24. சதுவீஸதிமோ பரிச்சே²தோ³

பச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

1395. ரூபம் ரூபஸ்ஸாதி ரூபம் ரூபஸ்ஸ. அரூபஸ்ஸ நாமஸ்ஸ.

1396. மிஸ்ஸகஸ்ஸாதி நாமரூபமிஸ்ஸகஸ்ஸாதி அத்தோ².

1397. திபஞ்ச சாதி பன்னரஸ ச.

1399. ஏகோதி கம்மபச்சயோ. த்³வேகாலிகோதி அதீதபச்சுப்பன்னகாலவஸேன த்³வீஸு காலேஸு நியுத்தோ. த³ஸ்ஸிதோதி ப⁴க³வதா தே³ஸிதோ.

இதி அபி⁴த⁴ம்மாவதாரடீகாய

பச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

சதுவீஸதிமோ பரிச்சே²தோ³.

நிக³மனகதா²வண்ணனா

1401. ஸுமதிமதிவிசாரபோ³த⁴னோதி ஸுமதீனம் ஸுந்த³ரபஞ்ஞானம் கவீனம் மதியா விசாரஸ்ஸ போ³த⁴னோ. விமதிவிமோஹவினாஸனோதி விமதீனம் பா³லானம் விமோஹஸ்ஸ வினாஸனோ. குமதிமதிமஹாதமோனாஸோதி குமதீனம் பா³லானம் மஹாதமஸன்னிபா⁴ய மதியா நாஸகோ. படுமதிபா⁴ஸகரோதி படூனம் பண்டி³தானம் திக்க²பஞ்ஞாய ஓபா⁴ஸகரோ.

1402. ஸுமதினாமகோ பி⁴க்கு² அஸமானதோ அஸதி³ஸாய பூஜாய மம ஆயாசிதோ யதோ யஸ்மா காரணா, ததோ தஸ்மா காரணா அயம் அபி⁴த⁴ம்மாவதாரோ. பதா³தோ பதா³தி கோட்டா²ஸதோ கோட்டா²ஸதோ. ஹிதவிபா⁴வனா பா⁴வனாதி ஹிதப்பகாஸனாய பா⁴வனாய மயா ரசிதோ. அத² வா அஹம் ஸுமதினா பி⁴க்கு²னா அஸமானதோ மானதோ ஆயாசிதோ யதோ யஸ்மா, ததோ தஸ்மா.

1405. திவிதா⁴ ப்³யப்பதா²னஞ்ஹி க³தியோதி ப்³யப்பதா²னம் வசனானம் அத்த²க³ந்த²யுத்திவஸேன திவிதா⁴ க³தியோ.

1406. நிகாயந்தரலத்³தீ⁴ஹீதி அஞ்ஞஸ்மிம் நிகாயே லத்³தீ⁴ஹி. வாசனாமக்³க³னிஸ்ஸிதோதி வசனப்பப³ந்த⁴னிஸ்ஸிதோ.

1410. அஸம்கிண்ணகுலாகுலேதி அஸம்மிஸ்ஸகுலேஹி ஆகிண்ணே. ஸுபஸன்னஸிதோத³கேதி மது⁴ரஸீதோத³கே.

1411. ஸங்கடேதி ஸம்பா³தே⁴.

1412. கேலாஸஸிக²ராகாரபாஸாத³படிமண்டி³தேதி ரஜதபப்³ப³தமத்த²கனிபே⁴ஹி பாஸாதே³ஹி அலங்கதே.

1413. விவிதா⁴காரசாருபாகாரகோ³புரேதி விவித⁴ஸண்டா²னமனுஞ்ஞபாகாரத்³வாரகோட்ட²கே.

1414. ஸல்லேகா²தி ஸல்லேக²வுத்தி. ஸாக²ல்யேதி ஸகி²லபா⁴வே. ஸதாதி ஸதிஸம்பன்னேன.

1415. வஸ்ஸவலாஹகா தே³வாதி வஸ்ஸவலாஹகபூ⁴தா தே³வா அமரா.

நிக³மனகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

அபி⁴த⁴ம்மாவதாரபுராணடீகா நிட்டி²தா.

நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ

அபி⁴த⁴ம்மாவதார-அபி⁴னவடீகா

(பட²மோ பா⁴கோ³)

க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²

(க) விஸுத்³த⁴கருணாஞாணம், பு³த்³த⁴ம் ஸம்பு³த்³த⁴பூஜிதம்;

த⁴ம்மம் ஸத்³த⁴ம்மஸம்பூ⁴தம், வந்தே³ ஸம்க⁴ம் நிரங்க³ணம்.

(க²) ஸாரிபுத்தம் மஹாதே²ரம், பரியத்திவிஸாரத³ம்;

நமாமி ஸந்தவுத்திம் மே, கு³ரும் கா³ரவபா⁴ஜனம்.

(க³) வந்த³ந்தேன மயா ஏவம்,

யா லத்³தா⁴ புஞ்ஞஸம்பதா³;

ஹித்வா தஸ்ஸானுபா⁴வேன,

அந்தராயே அஸேஸதோ.

(க⁴) மஹாவிஹாரவாஸீனம், தே²ரானம் தி²ரஸீலினம்;

வம்ஸாலங்காரபூ⁴தேன, பூ⁴தானுக்³க³ஹகாரினா.

(ங) தே²ரேன பு³த்³த⁴த³த்தேன, ரசிதம் யம் மனோரமம்;

பிடகே அபி⁴த⁴ம்மஸ்மிம், ஓதாருபாயபா⁴வதோ.

(ச) அபி⁴த⁴ம்மாவதாரோதி, லத்³த⁴னாமேன விஸ்ஸுதம்;

நானானிபுணக³ம்பீ⁴ரனயம் பகரணுத்தமம்.

(ச²) அத்த²ஸம்வண்ணனம் தஸ்ஸ, ஆரபி⁴ஸ்ஸம் யதா²ப³லம்;

பாமோஜ்ஜஜனனத்தா²ய, ஆபி⁴த⁴ம்மிகபி⁴க்கு²னந்தி.

க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²வண்ணனா

1. பரமனிபுணவிசித்தனயஸமன்னாக³தம் ஸகஸமயஸமயந்தரக³ஹனவிக்³கா³ஹணஸமத்த²ம் ஸுவிமலவிபுலபஞ்ஞாவேய்யத்தியஜனனம் பகரணமித³மாரப⁴ந்தோயமாசரியோ பட²மம் தாவ ரதனத்தயப்பணாமகரணேன அந்தராயனிவாரணஞ்சேவ பஞ்ஞாபாடவஞ்ச பத்தே²தி. ரதனத்தயப்பணாமோ ஹி அத்த²தோ பணாமகிரியாபி⁴னிப்பா²தி³கா குஸலசேதனா. ஸா ச வந்த³னேய்யவந்த³கானம் கே²த்தஜ்ஜா²ஸயஸம்பதா³ஹி தி³ட்ட²த⁴ம்மவேத³னீயபூ⁴தா யதா²லத்³த⁴ஸம்பத்தினிமித்தகஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ அனுப³லப்பதா³னவஸேன தன்னிப்³ப³த்திதவிபாகஸந்ததியா அந்தராயகரானி உபபீளகஉபச்சே²த³ககம்மானி படிபா³ஹித்வா தன்னிதா³னானம் யதா²தி⁴ப்பேதஸித்³தி⁴விப³ந்த⁴கானம் ரோகா³தி³அந்தராயானமப்பவத்திம் ஸாதே⁴தி, ராகா³தி³மலவிக்கா²லனேன ச சித்தஸந்தானம் பரிஸோதே⁴த்வா தன்னிஸ்ஸிதாய பஞ்ஞாய யதா²தி⁴ப்பேதஸித்³தி⁴ஸம்பாத³கம் திக்க²விஸத³பா⁴வமாவஹதி. கிஞ்சி ஆசிண்ணமேதம் பண்டி³தானம், யதி³த³ம் க³ந்த²ஸமாரம்பே⁴ ரதனத்தயப்பணாமகரணம், தஸ்மா ஸப்புரிஸாசாரானுரக்க²ணத்த²ஞ்ச ஆதி³ம்ஹி ரதனத்தயவந்த³னா ஆரத்³தா⁴தி ஏவமாதி³னா அஞ்ஞானிபி ப³ஹூனி பயோஜனானி நித்³தா⁴ரேதப்³பா³னி. தானி பன தத்த² தத்த² ப³ஹுதா⁴ வித்தா²ரிதானீதி தம் பபஞ்சபரிஸ்ஸமம் ட²பேத்வா யதா²னுப்பத்தமேவ தாவ வண்ணயிஸ்ஸாம.

