁴ஞ்ஞா. தப்³பி³பரீதஸ்ஸ ஸுகா² படிபதா³, த³ந்தா⁴ அபி⁴ஞ்ஞா ச வேதி³தப்³பா³.

ததா² பலிபோ³து⁴பச்சே²தா³தி³புப்³ப³கிச்சம் அஸம்பாதே³த்வா பா⁴வனமனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ ஸபரிபந்த²தாய து³க்கா² படிபதா³, விபரியாயேன அபரிபந்த²தாய ஸுகா². அப்பனாகோஸல்லானி அஸம்பாதே³ந்தஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸ அவிஸத³தாய த³ந்தா⁴ அபி⁴ஞ்ஞா ஹோதி, ஸம்பாதே³ந்தஸ்ஸ விபரியாயதோ கி²ப்பா அபி⁴ஞ்ஞாதி. கிஞ்ச – தண்ஹாவிஜ்ஜாதிப⁴வனவஸேன ஏதாஸம் பே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. தண்ஹாபி⁴பூ⁴தஸ்ஸ ஹி து³க்கா² படிபதா³ ஹோதி தஸ்ஸா ஸமாதி⁴ஸ்ஸ உஜுபடிபக்க²த்தா ஸமத²படிபதா³ய பரிபந்த²கபா⁴வதோ, அனபி⁴பூ⁴தஸ்ஸ தத³பா⁴வதோ ஸுகா². அவிஜ்ஜாபி⁴பூ⁴தஸ்ஸ ச தஸ்ஸா பஞ்ஞாய உஜுபடிபக்க²பா⁴வதோ த³ந்தா⁴ அபி⁴ஞ்ஞா, இதரஸ்ஸ கி²ப்பா அபி⁴ஞ்ஞாதி. ஸோ பனாயம் படிபதா³பே⁴தோ³ கேவலம் ஸமத²பா⁴வனாவஸேன படிலத்³த⁴ஜ்ஜா²னஸ்ஸ, மக்³கா³தி⁴க³மவஸேன படிலத்³த⁴ஜ்ஜா²னஸ்ஸ பன நத்தி² து³க்க²படிபதா³தி³பே⁴தோ³. கேசி பன மக்³க³வஸேனேவ தஸ்ஸ படிபதா³தி³பே⁴த³ம் வண்ணேந்தி ‘‘மக்³க³ஸ்ஸ ஹி து³க்க²படிபதா³தி³பா⁴வே தஸ்மிம் து³க்க²படிபதா³தி³க’’ந்தி.

அதி⁴பதிபே⁴தா³தீ³ஸு பன ச²ந்தா³தி⁴பதேய்யம் சித்தாதி⁴பதேய்யம் வீரியாதி⁴பதேய்யம் வீமம்ஸாதி⁴பதேய்யந்தி ஏவம் அதி⁴பதிபே⁴த³தோ, பரித்தம் பரித்தாரம்மணம், பரித்தம் அப்பமாணாரம்மணம், அப்பமாணம் பரித்தாரம்மணம், அப்பமாணம் அப்பமாணாரம்மணந்தி ஏவம் ஆரம்மணபே⁴த³தோ, ஹானபா⁴கி³யம் டி²திபா⁴கி³யம் விஸேஸபா⁴கி³யம் நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யந்தி ஏவம் ஹானபா⁴கி³யாதி³பே⁴த³தோ ச சதுப்³பி³த⁴தா வேதி³தப்³பா³. தத்த² ‘‘ச²ந்த³வதோ சே ஜா²னம் நிப்³ப³த்திஸ்ஸதி, மய்ஹம்பி நிப்³ப³த்திஸ்ஸதீ’’தி ஏவம் ச²ந்த³ம் து⁴ரம் கத்வா உப்பன்னம் ச²ந்தா³தி⁴பதேய்யம். ஏஸ நயோ ‘‘சித்தாதி⁴பதேய்யா’’தீ³ஸுபி. அப்பகு³ணம் பன உபரிஜா²னஸ்ஸ பச்சயோ ப⁴விதும் அஸக்கோந்தம் பரித்தம், ஸுப்பஸராவமத்தேஸு அவட்³டி⁴தாரம்மணேஸு நிப்³ப³த்தம் பரித்தாரம்மணம். வுத்தபடிபக்க²தோ பன யதா²க்கமம் அப்பமாணாரம்மணாதீ³னி வேதி³தப்³பா³னி. ஹானபா⁴கி³யாதி³விஸேஸம் ஸயமேவ வக்க²தி.

