மோஹவிச்சே²த³னீ

க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²

1. காருஞ்ஞபா⁴விதம் யஸ்ஸ, ஞாணசக்கு² மஹோத³யம்.

அந்த⁴பூ⁴தஸ்ஸ லோகஸ்ஸ, ஜாதம் ஸாமஞ்ஞலோசனம்.

2. தம் பு³த்³த⁴ம் ஸுக³தம் தீ⁴ரம், ஸஸத்³த⁴ம்மம் ஸஸாவகம்.

வந்தி³த்வானுஸ்ஸரித்வா ச, தோ²மேத்வா ச வினாயகம்.

3. தே²ரே ச தி²ரஸீலாதி³-கு³ணாலங்காரஸோபி⁴தே.

ஸாஸனுஜ்ஜோதகே தீ⁴ரே, புப்³ப³கே வம்ஸபாலகே.

4. விஸுத்³தி⁴தே³வதே³வோ யம், தே³வானம் தித³ஸாலயே.

பஞ்ஞாய தே³ஸயீ தஸ்ஸ, அபி⁴த⁴ம்மஸ்ஸ மாதிகா.

5. யா தஸ்ஸா விபுலத்தா²ய, த⁴ம்மஸங்க³ணிஆதி³ஹி.

அனேகேஹி பகாரேஹி, பாளிஅட்ட²கதா²ஹி ச.

6. அத்தோ² வினிச்ச²யோ சேவ,

விப⁴த்தோ ஸாக³ரூபமோ;

அனந்தனயவோகிண்ணோ,

து³க்கோ²கா³ஹோ யதோ ததோ.

7. ஸமாஸேனாபி⁴த⁴ம்மத்த²ம், மாதிகாமுக²தோகி²லம்.

ஞாதுகாமேஹி ஸுத்³தே⁴ஹி, அந்தேவாஸீஹி யாசிதோ.

8. ஸங்கட்³டி⁴த்வான நயதோ, பாளிஅட்ட²கதா²க³தம்.

அத்த²ம் வினிச்ச²யஞ்சேவ, ஸமாஸேன நிராகுலம்.

9. ஸாமத்தி²யக³தம் அத்த²ம், நிகாயந்தரனிஸ்ஸடம்.

மஹாவிஹாரவாஸீனம், கமாப⁴தனயானுக³ம்.

10. தீ³பயந்தோ நயஞ்ஞூனம், ஸதா³ ஸம்மோத³காரினிம்.

மோஹவிச்சே²த³னிம் நாம, கரிஸ்ஸாமத்த²வண்ணனந்தி.

க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா² நிட்டி²தா.

1. த⁴ம்மஸங்க³ணீமாதிகா

திகபத³த்த²வண்ணனா

தத்த² அபி⁴த⁴ம்மஸ்ஸ மாதிகாதி ஏத்த² கேனட்டே²ன அபி⁴த⁴ம்மோ? த⁴ம்மாதிரேகத⁴ம்மவிஸேஸட்டே²ன. அதிரேகவிஸேஸத்த²தீ³பகோ ஹி ஏத்த² அபி⁴-ஸத்³தோ³ ‘‘பா³ள்ஹா மே து³க்கா² வேத³னா அபி⁴க்கமந்தி, நோ படிக்கமந்தி (ஸம். நி. 4.87; 5.195, 1022; ம. நி. 3.384, 389), அபி⁴க்கந்தவண்ணா’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.1; கு². பா. 5.1; ஸு. நி. மங்க³லஸுத்த; வி. வ. 857) விய, தஸ்மா யதா² ஸமுஸ்ஸிதேஸு ப³ஹூஸு ச²த்தேஸு சேவ த⁴ஜேஸு ச யம் அதிரேகப்பமாணம், விஸேஸவண்ணஸண்டா²னஞ்ச ச²த்தம், தம் அதிச்ச²த்தம், யோ அதிரேகப்பமாணோ, விஸேஸவண்ணஸண்டா²னோ ச த⁴ஜோ, ஸோ அதித்³த⁴ஜோதி ச வுச்சதி, ஏவமேவ அயம்பி த⁴ம்மோ த⁴ம்மாதிரேகத⁴ம்மவிஸேஸட்டே²ன ‘‘அபி⁴த⁴ம்மோ’’தி வுச்சதி. ப⁴க³வதா ஹி ஸுத்தந்தம் பத்வா க²ந்தா⁴யதனதா⁴துஸச்சஇந்த்³ரியபச்சயாகாராத³யோ த⁴ம்மா ஏகதே³ஸேன விப⁴த்தா, ந நிப்பதே³ஸேன, அபி⁴த⁴ம்மம் பத்வா பன அனேகேஹி நயவிஸேஸேஹி நிப்பதே³ஸதோவ விப⁴த்தா. ஏவம் த⁴ம்மாதிரேகத⁴ம்மவிஸேஸட்டே²ன ‘‘அபி⁴த⁴ம்மோ’’தி வேதி³தப்³போ³.

கேனட்டே²ன மாதிகா? மாதுஸமட்டே²ன. மாதா வியாதி ஹி மாதிகா யதா² பது³மிகம் முக²ந்தி. யதா² ஹி மாதா நானாவிதே⁴ புத்தே பஸவதி, தே பாலேதி, போஸேதி ச, ஏவமயம்பி நானாவிதே⁴ த⁴ம்மே, அத்தே² ச பஸவதி, தே ச அவினஸ்ஸமானே பாலேதி, போஸேதி ச, தஸ்மா ‘‘மாதிகா’’தி வுச்சதி. மாதிகம் ஹி நிஸ்ஸாய த⁴ம்மஸங்க³ணீஆதி³ஸத்தப்பகரணவஸேன வித்தா²ரியமானா அனந்தாபரிமாணா த⁴ம்மா, அத்தா² ச தாய பஸுதா, பாலிதா, போஸிதா விய ச ஹோந்தி. ததா² ஹி த⁴ம்மஸங்க³ணிப்பகரணே சதஸ்ஸோ விப⁴த்தியோ சித்தவிப⁴த்தி ரூபவிப⁴த்தி நிக்கே²பராஸி அத்து²த்³தா⁴ரோதி. தத்த² நானானயேஹி ஏகூனனவுதிசித்தவிபா⁴வினீ சித்தவிப⁴த்தி வித்தா²ரியமானா அனந்தாபரிமாணபா⁴ணவாரா ஹோதி, தத³னந்தரம் ஏகவிதா⁴தி³னா ரூபவிபா⁴வினீ ரூபவிப⁴த்தி வித்தா²ரியமானா அனந்தாபரிமாணபா⁴ணவாரா ஹோதி, தத³னந்தரம் மூலக²ந்த⁴த்³வாராதீ³னி நிக்கி²பித்வா தே³ஸிதோ நிக்கே²பராஸி வித்தா²ரியமானோ அனந்தாபரிமாணபா⁴ணவாரோ ஹோதி, தத³னந்தரம் தேபிடகஸ்ஸ பு³த்³த⁴வசனஸ்ஸ அட்ட²கதா²பூ⁴தோ அத்து²த்³தா⁴ரோ வித்தா²ரியமானோ அனந்தாபரிமாணபா⁴ணவாரோ ஹோதி. ஏவமித³ம் த⁴ம்மஸங்க³ணிப்பகரணம் வாசனாமக்³க³தோ அதிரேகதேரஸமத்தபா⁴ணவாரம்பி ஸமானம் வித்தா²ரியமானம் அனந்தாபரிமாணபா⁴ணவாரம் ஹோதி.

ததா² விப⁴ங்க³ப்பகரணே க²ந்த⁴விப⁴ங்கோ³ ஆயதனதா⁴துஸச்சஇந்த்³ரியபச்சயாகாரஸதிபட்டா²னஸம்மப்பதா⁴னஇத்³தி⁴பாத³போ³ஜ்ஜ²ங்க³மக்³க³ங்க³ஜா²னஅப்பமஞ்ஞாஸிக்கா²பத³படிஸம்பி⁴தா³ஞாணகு²த்³த³கவத்து²த⁴ம்மஹத³யவிப⁴ங்கா³தி அட்டா²ரஸ விப⁴ங்கா³ விப⁴த்தா, தே ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயஅபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயாதி³னானானயேஹி வித்தா²ரியமானா பச்சேகம் அனந்தாபரிமாணபா⁴ணவாரா ஹோந்தி. ஏவமித³ம் விப⁴ங்க³ப்பகரணம் வாசனாமக்³க³தோ பஞ்சதிம்ஸமத்தபா⁴ணவாரம்பி ஸமானம் வித்தா²ரியமானம் அனந்தாபரிமாணபா⁴ணவாரம் ஹோதி.

ததா² தா⁴துகதா²பகரணம் ‘‘ஸங்க³ஹோ அஸங்க³ஹோ’’திஆதி³னா சுத்³த³ஸவிதே⁴ன விப⁴த்தம் வாசனாமக்³க³தோ அதிரேகச²பா⁴ணவாரமத்தம்பி ஸமானம் வித்தா²ரியமானம் அனந்தாபரிமாணபா⁴ணவாரம் ஹோதி.

ததா² புக்³க³லபஞ்ஞத்திப்பகரணம் க²ந்த⁴பஞ்ஞத்தி ஆயதனதா⁴துஸச்சஇந்த்³ரியபுக்³க³லபஞ்ஞத்தீதி ச²ப்³பி³தே⁴ன விப⁴த்தம் வாசனாமக்³க³தோ அதிரேகபஞ்சபா⁴ணவாரமத்தம்பி வித்தா²ரியமானம் அனந்தாபரிமாணபா⁴ணவாரம் ஹோதி.

ததா² கதா²வத்து²ப்பகரணம் ஸகவாதே³ பஞ்ச ஸுத்தஸதானி, பரவாதே³ பஞ்ச ஸுத்தஸதானீதி ஸுத்தஸஹஸ்ஸம் ஸமோதா⁴னேத்வா விப⁴த்தம் வாசனாமக்³க³தோ ஸங்கீ³திஆரோபிதனயேன தீ³க⁴னிகாயப்பமாணம்பி வித்தா²ரியமானம் அனந்தாபரிமாணபா⁴ணவாரம் ஹோதி.

ததா² யமகப்பகரணம் மூலயமகம் க²ந்தா⁴யதனதா⁴துஸச்சஸங்கா²ரஅனுஸயசித்தத⁴ம்மஇந்த்³ரியயமகந்தி த³ஸவிதே⁴ன விப⁴த்தம் வாசனாமக்³க³தோ வீஸபா⁴ணவாரஸதம்பி வித்தா²ரியமானம் அனந்தாபரிமாணபா⁴ணவாரம் ஹோதி.

பட்டா²னப்பகரணம் ஹேதுபச்சயஆரம்மணபச்சயாதி³சதுவீஸதிபச்சயே க³ஹேத்வா திகபட்டா²னாதி³சதுவீஸதிவிதே⁴ன விப⁴த்தம் பச்சேகம் கதிபயபா⁴ணவாரம்பி வித்தா²ரியமானம் அனந்தாபரிமாணபா⁴ணவாரம் ஹோதி. ஏவம் அனந்தாபரிமாணானம் த⁴ம்மானம், அத்தா²னஞ்ச பஸவனதோ, பாலனதோ, போஸனதோ ச ‘‘மாதா வியாதி மாதிகா’’தி வுச்சதி. பாலனபோஸனஞ்சேத்த² ஸம்முட்டா²னம், விரத்³தா⁴னஞ்ச பாளிஅத்தா²னம் மாதிகானுஸாரேன ஸல்லக்கே²த்வா ஸமானயனதோ, ரக்க²ணதோ ச வேதி³தப்³ப³ம். ஸா பனாயம் பரிச்சே²த³தோ த⁴ம்மஸங்க³ணீமாதிகா விப⁴ங்க³மாதிகா தா⁴துகதா²மாதிகா புக்³க³லபஞ்ஞத்திமாதிகா கதா²வத்து²மாதிகா யமகமாதிகா பட்டா²னமாதிகாதி ஸத்தன்னம் பகரணானம் ஆதி³ம்ஹி ட²பிதா ஸத்தவிதா⁴ ஹோதி.

தத்த² த⁴ம்மஸங்க³ணீமாதிகா ஆதி³, ஸாபி திகமாதிகா து³கமாதிகாதி து³விதா⁴. தத்த² த்³வாவீஸதி திகா திகமாதிகா நாம. த்³வேசத்தாலீஸஸதது³கா து³கமாதிகா நாம, ஸா புன ஆஹச்சபா⁴ஸிதா ஸாவகபா⁴ஸிதாதி து³விதா⁴. தத்த² த்³வாவீஸதி திகா சேவ, ‘‘ஹேதூ த⁴ம்மா ந ஹேதூ த⁴ம்மா…பே… ஸரணா த⁴ம்மா அரணா த⁴ம்மா’’தி இமே ச ஸதம் து³காதி அயம் ஆஹச்சபா⁴ஸிதா ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴தே³ஸிதா ஸத்தன்னம் பகரணானம் மாதிகா நாம, தத³னந்தரா ‘‘விஜ்ஜாபா⁴கி³னோ த⁴ம்மா அவிஜ்ஜாபா⁴கி³னோ த⁴ம்மா…பே… க²யேஞாணம் அனுப்பாதே³ஞாண’’ந்தி இமே த்³வாசத்தாலீஸ ஸுத்தந்திகது³கா த⁴ம்மஸேனாபதிஸாரிபுத்தத்தே²ரேன ட²பிதத்தா ஸாவகபா⁴ஸிதா நாம. இமே ட²பேந்தோ பன தே²ரோ ந ஸாமுக்கம்ஸிகேன அத்தனோ ஞாணேன ட²பேஸி, ஏகுத்தரியம் பன ஏககனிபாதது³கனிபாதஸங்கீ³திஸுத்தத³ஸுத்தரஸுத்தேஹி ஸமோதா⁴னேத்வா ஆபி⁴த⁴ம்மிகத்தே²ரானம் ஸுத்தந்தம் பத்வா அகிலமனத்த²ம் ட²பேஸி.