ஏத்த² ச ரதனத்தயப்பணாமம் கத்துகாமோ ததா²க³தமூலகத்தா ஸேஸரதனானம் பட²மம் தாவ ததா²க³தஸ்ஸ தோ²மனாபுப்³ப³ங்க³மம் பணாமமாரப⁴ந்தோ ஆஹ ‘‘அனந்தகருணாபஞ்ஞ’’ந்திஆதி³. தோ²மனாபுப்³ப³ங்க³மேன ஹி பணாமேன ஸத்து² கு³ணாதிஸயயோகோ³, ததோ சஸ்ஸ அனுத்தரவந்த³னீயபா⁴வோ, தேன ச அத்தனோ வந்த³னாய கே²த்தங்க³தபா⁴வோ, கே²த்தங்க³தாய ச வந்த³னாய யதா²தி⁴ப்பேதனிப்ப²த்தியா ஹேதுபா⁴வோ ச த³ஸ்ஸிதோ ஹோதி.

தத்த² வந்தி³த்வாதி புப்³ப³காலகிரியானித்³தே³ஸோ. தஸ்ஸ பன ஓஸானகா³தா²யம் ‘‘பவக்கா²மீ’’தி இமினா அபரகாலகிரியாவசனேன ஸஹ ஸம்ப³ந்தோ⁴. பு³த்³த⁴ந்தி வந்த³னகிரியாய கம்மனித்³தே³ஸோ. ‘‘அனந்தகருணாபஞ்ஞ’’ந்திஆதி³கம் பன தப்³பி³ஸேஸனம். தத்த² கிரதீதி கருணா, பரது³க்க²ம் விக்கி²பதி அபனேதீதி அத்தோ². கிரீயதி து³க்கி²தேஸு பஸாரீயதீதி வா கருணா. அத² வா கரோதீதி கருணா, பரது³க்கே² ஸதி ஸாதூ⁴னம் கம்பனம் ஹத³யகே²த³ம் ஜனயதீதி அத்தோ². கிணாதீதி வா கருணா, பரஸ்ஸ து³க்க²ம் பச்சயவேகல்லகரணதோ ஹிம்ஸதீதி அத்தோ². பஜானாதீதி பஞ்ஞா, யதா²ஸபா⁴வம் பகாரேஹி படிவிஜ்ஜ²தீதி அத்தோ². கருணா ச பஞ்ஞா ச கருணாபஞ்ஞா, நத்தி² ஏதாஸம் அந்தோதி அனந்தா, அனந்தா கருணாபஞ்ஞா ஏதஸ்ஸாதி அனந்தகருணாபஞ்ஞோ, தம் அனந்தகருணாபஞ்ஞம்.

ஏத்த² ச உப்பாத³வயந்ததாவஸேன சேவ ஸந்ததிபரியோஸானவஸேன ச ஸதிபி ப⁴க³வதோ கருணாபஞ்ஞானம் ஸபரியந்தபா⁴வே அனந்தாரம்மணேஸு பவத்தனதோ அனந்ததா வேதி³தப்³பா³. ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஹி ஸப்³ப³ஸத்தானம் து³க்கா²பனயனாகாரப்பவத்தா அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணா மஹாகருணா கஞ்சி ஸத்தம் அவஜ்ஜேத்வா ஸப்³பே³ஸு ஸத்தேஸு நிரவஸேஸேன பவத்ததி, ததா² ஸப்³ப³த⁴ம்மஸபா⁴வபோ³த⁴னஸமத்தா² ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸங்கா²தா பஞ்ஞாபி ஸகலஞேய்யத⁴ம்மேஸு அனவஸேஸதோ பவத்ததி, தஸ்மா அனந்தாரம்மணப்பவத்தகருணாஞாணவந்ததாய அனந்தகருணாபஞ்ஞோ ப⁴க³வா. கருணாபஞ்ஞாக்³க³ஹணேன சேத்த² ப⁴க³வதோ ஸப்³ப³லோகியலோகுத்தரகு³ணஸம்பத்தி த³ஸ்ஸிதா ஹோதி. ததா² ஹி கருணாக்³க³ஹணேன லோகியேஸு மஹக்³க³தபா⁴வப்பத்தாஸாதா⁴ரணகு³ணதீ³பனதோ ஸகலலோகியகு³ணஸம்பத்தி த³ஸ்ஸிதா, பஞ்ஞாக்³க³ஹணேன ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணபத³ட்டா²னமக்³க³ஞாணதீ³பனதோ ஸப்³ப³லோகுத்தரகு³ணஸம்பத்தி த³ஸ்ஸிதாதி.

அபிச ஸப்³ப³பு³த்³த⁴கு³ணானம் கருணா ஆதி³, பஞ்ஞா பரியோஸானம். மஹாகருணாஸஞ்சோதி³தமானஸோ ஹி ப⁴க³வா ஸம்ஸாரபங்கதோ ஸத்தானம் ஸமுத்³த⁴ரணத்தா²ய கதாபி⁴னீஹாரோ அனுபுப்³பே³ன பாரமியோ பூரேத்வா அனுத்தரஸம்மாஸம்போ³தி⁴யா அதி⁴க³மேன ஸகலபு³த்³த⁴கு³ணே படிலபி⁴. இதி ஸகலபு³த்³த⁴கு³ணானம் தன்னிதா³னபா⁴வதோ கருணா ஸப்³ப³பு³த்³த⁴கு³ணானமாதி³, ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணபத³ட்டா²னஸ்ஸ பன மக்³க³ஞாணஸ்ஸ படிலப⁴னதோ உத்தரிகரணீயாபா⁴வதோ பஞ்ஞா பரியோஸானம். ஆதி³பரியோஸானத³ஸ்ஸனேன ச ஸகலபு³த்³த⁴கு³ணா நயதோ த³ஸ்ஸிதா ஹோந்தி. நயக்³கா³ஹோ ஏவ ஹி ஸப்³ப³பு³த்³த⁴கு³ணானம் த³ஸ்ஸனுபாயோ, இதரதா² தாதி³ஸஸ்ஸ ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³த⁴ஸ்ஸபி வசனபதா²தீதம் ததா²க³தகு³ணம் அனுபத³ம் வண்ணேந்தோ கோ நாம பரியோஸானமாஹரிதும் ஸக்குணேய்யாதி.

ஏவம் கருணாபஞ்ஞாமுகே²ன ஸங்கே²பதோ ஸகலபு³த்³த⁴கு³ணேஹி ப⁴க³வந்தம் தோ²மேத்வாபி புன அத்தனோ பு³த்³த⁴கு³ணஸம்கித்தனே அதித்தாபா⁴வேன சேவ பரேஸஞ்ச பஸாத³பா³ஹுல்லஜனனத்த²ம் தத³ந்தோக³தே⁴பி விஸிட்ட²கு³ணே பதா⁴னபா⁴வேன நீஹரித்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ததா²க³த’’ந்திஆதி³. தத்த² ‘‘ததா²க³த’’ந்தி ததா² ஆக³ததாதீ³ஹி அட்ட²ஹி காரணேஹி ததா²க³தம். வுத்தஞ்ஹேதம் (தீ³. நி. அட்ட². 1.7; ம. நி. அட்ட². 1.12; பு³. வம். அட்ட². 1.2 நிதா³னகதா²; அ. நி. அட்ட². 1.1.170) –

‘‘அட்ட²ஹி காரணேஹி ப⁴க³வா ததா²க³தோ, ததா² ஆக³தோதி ததா²க³தோ, ததா² க³தோதி ததா²க³தோ, தத²லக்க²ணம் ஆக³தோதி ததா²க³தோ, தத²த⁴ம்மே யாதா²வதோ அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி ததா²க³தோ, தத²த³ஸ்ஸிதாய ததா²க³தோ, தத²வாதி³தாய ததா²க³தோ, ததா²காரிதாய ததா²க³தோ, அபி⁴ப⁴வனட்டே²ன ததா²க³தோ’’தி.