ஜா²னங்க³யோக³பே⁴த³தோதி கத்த²சி பஞ்ச ஜா²னங்கா³னி, கத்த²சி சத்தாரி, கத்த²சி தீணி, கத்த²சி த்³வே, கத்த²சி அபரானி த்³வேதி ஏவம் ஜா²னங்கா³னம் ஸம்பயோக³பே⁴த³தோ. நனு சேத்த² காமாவசரகுஸலே விய ஸங்கா²ரபே⁴தோ³ கஸ்மா ந க³ஹிதோ. இத³ம்பி ஹி கேவலம் ஸமதா²னுயோக³வஸேன படிலத்³த⁴ம் ஸஸங்கா²ரம், மக்³கா³தி⁴க³மவஸேன படிலத்³த⁴மஸங்கா²ரம், தஸ்மா ‘‘ஜா²னங்க³ஸங்கா²ரயோக³பே⁴த³தோ த³ஸவித⁴’’ந்தி வத்தப்³ப³ந்தி? நயித³மேவம், மக்³கா³தி⁴க³மவஸேன ஸத்திதோ படிலத்³த⁴ஸ்ஸாபி அபரபா⁴கே³ பரிகம்மவஸேனேவ உப்பஜ்ஜனதோ, தஸ்மா ஸப்³ப³ஸ்ஸபி ஜா²னஸ்ஸ பரிகம்மஸங்கா²தபுப்³பா³பி⁴ஸங்கா²ரேன வினா கேவலம் அதி⁴காரவஸேன அனுப்பஜ்ஜனதோ ‘‘அஸங்கா²ர’’ந்திபி வத்தும் ந ஸக்கா, அதி⁴காரேன ச வினா கேவலம் பரிகம்மாபி⁴ஸங்கா²ரேனேவ அனுப்பஜ்ஜனதோ ‘‘ஸஸங்கா²ர’’ந்திபி வத்தும் ந ஸக்காதி ஜா²னங்க³யோக³பே⁴த³தோ பஞ்சவித⁴தா ச வுத்தாதி.