ஸா புன ஸப்பதே³ஸனிப்பதே³ஸவஸேன த்³வே கோட்டா²ஸா ஹோந்தி. ஏத்த² ஹி நவ திகா, ஏகஸத்ததி ச து³கா ஸப்பதே³ஸானம் ஸாவஸேஸானம் நாமரூபானம் பரிக்³க³ஹிதத்தா ஸப்பதே³ஸா நாம, அவஸேஸா தேரஸ திகா, ஏகஸத்ததி ச து³கா நிப்பதே³ஸானம் நிரவஸேஸானம் நாமரூபானம் க³ஹிதத்தா நிப்பதே³ஸா நாம. தேஸம் விபா⁴கோ³ தத்த² தத்தே²வ ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. ததா² நாமலாப⁴வஸேன த்³விதா⁴. ஸப்³பே³வ ஹி ஏதே திகது³கா ஆதி³பத³வஸேன, ஸப்³ப³பத³வஸேன சாதி த்³விதா⁴ நாமம் லப⁴ந்தி. தத்த² ‘‘குஸலா த⁴ம்மா, அகுஸலா த⁴ம்மா, அப்³யாகதா த⁴ம்மா’’தி அயம் தாவ ஆதி³பத³வஸேன லத்³த⁴னாமோ குஸலத்திகோ நாம. ‘‘ஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தா த⁴ம்மா…பே… த⁴ம்மா’’தி அயம் ஸப்³ப³பத³வஸேன லத்³த⁴னாமோ வேத³னாத்திகோ நாம. ஏவம் ஸப்³பே³ஸம்பி திகது³கானம் நாமம் வேதி³தப்³ப³ம்.

ஸா பனேஸா பஞ்சத³ஸஹி பரிச்சே²தே³ஹி வவத்தி²தா. திகானம் ஹி ஏகோ பரிச்சே²தோ³, து³கானம் சுத்³த³ஸ. ‘‘ஹேதூ த⁴ம்மா நஹேதூ த⁴ம்மா’’திஆத³யோ ஹி ச² து³கா க³ந்த²தோ ச அத்த²தோ ச அஞ்ஞமஞ்ஞஸம்ப³ந்தே⁴ன கண்ணிகா விய, க⁴டா விய ச ஹுத்வா டி²தத்தா ‘‘ஹேதுகோ³ச்ச²கோ’’தி வுச்சதி. ததோ அபரே ‘‘ஸப்பச்சயா த⁴ம்மா’’திஆத³யோ ஸத்த து³கா அஞ்ஞமஞ்ஞம் அஸம்ப³ந்தா⁴ கேவலம் து³கஸாமஞ்ஞேன உச்சினித்வா கோ³ச்ச²கந்தரே ட²பிதத்தா, அஞ்ஞேஹி ச அந்தரது³கேஹி சூளகத்தா ‘‘சூளந்தரது³கா’’தி வேதி³தப்³பா³. ததோ பரம் ஆஸவது³காதீ³னம் ச²ன்னம் து³கானம் வஸேன ஆஸவகோ³ச்ச²கோ நாம. ததோ ஸம்யோஜனது³காதீ³னம் ச²ன்னம் வஸேன ஸம்யோஜனகோ³ச்ச²கோ நாம. ததா² க³ந்த²ஓக⁴யோக³னீவரணது³காதீ³னம் ச²ன்னம் ச²ன்னம் வஸேன க³ந்த²ஓக⁴யோக³னீவரணகோ³ச்ச²கா நாம. பராமாஸது³காதீ³னம் பஞ்சன்னம் வஸேன பராமாஸகோ³ச்ச²கோ நாம. ததோ பரம் ஸாரம்மணது³காத³யோ சதுத்³த³ஸ து³கா மஹந்தரது³கா நாம. ததோ பரம் உபாதா³னது³காத³யோ ச² து³கா உபாதா³னகோ³ச்ச²கோ நாம. ததோ கிலேஸது³காத³யோ அட்ட²து³கா கிலேஸகோ³ச்ச²கோ நாம. ததோ பரம் த³ஸ்ஸனேனபஹாதப்³ப³து³காத³யோ அட்டா²ரஸ து³கா அபி⁴த⁴ம்மமாதிகாய பரியோஸானே ட²பிதத்தா பிட்டி²து³கா நாம. விஜ்ஜாபா⁴கி³யது³காத³யோ பன த்³வாசத்தாலீஸ து³கா ஸுத்தந்திகது³கா நாம. ஏவமேதிஸ்ஸா பஞ்சத³ஸஹி பரிச்சே²தே³ஹி வவத்தி²தாய தாவ அயம் அத்த²வண்ணனா ப⁴விஸ்ஸதி.

குஸலத்திகவண்ணனா

யஸ்மா பனேத்த² திகமாதிகா ஆதி³, தத்தா²பி குஸலத்திகோ ஆதி³, தஸ்மா குஸலத்திகஸ்ஸ தாவ –

அத்த²தோ பூ⁴மிபே⁴தா³ ச, பச்சேகம் ஸம்பயோக³தோ;

உத்³தே³ஸதோ ச த⁴ம்மானம், லக்க²ணாதி³விபா⁴க³தோ.

ஸங்க³ஹா ஸுஞ்ஞதோ சேவ, விஸயாதி³ப்பபே⁴த³தோ;

யதா²னுரூபம் ஸப்³ப³த்த², வேதி³தப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

தத்த² அத்த²தோ தாவ குஸலா த⁴ம்மாதி ஏத்த² குஸலஸத்³தோ³ ஆரோக்³யானவஜ்ஜசே²கஸுக²விபாகேஸு தி³ஸ்ஸதி. அயம் ஹி ‘‘கச்சி நு போ⁴தோ குஸலம், கச்சி போ⁴தோ அனாமய’’ந்திஆதீ³ஸு (ஜா. 1.15.246; 2.20.129) ஆரோக்³யே தி³ஸ்ஸதி. ‘‘கதமோ பன, ப⁴ந்தே, காயஸமாசாரோ குஸலோ? யோ கோ², மஹாராஜ, காயஸமாசாரோ அனவஜ்ஜோ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 2.361) அனவஜ்ஜே. ‘‘குஸலோ த்வம் ரத²ஸ்ஸ அங்க³பச்சங்கா³ன’’ந்திஆதீ³ஸு (ம. நி. 2.87) சே²கே. ‘‘குஸலஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதத்தா உபசிதத்தா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 431) ஸுக²விபாகே. ஸ்வாயமித⁴ ஆரோக்³யேபி அனவஜ்ஜேபி ஸுக²விபாகேபி வத்ததி. யதே²வ ஹி ரூபகாயே நிப்³யாதி⁴தாய ஆரோக்³யட்டே²ன குஸலம் வுத்தம், ஏவம் அரூபத⁴ம்மேபி கிலேஸப்³யாதி⁴னோ அபா⁴வேன ஆரோக்³யட்டே²ன குஸலம் வேதி³தப்³ப³ம். கிலேஸவஜ்ஜஸ்ஸ பன அபா⁴வா அனவஜ்ஜட்டே²ன குஸலம்.

த⁴ம்ம-ஸத்³தோ³ பனாயம் பரியத்திஹேதுகு³ணனிஸ்ஸத்தனிஜ்ஜீவதாதீ³ஸு தி³ஸ்ஸதி. அயம் ஹி ‘‘த⁴ம்மம் பரியாபுணாதி ஸுத்தம் கே³ய்ய’’ந்திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.102) பரியத்தியம் தி³ஸ்ஸதி. ‘‘ஹேதும்ஹி ஞாணம் த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³’’திஆதீ³ஸு (விப⁴. 720) ஹேதும்ஹி. ‘‘ந ஹி த⁴ம்மோ அத⁴ம்மோ ச, உபோ⁴ ஸமவிபாகினோ’’திஆதீ³ஸு (தே²ரகா³. 304) கு³ணே. ‘‘த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதீ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.373) நிஸ்ஸத்தனிஜ்ஜீவதாயம், ஸ்வாயமிதா⁴பி நிஸ்ஸத்தனிஜ்ஜீவதாயமேவ வட்டதி.

வசனத்தோ² பனேத்த² – குச்சி²தே பாபத⁴ம்மே ஸலயந்தி சலயந்தி கம்பேந்தி வித்³த⁴ம்ஸேந்தீதி குஸலா. குச்சி²தேன வா ஆகாரேன ஸயந்தீதி குஸா, தே குஸே லுனந்தி சி²ந்த³ந்தீதி குஸலா. குச்சி²தானம் வா ஸானதோ தனுகரணதோ ஞாணம் குஸம் நாம, தேன குஸேன லாதப்³பா³ பரிவத்தேதப்³பா³தி குஸலா. அத² வா கோஸல்லம் வுச்சதி பஞ்ஞா, ததோ கோஸல்லதோ ஸம்பூ⁴தத்தா குஸலா. இத³ம் பன அனந்தரே வுத்தஞ்சாதி நிப்³ப³சனத்³வயம் கிஞ்சாபி நிப்பரியாயதோ ஞாணஸம்பயுத்தானமேவ யுஜ்ஜதி, ருள்ஹீவஸேன பன தம்ஸதி³ஸதாய ஞாணவிப்பயுத்தானம்பீதி க³ஹேதப்³ப³ம். யதா² வா குஸா உப⁴யபா⁴க³க³தம் ஹத்த²ப்பதே³ஸம் லுனந்தி, ஏவமிமேபி உப்பன்னானுப்பன்னபா⁴வேன உப⁴யபா⁴க³க³தம் ஸம்கிலேஸபக்க²ம் லுனந்தி, தஸ்மா குஸா விய லுனந்தீதி குஸலா. அத்தனோ பன ஸபா⁴வம் தா⁴ரேந்தீதி த⁴ம்மா, தா⁴ரீயந்தி வா பச்சயேஹி, தா⁴ரீயந்தி வா யதா²ஸபா⁴வதோ ஆதா⁴ரீயந்தீதிபி த⁴ம்மா. ந குஸலா அகுஸலா, மித்தபடிபக்கா² அமித்தா விய குஸலபடிபக்கா²தி அத்தோ². ந ப்³யாகதாதி அப்³யாகதா, குஸலாகுஸலபா⁴வேன அகதி²தாதி அத்தோ². தேஸு அனவஜ்ஜஸுக²விபாகலக்க²ணா குஸலா, ஸாவஜ்ஜது³க்க²விபாகலக்க²ணா அகுஸலா, அவிபாகலக்க²ணா அப்³யாகதா.

கிம் பனேதானி குஸலாதி வா த⁴ம்மாதி வாதிஆதீ³னி ஏகத்தா²னி, உதா³ஹு நானத்தா²னீதி? கிஞ்சேத்த² யதி³ தாவ ஏகத்தா²னி, ‘‘குஸலா த⁴ம்மா’’தி இத³ம் ‘‘குஸலா குஸலா’’தி வுத்தஸதி³ஸம் ஹோதி. அத² நானத்தா²னி, திகது³கானம் ச²க்கசதுக்கபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதி, பதா³னஞ்ச அஸம்ப³ந்தோ⁴ ‘‘குஸலா ரூபம் சக்கு²மா’’திஆதீ³னம் விய. அதா²பி யதி³ ஏதானி ஏகத்தா²னி, குஸலாகுஸலாப்³யாகதபதா³னம் திண்ணம்பி த⁴ம்மானம் த⁴ம்மஸபா⁴வேன ஏகத்தா குஸலாதீ³னம்பி ஏகத்தம் ஆபஜ்ஜதி. அத² ‘‘குஸலபத³தோ அகுஸலாதி³பத³ஸ்ஸ அஞ்ஞத்தம் ஸியா’’தி வத³த², ந ஏதானி ஏகத்தா²னி. ததா³ த⁴ம்மோ நாம பா⁴வோ. பா⁴வதோ ச அஞ்ஞோ அபா⁴வோதி. ஏவம் அஞ்ஞோஞ்ஞாபேக்கா²ய அபா⁴வத்தமாபன்னேஹி த⁴ம்மேஹி அனஞ்ஞே குஸலாத³யோபி அபா⁴வா ஏவ ஸியுந்தி? ஸப்³ப³மேதம் அகாரணம், கஸ்மா? யதா²னுமதிவோஹாரஸித்³தி⁴தோ, ந ஹி ‘‘குஸலா த⁴ம்மா’’திஆதீ³னி பதா³னி யதா² குஸலா குஸலாதி, ஏவம் அத்த²விஸேஸாபா⁴வேன பண்டி³தேஹி அனுமதானி, நாபி குஸலா ரூபம் சக்கு²மா-ஸத்³தா³ விய அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனோலோகிதத்த²பா⁴வேன, அத² கோ² அனவஜ்ஜஇட்ட²விபாகத்தாதி³ஸங்கா²தஸ்ஸ அத்த²விஸேஸஸ்ஸ, ஸபா⁴வஸாதா⁴ரணாதி³அத்த²ஸாமஞ்ஞஸ்ஸ ச ஜோதகத்தேன யதா²க்கமம் அனுமதானி. குஸல-ஸத்³தோ³ ஹி த⁴ம்ம-ஸத்³த³ஸ்ஸ புரதோ வுச்சமானோ குஸலாகுஸலாதி³ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணஸாமஞ்ஞத்த²தீ³பகம் த⁴ம்ம-ஸத்³த³ம் அகுஸலாதி³தோ நிவத்தேத்வா அத்தனோ அத்தனோ அத்த²விஸேஸவிஸிட்ட²த்த²தீ³பகம் கரோதி. ஏவம் பச்சேகம் பி⁴ன்னவிஸயானம்பி நேஸம் விஸேஸனவிஸேஸிதப்³ப³பா⁴வேன பவத்தியம் ஏகத்த²தாய பண்டி³தானுமததாய யதா²வுத்ததோ³ஸாரோபனே காரணம் வுத்தம், ஸப்³ப³மேதம் அகாரணம். ஏவம் ததோ பரேஸுபி ஸப்³ப³த்த² யதா²னுரூபதோ ஞாதப்³ப³ம். அயம் தாவ பத³த்த²தோ வினிச்ச²யோ.