‘‘கத²ம் ப⁴க³வா ததா² ஆக³தோதி ததா²க³தோ? யதா² ஸப்³ப³லோகஹிதாய உஸ்ஸுக்கமாபன்னா புரிமகா ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஆக³தா, கிம் வுத்தம் ஹோதி? மனுஸ்ஸத்தாதி³அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தேன யேன அபி⁴னீஹாரேன தே ப⁴க³வந்தோ ஆக³தா, தேனேவ ச அபி⁴னீஹாரேன அயம்பி ப⁴க³வா ஆக³தோ, யதா² ச தே ப⁴க³வந்தோ ஸமதிம்ஸ பாரமியோ பூரேத்வா பஞ்சமஹாபரிச்சாகா³தீ³னி ஸம்பாதே³த்வா ஆக³தா, யதா² ச தே ஸத்ததிம்ஸ போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மே பா⁴வேத்வா ப்³ரூஹேத்வா ஆக³தா, ததா² அயம்பி ப⁴க³வா ஆக³தோதி ஏவம் தாவ ததா² ஆக³தோ’’தி ததா²க³தோ. (1)

‘‘கத²ம் ததா² க³தோதி ததா²க³தோ? யதா² ஸம்பதிஜாதா தே ப⁴க³வந்தோ ஸத்தபத³வீதிஹாரேன க³தா, யதா² வா தே ஸமத²விபஸ்ஸனாமக்³கே³ஹி தம் தம் அகுஸலபக்க²ம் வித⁴மித்வா க³தா, ததா² அயம்பி ப⁴க³வா க³தோ, ஏவம் ததா² க³தோதி ததா²க³தோ. (2)

‘‘கத²ம் தத²லக்க²ணம் ஆக³தோதி ததா²க³தோ? யஸ்மா தேஸம் தேஸம் த⁴ம்மானம் யம் ஸபா⁴வஸரஸலக்க²ணம் தத²ம் அவிதத²ம், தஞ்சேஸ தத²லக்க²ணம் ஆக³தோ யாதா²வதோ அதி⁴க³தோ, தஸ்மா தத²லக்க²ணம் ஆக³தோதி ததா²க³தோ க³மனத்தா²னம் பு³ஜ்ஜ²னத்த²ஸம்ப⁴வதோ. ததா² ஹி வத³ந்தி ‘யே க³திஅத்தா², தே பு³ஜ்ஜ²னத்தா². யே பு³ஜ்ஜ²னத்தா², தே க³திஅத்தா²’தி. (3)

‘‘கத²ம் தத²த⁴ம்மே யாதா²வதோ அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி ததா²க³தோ? யஸ்மா ‘இத³ம் து³க்க²ந்தி, பி⁴க்க²வே, தத²மேதம் அவிதத²மேத’ந்திஆதி³வசனதோ (ஸம். நி. 5.1090) ‘அவிஜ்ஜாய ஸங்கா²ரானம் பச்சயட்டோ² ஸங்கா²ரானம் அவிஜ்ஜாபச்சயஸம்பூ⁴தஸமுதா³க³தட்டோ² ததோ² அவிததோ² அனஞ்ஞதோ²’திஆதி³வசனதோ ச தத²த⁴ம்மஸங்கா²தே ஸச்சபடிச்சஸமுப்பாதே³ யாதா²வதோ ஆக³தோ அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴, தஸ்மா தத²த⁴ம்மே யாதா²வதோ அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி ததா²க³தோ. (4)

‘‘கத²ம் தத²த³ஸ்ஸிதாய ததா²க³தோ? யஸ்மா அபரிமாணாஸு லோகதா⁴தூஸு அபரிமாணானம் ஸத்தானம் ச²த்³வாரக்³க³ஹிதே ஆரம்மணே அவிபரீதமேவ பஸ்ஸதி ஜானாதி, ஞத்வா ச பனேவம் ‘கதமம் தம் ரூபாயதனம், யம் சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³யா’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 616 ஆத³யோ) தத²மேஸ அவிபரீதம் விப⁴ஜதி த³ஸ்ஸேதி, தஸ்மா தத²ம் ஆக³ச்ச²தி பஸ்ஸதி ஜானாதி, தம் வா ஆக³மயதி த³ஸ்ஸேதீதி ததா²க³தோதி ஏவம் தத²த³ஸ்ஸிதாய ததா²க³தோ. (5)

‘‘கத²ம் தத²வாதி³தாய ததா²க³தோ? யஸ்மா ஏஸ அபி⁴ஸம்போ³தி⁴தோ யாவ பரினிப்³பா³னா ராக³மதா³தி³னிம்மத²னவஸேன ஏகஸதி³ஸமேவ த⁴ம்மம் தத²ம் அவிதத²ம் பா⁴ஸதி, தஸ்மா தத²ம் க³த³தி, ததோ² அவிபரீதோ ஆக³தோ³வசனமேதஸ்ஸாதி வா த³-காரஸ்ஸ த-காரம் கத்வா ததா²க³தோதி வுத்தோதி ஏவம் தத²வாதி³தாய ததா²க³தோ. (6)

‘‘கத²ம் ததா²காரிதாய ததா²க³தோ? ப⁴க³வா ஹி ‘யதா² வாதீ³ ததா² காரீ’தி (அ. நி. 4.23; சூளனி. போஸாலமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 83) வசனதோ அத்தனோ வாசாய அனுரூபமேவ கரோதி, தஸ்மா யதா² வாசா, ததா² காயோபி க³தோ பவத்தோ இமஸ்ஸாதி ததா²க³தோதி ஏவம் ததா²காரிதாய ததா²க³தோ. (7)

‘‘கத²ம் அபி⁴ப⁴வனட்டே²ன ததா²க³தோ? யஸ்மா பனேஸ அனுபமாய ஸகலலோகியலோகுத்தரகு³ணஸம்பதா³ய ஸமன்னாக³தத்தா ஸதே³வகம் லோகம் அபி⁴பு⁴ய்ய பவத்ததி, தஸ்மா அபி⁴ப⁴வனட்டே²ன ததா²க³தோதி வுச்சதீ’’தி.

தத்ரேவம் பத³ஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³ – அக³தோ³ வியாதி அக³தோ³, தே³ஸனாவிலாஸோ சேவ புஞ்ஞுஸ்ஸயோ ச. தேன ஹேஸ மஹானுபா⁴வோ பி⁴ஸக்கோ விய தி³ப்³பா³க³தே³ன ஸப்பே ஸப்³ப³பரப்பவாதி³னோ, ஸதே³வகஞ்ச லோகம் அபி⁴ப⁴வதி. இதி ஸப்³ப³லோகாபி⁴ப⁴வனே ததோ² அவிபரீதோ யதா²வுத்தோ அக³தோ³ ஏதஸ்ஸாதி த³-காரஸ்ஸ த-காரம் கத்வா ததா²க³தோதி வுச்சதீதி அயமேத்த² ஸங்கே²போ. வித்தா²ரோ பன தீ³கா⁴க³மஸம்வண்ணனாதீ³ஸு க³ஹேதப்³போ³. ஆஹ சேத்த² –

‘‘யதே²வ லோகம்ஹி விபஸ்ஸிஆத³யோ,

ஸப்³ப³ஞ்ஞுபா⁴வம் முனயோ இதா⁴க³தா;

ததா² அயம் ஸக்யமுனீபி ஆக³தோ,

ததா²க³தோ வுச்சதி தேன சக்கு²மா. (தீ³. நி. அட்ட². 1.7; ம. நி. அட்ட². 1.12; அ. நி. அட்ட². 1.1.170; பு³. வம். அட்ட². 1.2 நிதா³னகதா²);

‘‘பஹாய காமாதி³மலே யதா² க³தா,

ஸமாதி⁴ஞாணேஹி விபஸ்ஸிஆத³யோ;

மஹேஸினோ ஸக்யமுனீ ஜுதிந்த⁴ரோ,

ததா² க³தோ தேன ததா²க³தோ மதோ.

‘‘தத²ஞ்ச தா⁴த்வாயதனாதி³லக்க²ணம்,

ஸபா⁴வஸாமஞ்ஞவிபா⁴க³பே⁴த³தோ;

ஸயம்பு⁴ஞாணேன ஜினோயமாக³தோ,

ததா²க³தோ வுச்சதி ஸக்யபுங்க³வோ.

‘‘ததா²னி ஸச்சானி ஸமந்தசக்கு²னா,

ததா² இத³ப்பச்சயதா ச ஸப்³ப³ஸோ;

அனஞ்ஞஞேய்யேன யதோ விபா⁴விதா,

யாதா²வதோ தேன ஜினோ ததா²க³தோ.

‘‘அனந்தபே⁴தா³ஸுபி லோகதா⁴துஸு,

ஜினஸ்ஸ ரூபாயதனாதி³கோ³சரே;

விசித்தபே⁴தே³ தத²மேவ த³ஸ்ஸனம்,

ததா²க³தோ தேன ஸமந்தலோசனோ.