காமச்ச²ந்தோ³ ப்³யாபாதோ³ தி²னமித்³த⁴ம் உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் விசிகிச்சா²தி இமானி பஞ்ச நீவரணானி விப்பஹீனானி ஏதஸ்ஸாதி காமச்ச²ந்த³…பே… விப்பஹீனம். ‘‘அக்³யாஹிதோ’’தி ஏத்த² ஆஹித-ஸத்³த³ஸ்ஸ விய விப்பஹீன-ஸத்³த³ஸ்ஸேத்த² பரவசனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். காமச்ச²ந்தா³தீ³ஹி வா விப்பஹீனம் விஸம்யுத்தம் தேஸம் பஹாயகபா⁴வேனாதி காமச்ச²ந்த³…பே… விப்பஹீனம். தத்த² காமேதீதி காமோ, ச²ந்த³னட்டே²ன ச²ந்தோ³ சாதி காமச்ச²ந்தோ³, ப³ஹலகாமராக³ஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ப்³யாபாதா³தீ³னமத்த²ம் வக்க²தி. யஸ்மா காமச்ச²ந்தா³தீ³ஸு அப்பஹீனேஸு ஜா²னம் நுப்பஜ்ஜதி, தஸ்மா தானிஸ்ஸ பஹானங்கா³னீதி வேதி³தப்³பா³னி. நனு அஞ்ஞேபி அகுஸலா த⁴ம்மா இமினா ஜா²னேன பஹீயந்தி, அத² கஸ்மா பஞ்சேவ பஹானங்க³வஸேன வுத்தானீதி? விஸேஸேன ஜா²னந்தராயகரத்தா. காமச்ச²ந்த³வஸேன ஹி நானாவிஸயபலோபி⁴தம் சித்தம் ந ஏகத்தாரம்மணே ஸமாதி⁴யதி. காமச்ச²ந்தா³பி⁴பூ⁴தம் வா நானாவிஸயஸமுபப்³யூள்ஹாய காமதா⁴துயா பஹானபடிபத³ம் ந படிபஜ்ஜதி, ப்³யாபாதே³ன ச ஆரம்மணே படிஹஞ்ஞமானம் ந ஸமாஹிதம் பவத்ததி, தி²னமித்³தா⁴பி⁴பூ⁴தம் அகம்மஞ்ஞம் ஹோதி, உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சபரேதம் அவூபஸந்தமேவ ஹுத்வா பரிப்³ப⁴மதி, விசிகிச்சா²உபஹதம் ஜா²னாதி⁴க³மபடிபத³ம் நாரோஹதி ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ நு கோ², ந நு கோ², பத²வீ பத²வீ’’திஆதி³னா பவத்தமனஸிகாரேன ‘‘ஜா²னம் ஸியா நு கோ², ந நு கோ²’’திஆதி³னா விசிகிச்ச²ந்தஸ்ஸ ஜா²னாதி⁴க³மபடிபதா³ய அஸம்ஸிஜ்ஜ²னதோ. யதோ வக்க²தி –

‘‘பா⁴கீ³ அஸ்ஸமஹம் அத்³தா⁴, இமாய படிபத்தியா;

பவிவேகஸுக²ஸ்ஸாதி, கத்வா உஸ்ஸாஹமுத்தம’’ந்தி.

தஸ்மா ஸமாதி⁴ஆதீ³னம் உஜுவிபச்சனீகபா⁴வேன விஸேஸேன ஜா²னாதி⁴க³மஸ்ஸ அந்தராயகரணதோ ஏதானேவ பஹானங்கா³னீதி வுத்தானி. ஹோதி சேத்த² –

‘‘பச்சனீகா யதோ பஞ்ச, ஸமாதா⁴தீ³னமேத்த² ஹி;

ஜா²னந்தராயிகா தஸ்மா, பஹானங்கே³ நியாமிதா’’தி.