குஸலபத³த்தோ²

பூ⁴மிபே⁴தா³தி தேஸு குஸலாகுஸலாப்³யாகதேஸு த⁴ம்மேஸு குஸலா தாவ த⁴ம்மா பூ⁴மிபே⁴த³தோ சதுப்³பி³தா⁴ ஹோந்தி – காமாவசரா ரூபாவசரா அரூபாவசரா லோகுத்தராதி. அயம் பூ⁴மிபே⁴த³தோ வினிச்ச²யோ.

ஸம்பயோக³தோதி ஏவம் பூ⁴மிபே⁴த³தோ சதுப்³பி³தா⁴னம்பி நேஸம் பச்சேகம் ஸம்பயோக³தோ வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³. தத்த² காமாவசரா தாவ ஸம்பயோக³தோ அட்ட²விதா⁴ ஹோந்தி. ஸேய்யதி²த³ம்? ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தம் ஞாணஸம்பயுத்தம் அஸங்கா²ரம், ததா² ஸஸங்கா²ரம். உபேக்கா²ஸஹக³தம் ஞாணஸம்பயுத்தம் அஸங்கா²ரம், ததா² ஸஸங்கா²ரம். ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தம் ஞாணவிப்பயுத்தம் அஸங்கா²ரம், ததா² ஸஸங்கா²ரம். உபேக்கா²ஸஹக³தம் ஞாணவிப்பயுத்தம் அஸங்கா²ரம், ததா² ஸஸங்கா²ரந்தி. தத்த² இட்டா²ரம்மணதா, ஸத்³தா⁴பா³ஹுல்லதா, விஸுத்³த⁴தி³ட்டி²தா, ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸாவிதா ச ஏகாத³ஸ பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³காரணானி சாதி இமேஹி தாவ காரணேஹி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. ஞாணஸம்பத்திம் பன பத்தே²த்வா கதகம்மதோ, ப்³ரஹ்மாதி³உபபத்திதோ, பஞ்ஞாத³ஸகவஸேன இந்த்³ரியபரிபாகதோ, விக்க²ம்ப⁴னேன கிலேஸதூ³ரிபா⁴வதோ ச ஸத்தவித⁴த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³காரணதோ ச ஞாணஸம்பயுத்ததா வேதி³தப்³பா³. அத்தனோ வா பரேஸம் வா வஸேன பவத்தோ புப்³ப³பயோகோ³ ஸங்கா²ரோ நாம.

தேன உப்பன்னம் ஸஸங்கா²ரம், தத³பா⁴வா அஸங்கா²ரஞ்ச வேதி³தப்³ப³ம். ஏதேஸு ஹி யதா²வுத்தஸோமனஸ்ஸஞாணஹேதும் ஆக³ம்ம பஹட்டோ² ‘‘அத்தி² தி³ன்ன’’ந்தி ஆதி³னயப்பவத்தம் ஸம்மாதி³ட்டி²ம் புரக்க²த்வா அஸம்ஸீத³ந்தோ, பரேஹி ச அனுஸ்ஸாஹிதோ தா³னாதீ³னி புஞ்ஞானி கரோதி, ததா³ஸ்ஸ ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தம் ஞாணஸம்பயுத்தம் பட²மம் குஸலம் உப்பஜ்ஜதி. யதா³ பன வுத்தனயேன ஹட்ட²துட்டோ² ஸம்மாதி³ட்டி²ம் புரக்க²த்வா அமுத்தசாகி³தாதி³வஸேன ஸம்ஸீத³மானோ, அத்தனோ படிஸங்கா²ரேன வா பரேஹி வா உஸ்ஸாஹிதோ கரோதி, ததா³ஸ்ஸ ததே³வ ஸஸங்கா²ரம் து³தியம் குஸலம் ஹோதி. யதா³ பன ஞாதிஜனாதி³படிபத்தித³ஸ்ஸனேன ஜாதபரிசயா பா³லதா³ரகாத³யோ பி⁴க்கு²ஆதி³த³ஸ்ஸனேன ஸோமனஸ்ஸஜாதா ஸஹஸா தா³னவந்த³னாதீ³னி கரோந்தி, ததா³ ஞாணவிப்பயுத்தம் ததியம் குஸலம் உப்பஜ்ஜதி. யதா³ பன ஞாதிஆதீ³ஹி உஸ்ஸாஹிதா ஏவம் படிபஜ்ஜந்தி, ததா³ ததே³வ சதுத்த²ம் ஸஸங்கா²ரசித்தம் ஹோதி. யதா³ பன ஸோமனஸ்ஸஹேதுனோ அபா⁴வேன விஸும் சதூஸுபி விகப்பேஸு ஸோமனஸ்ஸரஹிதா ஹோந்தி, ததா³ ஸேஸானி சத்தாரி உபேக்கா²ஸஹக³தானி குஸலானி உப்பஜ்ஜந்தி. ஏவம் பச்சேகம் ஸம்பயோக³தோ வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³.

உத்³தே³ஸதோ ச த⁴ம்மானந்தி ஏவம் ஸம்பயோக³தோ அட்ட²விதே⁴ஸு குஸலேஸு பச்சேகம் த⁴ம்மானம் உத்³தே³ஸதோபி வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³. தத்த² பட²மகுஸலே தாவ பாளியா ஸரூபேன ஆக³தா திம்ஸ த⁴ம்மா, யேவாபனகா நவாதி ஏகூனசத்தாலீஸ த⁴ம்மா ஹோந்தி. ஸேய்யதி²த³ம் – ப²ஸ்ஸோ வேத³னா ஸஞ்ஞா சேதனா சித்தம் விதக்கோ விசாரோ பீதி வீரியம் சித்தேகக்³க³தா ஜீவிதம் ஸத்³தா⁴ ஸதி ஹிரீ ஓத்தப்பம் அலோபோ⁴ அதோ³ஸோ அமோஹோ காயபஸ்ஸத்³தி⁴ சித்தபஸ்ஸத்³தி⁴ காயலஹுதா சித்தலஹுதா காயமுது³தா சித்தமுது³தா காயகம்மஞ்ஞதா சித்தகம்மஞ்ஞதா காயபாகு³ஞ்ஞதா சித்தபாகு³ஞ்ஞதா காயுஜுகதா சித்துஜுகதாதி இமே ஸரூபேன ஆக³தா திம்ஸத⁴ம்மா. ச²ந்தோ³ அதி⁴மோக்கோ² மனஸிகாரோ தத்ரமஜ்ஜ²த்ததா கருணா முதி³தா காயது³ச்சரிதவிரதி வசீது³ச்சரிதவிரதி மிச்சா²ஜீவவிரதீதி இமே யேவாபனகா நவாதி.

பத³பா⁴ஜனீயே பன –

‘‘யஸ்மிம் ஸமயே காமாவசரம் குஸலம் சித்தம் உப்பன்னம் ஹோதி…பே… தஸ்மிம் ஸமயே ப²ஸ்ஸோ ஹோதி, வேத³னா…பே… ஸஞ்ஞா சேதனா சித்தம் விதக்கோ விசாரோ பீதி ஸுக²ம் சித்தஸ்ஸேகக்³க³தா ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் வீரியிந்த்³ரியம் ஸதிந்த்³ரியம் ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் பஞ்ஞிந்த்³ரியம் மனிந்த்³ரியம் ஸோமனஸ்ஸிந்த்³ரியம் ஜீவிதிந்த்³ரியம் ஸம்மாதி³ட்டி² ஸம்மாஸங்கப்போ ஸம்மாவாயாமோ ஸம்மாஸதி ஸம்மாஸமாதி⁴ ஸத்³தா⁴ப³லம் வீரியப³லம் ஸதிப³லம் ஸமாதி⁴ப³லம் பஞ்ஞாப³லம் ஹிரிப³லம் ஓத்தப்பப³லம் அலோபோ⁴ அதோ³ஸோ அமோஹோ அனபி⁴ஜ்ஜா² அப்³யாபாதோ³ ஸம்மாதி³ட்டி² ஹிரீ ஓத்தப்பம் காயபஸ்ஸத்³தி⁴ சித்தபஸ்ஸத்³தி⁴ காயலஹுதா சித்தலஹுதா காயமுது³தா சித்தமுது³தா காயகம்மஞ்ஞதா சித்தகம்மஞ்ஞதா காயபாகு³ஞ்ஞதா சித்தபாகு³ஞ்ஞதா காயுஜுகதா சித்துஜுகதா ஸதி ஸம்பஜஞ்ஞம் ஸமதோ² விபஸ்ஸனா பக்³கா³ஹோ அவிக்கே²போ ஹோதீ’’தி (த⁴. ஸ. 1) –

ஏவம் ஸரூபதோ உத்³தி³ட்டா² ச²பஞ்ஞாஸ த⁴ம்மா ‘‘யே வா பன தஸ்மிம் ஸமயே அஞ்ஞேபி அத்தி² படிச்சஸமுப்பன்னா அரூபினோ த⁴ம்மா’’தி (த⁴. ஸ. 1) ஏவம் யேவாபனகவஸேன ஸாமஞ்ஞதோ உத்³தி³ட்டா², அட்ட²கதா²யம் சஸ்ஸா தேஸு தேஸு ஸுத்தப்பதே³ஸேஸு ஆக³தே க³ஹேத்வா ஸரூபதோ நித்³தி³ட்டா² ச²ந்தா³த³யோ நவாதி பஞ்சஸட்டி² த⁴ம்மா ஆக³தா. யஸ்மா பன தேஸு ஸரூபேன ஆக³தா ஜா²னங்க³இந்த்³ரியமக்³க³ங்க³ப³லமூலாதீ³னம் வஸேன ஏகஸ்ஸேவ ப³ஹுகிச்சதாத³ஸ்ஸனத்த²ம் புனப்புனம் க³ஹேத்வா பரியாயேன ச²பஞ்ஞாஸவிதே⁴ன தே³ஸிதாபி அக³ஹிதக்³க³ஹணேன யதா²வுத்தா ஸமதிம்ஸேவ த⁴ம்மா ஹோந்தி, தே பன ஸவிப⁴த்திகா அவிப⁴த்திகாதி து³விதா⁴. தத்த² ப²ஸ்ஸாத³யோ அட்டா²ரஸ ஏககத்தா அவிப⁴த்திகா. வேத³னாத³யோ த்³வாத³ஸ த⁴ம்மா அட்ட²திம்ஸப்பபே⁴தே³ன யதா²யோக³ம் விப⁴த்தத்தா ஸவிப⁴த்திகா, யேவாபனகா பன அவிப⁴த்திகா ஏவ. தஸ்மா தே ஸப்³பே³பி நிப்பரியாயேன ஏகூனசத்தாலீஸ த⁴ம்மாவ ஹோந்தி. ஹோந்தி சேத்த² –

ப²ஸ்ஸாதி³பஞ்சகம் பஞ்சஜா²னங்கா³னிந்த்³ரியட்ட²கம்;

மக்³க³ங்க³பஞ்சகம் ஸத்தப³லம் மூலத்திகம்பி ச.

கம்மபத²த்திகஞ்சேவ, லோகபாலது³கம் ததா²;

பஸ்ஸத்³தி⁴ஆதீ³ ச² து³கா, தீணி பிட்டி²து³கானிதி.

ஸத்தரஸஹி ராஸீஹி, ச²பஞ்ஞாஸேவ பாளியம்;

வுத்தா ஸபா⁴வதோ திம்ஸ, த⁴ம்மா அக³ஹிதக்³க³ஹே.

ப²ஸ்ஸோ ஜீவிதஸஞ்ஞா ச, சேதனா சாரபீதியோ;

ச² து³கா காயபஸ்ஸத்³தி⁴-பமுகா²ட்டா²ரஸேககா.

சித்தம் விதக்கோ ஸத்³தா⁴ ச, ஹிரிஓத்தப்பியம்பி ச;

அலோபோ⁴ ச அதோ³ஸோ ச, ஸத்த த்³விதா⁴ விபா⁴விதா.

வேத³னா திவிதா⁴ வீரியம், ஸதி ச சதுதா⁴ மதா;

ச²த்³தா⁴ ஏகக்³க³தா பஞ்ஞா, ஸத்ததா⁴வ விபா⁴விதா.

விரதீ அப்பமஞ்ஞாயோ, மனக்காரோ ச²ந்த³மஜ்ஜ²த்தா;

தி⁴மோக்கோ² யேவாபனகா, நவேதே பட²மே மனே.

பஞ்சஸட்டி²விதே⁴னேவ, பரியாயேன தே³ஸிதா;

நவாதி⁴கா ச தேத்திம்ஸ, த⁴ம்மாவ பரமத்த²தோதி.