‘‘யதோ ச த⁴ம்மம் தத²மேவ பா⁴ஸதி,

கரோதி வாசாயனுலோமமத்தனோ;

கு³ணேஹி லோகம் அபி⁴பு⁴ய்யிரீயதி,

ததா²க³தோ தேனபி லோகனாயகோ’’தி. (இதிவு. அட்ட². 38; தீ³. நி. டீ. 1.7);

கேனசி கு³ணேன அத்தனோ விஸிட்ட²ஸ்ஸ கஸ்ஸசி அபா⁴வதோ நத்தி² ஏதஸ்ஸ உத்தரோதி அனுத்தரோ. ப⁴க³வதோ ஹி அவீசிதோ பட்டா²ய யாவ ப⁴வக்³க³ம் திரியம் அபரிமாணாஸு லோகதா⁴தூஸு ந கோசி கேனசி கு³ணேன ஸமஸமோபி அத்தி², குதோ பன உத்தரிதரோ. யதா²ஹ –

‘‘ரூபே ஸீலே ஸமாதி⁴ம்ஹி, பஞ்ஞாய ச அஸாதி³ஸோ;

விமுத்தியா ஸமஸமோ, த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனே’’தி.

விந்தி³த்வாதி தீஹி வந்த³னாஹி தன்னின்னதாதி³வஸேன நமஸ்ஸித்வா. காயவசீமனோத்³வாரவஸேன ஹி திஸ்ஸோ வந்த³னா. யதா²ஹ ‘‘திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, வந்த³னா காயேன வந்த³தி, வசஸா வந்த³தி, மனஸா வந்த³தீ’’தி. தத்த² பு³த்³தா⁴தி³கு³ணாரம்மணா காமாவசரகுஸலகிரியானமஞ்ஞதரா சேதனா காயவிஞ்ஞத்திம் ஸமுட்டா²பேத்வா காயத்³வாரப்பவத்திவஸேன உப்பன்னா காயவந்த³னாதி வுச்சதி, ஸாயேவ வசீவிஞ்ஞத்திம் ஸமுட்டா²பேத்வா வசீத்³வாரப்பவத்திவஸேன உப்பன்னா வசீவந்த³னாதி, உப⁴யவிஞ்ஞத்தியோ பன அஸமுட்டா²பேத்வா கேவலம் மனோத்³வாரப்பவத்திவஸேன உப்பன்னா மனோவந்த³னாதி. ஸிரஸாதி உத்தமங்கே³ன கரணபூ⁴தேன. அபு³ஜ்ஜி², போ³தே⁴தீதி வா பு³த்³தோ⁴. அயஞ்ஹி சதுஸச்சத⁴ம்மே ஸயம்பி அபு³ஜ்ஜி², பரேபி போ³தே⁴தி, தஸ்மா பு³ஜ்ஜ²னபோ³த⁴னட்டே²ன ‘‘பு³த்³தோ⁴’’தி வுச்சதி. யதா²ஹ ‘‘பு³ஜ்ஜி²தா ஸச்சானீதி பு³த்³தோ⁴, போ³தே⁴தா பஜாயாதி பு³த்³தோ⁴’’தி (மஹானி. 192; சூளனி. பாராயனத்து²திகா³தா²னித்³தே³ஸ 97; படி. ம. 1.162). அத² வா பு³த⁴-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஜாக³ரணவிகஸனத்தே²ஸுபி பவத்தனதோ அபு³ஜ்ஜி² ஸவாஸனஸம்மோஹனித்³தா³ய அச்சந்தம் விக³தோ, பு³த்³தி⁴யா விகஸிதவாதி வா பு³த்³தோ⁴. ப⁴க³வா ஹி வத்து²ஸபா⁴வத³ஸ்ஸனவிப³ந்தி⁴காய அவிஜ்ஜாஸங்கா²தாய நித்³தா³ய அரியமக்³க³ஞாணேன ஸஹ வாஸனாய ஸமுச்சி²ன்னத்தா ததோ அச்சந்தம் விக³தோ. பரமருசிரஸிரிஸோப⁴க்³க³ஸமாக³மேன விகஸிதமிவ பது³மம் அபரிமிதகு³ணக³ணாலங்கதஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸமாக³மேன விகஸிதோ விகாஸமனுப்பத்தோ, தஸ்மா ஜாக³ரணவிகஸனத்த²வஸேனபி ‘‘பு³த்³தோ⁴’’தி வுச்சதி.

ஏத்தாவதா ச த்³வீஹி ஆகாரேஹி ப⁴க³வதோ தோ²மனா கதா ஹோதி அத்தஹிதஸம்பத்திதோ, பரஹிதபடிபத்திதோ ச. தாஸு அத்தஹிதஸம்பத்தி அனாவரணஞாணாதி⁴க³மோ ஸவாஸனஸகலஸம்கிலேஸானமச்சந்தப்பஹானம் அனுபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னாதி⁴க³மோ ச, பரஹிதபடிபத்தி பன ஆஸயப்பயோக³வஸேன து³வித⁴ம் பரஹிதஸமீஹனம். தத்த² த⁴ம்மதே³ஸனாய அபா⁴ஜனேஸு தே³வத³த்தாதீ³ஸு விரோதி⁴ஸத்தேஸுபி நிச்சம் ஹிதஜ்ஜா²ஸயதா அபரிபாகக³திந்த்³ரியானம் இந்த்³ரியபரிபாககாலாக³மனஞ்ச ஆஸயோ நாம. தத³ஞ்ஞஸத்தானம் பன லாப⁴ஸக்காராதி³னிரபேக்க²சித்தஸ்ஸ யானத்தயமுகே²ன ஸப்³ப³து³க்க²னிய்யானிகத⁴ம்மதே³ஸனா பயோகோ³ நாம. து³விதா⁴ஸு பனேதாஸு பரஹிதபடிபத்தீஸு, திவிதா⁴ஸு ச அத்தஹிதஸம்பத்தீஸு அனந்தகருணா-வசனேன, ததா² ஆக³தட்டே²ன ச ததா²க³த-ஸத்³தே³ன ஆஸயவஸேன பரஹிதபடிபத்தி த³ஸ்ஸிதா, போ³த⁴னட்டே²ன பு³த்³த⁴-ஸத்³தே³ன, தத²த³ஸ்ஸனட்டே²ன ச ததா²க³தட்டே²ன ச ததா²க³தஸத்³தே³ன பயோக³வஸேன, அனந்தபஞ்ஞா-வசனேன, ஞாணக³திதீ³பகேன ததா²க³த-ஸத்³தே³ன, பு³ஜ்ஜ²னஜாக³ரணவிகஸனட்டே²ன ச பு³த்³த⁴-ஸத்³தே³ன திவிதா⁴பி அத்தஹிதஸம்பத்தி, அனுத்தரவசனேன ச அத்தஹிதபரஹிதஸம்பத்தி பகாஸிதாதி வேதி³தப்³பா³.