ஏவமித³ம் பஹானங்க³வஸேன த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ஸம்பயோக³ங்க³வஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘விதக்க…பே… ஸம்பயுத்த’’ந்தி வுத்தம். தத்த² விதக்காத³யோ வசனத்த²லக்க²ணாதி³வஸேன உபரி ஆக³மிஸ்ஸந்தி. யஸ்மா பன இமேஸு உப்பன்னேஸு ஜா²னம் உப்பன்னம் நாம ஹோதி, தேனஸ்ஸ இமானி ஸம்பயோக³ங்கா³னீதி வேதி³தப்³பா³னி, தஸ்மா ந ஏதேஹி ஸமன்னாக³தம் அஞ்ஞதே³வ ஜா²னம் நாம அத்தீ²தி க³ஹேதப்³ப³ம். யதா² பன நேமிஆதி³அங்க³ஸமுதா³யே ரதா²தி³வோஹாரோ ஹோதி, ஏவம் ஜா²னங்க³ஸமுதா³யே ஜா²னவோஹாரோ. வுத்தம்பி ஹேதம் விப⁴ங்கே³ ‘‘ஜா²னந்தி விதக்கோ விசாரோ பீதி ஸுக²ம் சித்தஸ்ஸேகக்³க³தா’’தி (விப⁴. 569). கஸ்மா பன அஞ்ஞேஸுபி ப²ஸ்ஸாதீ³ஸு ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஸு விஜ்ஜமானேஸு இமானியேவ பஞ்ச ஜா²னங்க³வஸேன வுத்தானீதி? வுச்சதே – உபனிஜ்ஜா²னகிச்சவந்ததாய, காமச்ச²ந்தா³தீ³னம் உஜுபடிபக்க²பா⁴வதோ ச. விதக்கோ ஹி ஆரம்மணே சித்தம் அபி⁴னிரோபேதி, விசாரோ அனுப³ந்த⁴தி. ஏவம் ஜா²னாதி⁴க³மஸ்ஸ விஸேஸபச்சயபூ⁴தேஹி தேஹி அவிக்கே²பாய ஸமாத³ஹிதபயோக³ஸ்ஸ சேதஸோ பயோக³ஸம்பத்திஸமுட்டா²னா பீதி பீணனம், ஸுக²ஞ்ச உபப்³ரூஹனம் கரோதி. அத² நம் ஸஸம்பயுத்தத⁴ம்மம் ஏதேஹி அபி⁴னிரோபனானுப³ந்த⁴னபீணனஉபப்³ரூஹனேஹி அனுக்³க³ஹிதா ஏகக்³க³தா ஸமாதா⁴னகிச்சேன அத்தானம் அனுவத்தாபேந்தீ ஏகத்தாரம்மணே ஸமம், ஸம்மா ச ஆதி⁴யதி, இந்த்³ரியஸமதாவஸேன ஸமம், படிபக்க²த⁴ம்மானம் தூ³ரீபா⁴வேன லீனுத்³த⁴ச்சாபா⁴வேன ஸம்மா ச ட²பேதீதி ஏவமேதேஸமேவ உபனிஜ்ஜா²னகிச்சம் ஆவேணிகம். காமச்ச²ந்தா³தி³படிபக்க²பா⁴வேன பன ஸயமேவ வக்க²தி. ஏவம் உபனிஜ்ஜா²னகிச்சவந்ததாய, காமச்ச²ந்தா³தீ³னம் உஜுபடிபக்க²பா⁴வதோ ச இமேயேவ பஞ்ச ஜா²னங்க³பா⁴வேன வவத்தி²தாதி. யதா²ஹு –

‘‘உபனிஜ்ஜா²னகிச்சத்தா, காமாதி³படிபக்க²தோ;

ஸந்தேஸுபி ச அஞ்ஞேஸு, பஞ்சேவ ஜா²னஸஞ்ஞிதா’’தி.

தே³ஸனாக்கமதோ, மஹக்³க³தத⁴ம்மேஸு பட²மம் அதி⁴க³ந்தப்³ப³தோ ச பட²மம், பட²மம் ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³ந்திபி பட²மந்தி வத³ந்தி. தம் பன ந ஏகந்தலக்க²ணம் ஜா²னபடிலோமாதி³வஸேன ஸமாபஜ்ஜனே அஸம்ப⁴வதோ.

புரிமபச்சி²மசித்தேஸு உப்பஜ்ஜமானஸ்ஸாபி அப்பனாக்க²ணே அனுப்பஜ்ஜனதோ விதக்கோ விப்பஹீனோ ஏதஸ்ஸ, ததோ வா ஏதம் விப்பஹீனந்தி விதக்கவிப்பஹீனம். பா⁴வனாய ஹி பஹீனத்தா விதக்கோ ஜா²னக்க²ணே நுப்பஜ்ஜதி. அஸம்கிலிட்ட²ஸபா⁴வத்தா பன உபசாரபா⁴வனாய ச தம் பஹாதும் அஸமத்த²பா⁴வதோ புரிமபா⁴கே³, பச்சா²பா⁴கே³ ச அபச்சனீகசித்தப்பவத்திதோ உப்பஜ்ஜதியேவாதி.