ஏத்த² ச ஸரூபேன ஆக³தா திம்ஸ த⁴ம்மா, யேவாபனகேஸு சத்தாரோ சாதி சதுத்திம்ஸ த⁴ம்மா ஏகக்க²ணே நியதா லப்³ப⁴ந்தி, ஸேஸா பன கருணாத³யோ பஞ்ச கருணாபுப்³ப³பா⁴க³முதி³தாபுப்³ப³பா⁴க³வஸேன, காயது³ச்சரிதவசீது³ச்சரிதமிச்சா²ஜீவேஹி விரமணவஸேன ச சித்தஸ்ஸ பவத்திகாலேஸு ஏவ உப்பஜ்ஜித்வா அஞ்ஞதா²னுப்பஜ்ஜனதோ அனியதா. தே ச யஸ்மா து³க்கி²தஸுகி²தஸத்தவஸேன, காயது³ச்சரிதாதி³த்தயவஸேன ச பச்சேகம் பி⁴ன்னவிஸயத்தா ஏகதோ ந உப்பஜ்ஜந்தி, தஸ்மா கருணாபுப்³ப³பா⁴கா³தி³வஸேன பவத்தேஸு பஞ்சஸு சித்தக்க²ணேஸு நியதா சதுத்திம்ஸ, கருணாதீ³ஸு ஏகந்தி பஞ்சதிம்ஸ த⁴ம்மா உப்பஜ்ஜந்தி, கேவலம் பன தா³னாதி³வஸேன பவத்தியம் நியதா சதுத்திம்ஸேவ உப்பஜ்ஜந்தீதி வேதி³தப்³ப³ம். அயம் த⁴ம்முத்³தே³ஸதோ வினிச்ச²யோ.

லக்க²ணாதி³விபா⁴க³தோதி ஏவம் உத்³தி³ட்டா²னம் த⁴ம்மானம் லக்க²ணரஸாதி³தோ வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³. பு²ஸதீதி ப²ஸ்ஸோ. ஸ்வாயம் பு²ஸனலக்க²ணோ, ஸங்க⁴ட்டனரஸோ, ஸன்னிபாதபச்சுபட்டா²னோ, ஆபாத²க³தவிஸயபத³ட்டா²னோ. அயம் ஹி அரூபத⁴ம்மோபி ஸமானோ ஆரம்மணே பு²ஸனாகாரேன பவத்ததீதி பு²ஸனலக்க²ணோ, ஸா சஸ்ஸ பு²ஸனாகாரப்பவத்தி அம்பி³லாதி³த³ஸ்ஸனே கே²ளுப்பாதா³தி³னா ஞாதப்³பா³. ஏகதே³ஸேன பன அனல்லீயமானோபி ரூபம் விய சக்கு²ம், ஸத்³தோ³ விய ச ஸோதம் சித்தமாரம்மணஞ்ச ஸங்க⁴ட்டேதீதி ஸங்க⁴ட்டனரஸோ. திகஸன்னிபாதஸங்கா²தஸ்ஸ பன அத்தனோ காரணஸ்ஸ வஸேன பவேதி³தத்தா ஸன்னிபாதபச்சுபட்டா²னோ, ப²லட்டே²ன பச்சுபட்டா²னேன பனேஸ வேத³னாபச்சுபட்டா²னோ நாம ஹோதி. தஜ்ஜாஸமன்னாஹாரேன சேவ இந்த்³ரியேன ச பரிக்க²தே விஸயே அனந்தராயேன உப்பஜ்ஜனதோ ஆபாத²க³தவிஸயபத³ட்டா²னோதி வுச்சதி. வேத³னாதி⁴ட்டா²னபா⁴வதோ பனேஸ நிச்சம்மா கா³வீ விய த³ட்ட²ப்³போ³. லக்க²ணாதீ³ஸு ச தேஸம் தேஸம் த⁴ம்மானம் ஸபா⁴வோ வா ஸாமஞ்ஞம் வா லக்க²ணம் நாம, கிச்சம் வா ஸம்பத்தி வா ரஸோ நாம, உபட்டா²னாகாரோ வா ப²லம் வா பச்சுபட்டா²னம் நாம, ஆஸன்னகாரணம் பத³ட்டா²னம் நாம. ஏவம் உபரிபி ஸப்³ப³த்த² லக்க²ணாதீ³னம் நானத்தம் வேதி³தப்³ப³ம்.

வேத³யதீதி வேத³னா, ஸா வேத³யிதலக்க²ணா, ஸபா⁴வபே⁴த³தோ பனேஸா பஞ்சவிதா⁴ ஹோதி – ஸுக²ம் து³க்க²ம் ஸோமனஸ்ஸம் தோ³மனஸ்ஸம் உபேக்கா²தி. தத்த² இட்ட²போ²ட்ட²ப்³பா³னுப⁴வனலக்க²ணம் ஸுக²ம், ஸம்பயுத்தானம் உபப்³ரூஹனரஸம், காயிகஅஸ்ஸாத³பச்சுபட்டா²னம், காயிந்த்³ரியபத³ட்டா²னம். அனிட்ட²போ²ட்ட²ப்³பா³னுப⁴வனலக்க²ணம் து³க்க²ம், ஸம்பயுத்தானம் மிலாபனரஸம், காயிகாபா³த⁴பச்சுபட்டா²னம், காயிந்த்³ரியபத³ட்டா²னம். இட்டா²ரம்மணானுப⁴வனலக்க²ணம் ஸோமனஸ்ஸம், யதா² ததா² வா இட்டா²காரஸம்போ⁴க³ரஸம், ஸம்பயுத்தானம் உபப்³ரூஹனரஸம் வா, சேதஸிகஅஸ்ஸாத³பச்சுபட்டா²னம், இட்டா²காரத³ஸ்ஸனபத³ட்டா²னம். அனிட்டா²ரம்மணானுப⁴வனலக்க²ணம் தோ³மனஸ்ஸம், யதா² ததா² வா அனிட்டா²காரஸம்போ⁴க³ரஸம், ஸம்பயுத்தானம் மிலாபனரஸம் வா, சேதஸிகாபா³த⁴பச்சுபட்டா²னம், ஏகந்தேன ஹத³யவத்து²பத³ட்டா²னம். மஜ்ஜ²த்தவேத³யிதலக்க²ணா உபேக்கா², ஸம்பயுத்தானம் நாதிஉபப்³ரூஹனமிலாபனரஸா, ஸந்தபா⁴வபச்சுபட்டா²னா, நிப்பீதிகசித்தபத³ட்டா²னா. ஏத்த² ச ஸுக²ம், து³க்க²ஞ்ச ஏகந்தமப்³யாகதம், தோ³மனஸ்ஸமேகந்தமகுஸலம், ஸோமனஸ்ஸுபேக்கா² பன ஸியா குஸலா, ஸியா அகுஸலா, ஸியா அப்³யாகதா. இத⁴ பன குஸலா ஸோமனஸ்ஸவேத³னா அதி⁴ப்பேதா.

நீலாதி³பே⁴த³ம் ஆரம்மணம் ஸஞ்ஜானாதீதி ஸஞ்ஞா. ஸா ஸஞ்ஜானனலக்க²ணா, பச்சாபி⁴ஞ்ஞாணரஸா, புனஸஞ்ஜானனபச்சயனிமித்தகரணரஸா வா தா³ருஆதீ³ஸு தச்ச²காத³யோ விய, யதா²க³ஹிதனிமித்தவஸேன அபி⁴னிவேஸகரணபச்சுபட்டா²னா ஹத்தி²த³ஸ்ஸகஅந்தா⁴ விய, ஆரம்மணே அனோகா³ள்ஹவுத்திதாய அசிரட்டா²னபச்சுபட்டா²னா வா விஜ்ஜு விய, யதா²உபட்டி²தவிஸயபத³ட்டா²னா திணபுரிஸேஸு மிக³போதகானம் புரிஸாதி உப்பன்னஸஞ்ஞா விய.

சேதேதீதி சேதனா, ஸத்³தி⁴ம் அத்தனா ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே ஆரம்மணே அபி⁴ஸந்த³ஹதீதி அத்தோ². ஸா சேதனாபா⁴வலக்க²ணா, ஆயூஹனரஸா, ஸா ச குஸலாகுஸலேஸு ஏவ ஹோதி. இதரேஸு பன தம்ஸதி³ஸதாய ஸம்வித³ஹனபச்சுபட்டா²னா ஸகிச்சபரகிச்சஸாத⁴கா ஜேட்ட²ஸிஸ்ஸமஹாவட்³ட⁴கிஆத³யோ விய. அச்சாயிககம்மானுஸ்ஸரணாதீ³ஸு பனாயம் ஸம்பயுத்தேஸு உஸ்ஸாஹனபா⁴வேன பவத்தமானா பாகடா ஹோதி.

ஆரம்மணம் சிந்தேதீதி சித்தம், விஞ்ஞாணம். வித்தா²ரதோ பனஸ்ஸ வசனத்தோ² சித்தது³கே ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. ததே³தம் விஜானனலக்க²ணம் சித்தம், புப்³ப³ங்க³மரஸம், நிரந்தரப்பவத்திதோ ஸந்தா⁴னபச்சுபட்டா²னம், நாமரூபபத³ட்டா²னம்.

விதக்கேதி ஊஹேதி, விதக்கனமத்தமேவ வா ஸோதி விதக்கோ. ஸ்வாயமாரம்மணே சித்தஸ்ஸ அபி⁴ரோபனலக்க²ணோ, ஆஹனனபரியாஹனனரஸோ, ஆரம்மணே சித்தஸ்ஸ ஆனயனபச்சுபட்டா²னோ.

ஆரம்மணே தேன சித்தம் விசரதி, விசரணமத்தமேவ வா ஸோதி விசாரோ. ஸ்வாயமாரம்மணானுமஜ்ஜனலக்க²ணோ, தத்த² ஸஹஜாதானுயோஜனரஸோ, சித்தஸ்ஸ அனுப்பப³ந்த⁴னபச்சுபட்டா²னோ. அபி⁴னிரோபனானுமஜ்ஜனவஸேன பனேஸம் யதா²க்கமம் ஓளாரிகஸுகு²மதாய க⁴ண்டாபி⁴கா⁴தோ விய சேதஸோ பட²மாபி⁴னிபாதோ விதக்கோ, க⁴ண்டானுரவோ விய அனுப்பப³ந்தோ⁴ விசாரோ. விப்பா²ரவா சேத்த² விதக்கோ ஆகாஸே உப்பதிதுகாமபக்கி²னோ பக்க²விக்கே²போ விய, ஸந்தவுத்தி விசாரோ ஆகாஸே உப்பதிதஸ்ஸ பக்கி²னோ பக்க²பஸாரணம் விய. ஸோ பன நேஸம் விஸேஸோ பட²மது³தியஜ்ஜா²னேஸு பாகடோ ஹோதி. உபோ⁴பி பனேதே ஸம்பயுத்தத⁴ம்மபத³ட்டா²னா.

பிணயதீதி பீதி. ஸா ஸம்பியாயனலக்க²ணா, காயசித்தபீணனரஸா, ப²ரணரஸா வா, ஓத³க்³யபச்சுபட்டா²னா, ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தசித்தபத³ட்டா²னா.

வீரானம் பா⁴வோ, கம்மம் வா வீரியம், விவிதே⁴ன வா உபாயேன ஈரயிதப்³ப³ம் பவத்தயிதப்³ப³ந்தி வீரியம். தஞ்ச உஸ்ஸாஹலக்க²ணம், ஸஹஜாதானம் உபத்த²ம்ப⁴னரஸம், அஸம்ஸீத³னபா⁴வபச்சுபட்டா²னம், ‘‘ஸம்விக்³கோ³ யோனிஸோ பத³ஹதீ’’தி (அ. நி. 4.113) வசனதோ ஸம்வேக³பத³ட்டா²னம், வீரியாரம்ப⁴வத்து²பத³ட்டா²னம் வா. இத³ம் பன குஸலபக்கே² பத³ட்டா²னம், அகுஸலாதி³பக்கே² பன ஸாதா⁴ரணவஸேன யதா² ததா² வா து³க்க²வினோத³னகாமதாபத³ட்டா²னம், ஸம்பயுத்தத⁴ம்மபத³ட்டா²னம் வா. தம் ஸமாரத்³த⁴ம் ஸப்³பா³ஸம் ஸம்பத்தீனம் மூலம் ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஏகோ அக்³கோ³ விஸயோ அஸ்ஸாதி ஏகக்³க³ம், சித்தம், தஸ்ஸ பா⁴வோ ஏகக்³க³தா, சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தா சித்தேகக்³க³தா, ஸமாதி⁴ஸ்ஸேதம் நாமம். ஸா அவிஸாரணலக்க²ணா, ஸஹஜாதானம் ஸம்பிண்ட³னரஸா நஹானீயசுண்ணானம் உத³கம் விய, உபஸமபச்சுபட்டா²னா, ஞாணபச்சுபட்டா²னா வா, ஸுக²பத³ட்டா²னா, அகுஸலாதி³ஸாதா⁴ரணவஸேன பனேத்தா²பி பச்சுபட்டா²னபத³ட்டா²னானி வுத்தனயேன யோஜேத்வா ஞாதப்³பா³னி. நிவாதே தீ³பச்சீனம் டி²தி விய சேதஸோ டி²தீதி த³ட்ட²ப்³பா³.

ஏத்த² ச கிஞ்சாபி ஆரம்மணம் பி⁴ந்தி³த்வா அனுபவிஸந்தா விய குஸலபக்கே² சத்தாரோ த⁴ம்மா ஆரம்மணம் ஓகா³ஹந்தி ஸத்³தா⁴ ஸதி ஏகக்³க³தா பஞ்ஞாதி, தேனேவ ஸத்³தா⁴ ‘‘ஓகப்பனா’’தி வுத்தா, ஸதி ச ‘‘அபிலாபனா’’தி, ஏகக்³க³தா ‘‘அவட்டி²தீ’’தி, பஞ்ஞா ‘‘பரியோகா³ஹனா’’தி ச வுத்தா. அகுஸலபக்கே² ச தயோ தண்ஹா தி³ட்டி² அவிஜ்ஜாதி. தேன தே ஏவ ‘‘ஓகா⁴’’தி வுத்தா. ததா²பி நேஸம் லக்க²ணாதி³தோ நானத்தம்பி ஸித்³த⁴மேவ. அகுஸலபக்கே² பன ஏகக்³க³தா உத்³த⁴ச்சஸமாக³தத்தா ‘‘ஓகா³ஹனா’’தி ந வுத்தா. அகுஸலத⁴ம்மா ஹி ஏகவிஸயே ஸம்பிண்ட³னகிச்சேன ஸமாதி⁴னா யுத்தாபி உத³கஸித்தரஜுட்டா²னம் விய தங்க²ணஞ்ஞேவ விகிரணஸபா⁴வா ஹோந்தி. தேனேவ ஹேத்த² உபசாரப்பனாப்பத்தி ந ஹோதி, குஸலத⁴ம்மா பன யஸ்மா உத³கம் ஆஸிஞ்சித்வா ஆஸிஞ்சித்வா ஆகோடனமஜ்ஜனாதீ³னி கத்வா உபலித்தட்டா²னம் விய ஸகலம்பி தி³வஸம் நிச்சலபவத்தனஸமத்தா²தி உபசாரப்பனாப்பத்தாபி ஹோதி, தஸ்மா தத்த² ஓகா³ஹனாதி வுத்தாதி க³ஹேதப்³ப³ம்.