அபிச ஹேதுப²லஸத்தூபகாரஸம்பதா³வஸேன தீஹாகாரேஹிபி ப⁴க³வதோ தோ²மனா பவத்ததீதி தம்வஸேனபேத்த² தோ²மனா த³ட்ட²ப்³பா³. தத்த² ஹேதுஸம்பதா³ நாம மஹாகருணாஸமாயோகோ³, போ³தி⁴ஸம்பா⁴ரஸம்ப⁴ரணஞ்ச தம்மூலகத்தா ஸகலபு³த்³த⁴கு³ணானம். ப²லஸம்பதா³ பன சதுப்³பி³தா⁴ ஞாணஸம்பதா³, பஹானஸம்பதா³, ஆனுபா⁴வஸம்பதா³, ரூபகாயஸம்பதா³ சாதி. தாஸு ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணபத³ட்டா²னம் மக்³க³ஞாணம், மக்³க³ஞாணபத³ட்டா²னம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம், தம்மூலகானி ச த³ஸப³லாதி³ஞாணானி ஞாணஸம்பதா³ நாம. அக்³க³மக்³க³பா⁴வனாய ஸப்³ப³கிலேஸானம் ஸஹ வாஸனாஹி அனுப்பத்தித⁴ம்மதாபாத³னம் பஹானஸம்பதா³. அசிந்தேய்யாபரிமிதானம் ஸப்³ப³லோகஹிதானம் நிப்பா²த³னே, ஸதே³வகலோகாபி⁴ப⁴வனே ச ஆதி⁴பச்சம் ஆனுபா⁴வஸம்பதா³. ஸகலலோகனயனாபி⁴ஸேகபூ⁴தா பன லக்க²ணானுப்³யஞ்ஜனபடிமண்டி³தா அத்தபா⁴வஸம்பத்தி ரூபகாயஸம்பதா³ நாம. ஸத்தூபகாரோ ஹேட்டா² வுத்தபரஹிதபடிபத்திவஸேனேவ வேதி³தப்³போ³. இமாஸு பன அனந்தகருணா-வசனேன, ததா² ஆக³தட்டே²ன ச ததா²க³த-ஸத்³தே³ன ஹேதுஸம்பதா³ த³ஸ்ஸிதா. ப²லஸம்பதா³ஸு ஞாணஸம்பதா³ சேவ பஹானஸம்பதா³ ச அனந்தபஞ்ஞா-வசனேன, அபி⁴ஸமயபரிதீ³பகேன ததா²க³தஸத்³தே³ன, பு³ஜ்ஜ²னஜாக³ரணவிகஸனட்டே²ன, ச பு³த்³த⁴-ஸத்³தே³ன த³ஸ்ஸிதா, ஆனுபா⁴வஸம்பதா³பி அபி⁴ப⁴வனட்டே²ன ததா²க³த-ஸத்³தே³ன, அனுத்தர-வசனேன ச விபா⁴விதா, ரூபகாயஸம்பதா³ பன ரூபக்³க³ப்பத்திதீ³பகேன அனுத்தர-ஸத்³தே³ன த³ஸ்ஸிதாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஏவம் பு³த்³த⁴ரதனஸ்ஸ தோ²மனாபுப்³ப³ங்க³மம் பணாமம் கத்வா இதா³னி ஸேஸரதனானம்பி பணாமமாரப⁴ந்தோ ஆஹ ‘‘த⁴ம்மம் ஸாது⁴க³ணம்பி சா’’தி. ப⁴க³வதோ தோ²மனேன ச ஸ்வாக்கா²ததாத³யோ த⁴ம்மகு³ணா, ஸுப்படிபன்னதாத³யோ ஸங்க⁴கு³ணா ச த³ஸ்ஸிதா ஹோந்தி தப்பப⁴வஸ்ஸ அனஞ்ஞதா²பா⁴வதோதி ந தேஸம் விஸும் தோ²மனா கதா. அதி⁴க³தமக்³கே³ ஸச்சி²கதனிரோதே⁴ புக்³க³லே யதா²னுஸிட்ட²ம் படிபஜ்ஜமானே ச அபாயது³க்கே²ஸு சேவ வட்டது³க்கே²ஸு ச அபதமானே கத்வா தா⁴ரேதீதி த⁴ம்மோ, ஸோ சதுன்னம் அரியமக்³கா³னம், சதுன்னஞ்ச ஸாமஞ்ஞப²லானம், நிப்³பா³னஸ்ஸ, பரியத்தித⁴ம்மஸ்ஸ ச வஸேன த³ஸவிதோ⁴. வுத்தஞ்ஹேதம் ச²த்தவிமானே –

‘‘ராக³விராக³மனேஜமஸோகம்,

த⁴ம்மமஸங்க²தமப்படிகூலம்;

மது⁴ரமிமம் பகு³ணம் ஸுவிப⁴த்தம்,

த⁴ம்மமிமம் ஸரணத்த²முபேஹீ’’தி. (வி. வ. 887);

ஏத்த² ஹி காமராகா³தி³பே⁴தோ³ ஸப்³போ³பி ராகோ³ விரஜ்ஜதி ஏதேனாதி ‘‘ராக³விராகோ³’’தி மக்³கோ³ கதி²தோ. ஏஜாஸங்கா²தாய தண்ஹாய, அந்தோனிஜ்ஜா²னலக்க²ணஸ்ஸ ச ஸோகஸ்ஸ தது³ப்பத்தியம் ஸப்³ப³ஸோ பரிக்கீ²ணத்தா ‘‘அனேஜமஸோக’’ந்தி ப²லம் கதி²தம். கேனசி பச்சயேன அஸங்க²தத்தா ‘‘த⁴ம்மமஸங்க²த’’ந்தி நிப்³பா³னம் வுத்தம். அவிரோத⁴தீ³பனதோ பன அத்த²ப்³யஞ்ஜனஸ்ஸ ஸம்பன்னதாய, பகட்ட²கு³ணவிபா⁴வனதோ ஸுட்டு² விப⁴ஜிதத்தா ச ‘‘அப்படிகூல’’ந்திஆதி³னா ஸப்³போ³பி பரியத்தித⁴ம்மோ கதி²தோ. தத்த² அரியமக்³க³னிப்³பா³னானி நிப்பரியாயேனேவ அபாயாதி³தோ தா⁴ரணதோ த⁴ம்மோ, ப²லபரியத்தியோ பன பரியாயேன. ததா² ஹேத்த² தா⁴ரணம் நாம அபாயாதி³னிப்³ப³த்தககிலேஸவித்³த⁴ம்ஸனம். இதி அரியமக்³க³ஸ்ஸ கிலேஸஸமுச்சே²த³கதாய, நிப்³பா³னஸ்ஸ ச ஆலம்ப³ணபா⁴வேன தஸ்ஸ தத³த்த²ஸித்³தி⁴ஹேதுதாயபி உபி⁴ன்னம்பி நிப்பரியாயதோ லப்³ப⁴தி. இதரேஸு பன அரியப²லஸ்ஸ மக்³கே³ன ஸமுச்சி²ன்னகிலேஸானம் படிபஸ்ஸத்³த⁴கிச்சதாய, மக்³கா³னுகூலப்பவத்திதோ பரியத்தித⁴ம்மஸ்ஸ ச தத³தி⁴க³மஹேதுதாயாதி உபி⁴ன்னம்பி பரியாயதோவ லப்³ப⁴தீதி.

அத்தஹிதபரஹிதம் ஸாதே⁴ந்தீதி ஸாதூ⁴, தேஸம் க³ணோ ஸமுதா³யோதி ஸாது⁴க³ணோ, ஸாது⁴ சாயம் க³ணோ சாதி வா ஸாது⁴க³ணோ, ஸாது⁴னோ வா ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஆயத்தோ க³ணோ தஸ்ஸ ஓரஸபுத்தபா⁴வதோதி ஸாது⁴க³ணோ. ஸோ பன சதுன்னம் அரியமக்³க³ஸமங்கீ³னம், சதுன்னஞ்ச ப²லஸமங்கீ³னம் வஸேன அட்ட²விதோ⁴ அரியஸங்கோ⁴, தம் ஸாது⁴க³ணம். பிசாதி நிபாதஸமுதா³யோ, ஏகோ வா நிபாதோ, திண்ணம் ரதனானம் வந்த³னகிரியாய ஸம்பிண்ட³னத்தோ². கேசி ‘‘க³ணோ’’தி இத⁴ பகரணதோவ அரியக³ணபுக்³க³லோவ லப்³ப⁴தீதி ஸாதூ⁴தி பா⁴வனபும்ஸகவஸேன ‘‘வந்தி³த்வா’’தி இமினா ஸஹ யோஜேந்தி, ததா³ பன ஸாதூ⁴தி ப⁴யலாபா⁴தி³விரஹேன ஸக்கச்சம் ஆத³ரந்தி அத்தோ².

2. ஏவம் பகரணாரம்பே⁴ யதா²தி⁴ப்பேதம் ரதனத்தயப்பணாமம் கத்வா இதா³னி யத்த² பாடவத்தா²ய இத³ம் பகரணம் பட்ட²பீயதி, தம் ஸத்³தி⁴ம் தே³ஸகதே³ஸபடிக்³கா³ஹகஸம்பத்தீஹி விபா⁴வேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘பண்டு³கம்ப³லனாமாயா’’திஆதி³. தத்த² தே³வராஜஸ்ஸ பண்டு³கம்ப³லனாமாய ஸிலாய விமலே ஸீதலே தலே நிஸின்னோ அதுலவிக்கமோ தே³வதே³வேஹி பூஜிதோ தே³வதே³வோ தே³வபுரக்க²தோ தே³வானம் தே³வலோகஸ்மிம் யம் த⁴ம்மம் தே³ஸேஸீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