நனு ச ‘‘அஸம்கிலிட்ட²ஸபா⁴வத்தா’’தி வுத்தம், அத² கத²ம் ஜா²னேன ஏஸ பஹீயதி? ந ஹி குஸலேஹி அஸம்கிலிட்ட²த⁴ம்மஸ்ஸ பஹானம் அத்தி² ராகா³தி³ஸம்கிலிட்டா²னம் பாபத⁴ம்மானமேதஸ்ஸ உஜுபடிபக்க²பா⁴வதோதி? வுச்சதே – அஸம்கிலிட்ட²ஸபா⁴வஸ்ஸாபி ஏதஸ்ஸ ஓளாரிகதாய து³ப்³ப³லபா⁴வதோ ஜா²னக்க²ணே அனுப்பத்திஸபா⁴வாபாத³னத்த²ம் தத்த² நிகந்திவிக்க²ம்ப⁴னவஸேன து³தியஜ்ஜா²னபா⁴வனா ஹோதீதி தஸ்ஸா ப³லேன தம் ஜா²னக்க²ணே அனுப்பஜ்ஜந்தம் நிகந்திவிக்க²ம்ப⁴னவஸேன வா விக்க²ம்பி⁴தம் பஹீனம் நாம ஹோதி. யதி³ ஏவம் உபசாரேனபி நிகந்தி விக்க²ம்பீ⁴யதீதி தத்த²பிஸ்ஸ பஹானம் ஸியா, யதா² பட²மஜ்ஜா²னஸ்ஸ உபசாரே நீவரணானீதி? நயித³மேவம், நீவரணப்பஹானஸ்ஸ விய விதக்காரம்மணிகனிகந்தி விக்க²ம்ப⁴னஸ்ஸ உபசாரேன ஸாதிஸயம் அனிப்ப²ஜ்ஜனதோ. ஸாதிஸயஞ்ஹி தத்த² நிகந்திப்பஹானம் அப்பனாய ஏவ ஹோதி, தஸ்மா யத³வோசும்ஹா ‘‘உபசாரபா⁴வனாய ச தம் பஹாதும் அஸமத்த²பா⁴வதோ’’தி, தம் ஸுட்டு² உபபரிக்கி²த்வா வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘விசாரவிப்பஹீன’’ந்திஆதீ³ஸுபி வுத்தனயானுஸாரேன அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. து³தியஜ்ஜா²னேயேவ பஹீனஸ்ஸ விதக்கஸ்ஸ இத⁴ அப்பவத்திமத்தத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘விதக்கவிசாரவிப்பஹீன’’ந்தி விதக்க-க்³க³ஹணம் கதம். ஏவம் ‘‘விதக்கவிசாரபீதிவிப்பஹீன’’ந்திஆதீ³ஸுபி.

யதா²ஸம்ப⁴வந்தி பத²வீகஸிணாதீ³ஸு யம் யம் ஆரம்மணம் யஸ்ஸ யஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதி, தத³னதிக்கமதோ. கஸிணானாபானேஸு ஹி பஞ்சேவ ஜா²னானி பவத்தந்தி, அஸுப⁴காயக³தாஸதீஸு பட²மஜ்ஜா²னம், அனுபேக்கா²ப்³ரஹ்மவிஹாரேஸு பஞ்சமஜ்ஜா²னவஜ்ஜானி, உபேக்கா²ப்³ரஹ்மவிஹாரே பஞ்சமஜ்ஜா²னந்தி.