ஜீவந்தி தேன, ஜீவனமத்தம் வா தந்தி ஜீவிதம், தம் ஸஹஜாதானுபாலனலக்க²ணம், தேஸம் பவத்தனரஸம், தேஸஞ்ஞேவ ட²பனபச்சுபட்டா²னம், யாபயிதப்³ப³த⁴ம்மபத³ட்டா²னம். அத்தனோ டி²திக்க²ணே ஏவ சேதம் தே த⁴ம்மே அனுபாலேதி உத³கம் விய உப்பலாதீ³னி, ந ப⁴ங்க³க்க²ணே. ஸயம் பி⁴ஜ்ஜமானத்தா ஸயம் பவத்திதத⁴ம்மஸம்ப³ந்தே⁴னேவ பவத்ததி நியாமகோ வியாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஸத்³த³ஹந்தி ஏதாய, ஸயம் வா ஸத்³த³ஹதி, ஸத்³த³ஹனமத்தம் வா ஏஸாதி ஸத்³தா⁴. ஸா ஸத்³த³ஹனலக்க²ணா, ஓகப்பனலக்க²ணா வா, பஸாத³னரஸா உத³கப்பஸாத³கமணி விய, பக்க²ந்த³னரஸா வா ஓகு⁴த்தாரகவீரபுரிஸோ விய, அகாலுஸியபச்சுபட்டா²னா, அதி⁴முத்திபச்சுபட்டா²னா வா, ஸத்³தே⁴ய்யவத்து²பத³ட்டா²னா, ஸத்³த⁴ம்மஸவனாதி³ஸோதாபத்தியங்க³பத³ட்டா²னா வா, ஹத்த²வித்தபீ³ஜானி விய த³ட்ட²ப்³பா³.

ஸரந்தி தாய, ஸயம் வா ஸரதி, ஸரணமத்தமேவ வா ஏஸாதி ஸதி. ஸா அபிலாபனலக்க²ணா, அஸம்மோஸனரஸா, ஆரக்க²பச்சுபட்டா²னா, விஸயாபி⁴முக²பா⁴வபச்சுபட்டா²னா வா, தி²ரஸஞ்ஞாபத³ட்டா²னா, காயாதி³ஸதிபட்டா²னபத³ட்டா²னா வா. ஆரம்மணே த³ள்ஹபதிட்டி²தத்தா பன ஏஸிகா விய, சக்கு²த்³வாராதி³ரக்க²ணதோ தோ³வாரிகோ விய ச த³ட்ட²ப்³பா³.

காயது³ச்சரிதாதீ³ஹி ஹிரீயதீதி ஹிரீ, லஜ்ஜாயேதம் அதி⁴வசனம். தேஹியேவ ஓத்தப்பதீதி ஓத்தப்பம், பாபதோ உப்³பே³க³ஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். தத்த² பாபதோ ஜிகு³ச்ச²னலக்க²ணா ஹிரீ, உத்தாஸலக்க²ணம் ஓத்தப்பம். லஜ்ஜனாகாரேன பாபகானம் அகரணரஸா ஹிரீ, உத்தாஸாகாரேன ஓத்தப்பம். அஸுசிமக்கி²தஸ்ஸ, அக்³கி³ஸந்தத்தஸ்ஸ ச அயோகு³ளஸ்ஸ க³ஹேதும் அவிஸஹனம் விய ஏதேஸம் யதா²க்கமம் ஜிகு³ச்ச²னஸந்தாஸாகாரேஹி பாபாகரணம் வேதி³தப்³ப³ம். வுத்தாகாரேனேவ ச பாபதோ ஸம்கோசனபச்சுபட்டா²னானி ஏதானி, அத்தபரகா³ரவபத³ட்டா²னானி குலவதூ⁴வேஸியா பா⁴வோ விய, லோகபாலகானி சாதி த³ட்ட²ப்³பா³னி. உபி⁴ன்னம்பி பனேஸம் ஸமுட்டா²னம் அதி⁴பதி ஸபா⁴வோ லக்க²ணேன சாதி மாதிகம் ட²பேத்வா யதா²க்கமம் அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ஸமுட்டா²னதா, அத்தலோகாதி⁴பதிதா, லஜ்ஜாப⁴யஸபா⁴வஸண்டி²ததா, ஸப்பதிஸ்ஸவவஜ்ஜப⁴யத³ஸ்ஸாவிதாலக்க²ணதா ச அட்ட²ஸாலினியம் (த⁴. ஸ. அட்ட². 1 ப³லராஸிவண்ணனா) வித்தா²ரதோ விப⁴த்தா, அத்தி²கேஹி தம் தத்தே²வ க³ஹேதப்³ப³ம்.

ந லுப்³ப⁴தி ஏதேன, ஸயம் வா ந லுப்³ப⁴தி, அலுப்³ப⁴னமத்தமேவ வா தந்தி அலோபோ⁴. அதோ³ஸாமோஹேஸுபி ஏஸேவ நயோ. தேஸு அலோபோ⁴ ஆரம்மணே சித்தஸ்ஸ அகே³த⁴லக்க²ணோ, அலக்³க³பா⁴வலக்க²ணோ வா கமலத³லே ஜலபி³ந்து³ விய, அபரிக்³க³ஹரஸோ முத்தபி⁴க்கு² விய, அனல்லீனபா⁴வபச்சுபட்டா²னோ அஸுசிம்ஹி பதிதபுரிஸோ விய.

அதோ³ஸோ அசண்டி³க்கலக்க²ணோ, அவிரோத⁴லக்க²ணோ வா அனுகூலமித்தோ விய, ஆகா⁴தவினயனரஸோ, பரிளாஹவினயனரஸோ வா சந்த³னம் விய, ஸோம்மபா⁴வபச்சுபட்டா²னோ புண்ணசந்தோ³ விய.

அமோஹோ யதா²ஸபா⁴வப்படிவேத⁴லக்க²ணோ, அக்க²லிதப்படிவேத⁴லக்க²ணோ வா குஸலிஸ்ஸாஸக்கி²த்தஉஸுப்படிவேதோ⁴ விய, விஸயோபா⁴ஸனரஸோ அனுத்³த⁴டோ பதீ³போ விய, அஸம்மோஹபச்சுபட்டா²னோ அரஞ்ஞக³தஸுதே³ஸகோ விய. தயோபி சேதே ஸப்³ப³குஸலானம் மூலபூ⁴தாதி த³ட்ட²ப்³பா³.

அபிச அலோபோ⁴ சேத்த² தா³னஹேது, அதோ³ஸோ ஸீலஹேது, அமோஹோ பா⁴வனாஹேது. தீஹிபி சேதேஹி யதா²படிபாடியா நேக்க²ம்மஸஞ்ஞா அப்³யாபாத³ஸஞ்ஞா அவிஹிம்ஸாஸஞ்ஞா ஹோந்தி, ததா² அதி⁴கஊனவிபரீதக்³க³ஹணானம் அபா⁴வோ, ததா² பியவிப்பயோக³அப்பியஸம்பயோக³இச்சி²தாலாப⁴து³க்கா²னம், ஜாதிஜராமரணது³க்கா²னம், பேதனிரயதிரச்சா²னக³திது³க்கா²னஞ்ச அபா⁴வோ, ததா² போ⁴க³மித்தஅத்தஸம்பத்திபச்சயபா⁴வோ, ததா² காமஸுக²பரிச்சாக³அத்தகிலமத²பரிச்சாக³மஜ்ஜி²மபடிபத்தீனம் ஸம்ப⁴வோ, ததா² அஸுப⁴அப்பமாணதா⁴துஸஞ்ஞானம், அனிச்சது³க்க²அனத்தஸஞ்ஞானம், தி³ப்³ப³ப்³ரஹ்மஅரியவிஹாரானஞ்ச ஸம்ப⁴வோ ஹோதீதி ஏவமாதீ³ஹி நயேஹி தேஸம் வித்தா²ரோ வேதி³தப்³போ³.

ஏத்த² ச அமோஹோ நாம பஞ்ஞா, ஸா பஜானனலக்க²ணா. விஞ்ஞாணம் விஜானனலக்க²ணம். ஸஞ்ஞா ஸஞ்ஜானனலக்க²ணா. கிம் பனேதாஸம் ஸஞ்ஞாவிஞ்ஞாணபஞ்ஞானம் நானத்தந்தி? ஸஞ்ஜானனவிஜானனபஜானனமேவ. ஏதாஸம் ஹி ஸமானேபி ஜானனபா⁴வே ஸஞ்ஞாய ‘‘நீலம் பீத’’ந்திஆதி³னா புன ஸஞ்ஞுப்பாத³கமத்தேன ஆகாரேன ஸஞ்ஜானனமத்தமேவ ஹோதி, அஜாதபு³த்³தி⁴தா³ரகஸ்ஸ விய சித்தவட்டாதி³பா⁴வமத்தாகாரேன கஹாபணாதி³த³ஸ்ஸனம், ந ததோ உத்³த⁴ம். விஞ்ஞாணஸ்ஸ பன யதா²வுத்தேன ச ததோ விஸிட்டே²ன ச அனிச்சாதி³னா ஆகாரேன ஜானனம் ஹோதி, கா³மிகபுரிஸஸ்ஸ விய யதா²வுத்தேன சேவ உபபோ⁴கா³ரஹதாதி³னா ச ஆகாரேன கஹாபணாதி³த³ஸ்ஸனம், ந ததோ உத்³த⁴ம். பஞ்ஞாய பன தேஹி ச யதா²வுத்தேஹி நானப்பகாரேஹி ச மக்³க³பாதுபா⁴வாதி³ஹேதூஹி ஸப்³பே³ஹி ஆகாரேஹி பஜானனம் ஹோதி, ஹேரஞ்ஞிகஸ்ஸ விய யதா²வுத்தேஹி சேவ சே²ககூடஅத்³த⁴ஸாராதி³ஸப்³பே³ஹி ஆகாரேஹி ச கஹாபணாதி³த³ஸ்ஸனம். பஞ்ஞாய ஹி அஜானிதப்³ப³ம் நாம நத்தி². ஏவம் ஸஞ்ஜானனவிஜானனபஜானனாகாரேஹி ஏதாஸம் நானத்தம் வேதி³தப்³ப³ம். ஏத்த² ச சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னி விதக்கவீரியாதி³ஸஹஜாதபச்சயவிரஹதோ ரூபாதீ³ஸு ஸஞ்ஞாகிச்சதோ அதி⁴கவிஜானனகிச்சம் காதும் ந ஸக்கோந்தி, ப³லபரிணாயகானி விய ஸேனங்கா³னி பஞ்ஞானுவத்தகானேவ ஹோந்தீதி வேதி³தப்³பா³னி. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘பஞ்சஹி விஞ்ஞாணேஹி ந கஞ்சி த⁴ம்மம் படிவிஜானாதி அஞ்ஞத்ர அபி⁴னிபாதமத்தா’’திஆதி³ (விப⁴. 766).

காயபஸ்ஸம்ப⁴னம் காயபஸ்ஸத்³தி⁴. சித்தபஸ்ஸம்ப⁴னம் சித்தபஸ்ஸத்³தி⁴. காயோதி பனேத்த² வேத³னாத³யோ தயோ க²ந்தா⁴. உபோ⁴பி பனேதா காயசித்தத³ரத²வூபஸமலக்க²ணா, காயசித்தத³ரத²னிம்மத்³த³னரஸா, காயசித்தானம் அபரிப்ப²ந்த³ஸீதிபா⁴வபச்சுபட்டா²னா, காயசித்தபத³ட்டா²னா. காயசித்தானஞ்ச அவூபஸமகரஉத்³த⁴ச்சாதி³கிலேஸபடிபக்க²பூ⁴தாதி த³ட்ட²ப்³பா³.

காயலஹுபா⁴வோ காயலஹுதா. சித்தலஹுபா⁴வோ சித்தலஹுதா. ஏவம் உபரிபி பத³த்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. காயசித்தானம் க³ருபா⁴வவூபஸமலக்க²ணா காயலஹுதா, சித்தலஹுதா ச, தேஸம் க³ருபா⁴வனிம்மத்³த³னரஸா, தேஸம் அத³ந்த⁴தாபச்சுபட்டா²னா, தேஸம் க³ருபா⁴வகரதி²னமித்³தா⁴தி³கிலேஸபடிபக்க²பூ⁴தாதி த³ட்ட²ப்³பா³.

காயசித்தானம் த²த்³த⁴பா⁴வவூபஸமலக்க²ணா காயமுது³தா, சித்தமுது³தா ச, தேஸம் த²த்³த⁴பா⁴வனிம்மத்³த³னரஸா, அப்படிகா⁴தபச்சுபட்டா²னா, காயசித்தபத³ட்டா²னா, தேஸம் த²த்³த⁴பா⁴வகரதி³ட்டி²மானாதி³கிலேஸபடிபக்க²பூ⁴தாதி த³ட்ட²ப்³பா³.