அயம் பனேத்த² அத்தோ² – பண்டு³கம்ப³லஸரிக்க²வண்ணதாய ‘‘பண்டு³கம்ப³ல’’ந்தி நாமம் ஸமஞ்ஞா ஏதிஸ்ஸாதி பண்டு³கம்ப³லனாமா. ஸா ஹி ஸக்கஸ்ஸ தாதி³ஸபுஞ்ஞானுபா⁴வேன நிப்³ப³த்தா பண்டு³கம்ப³லஜயஸுமனபுப்ப²ஸமானேன வண்ணேன ஸப்³ப³காலம் விரோசதி, பமாணதோ பன ஸட்டி²யோஜனாயாமா, பஞ்ஞாஸயோஜனவித்தா²ரா, பன்னரஸயோஜனுப்³பே³தா⁴ ச ஹோதி. ஸிலாயாதி அவயவஸம்ப³ந்தே⁴ ஸாமிவசனம். துலாய ஸம்மிதோ துல்யோ, ந துல்யோ அதுல்யோ, அதுல்யோ விக்கமோ ப³லம் ஏதஸ்ஸாதி அதுல்யவிக்கமோ. ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஹி பரமபாரமிதானுபா⁴வஸம்ஸித்³தே⁴ன ஹத்தி²க³ணனாய கோடிஸஹஸ்ஸஹத்தீ²னம், புரிஸக³ணனாய த³ஸகோடிஸஹஸ்ஸபுரிஸானம் ப³லேஹி ஸமப்பமாணேன காயப³லேன, அப்பமாணேன ச ஞாணப³லேன ந கஸ்ஸசி தே³வப்³ரஹ்மாதீ³ஸு அஞ்ஞதரஸ்ஸ ப³லதுலனாய உபனேதப்³ப³ம் அத்தி². அத² வா அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணத்தா அதுல்யோ பரக்கமஸங்கா²தோ அபரிமாணகு³ணவிஸேஸாவஹேன அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணேன ஸம்மப்பதா⁴னேன ஸமன்னாக³தத்தா வா அதுல்யோ ஸம்மப்பதா⁴னஸங்கா²தோ விக்கமோ இமஸ்ஸாதி அதுல்யவிக்கமோ. ‘‘அதுல்யவிக்கமோ’’தி ச வத்தப்³பே³ கா³தா²ப³ந்த⁴வஸேன ய-காரலோபம் கத்வா ‘‘அதுலவிக்கமோ’’தி வுத்தம். அத² வா ஸம்மிதத்தே² அ-காரபச்சயஸ்ஸாபி ஸம்ப⁴வதோ அதுலோ விக்கமோ அஸ்ஸாதி ‘‘அதுலவிக்கமோ’’தி வுத்தம்.

தி³ப்³ப³ந்தீதி தே³வா, பஞ்சகாமகு³ணாதீ³ஹி கீளந்தி, தேஸு வா விஹரந்தி, விஜயஸமத்த²தாயோகே³ன பா³ஹிரப்³ப⁴ந்தரிகே பச்சத்தி²கே விஜேதும் இச்ச²ந்தி, இஸ்ஸரியத⁴னாதி³ஸக்காரதா³னக்³க³ஹணம், தம்தம்அத்தா²னுஸாஸனஞ்ச கரோந்தா வோஹரந்தி, புஞ்ஞஞாணானுபா⁴வப்பத்தாய ஜுதியா ஜோதேந்தி, யதா²தி⁴ப்பேதஞ்ச விஸயம் அப்படிகா⁴தேன க³ச்ச²ந்தி, யதி²ச்சி²தனிப்பா²த³னே ச ஸக்கோந்தீதி அத்தோ². அத² வா தே³வனீயா தம்தம்ப்³யஸனனித்த²ரணத்தி²கேஹி ‘‘ஸரணம் பராயண’’ந்தி க³மனீயா, அபி⁴த்த²வனீயா ஸோபா⁴விஸேஸயோகே³ன கமனீயாதி வா தே³வா, தே திவிதா⁴ – ஸம்முதிதே³வா உபபத்திதே³வா விஸுத்³தி⁴தே³வாதி. தத்த² ஸம்முதிதே³வா நாம மஹாஸம்மதாத³யோ க²த்தியா. உபபத்திதே³வா நாம சாதுமஹாராஜிகே உபாதா³ய தது³த்தரிதே³வா. விஸுத்³தி⁴தே³வா நாம கீ²ணாஸவா. இத⁴ பன உபபத்திதே³வா த³ட்ட²ப்³பா³. நோ ச கோ² தேபி அவிஸேஸேன, ட²பேத்வா பன யாமாதி³கே சாதுமஹாராஜிகதாவதிம்ஸவாஸினோவ அதி⁴ப்பேதா. தேஸம் சதூஹி ஸங்க³ஹவத்தூ²ஹி ரஞ்ஜனதோ ராஜா, தே³வானம் ராஜா இஸ்ஸரோ தே³வராஜா, தஸ்ஸ தே³வராஜஸ்ஸ, ‘‘ஸக்கஸ்ஸ தே³வரஞ்ஞோ’’தி அதி⁴ப்பாயோ. ந ஹி அஞ்ஞேஸம் தே³வலோகேஸு நிஸின்னோ ப⁴க³வா அபி⁴த⁴ம்மபிடகம் தே³ஸேஸீதி.

3. யந்தி அனியமனித்³தே³ஸோ, தஸ்ஸ பன ‘‘தத்தா²’’தி இமினா நியமனம் வேதி³தப்³ப³ம். யதா²வுத்தானம் திண்ணம்பி தே³வானம் உத்தமோ தே³வோ தேஹி ஸப்³பே³ஹி அதி⁴கதரம் கீளனாதி³யோக³தோதி தே³வதே³வோ, ப⁴க³வா. ஸோ ஹி நிரதிஸயாய அபி⁴ஞ்ஞாகீளாய உத்தமேஹி தி³ப்³ப³ப்³ரஹ்மஅரியவிஹாரேஹி ஸபரஸந்தானஸித்³தா⁴ய பஞ்சவித⁴மாரவிஜயிச்சா²னிப்³ப³த்தியா சித்திஸ்ஸரியஸத்தத⁴னாதி³ஸம்மாபடிபத்திஅவேச்சப்பஸாத³ஸக்காரதா³னக்³க³ஹணஸங்கா²தேன, யதா²பராத⁴யதா²னுலோமயதா²த⁴ம்மானுஸாஸனஸங்கா²தேன ச வோஹாராதிஸயேன பரமாய பஞ்ஞாய ச ஸரீரப்பபா⁴ஸங்கா²தாய ஜுதியா அனுபமாய ஞாணஸரீரக³தியா மாரவிஜயஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணபரஹிதனிப்பா²த³னேஸு அப்படிஹதாய ஸத்தியா ச ஸமன்னாக³தத்தா ஸதே³வகேன வா லோகேன ‘‘ஸரண’’ந்தி க³மனீயதோ, அபி⁴த்த²வனீயதோ, ப⁴த்திவஸேன கமனீயதோ ச ஸப்³பே³ தே தே³வே தேஹி தேஹி கு³ணேஹி அபி⁴பு⁴ய்ய டி²தோதி ஸப்³ப³தே³வேஹி பூஜனீயதரோ தே³வோ, விஸுத்³தி⁴தே³வபா⁴வஸங்கா²தஸ்ஸ வா ஸப்³ப³ஞ்ஞுகு³ணாலங்காரஸ்ஸ அதி⁴க³தத்தா அஞ்ஞேஸஞ்ச தே³வானம் அதிஸயேன தே³வோதி தே³வதே³வோ. தே³வானந்தி ததா³ த⁴ம்மபடிக்³கா³ஹகானம் த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளாதி⁴வாஸீனம் மாதுதே³வபுத்தப்பமுகா²னம் உபபத்திதே³வானம். விஸுத்³தி⁴தே³வானம்பேத்த² க³ஹணந்தி வத³ந்தி. தே பன உபபத்திதே³வேஸ்வேவ ஸங்க³ஹிதா மனுஸ்ஸஅரஹந்தானம் தத்த² அபா⁴வதோ. தே³வதே³வேஹீதி விஸுத்³தி⁴தே³வேஹி. விஸுத்³தி⁴தே³வா ஹி வுத்தனயேன இதரதே³வேஹி ஸாதிஸயம் கீளனாதி³யோக³தோ இத⁴ ‘‘தே³வதே³வா’’தி அதி⁴ப்பேதா, தேஹி. பூஜிதோதி பூஜிதப்³போ³, பூஜிதும் அரஹோதி அத்தோ². ஏதேன விஸுத்³தி⁴தே³வேஸுபி ப⁴க³வதோ அக்³க³புக்³க³லதம் தீ³பேதி. தே³ஸேஸீதி மது⁴ரகரவீகஸத்³த³ஸதி³ஸம் ப்³ரஹ்மஸ்ஸரம் நிச்சா²ரேந்தோ பகாஸேஸி. தே³வலோகஸ்மிந்தி தாவதிம்ஸதே³வலோகே. ஸபா⁴வஸாமஞ்ஞலக்க²ணம் தா⁴ரேதீதி த⁴ம்மோ, குஸலாதி³பே⁴தோ³ அபி⁴த⁴ம்மோ, இத⁴ பன தப்பகாஸகம் அபி⁴த⁴ம்மபிடகம் ‘‘த⁴ம்ம’’ந்தி வுத்தம். ததா² ஹி வக்க²தி ‘‘பிடகுத்தமே’’தி. தே³வபுரக்க²தோதி த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளவாஸிதி³ப்³ப³ப்³ரஹ்மேஹி புரக்க²தோ, பரிவாரிதோதி அத்தோ².