பத²வீகஸிணாதீ³ஸூதி ஏத்த² ஆதி³-க்³க³ஹணேன கேவலம் ஆபோகஸிணாதீ³னமேவ, அத² கோ² அஸுபா⁴தீ³னம்பி அப்பனாவஹகம்மட்டா²னானம் ஸங்க³ஹோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏத்த² ச அபி⁴பா⁴யதனவிமோக்க²ஜா²னானி பவத்தாகாரமத்ததோ பி⁴ன்னானி, ஆரம்மணதோ பன கஸிணாயதனானேவ ஹோந்தீதி கஸிணாயதனஜா²னேஹேவ தானி ஸங்க³ஹிதானி. ‘‘யதா²ஸம்ப⁴வம்…பே… அனேகவித⁴’’ந்தி வா வசனேன ரூபாவசரஜ்ஜா²னே ஸப்³போ³பி லப்³ப⁴மானகபே⁴தோ³ ஸங்க³ஹிதோதி அபி⁴பா⁴யதனவிமோக்க²ஜா²னானி விஸும் ந வுத்தானி, தானி பன ஸரூபதோ ஏவம் வேதி³தப்³பா³னி.

தத்த² ஞாணுத்தரஸ்ஸ யோகா³வசரஸ்ஸ பத²வீகஸிணாதி³ஆரம்மணம் அபி⁴ப⁴வித்வா ‘‘ந மேத்த² அப்பனானிப்³ப³த்தனே பா⁴ரோ’’தி படிபன்னஸ்ஸ நிமித்துப்பத்திதோ உத்³த⁴ம் து³தியததியவீதி²யம், சதுத்த²பஞ்சமவீதி²யம் வா படிலத்³த⁴ம் ஜா²னம் அபி⁴பா⁴யதனம் நாம. தஞ்ஹி ஆரம்மணம் அபி⁴ப⁴வதீதி அபி⁴பூ⁴, யோகி³னோ ஸுக²விஸேஸானம் அதி⁴ட்டா²னதாய, மனாயதனத⁴ம்மாயதனபரியாபன்னதாய வா ஆயதனந்தி அபி⁴பா⁴யதனம், அபி⁴ப⁴விதப்³ப³ம் வா அபி⁴பூ⁴, ஆலம்ப³ணம், தம் ஆயதனமஸ்ஸாதி அபி⁴பா⁴யதனம். அத² வா ஆலம்ப³ணாபி⁴ப⁴வனதோயேவ அபி⁴பூ⁴, பரிகம்மம், ஞாணம் வா, தம் ஆயதனம் காரணமஸ்ஸாதி அபி⁴பா⁴யதனம். பரிகம்மம், ஞாணம் வா ஆலம்ப³ணம் அபி⁴ப⁴வித்வா பவத்தமானம் உபசாருப்பத்திதோ பஞ்சமவீதி²மனதிக்கமித்வா அப்பனம் நிப்³ப³த்தேதி. பஞ்சமவீதி²தோ பரம் நிப்³ப³த்தம் பன அபி⁴ப⁴விதுகாமதாய நிப்³ப³த்திதம்பி அபி⁴பா⁴யதனம் நாம ந ஹோதி. ஸாமஞ்ஞக³தியா பன கஸிணாயதனமேவ ஹோதி. இமமேவ ஹி ஸீக⁴தரப்பவத்திம் ஸந்தா⁴ய அட்ட²கதா²யம் ‘‘தானி அபி⁴ப⁴வித்வா ஸமாபஜ்ஜதி, ஸஹ நிமித்துப்பாதே³னேவேத்த² அப்பனம் நிப்³ப³த்தேதீ’’தி (த⁴. ஸ. அட்ட². 204) வுத்தம். நனு ச அட்ட²கதா²யம் யதா²ருதவஸேனேவ அத்தோ² கஸ்மா ந க³ய்ஹதி. ‘‘ஸஹ நிமித்துப்பாதே³னேவா’’தி (த⁴. ஸ. அட்ட². 204) ஹி வுத்தத்தா நிமித்துப்பத்தியா ஸஹுப்பன்னம் ஜா²னமபி⁴பா⁴யதனந்தி விஞ்ஞாயதீதி? நயித³மேவம், நிமித்துப்பாதே³ன ஸஹ அப்பனாய அஸம்ப⁴வதோ. நிமித்துப்பாதோ³தி ஹி இத⁴ படிபா⁴க³னிமித்தஸ்ஸ உப்பத்தி ததா³ரம்மணஸ்ஸ வா உபசாரஜ்ஜா²னஸ்ஸ, கிம் தாவ படிபா⁴க³னிமித்துப்பத்தியா ஸஹ அப்பனாய நிப்³ப³த்தி உபசாரஜ்ஜா²னே அஸதி தஸ்ஸா அஸம்ப⁴வதோ, நாபி உபசாரஜ்ஜா²னேன ஸஹ ஏகவீதி²யம் நிப்³ப³த்தி தஸ்ஸா உபசாரபா⁴வனாபப³ந்த⁴ஸேவிதப்³ப³பா⁴வேன ததா³ அஸம்ப⁴வதோ, தஸ்மா நாதிசிராயனப்பவத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம் ஸமீபிம்ஹி ஸமீபகாரீயூபசாரேன அட்ட²கதா²யம் ததா² வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். யதி³ நிமித்துப்பத்திதோ நாதிசிரப்பவத்தமபி⁴பா⁴யதனம், கத²ம் தஸ்ஸ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞாகி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞாபே⁴தோ³ பாளியம் வுத்தோதி? வுச்சதே – சதுத்த²பஞ்சமஜவனவீதி²யம் உப்பன்னம் சிரகாலனிப்³ப³த்திதாய த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞம், து³தியததியவீதி²யம் உப்பன்னம் தப்³பி³பரீதலக்க²ணதாய கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞந்தி. கேசி பன ‘‘அபி⁴பா⁴யதனம் நாம வஸிபா⁴வப்பத்தமேவ, நேதர’’ந்தி வத³ந்தி, தம் தேஸம் மதிமத்தம், வஸிபா⁴வப்பத்தியா நிமித்துப்பத்திதோ தூ³ரதரபா⁴வேன ‘‘ஸஹ நிமித்துப்பாதே³னேவேத்த² அப்பனம் நிப்³ப³த்தேதீ’’தி அட்ட²கதா²வசனேன ஸஹ விருஜ்ஜ²னதோ.