காயசித்தானம் அகம்மஞ்ஞபா⁴வவூபஸமலக்க²ணா காயகம்மஞ்ஞதா, சித்தகம்மஞ்ஞதா ச, தேஸம் அகம்மஞ்ஞபா⁴வனிம்மத்³த³னரஸா, காயசித்தானம் ஆரம்மணகரணஸம்பத்திபச்சுபட்டா²னா, தேஸம் அகம்மஞ்ஞபா⁴வகராவஸேஸனீவரணபடிபக்க²பூ⁴தாதி த³ட்ட²ப்³பா³. பஸாத³னீயவத்தூ²ஸு பஸாதா³வஹா, ஹிதகிரியாஸு வினியோக³க்க²மபா⁴வாவஹா ஸுவண்ணவிஸுத்³தி⁴ வியாதி த³ட்ட²ப்³பா³.

காயசித்தானம் அகே³லஞ்ஞபா⁴வலக்க²ணா காயபாகு³ஞ்ஞதா, சித்தபாகு³ஞ்ஞதா ச, தேஸம் கே³லஞ்ஞனிம்மத்³த³னரஸா, நிராதீ³னவபச்சுபட்டா²னா, தேஸம் கே³லஞ்ஞகரஅஸ்ஸத்³தி⁴யாதி³கிலேஸபடிபக்க²பூ⁴தாதி த³ட்ட²ப்³பா³. காயசித்தானம் அஜ்ஜவலக்க²ணா காயுஜுகதா, சித்துஜுகதா ச, தேஸம் குடிலபா⁴வனிம்மத்³த³னரஸா, அஜிம்ஹதாபச்சுபட்டா²னா, தேஸம் குடிலபா⁴வகரமாயாஸாடே²ய்யாதி³படிபக்க²பூ⁴தாதி த³ட்ட²ப்³பா³. ஸப்³பே³பேதே பஸ்ஸத்³தி⁴ஆத³யோ த⁴ம்மா காயசித்தபத³ட்டா²னாதி வேதி³தப்³பா³.

கிம் பனேத்த² பஸ்ஸத்³தா⁴த³யோ த⁴ம்மா உத்³த⁴ச்சாதி³ம் வினோதே³தும் ந ஸக்கோந்தி, யேன இமே பஸ்ஸத்³தா⁴த³யோ த⁴ம்மா ந விஸும் விப⁴த்தாதி? நோ ந ஸக்கோந்தி, இமே பன ஸஹிதா ஏவ ஸக்கோந்தி, இதரதா² தேஸம் உப்பத்தியா ஏவ அஸம்ப⁴வதோ. யதா² வா பஸ்ஸத்³தா⁴தீ³ஸு விஜ்ஜமானேஸு மோஹாஹிரிகாதீ³னம் உஜுபடிபக்க²பா⁴வேன அமோஹஹிரிஆத³யோ ஹோந்தி, ஏவமேதேபி உத்³த⁴ச்சாதி³உஜுபடிபக்க²பா⁴வேன இச்சி²தப்³பா³தி க³ஹேதப்³பா³. யஸ்மா சேத்த² த்³வீஹி த்³வீஹி ஏவ யதா²ஸகம் படிபக்கா² ஹரிதப்³பா³, தஸ்மா தே ஏதே ஏவ த்³விதா⁴ விப⁴த்தா, ந அமோஹாத³யோதி ஞாதப்³பா³.

யேவாபனகேஸு ச²ந்தோ³தி கத்துகாமதாயேதம் அதி⁴வசனம், தஸ்மா ஸோ கத்துகாமதாலக்க²ணோ, ஆரம்மணபரியேஸனரஸோ, ஆரம்மணேன அத்தி²கதாபச்சுபட்டா²னோ, ததே³வஸ்ஸ பத³ட்டா²னம். ஆரம்மணக்³க³ஹணே சாயம் சேதஸோ ஹத்த²ப்பஸாரணம் விய த³ட்ட²ப்³போ³. அயஞ்ச யஸ்மா விரஜ்ஜிதப்³பா³தீ³ஸுபி நேக்க²ம்மாதி³னா ஸஹ லோப⁴விஸதி³ஸேன கத்துகாமதாகாரேன பவத்ததி, தஸ்மா அஸேகா²னம்பி உப்பஜ்ஜதி. லோபோ⁴ பன ஸுப⁴ஸுகா²தி³விபல்லாஸபுப்³ப³கேன அபி⁴ஸங்கா³காரேனேவ பவத்ததீதி அயமேதேஸம் விஸேஸோ. ஏவம் மேத்தாகருணாதீ³னம்பி லோபா⁴தீ³ஹி விஸேஸோ யதா²னுரூபம் ஞாதப்³போ³.

அதி⁴முச்சனம் அதி⁴மோக்கோ². ஸோ ஸன்னிட்டா²னலக்க²ணோ, அஸம்ஸப்பனரஸோ, நிச்ச²யபச்சுபட்டா²னோ, ஸன்னிட்டா²தப்³ப³த⁴ம்மபத³ட்டா²னோ, ஆரம்மணே நிச்சலபா⁴வேன இந்த³கீ²லோ விய த³ட்ட²ப்³போ³. நனு ச ஸத்³தா⁴பி அதி⁴மோக்கோ²தி வுச்சதி. ததா² ஹி அதி⁴மோக்க²லக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியந்தி வுச்சதீதி? ஸச்சம், ஸா ச கோ² ஸம்பஸாத³னபா⁴வேன அதி⁴மோக்கோ², அயம் பன யதா² ததா² வா நிச்ச²யபா⁴வேனாதி ந கோசி விரோதோ⁴.

கிரியா காரோ, மனஸ்மிம் காரோ மனஸிகாரோ, புரிமமனதோ விஸதி³ஸம் மனம் கரோதீதிபி மனஸிகாரோ, ஸ்வாயம் ஆரம்மணபடிபாத³கோ வீதி²படிபாத³கோ ஜவனபடிபாத³கோதி திப்பகாரோ, தத்த² ஆரம்மணபடிபாத³கோ இத⁴ மனஸிகாரோ. ஸோ ஸாரணலக்க²ணோ, ஸம்பயுத்தானம் ஆரம்மணேஸு பயோஜனரஸோ, ஆரம்மணாபி⁴முக²பா⁴வபச்சுபட்டா²னோ, ஆரம்மணபத³ட்டா²னோ, ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴பரியாபன்னோ. ஆரம்மணபடிபாத³கத்தேன ஸம்பயுத்தானம் ஸாரதி² விய த³ட்ட²ப்³போ³. வீதி²படிபாத³கோதி பன பஞ்சத்³வாராவஜ்ஜனஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ஜவனபடிபாத³கோதி மனோத்³வாராவஜ்ஜனஸ்ஸ, ந தே இத⁴ அதி⁴ப்பேதா. ஏத்த² சாயம் மனஸிகாரோ ஸமன்னாஹாரமத்தாகாரேன ஆரம்மணே ஸம்பயுத்தானம் பயோஜகோ, சேதனா சேதோகிரியாபா⁴வேன, விதக்கோ பன ஸங்கப்பாகாரேன, உபனிஜ்ஜா²யனாகாரேன ச அபி⁴னிரோபகோ. தேனேவ ஹேத்த² பத³பா⁴ஜனீயே ‘‘தக்கோ ஸங்கப்போதி ச, ஜா²னங்க³’’ந்தி ச வுச்சதீதி அயமேதேஸம் விஸேஸோ.

தேஸு தேஸு த⁴ம்மேஸு மஜ்ஜ²த்ததா தத்ரமஜ்ஜ²த்ததா. ஸா சித்தசேதஸிகானம் ஸமவாஹிதலக்க²ணா, ஊனாதி⁴கதானிவாரணரஸா, பக்க²பாதுபச்சே²த³னரஸா வா, மஜ்ஜ²த்தபா⁴வபச்சுபட்டா²னா, ஸமப்பவத்தஸம்பயுத்தத⁴ம்மபத³ட்டா²னா. ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் அஜ்ஜு²பேக்க²ணேன ஸமப்பவத்தானம் ஆஜானீயானம் அஜ்ஜு²பேக்க²கஸாரதி² விய த³ட்ட²ப்³பா³.

பரது³க்கே² ஸதி ஸாதூ⁴னம் ஹத³யகம்பனம் கரோதீதி கருணா, கிரதி வா பரது³க்க²ம் ஹிம்ஸதி ச, கிரீயதி வா து³க்கி²தேஸு பஸாரீயதீதி கருணா. ஸா பரது³க்கா²பனயனாகாரப்பவத்திலக்க²ணா, பரது³க்கா²ஸஹனரஸா, அவிஹிம்ஸாபச்சுபட்டா²னா, து³க்கா²பி⁴பூ⁴தானம் அனாத²பா⁴வத³ஸ்ஸனபத³ட்டா²னா. மோத³ந்தி தாய தம்ஸமங்கி³னோ, ஸயம் வா மோத³தி, மோத³னமத்தமேவ வா தந்தி முதி³தா. ஸா பமோத³லக்க²ணா, அனிஸ்ஸாயனரஸா, அரதிவிகா⁴தபச்சுபட்டா²னா, ஸத்தானம் ஸம்பத்தித³ஸ்ஸனபத³ட்டா²னா.

கஸ்மா பனேத்த² மேத்துபேக்கா² ந வுத்தாதி? புப்³பே³ க³ஹிதத்தா. அதோ³ஸோ ஏவ ஹி ஸத்தேஸு ஹிதப²ரணவஸேன பவத்தியம் மேத்தா. தத்ரமஜ்ஜ²த்ததா ஏவ ச இட்டா²னிட்ட²ஸத்தேஸு மஜ்ஜ²த்தாகாரேன பவத்தியம் உபேக்கா². தே ச த⁴ம்மா நியதா, கேவலம் பன நேஸம் ஸத்தேஸு மேத்துபேக்கா²பா⁴வேன பவத்தி அனியதாதி. காயது³ச்சரிததோ விரதி காயது³ச்சரிதவிரதி. ஸேஸபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. லக்க²ணாதி³தோ பனேதா திஸ்ஸோபி காயது³ச்சரிதாதி³வத்தூ²னம் அவீதிக்கமலக்க²ணா, ததோ ஸம்கோசனரஸா, தேஸம் அகிரியபச்சுபட்டா²னா, ஸத்³தா⁴ஹிரோத்தப்பஅப்பிச்ச²தாதி³கு³ணபத³ட்டா²னா, பாபகிரியதோ சித்தஸ்ஸ விமுக²பா⁴வபூ⁴தாதி த³ட்ட²ப்³பா³. ஏவம் லக்க²ணாதி³தோ வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³.

ஸங்க³ஹாதி ஏவம் யே இமே இமஸ்மிம் காமாவசரபட²மகுஸலே விப⁴த்தா ஏகூனசத்தாலீஸ த⁴ம்மா, ஸப்³பே³தே க²ந்த⁴தோ சதுப்³பி³தா⁴ ஹோந்தி – வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴ ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴ விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴தி. தத்த² ராஸட்டே²ன ஸோமனஸ்ஸவேத³னா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴, ததா² ஸஞ்ஞா ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴, சித்தம் விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴, அவஸேஸா ப²ஸ்ஸாத³யோ ச²த்திம்ஸ த⁴ம்மா ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴தி வேதி³தப்³பா³.

நனு ச யதி³ ராஸட்டே²ன க²ந்தோ⁴, ப²ஸ்ஸாதீ³னம் தாவ அனேகத்தா ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴தா யுத்தா, கத²ம் பன வேத³னாதீ³னம் திண்ணம் க²ந்த⁴தாதி? உபசாரதோ. பச்சேகம் ஹி அதீதாதி³பே⁴த³பி⁴ன்னேஸு வேத³னாஸஞ்ஞாவிஞ்ஞாணேஸு நிருள்ஹோபி க²ந்த⁴-ஸத்³தோ³ ததே³கதே³ஸேஸு ஏகேகவேத³னாதீ³ஸுபி ஸமுதா³யோபசாரேன வோஹரீயதீதி ததே³கதே³ஸேபி தப்³போ³ஹாரோ, யதா² ருக்க²ஸ்ஸ ஸாகா²ய சி²ஜ்ஜமானாய ‘‘ருக்கோ² சி²ஜ்ஜதீ’’திஆதீ³ஸு வியாதி. ஏவம் க²ந்த⁴தோ சதுப்³பி³தா⁴ ஹோந்தி.

தே புன ஆயதனதோ து³விதா⁴ ஹோந்தி – மனாயதனம் த⁴ம்மாயதனந்தி. ஸஞ்ஜாதிஸமோஸரணட்டா²னட்டே²ன ஹேத்த² சித்தம் மனாயதனம், ஸேஸா பன அட்ட²திம்ஸ த⁴ம்மா த⁴ம்மாயதனந்தி. ஏவம் ஆயதனதோ து³விதா⁴ ஹோந்தி. தே புன தா⁴துவஸேன து³விதா⁴ மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து த⁴ம்மதா⁴தூதி. நிஸ்ஸத்தனிஜ்ஜீவட்டே²ன ஹேத்த² சித்தம் மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து, ஸேஸா த⁴ம்மதா⁴தூதி. ஏவம் தா⁴துவஸேன து³விதா⁴.