நனு ச ‘‘தே³வான’’ந்தி வசனேனேவ தே³வபுரக்க²தபா⁴வோ ஸித்³தோ⁴தி கிம் ‘‘தே³வபுரக்க²தோ’’தி வசனேன? நாயம் தோ³ஸோ. ப⁴க³வா ஹி கதா³சி சூளபந்த²கத்தே²ராதீ³னம் விய பரம்முகே²பி நிஸீதி³த்வா ஓபா⁴ஸம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா ஸத்தானம் ஸம்முகே² நிஸின்னம் விய த³ஸ்ஸேந்தோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, கதா³சிபி பாராயனிகப்³ராஹ்மணாதீ³னம் விய ஸம்முகே²பி நிஸீதி³த்வா அஞ்ஞேஹி ச பரிவுதோ அஞ்ஞேஸம்பி த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, இத⁴ பன ந ததா², தே³வேஹியேவ பரிவுதோ தே³வானம் தே³ஸேதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘தே³வபுரக்க²தோ’’திபி வத்தப்³ப³மேவாதி.

4. ஏவமேதஸ்மிம் பகரணே கா³ரவஜனனத்த²ம் தேன ஸம்பாதே³தப்³ப³பாடவவிஸயம் அபி⁴த⁴ம்மபிடகம் தே³ஸகாதி³ஸம்பத்தீஹி ஸஹ விபா⁴வேத்வா இதா³னி யதா²தி⁴ப்பேதபகரணாரம்ப⁴பயோஜனாபி⁴தா⁴னாபி⁴தே⁴ய்யஸோதுஜனஸமுஸ்ஸாஹனகரணப்பகாரானி ச விபா⁴வேதும் ‘‘தத்தா²ஹ’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ‘‘பாடவத்தா²யா’’தி இமினா பகரணாரம்ப⁴பயோஜனம் வுத்தம். ‘‘அபி⁴த⁴ம்மாவதார’’ந்தி இமினா அபி⁴தா⁴னாபி⁴தே⁴ய்யானி. ‘‘மது⁴ர’’ந்திஆதீ³ஹி பகரணம் விஸேஸேதி. ‘‘ஸமாஸேனா’’தி ச இமினா ஸோதுஜனஸமுஸ்ஸாஹனகரணப்பகாரானீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘அஹ’’ந்தி கத்துபூ⁴தம் அத்தானம் நித்³தி³ஸதி. ததா² ஹி யோ பரோ ந ஹோதி, ஸோ நியகஜ்ஜ²த்தஸங்கா²தோ அத்தா ‘‘அஹ’’ந்தி வுச்சதி.

படுனோ பா⁴வோ பாடவம், தம்யேவ அத்தோ² பயோஜனட்டே²னாதி பாடவத்தோ², தத³த்தா²ய. தம் ஸந்தா⁴ய விவித⁴னயக்³க³ஹணஸமத்த²ஸ்ஸ ஸுதமயஞாணஸ்ஸ உப்பாத³னத்த²ந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஸம்ஸாரே ப⁴யம் இக்க²ந்தி, பி⁴ந்த³ந்தி வா பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மேதி பி⁴க்கூ², தேஸம். பிடகஞ்ச தம் உத்தமஞ்சாதி பிடகுத்தமம், தஸ்மிம் பிடகுத்தமே, அபி⁴த⁴ம்மபிடகேதி அதி⁴ப்பாயோ. தஞ்ஹி பரியத்திபா⁴ஜனத்த²தோ பிடகம், தீஸு பிடகேஸு விஸிட்ட²பா⁴வதோ உத்தமஞ்சாதி பிடகுத்தமம். தத்த² பரியத்திபா⁴ஜனத்த²தோதி பரியத்திஅத்தே²ன சேவ பா⁴ஜனத்தே²ன ச. ததா² ஹி ‘‘மா பிடகஸம்பதா³னேனா’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 3.66) பரியத்தி பிடகந்தி வுச்சதி. ‘‘அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய குதா³லபிடக’’ந்திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.228; அ. நி. 3.70) யம் கிஞ்சி பா⁴ஜனம்பி. தஸ்மா இத³ம்பி பரியாபுணிதப்³ப³ட்டே²ன பரியத்தி, அபி⁴த⁴ம்மத்தா²னமாதா⁴ரணத்தே²ன பா⁴ஜனஞ்சாதி பரியத்திபா⁴ஜனத்த²தோ பிடகந்தி வுச்சதி. தேனேவாஹு –

‘‘பிடகம் பிடகத்த²விதூ³,

பரியத்திப்³பா⁴ஜனத்த²தோ ஆஹு;

தேன ஸமோதா⁴னேத்வா,

தயோபி வினயாத³யோ ஞேய்யா’’தி. (தீ³. நி. அட்ட². 1.பட²மமஹாஸங்கீ³திகதா²; பாரா. அட்ட². 1.பட²மமஹாஸங்கீ³திகதா²; த⁴. ஸ. அட்ட². நிதா³னகதா²);

விஸிட்ட²பா⁴வோ பனஸ்ஸ லோகவோஹாரமதிக்கம்ம யதா²ஸபா⁴வவஸேன தே³ஸனதோ, விஸிட்ட²த⁴ம்மக்க²ந்த⁴விபா⁴வனதோ ச வேதி³தப்³போ³. ஏத்த² ஹி ‘‘ஸத்தோ புக்³க³லோ பி⁴க்கூ²’’திஆதி³கம் லோகவோஹாரமதிக்கம்ம ‘‘க²ந்த⁴தா⁴துஆயதன’’ந்திஆதி³னா யதா²த⁴ம்மவஸேனேவ பா³ஹுல்லதே³ஸனா பவத்தா, ந இதரேஸு விய யதா²வுத்தவோஹாரவஸேன, யதோ இத³ம் யதா²த⁴ம்மஸாஸனந்தி வுச்சதி. ஸப்³ப³ஸங்க²தத⁴ம்மவிஸிட்டோ² சேத்த² பஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴ விஸேஸதோ விபா⁴விதோ, தஸ்மா திண்ணம்பி பிடகானம் பு³த்³த⁴வசனபா⁴வேபி யதா²ஸபா⁴வானதிக்கமதே³ஸனாதி³தோ இத³மேவ தீஸு பிடகேஸு விஸிட்ட²ந்தி யுத்தம். அபிச த⁴ம்மாதிரேகத⁴ம்மவிஸேஸபா⁴வதோ சஸ்ஸ விஸிட்ட²பா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. அபி⁴த⁴ம்மே ஹி நிப்பதே³ஸதோ க²ந்தா⁴யதனாதி³த⁴ம்மானம் விப⁴த்தத்தா இதரத்³வயதோ அதிரேகதரா, விஸிட்டா² ச பாளி ஹோதி, தஸ்மா அதிரேகஸ்ஸ, விஸிட்ட²ஸ்ஸ ச பாளித⁴ம்மஸ்ஸ வஸேன இத³மேவ தீஸு பிடகேஸு உத்தமந்தி வத்தும் வட்டதி. யதா²வுத்தவிஸிட்ட²பா⁴வயோக³தோயேவ சேதம் ‘‘அபி⁴த⁴ம்மபிடக’’ந்தி வுச்சதி அபி⁴-ஸத்³த³ஸ்ஸ விஸிட்ட²பா⁴வஜோதனதோ. அபிச வுட்³டி⁴மந்தாதி³த⁴ம்மானம் ஏத்த² வுத்தத்தா சேதம் அபி⁴த⁴ம்மபிடகம். யதா²ஹு போராணா –

‘‘யம் ஏத்த² வுட்³டி⁴மந்தோ, ஸலக்க²ணா பூஜிதா பரிச்சி²ன்னா;

வுத்தாதி⁴கா ச த⁴ம்மா, அபி⁴த⁴ம்மோ தேன அக்கா²தோ’’தி. (தீ³. நி. அட்ட². 1.பட²மமஹாஸங்கீ³திகதா²; பாரா. அட்ட². 1.பட²மமஹாஸங்கீ³திகதா²; த⁴. ஸ. அட்ட². நிதா³னகதா²);