அபிச வஸிபா⁴வப்பத்தம் ஜா²னம் அபி⁴ப⁴வனகாரணனிரபேக்க²ம் வஸிபா⁴வப³லேனேவ ஸக்கச்சம் ஸமாபஜ்ஜிதும் ந ஸக்காதி ந தம் அபி⁴பா⁴யதனம் நாம ஹோதி, தஸ்மா அப்பத்தவஸிபா⁴வா பட²முப்பன்னாயேவ அபி⁴பா⁴யதனந்தி நிட்ட²மேத்த² க³ந்தப்³ப³ம். யதி³ ஏவம் கத²ம் ‘‘அப்பமாணம் பரித்தாரம்மணம், அப்பமாணம் அப்பமாணாரம்மண’’ந்தி (த⁴. ஸ. 212-213) அபி⁴பா⁴யதனதே³ஸனாயம் வுத்தம். வஸிபா⁴வப்பத்தஞ்ஹி ஜா²னம் அப்பமாணந்தி வுச்சதி. இத³ஞ்ச உப்பன்னமத்தத்தா பரித்தமேவாதி? நாயம் தோ³ஸோ. பட²மம் அபி⁴பா⁴யதனவஸேன படிலத்³த⁴ஜ்ஜா²னம் பச்சா² வஸிபா⁴வப்பத்தம்பி அபி⁴பா⁴யதனனாமமேவ லப⁴தீதி வஸிபா⁴வப்பத்தமபி⁴பா⁴யதனம் அப்பமாணம், இதரம் பரித்தம்.