ததா² ஆஹாரானாஹாரவஸேன. தத்த² ப²ஸ்ஸோ சேதனா சித்தந்தி இமே தயோ த⁴ம்மா விஸேஸபச்சயத்தேன யதா²க்கமம் ‘‘ப²ஸ்ஸாஹாரோ மனோஸஞ்சேதனாஹாரோ விஞ்ஞாணாஹாரோ’’தி வுச்சந்தி, அவஸேஸா ந ஆஹாராதி. கிம் பனேதே பச்சயா ந ஹோந்தி, யே ந ஆஹாராதி வுச்சேய்யுந்தி? நோ ந ஹோந்தி, விஸேஸபச்சயா பன ந ஹோந்தி, ப²ஸ்ஸாத³யோ பன தேஸம் த⁴ம்மானம் விஸேஸபச்சயா ஹோந்தி, விஸேஸதோ வேத³னாத³யோ ச ஆஹரந்தி. ப²ஸ்ஸாஹாரோ ஹி திஸ்ஸோ வேத³னாயோ ஆஹரதி, மனோஸஞ்சேதனாஹாரோ தயோ ப⁴வே, விஞ்ஞாணாஹாரோ படிஸந்தி⁴னாமரூபம். நனு ச ஸோ விபாகோ, இத³ம் பன குஸலவிஞ்ஞாணந்தி? கிஞ்சாபி ஏவம், தம்ஸரிக்க²தாய பன விஞ்ஞாணாஹாரோத்வேவ வுத்தம். யஸ்மா வா இமே ‘‘அரூபினோ ஆஹாரா ஸம்பயுத்தகானம் த⁴ம்மானம் தம்ஸமுட்டா²னானஞ்ச ரூபானம் ஆஹாரபச்சயேன பச்சயோ’’தி (பட்டா². 1.1.15) வசனதோ கப³ளீகாராஹாரோ விய ரூபகாயஸ்ஸ உபத்த²ம்ப⁴கட்டே²ன நாமகாயஸ்ஸ ஆஹாரபச்சயா ஹோந்தி, தஸ்மா இமேவ ‘‘ஆஹாரா’’தி வுத்தாதி வேதி³தப்³ப³ம். ஏவம் ஆஹாரானாஹாரவஸேன து³விதா⁴.

ததா² இந்த்³ரியானிந்த்³ரியதோ. தத்த² ஸத்³தா⁴ வீரியம் ஸதி ஏகக்³க³தா அமோஹோ சித்தம் ஸோமனஸ்ஸவேத³னா ஜீவிதந்தி இமே அட்ட² த⁴ம்மா அதி⁴பதியட்டே²ன யதா²க்கமம் ‘‘ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் வீரியிந்த்³ரியம் ஸதிந்த்³ரியம் ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் பஞ்ஞிந்த்³ரியம் மனிந்த்³ரியம் ஸோமனஸ்ஸிந்த்³ரியம் ஜீவிதிந்த்³ரிய’’ந்தி வுச்சந்தி, அவஸேஸா ந ‘‘இந்த்³ரியானீ’’தி. ஏவம் இந்த்³ரியானிந்த்³ரியதோ து³விதா⁴.

ததா² ஜா²னங்கா³ஜா²னங்க³வஸேன. தத்த² விதக்கோ விசாரோ பீதி ஸோமனஸ்ஸம் ஏகக்³க³தாதி இமே பஞ்ச த⁴ம்மா உபனிஜ்ஜா²யனட்டே²ன ‘‘ஜா²னங்கா³னீ’’தி வுச்சந்தி, இதரே ‘‘அஜா²னங்கா³னீ’’தி. ஏவம் ஜா²னங்கா³ஜா²னங்க³வஸேன து³விதா⁴.

ததா² மக்³க³ங்கா³மக்³க³ங்க³வஸேன. தத்த² அமோஹோ விதக்கோ விரதித்தயம் வீரியம் ஸதி ஏகக்³க³தாதி இமே அட்ட² த⁴ம்மா நிய்யானட்டே²ன, விமோக்க²ட்டே²ன ச யதா²க்கமம் ‘‘ஸம்மாதி³ட்டி² ஸம்மாஸங்கப்போ ஸம்மாவாசா ஸம்மாகம்மந்தோ ஸம்மாஆஜீவோ ஸம்மாவாயாமோ ஸம்மாஸதி ஸம்மாஸமாதீ⁴’’தி நாமேன ‘‘மக்³க³ங்கா³னீ’’தி வுச்சந்தி, இதரே ‘‘அமக்³க³ங்கா³னீ’’தி. பாளியம் பன லோகியசித்தே விரதீனம் அனியதத்தா, யேவாபனகத்தா ச தா வஜ்ஜேத்வா ‘‘பஞ்சங்கி³கோ மக்³கோ³ ஹோதீ’’தி (த⁴. ஸ. 58, 121) வுச்சதி. ஏவம் மக்³க³ங்கா³மக்³க³ங்க³வஸேன து³விதா⁴.

ததா² ப³லாப³லவஸேன. தத்த² ஸத்³தா⁴வீரியம் ஸதி ஸமாதி⁴ பஞ்ஞா ஹிரீ ஓத்தப்பந்தி இமே ஸத்த த⁴ம்மா அகம்பியட்டே²ன ப³லானீதி வுச்சந்தி, இதரே அப³லானீதி. ஏவம் ப³லாப³லவஸேன து³விதா⁴.

ததா² ஹேதுனஹேதுவஸேன. தத்த² அலோபோ⁴ அதோ³ஸோ அமோஹோதி இமே தயோ த⁴ம்மா மூலட்டே²ன ஹேதூதி வுச்சந்தி, இதரே நஹேதூதி. ஏவம் ஹேதுனஹேதுவஸேன து³விதா⁴. ஏவம் ப²ஸ்ஸாப²ஸ்ஸவேத³னாவேத³னா ஸஞ்ஞாஸஞ்ஞாசித்தாசித்தாதி³வஸேனபி வுத்தனயானுஸாரேன யதா²யோக³ம் ஸங்க³ஹவிபா⁴கோ³ வேதி³தப்³போ³. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன பத³பா⁴ஜனீயஸங்க³ஹவாரே (த⁴. ஸ. 103 ஆத³யோ), தத³ட்ட²கதா²யஞ்ச (த⁴. ஸ. அட்ட². 58-120) க³ஹேதப்³போ³. ஏவம் ஸங்க³ஹதோ வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³.

ஸுஞ்ஞதோ சேவாதி ஏவம் க²ந்தா⁴தீ³ஹி ஸங்க³ஹிதேஸு தேஸு த⁴ம்மேஸு தப்³பி³னிமுத்தோ காரகவேத³காதி³ஸபா⁴வோ அத்தா வா ஸஸ்ஸதோ வா பா⁴வோ ந உபலப்³ப⁴தி. ஸுஞ்ஞா தே த⁴ம்மா அத்தேன வா அத்தனியேன வா, கேவலம் படிச்சஸமுப்பன்னா, ஸலக்க²ணதா⁴ரணதோ த⁴ம்மமத்தா, நிச்சஸுகா²தி³ஸாரவிரஹதோ அஸாரா, பவத்தகனியாமகாபா⁴வதோ அபரிணாயகா அனிச்சா, து³க்கா², அனத்தா, அனத்தனியா ச ஹுத்வா பவத்தந்தீதி அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன பத³பா⁴ஜனீயஸுஞ்ஞதவாரே, தத³ட்ட²கதா²யஞ்ச க³ஹேதப்³போ³தி. ஏவம் ஸுஞ்ஞதோ வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³.

நிட்டி²தா பட²மகுஸலஸ்ஸ அத்த²வண்ணனா.

து³தியாதீ³ஸுபி பட²மகுஸலே வுத்தனயேன த⁴ம்முத்³தே³ஸாதி³னா ஸப்³போ³ வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³. ந கேவலஞ்ச ஏத்தே²வ, இதோ பரேஸுபி ஸப்³ப³த்த² ஹேட்டா² வுத்தஸதி³ஸானம் பதா³னம், த⁴ம்மானஞ்ச அத்தோ², ஸப்³போ³ ச வினிச்ச²யோ ஏத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. இதோ பரம் பன அபுப்³ப³மேவ வண்ணயிஸ்ஸாம. து³தியசித்தே தாவ ஸஸங்கா²ரபா⁴வமத்தமேவ பட²மசித்ததோ விஸேஸோ, ஸேஸம் தாதி³ஸமேவ. து³தியகுஸலம்.

ததியேபி த⁴ம்முத்³தே³ஸே அமோஹாபா⁴வா இந்த்³ரியமக்³க³ங்க³ப³லமூலஸங்க³ஹேஸு பஞ்ஞிந்த்³ரியஸம்மாதி³ட்டி²மக்³க³ங்க³பஞ்ஞாப³லஅமோஹமூலானம் பரிஹானியா ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாதீ³னம் பா⁴வோவ விஸேஸோ, ஸேஸம் தாதி³ஸமேவ. ததா² சதுத்தே² ஸஸங்கா²ரபா⁴வமத்தமேவ விஸேஸோ. ததியசதுத்தா²னி.

பஞ்சமச²ட்ட²ஸத்தமட்ட²மேஸு பன ஸுக²ஸோமனஸ்ஸட்டா²னேஸு உபேக்கா²பா⁴வோ, பீதியா ச அபா⁴வோ. தேனேவ ஜா²னங்க³ஸங்க³ஹவாரே சதுரங்க³ஜ்ஜா²னதாவ விஸேஸோ, ஸேஸம் பட²மது³தியததியசதுத்த²சித்தஸதி³ஸமேவ. உபேக்கா²ஸஹக³தேஸு சேத்த² சதூஸு கருணாமுதி³தா ந உப்பஜ்ஜந்தீதி கேசி வத³ந்தி, பரிகம்மபூ⁴தானம் பனேத்த² தாஸம் உப்பத்தியா மஹாஅட்ட²கதா²யம் அனுஞ்ஞாதத்தா உபசாரப்பத்தா பன உப்பஜ்ஜந்தி, ந இதராதி க³ஹேதப்³ப³ம். பஞ்சமச²ட்ட²ஸத்தமட்ட²மானி.

விஸயாதி³ப்பபே⁴த³தோதி ஏவம் த⁴ம்முத்³தே³ஸாதி³னா விப⁴த்தானி அட்ட² காமாவசரகுஸலானி ஆரம்மணவிபா⁴க³தோ பச்சேகம் ச²ப்³பி³தா⁴னி ஹோந்தி ரூபாரம்மணம்…பே… த⁴ம்மாரம்மணந்தி. தத்த² நீலாதி³பே⁴த³பி⁴ன்னா, அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னஅஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரஓளாரிகஸுகு²மாதி³பே⁴த³பி⁴ன்னா ச வண்ணதா⁴து ரூபாரம்மணம் நாம. ஏவம் ஸத்³தா³ரம்மணாதீ³ஸுபி யதா²னுரூபம் பே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³.

ஏத்த² ச போ²ட்ட²ப்³ப³ந்தி ஆபோதா⁴துவஜ்ஜிதபூ⁴தத்தயம், த⁴ம்மாரம்மணந்தி பஞ்சாரம்மணானி வஜ்ஜேத்வா அவஸேஸா ரூபாரூபபஞ்ஞத்தியோ வேதி³தப்³பா³, ஸேஸம் தாதி³ஸமேவ. கேசி பனேத்த² ‘‘சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னமாபாத²க³தானி ஏதானாரம்மணானி ரூபாரம்மணாதி³வோஹாரம் லப⁴ந்தி, அனாபாத²க³தானி பன அதீதானாக³ததூ³ரஸுகு²மாதி³பே⁴த³பி⁴ன்னானி த⁴ம்மாரம்மணானேவா’’தி வத³ந்தி, தம் ந யுத்தம் தி³ப்³ப³சக்கா²தீ³னம் ரூபாரம்மணதாதி³வசனதோ.

அனாபாத²க³தா ஏவ ஹி தானி தி³ப்³ப³சக்கு²ஆதீ³னம் ஆரம்மணம், ந ச தானி த⁴ம்மாரம்மணானி. ரூபாத³யோ ஹி பஞ்ச பச்சேகம் த்³வீஸு த்³வீஸு த்³வாரேஸு ஏகஸ்மிம் க²ணே ஆபாத²மாக³ந்த்வா தம்தம்த்³வாரிகஜவனானம், தத³னந்தரே மனோத்³வாரிகானஞ்ச அபரபா⁴கே³ ச தி³ட்ட²ஸுதாதி³வஸேனானுஸ்ஸரந்தஸ்ஸ ஸுத்³த⁴மனோத்³வாரிகானஞ்ச ஆரம்மணானி ஹோந்தி. ததா² ஹி நானாவண்ணவிசித்தசேதியாதி³த³ஸ்ஸனம் கரோந்தஸ்ஸ, த⁴ம்மம் ஸுணந்தஸ்ஸ, பே⁴ரிஸத்³தா³தீ³ஹி வா பூஜாதி³ம் கரோந்தஸ்ஸ ச க³ந்த⁴மாலாதீ³னி கா⁴யித்வா, கா²த³னீயபோ⁴ஜனீயாதி³ஞ்ச ஸாயித்வா, ஸுக²ஸம்ப²ஸ்ஸானி அத்த²ரணபாவுரணாதீ³னி ச பு²ஸித்வா மனாபபா⁴வம் ஞத்வா தேஹி சேதியபூஜம் கரோந்தஸ்ஸ, தத்த² தத்த² அகுஸலம் வா உப்பாதே³ந்தஸ்ஸ, தஸ்மிம் தஸ்மிம் க²ணே க³ய்ஹமானானி ரூபாதி³பஞ்சாரம்மணானி ஸாகா²ய அக்கமனம், பத²வியம் சா²யாப²ரணஞ்ச ஏகக்க²ணே குருமானம் ருக்க²க்³கே³ நிலீயமானம் பக்கி²னோ ஸரீரம் விய யதா²ஸகம் பஸாத³ஞ்ச க⁴ட்டேத்வா தஸ்மிம்யேவ க²ணே ப⁴வங்க³சலனபச்சயபா⁴வேன மனோத்³வாரேபி ஆபாத²மாக³ந்த்வா ததோ ப⁴வங்க³ம் விச்சி²ந்தி³த்வா உப்பன்னானம் ஆவஜ்ஜனாதி³வோட்ட²ப்³ப³னபரியோஸானானம், வீதி²சித்தானம், தத³னந்தரானஞ்ச குஸலாகுஸலாதி³ஜவனானம் ஆரம்மணம் ஹுத்வா தத³னந்தராஸு மனோத்³வாரவீதீ²ஸு ச அபரபா⁴கே³ ததா²ரூபம் பச்சயம் ஆக³ம்ம அத்தனா பூஜாதி³கரணகாலேஸு, தி³ட்ட²ஸுதகா⁴யிதஸாயிதபு²ட்ட²வஸேனானுஸ்ஸரந்தஸ்ஸ, பச்சக்க²தோ அனுபு⁴ய்யமானானி விய மனோத்³வாரே ச ஆரம்மணானி ஹோந்தி.