ததா² ஹேத்த² ‘‘ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி, மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதீ’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 160 ஆத³யோ) வுட்³டி⁴மந்தோபி த⁴ம்மா வுத்தா, ‘‘ரூபாரம்மணம் வா ஸத்³தா³ரம்மணம் வா’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 1) நயேன ஆரம்மணாதீ³ஹி லக்கி²தப்³ப³த்தா ஸலக்க²ணாபி ‘‘ஸேக்கா² த⁴ம்மா அஸேக்கா² த⁴ம்மா, லோகுத்தரா த⁴ம்மா’’திஆதி³னா நயேன பூஜிதா பூஜாரஹாபி ‘‘ப²ஸ்ஸோ ஹோதி, வேத³னா ஹோதீ’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 1) நயேன ஸபா⁴வபரிச்சி²ன்னத்தா பரிச்சி²ன்னாபி ‘‘மஹக்³க³தா த⁴ம்மா அப்பமாணா த⁴ம்மா (த⁴. ஸ. திகமாதிகா 12, து³கமாதிகா 99), அனுத்தரா த⁴ம்மா’’திஆதி³னா நயேன அதி⁴கா விஸிட்டா²பி த⁴ம்மா வுத்தா, தஸ்மா அபி⁴-ஸத்³த³ஸ்ஸ வுட்³டி⁴ஆதி³அத்தே²ஸுபி பவத்தனதோ ‘‘வுட்³டி⁴மந்தோ த⁴ம்மா ஏத்தா²’’திஆதி³னா நிப்³ப³சனேன இத³ம் பிடகம் ‘‘அபி⁴த⁴ம்ம’’ந்தி வுச்சதி. அபி⁴த⁴ம்மம் ஓதரந்தி அனேனாதி அபி⁴த⁴ம்மாவதாரம் நாம பகரணம். இமினா பனஸ்ஸ அத்தா²னுக³தமபி⁴தா⁴னம் த³ஸ்ஸேதி. து-ஸத்³தோ³ பத³பூரணே. ஆசரியேன ஹி கா³தா²பத³பூரணத்த²ம் யேபு⁴ய்யேன தத்த² தத்த² நிபாதா வுச்சந்தி. யத்த² பன நேஸம் பயோஜனவிஸேஸோ தி³ஸ்ஸதி, தத்தே²வ தமத்த²ம் வக்கா²ம. மது⁴ரந்தி நிப்பரியாயதோ மது⁴ர-ஸத்³தோ³யம் ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யே ரஸவிஸேஸே வத்ததி, இத⁴ பன இட்ட²பா⁴வஸாமஞ்ஞேன அத்த²ப்³யஞ்ஜனஸம்பத்தி மது⁴ரஸத்³தே³ன வுத்தா. ப⁴வதி ஹி தம்ஸதி³ஸஸ்ஸ தம்-ஸத்³தே³னாபி⁴தா⁴னம் யதா² ‘‘அக்³கி³மாணவோ’’தி. தேன பன மது⁴ரேன யோக³தோ இத³ம்பி மது⁴ரம் யதா² நீலகு³ணயோக³தோ நீலுப்பலந்தி. நிபுணக³ம்பீ⁴ராய ப்³யஞ்ஜனஸம்பத்தியா சேவ அத்த²ஸம்பத்தியா ச அபி⁴த⁴ம்மவிஸயம் மதிம் வட்³டே⁴தீதி மதிவட்³ட⁴னம். அத² வா ப்³யஞ்ஜனஸம்பத்தியா ‘‘மது⁴ர’’ந்தி வுத்தம், அத்த²ஸம்பத்தியா ‘‘மதிவட்³ட⁴ன’’ந்தி.

5. தாளந்தி குஞ்சிகம், குஞ்சிகாஸதி³ஸந்தி அத்தோ². முய்ஹந்தி தேனாதி மோஹோ, அவிஜ்ஜாயேதம் அதி⁴வசனம், மோஹோயேவ அபி⁴த⁴ம்மமஹாபுரம் பவிஸந்தானம் பவேஸனனிவாரணத்தா கவாடபூ⁴தோதி மோஹகவாடம், தஸ்ஸ. விகா⁴டேதி, விகா⁴டீயதி அனேனாதி வா விகா⁴டனம். நனு ச அவிஜ்ஜாகவாடம் பஞ்ஞாய உக்³கா⁴டீயதி. ஸா ஹி தஸ்ஸா உஜுவிபச்சனீகபூ⁴தாதி? ஸச்சம், இத³ம்பி தஸ்ஸா காரணபா⁴வேன ‘‘மோஹகவாடவிகா⁴டனகர’’ந்தி வுத்தம். காரணகாரணம்பி ஹி காரணவஸேன வுச்சதி யதா² ‘‘சோரேஹி கா³மோ த³ட்³டோ⁴, திணேஹி ப⁴த்தம் ஸித்³த⁴’’ந்தி.

6. ஸுது³த்தரந்தி த⁴ம்மத்த²தே³ஸனாபடிவேத⁴ஸங்கா²தசதுக³ம்பீ⁴ரபா⁴வபடிஸம்யுத்ததாய மந்த³பு³த்³தீ⁴ஹி தரிதும் அஸக்குணேய்யத்தா அதிது³த்தரம், தேனேவ சேத³ம் மஹோத³தி⁴ஸமானத்தா ‘‘மஹோத³தீ⁴’’தி வுத்தம். மஹண்ணவோபி ஹி சதுராஸீதியோஜனஸஹஸ்ஸக³ம்பீ⁴ரோ ந ஸக்கா அஞ்ஞத்ர ஸினேருபப்³ப³தராஜதோ கேனசி பதிட்ட²ம் லத்³து⁴ம், ஏவமித³ம்பி சதுக³ம்பீ⁴ரதாபடிஸம்யுத்தம் அஞ்ஞத்ர ததா²க³தா ந கேனசி பதிட்ட²ம் லத்³து⁴ம் ஸக்காதி. தரந்தானந்தி அத்த²க்³க³ஹணவஸேன உத்தரிதுகாமானம். ஏத்த² ச ‘‘தரம்வா’’தி அதி⁴காரவஸேன வத்தப்³ப³ம், வக்க²மானம் வா ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். தரந்தானந்தி பரதீரஸம்பாபுணனத்த²ம் உத்தரந்தானம். தரம்வாதி உளும்பம் விய, தம்ஸமானந்தி அத்தோ². மகரா நாம மச்ச²ஜாதிகா, தேஸம் ஆகரோ நிவாஸபூ⁴மீதி மகராகரோ, தம்.

7. அபி⁴த⁴ம்மே நியுத்தா ஆபி⁴த⁴ம்மிகா, தேஸம். ஹத்த²ஸாரம் வியாதி ஹத்த²ஸாரம். யதா² ஹி மனுஸ்ஸானம் ப³ஹூஸு ரதனாதீ³ஸு விஜ்ஜமானேஸுபி ஆபதா³ஸு ச ஸுக²பரிபோ⁴க³த்த²ம் ஹத்தே² கயிரமானம் ஸாரரதனாதி³கம் ‘‘ஹத்த²ஸார’’ந்தி வுச்சதி, ஏவமித³ம்பி ஸதிபி மஹந்தே அபி⁴த⁴ம்மபிடகே தஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸோ வித்திண்ணதாய பரிஹரிதும் அஸக்குணேய்யத்தா தத³த்த²ஸாரஸம்பிண்ட³னவஸேன கயிரமானம் ஆபி⁴த⁴ம்மிகபி⁴க்கூ²னம் ஸுக²பரிஹரணத்தா²ய ஸம்பஜ்ஜதீதி ஹத்த²ஸாரஸதி³ஸத்தா ‘‘ஹத்த²ஸார’’ந்தி வுத்தம். பவக்கா²மீதி பகாரேன கதே²ஸ்ஸாமி, அனாக³தவசனஞ்சேதம், வத்தமானஸமீபத்தா வா அனாக³தே வத்தமானூபசாரதோ வத்தமானவசனம், படிஞ்ஞானந்தரமேவ வக்க²தீதி. அத்த²வஸேன பகாரேன கதே²ந்தோபி ஸத்³த³வஸேன ஸங்கி²பித்வா கதே²ஸ்ஸாமீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸமாஸேனா’’தி. ஸமஸனம் ஸம்கி²பனம் ஸமாஸோ, தேன ஸமாஸேன, ந ப்³யாஸவஸேனாதி வுத்தம் ஹோதி. ஏத்தாவதா ச பயோஜனாபி⁴தா⁴னாபி⁴தே⁴ய்யஸோதுஜனஸமுஸ்ஸாஹனகரணப்பகாரானி த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி யஸ்மா ஸோதுஜனஸமுஸ்ஸாஹனம் நாம தேஸம் ஸக்கச்சஸவனே நியுஞ்ஜனம், தஸ்மா தே தத்த² நியோஜேந்தோ ஆஹ ‘‘தம் ஸுணாத² ஸமாஹிதா’’தி. ஸக்கச்சஸவனபடிப³த்³தா⁴ ஹி ஸம்மாபடிபத்தீதி. தத்த² தந்தி தம் மயா வக்க²மானம் அபி⁴த⁴ம்மாவதாரம் ஸுணாத² நிஸாமயத². ஸமாஹிதா ஸம்மா ஆஹிதா, அவிக்கி²த்தசித்தாதி அத்தோ².

க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.