அதா²பி பஞ்சஹி த்³வாரேஹி அக³ஹிதபுப்³பா³னி பு³த்³த⁴ரூபாதீ³னி, தி³ப்³ப³ரூபாதீ³னி ச பஞ்சாரம்மணானி ஸவனவஸேன ஸல்லக்கே²த்வா ஜவனக்க²ணே வா அபரபா⁴கே³ ஸுதவஸேனேவ அனுஸ்ஸரித்வா வா பஸாத³ம், கம்மப²லஸத்³தா⁴தி³ம், லோபா⁴தி³ஞ்ச உப்பாதே³ந்தஸ்ஸாபி மனோத்³வாரே ஆபாத²மாக³ச்ச²ந்தி. அபி⁴ஞ்ஞானம் பன ஸுத்³த⁴மனோத்³வாரே ஏவ, தஸ்மா ஏவம் பஞ்சத்³வாரே, மனோத்³வாரே, ஸுத்³த⁴மனோத்³வாரே ச ஆபாத²க³தானி அதீதாதி³பே⁴த³பி⁴ன்னானி ஸப்³பா³னிபி பஞ்சாரம்மணானி கதா³சிபி த⁴ம்மாரம்மணம் ந ஹோந்தி, ததி³தரா நாமரூபபஞ்ஞத்தியோ த⁴ம்மாரம்மணந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். நனு சேதானி இட்ட²கந்தமனாபானி ஆரம்மணானி லோப⁴ஸ்ஸ வத்து², கத²மேத்த² குஸலம் உப்பஜ்ஜதீதி? நியமாதி³காரணதோ. சித்தம் ஹி ‘‘குஸலமேவ மயா கத்தப்³ப³’’ந்தி புப்³பே³ நியமிதவஸேன ஸப்³ப³த்த² அகுஸலப்பவத்திம் நிவத்தேத்வா குஸலே பரிணாமனவஸேன ச அபி⁴ண்ஹம் ஆஸேவிதகுஸலஸமுதா³சாரவஸேன ச ஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயாதி³உபனிஸ்ஸயவஸேன ச யோனிஸோஆபு⁴ஜிதவஸேன சாதி இமேஹி காரணேஹி குஸலம் ஹுத்வா உப்பஜ்ஜதீதி வேதி³தப்³ப³ம். ஏவமிமேஸு ச²ஸு ஆரம்மணேஸு உப்பஜ்ஜனதோ பச்சேகம் ச²ப்³பி³தா⁴னி ஹோந்தி. ஆரம்மணவவத்தா²னகதா².

ஏவம் ஆரம்மணபே⁴த³பி⁴ன்னேஸு ரூபாரம்மணம் தாவ குஸலம் த³ஸபுஞ்ஞகிரியவத்து²வஸேன த³ஸவித⁴ம் ஹோதி. தத்த² ஏகேகம் பன காயகம்மம் வசீகம்மம் மனோகம்மந்தி திவித⁴ம். தத்த² காயத்³வாரே பவத்தம் காயகம்மம், வசீத்³வாரே பவத்தம் வசீகம்மம், மனோத்³வாரே பவத்தம் மனோகம்மம். தத்த² காயத்³வாரந்தி காயவிஞ்ஞத்தி. வசீத்³வாரந்தி வசீவிஞ்ஞத்தி. தாஸம் விபா⁴கோ³ ரூபவிப⁴த்தியம் ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. மனோத்³வாரந்தி ஸப்³ப³ம் சேதனாஸம்பயுத்தம் சித்தம் வுச்சதி, விஸேஸதோ குஸலாகுஸலம். தம் ஹி ஸஹஜாதானம் சேதனானம், காயங்க³வாசங்க³சோபனம் அஸம்பாபுணித்வா பவத்தானம் ஸுத்³த⁴மனோகம்மானம் பவத்திஓகாஸதா³னதோ த்³வாரந்தி வுச்சதி, இமேஸு பன தீஸு த்³வாரேஸு பவத்தா சேதனா காயகம்மாத³யோ நாம. அபிச பாணாதிபாதாத³யோ, பாணாதிபாதாவேரமணிஆத³யோ ச காயகம்மம் நாம, முஸாவாதா³த³யோ, முஸாவாதா³வேரமணிஆத³யோ ச வசீகம்மம் நாம, அபி⁴ஜ்ஜா²த³யோ, அனபி⁴ஜ்ஜா²த³யோ ச மனோகம்மம் நாம.

குஸலபக்கே² பன தா³னாதி³த³ஸபுஞ்ஞகிரியவத்தூ²னி ச யதா²ரஹம் காயவசீமனோகம்மானி ஹோந்தி. ஏவம் யேபு⁴ய்யவுத்திதோ சேஸ காயகம்மாதி³பா⁴வோ வுத்தோ பாணாதிபாதாதீ³னம்பி வசீத்³வாராதீ³ஸு பவத்திதோ கேஸஞ்சி புரிஸானம் வனசரகாதி³பா⁴வோ விய, த்³வாரானஞ்ச காயகம்மத்³வாராதி³பா⁴வோ கேஸஞ்சி கா³மானம் ப்³ராஹ்மணகா³மாதி³பா⁴வோ விய. அகுஸலே தாவ ஏத்த² பாணாதிபாதாதி³காயகம்மம் காயத்³வாரே, வசீத்³வாரே ச யதா²ரஹம் ஸமுட்டா²தி, நோ மனோத்³வாரே. ததா² முஸாவாதா³தி³வசீகம்மம். பாணாதிபாதாதி³னிப்பா²த³னத்த²ம் ஹி மனோத்³வாரே ஏவ சிந்தேந்தஸ்ஸ சேதனாப்³யாபாதா³தீ³ஸு கம்மபத²ப்பத்தேஸு வா கம்மபத²ம் அப்பத்தேஸு வா மனோகம்மேஸு ஏவ பவிஸனதோ காயகம்மாதி³பா⁴வம் ந பாபுணாதி. நனு விஜ்ஜாமயேனாபி கேவலம் மனோகம்மேன பாணாதிபாதாதி³ம் கரோந்தீதி? ந அலோணபோ⁴ஜனத³ப்³ப⁴ஸயனமந்தபரிஜப்பனாதி³காயவசீபயோக³ம் வினா தஸ்ஸாஸிஜ்ஜ²னதோ. அபி⁴ஜ்ஜா²தி³மனோகம்மம் பன தீஸுபி த்³வாரேஸு ஸமுட்டா²தி. அபி⁴ஜ்ஜா²ய ஹி காயேன பரப⁴ண்ட³க்³கா³ஹாதீ³னம், ப்³யாபாதே³ன த³ண்ட³பராமஸனாதீ³னம், மிச்சா²தி³ட்டி²யா தித்தி²யவந்த³னாதீ³னம் கரணகாலே, வாசாய பரஸம்பத்திபத்த²னாய ‘‘ஹஞ்ஞந்து ப³ஜ்ஜ²ந்தூ’’தி அனத்த²பத்த²னாய ச தித்தி²யத்து²திதத³த்த²தீ³பனாதீ³னஞ்ச யதா²க்கமம் பவத்திகாலே ச தஸ்ஸ மனோகம்மஸ்ஸ காயவாசாஸு பவத்தி வேதி³தப்³பா³.

காமாவசரகுஸலம் பன பாணாதிபாதாவேரமணிஆதி³கம் காயவசீமனோகம்மம் பச்சேகம் த்³வாரத்தயேபி பவத்ததி. தத்த² பாணாதிபாதாதீ³ஹி ஸம்ப²ப்பலாபபரியோஸானேஹி ஸத்தஹி விரமந்தஸ்ஸ தாவ ஹத்த²முத்³தா³ய, வசீபே⁴தே³ன ச ஸமாதி³யனகாலே, மனஸா விரமணகாலே ச தேஸம் காயவசீகம்மானம் தீஸு த்³வாரேஸு பவத்தி வேதி³தப்³பா³. அனபி⁴ஜ்ஜா²தீ³ஹி ஸஹக³தேன சேதஸா தஜ்ஜஸ்ஸ காயபயோக³ஸ்ஸ, ‘‘பரவித்துபகரணம் சிரட்டி²திகம் ஹோது, ஸப்³பே³ ஸத்தா அவேரா ஹோந்து, ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴’’திஆதி³னா வசீபயோக³ஸ்ஸ, கேவலம் மனோபயோக³ஸ்ஸ ச கரணகாலே மனோகம்மஸ்ஸ தீஸுபி த்³வாரேஸு பவத்தி வேதி³தப்³பா³. ஏத்த² ச பஞ்சத்³வாரே உப்பன்னானி ஜவனானி காயவசீகம்மானி ந ஹோந்தி, மனோகம்மானி ஏவ. தானி ச ந கம்மபத²ப்பத்தானி, கேவலம் குஸலாதீ³னி ஹோந்தி. மனோத்³வாரே படுதரப்பவத்தானி ஏவ ஹி கம்மபத²ப்பத்தானி மனோகம்மானி ஹோந்தி, ரூபாரூபஜவனானி பன ஏகந்தம் பா⁴வனாமயம் மனோகம்மமேவ மனோத்³வாரே ஏவ ச பவத்தந்தி.

கிஞ்சாபி அபி⁴ஞ்ஞாஞாணானி விஞ்ஞத்தித்³வயஜனகானி, ததா²பி காயவசீகம்மவோஹாரம் ந லப⁴ந்தி, லோகுத்தரகுஸலம் பன காயவசீத்³வாரேஸு அனுப்பஜ்ஜமானம்பி மிச்சா²வாசாகம்மந்தாஜீவானம் ஸமுச்சே²த³ப்பஹானகாரீனம் விரதீனம் வஸேன காயவசீகம்மம்பி ஹோதி, ததி³தரமக்³க³ங்க³வஸேன மனோகம்மம்பீதி ஏகக்க²ணே தீணிபி கம்மானி ஹோந்தி, தஞ்ச பா⁴வனாமயம், த்³வாரம் பனஸ்ஸ மனோத்³வாரமேவ. யதா² ச பாணாதிபாதாவேரமணியாதீ³னம் வஸேன குஸலஸ்ஸ த்³வாரத்தயே பவத்தி வுத்தா, ஏவம் த³ஸபுஞ்ஞகிரியவத்தூ²னம்பி வஸேன வத்தப்³பா³. அட்ட²கதா²ஸு பன ந விசாரிதா, ததா²பி நயதோ ஏவம் வேதி³தப்³பா³.

தேஸு தா³னம் காயகம்மமேவ, வசீகம்மம்பி வா. பத்தானுப்பதா³னம், அப்³ப⁴னுமோத³னம், தே³ஸனா வசீகம்மமேவ. ஸீலம் அபசிதிஸஹக³தம், வேய்யாவச்சஸஹக³தஞ்ச காயகம்மம்பி அத்தி², வசீகம்மம்பி அத்தி². தத்த² ஸீலஸ்ஸ காயவசீகம்மபா⁴வோ ஸித்³தோ⁴ ஏவ. அபசிதியா பன புப்ப²பூஜாதி³னா, வந்த³னாதி³னா வா பவத்திகாலே காயகம்மபா⁴வோ, து²திமயபூஜாதி³னா பவத்திகாலே வசீகம்மபா⁴வோ ச வேதி³தப்³போ³. வேய்யாவச்சஸ்ஸாபி ஸஹத்தா² கரணகாலே காயகம்மபா⁴வோ, கி³லானாதீ³னம் சதுபச்சயஸமாதா³பனாதி³வஸேன, க³ரூஹி ஆணத்தஸத்³தே³ன ஆரோசனபக்கோஸனாதி³வஸேன வசீகம்மபா⁴வோ ச வேதி³தப்³போ³. பா⁴வனா, ஸவனம், தி³ட்டி²ஜுகம்மஞ்ச மனோகம்மமேவ, அப்³ப⁴னுமோத³னம்பீதி கேசி. ஸவனம்பி ஹி ஸோதத்³வாரானுஸாரேன மனோத்³வாரே ஏவ த⁴ம்மத்த²ஸல்லக்க²ணவஸேன பவத்திகாலே மனோகம்மமேவ.

தத்த² தா³னம் அபசிதி வேய்யாவச்சம் பத்தானுப்பதா³னம் தே³ஸனாதி இமானி பஞ்ச காயவசீத்³வாரேஸு ஏவ பவத்தந்தி, ந மனோத்³வாரே. ஏத்த² ச பத்தானுப்பதா³னதே³ஸனானம் காயவிகாரேன பத்திம் தே³ந்தஸ்ஸ, த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தஸ்ஸ ச காயத்³வாரேபி பவத்தி வேதி³தப்³பா³. ஸீலம் பா⁴வனா அப்³ப⁴னுமோத³னம் ஸவனம் தி³ட்டி²ஜுகம்மந்தி இமானி பன பஞ்ச தீஸுபி த்³வாரேஸு பவத்தந்தி, ‘‘ந புனேவம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி சேத்த² மனஸாவ து³ச்சரிததோ விரமந்தஸ்ஸ, அப்³ப⁴னுமோத³ந்தஸ்ஸ ச வஸேன ஸீலப்³ப⁴னுமோத³னானம் மனோத்³வாரேபி பவத்தி வேதி³தப்³பா³. யம் பன அட்ட²ஸாலினியம் ‘‘தா³னமயம் காயவசீமனோகம்மவஸேன திவித⁴ம் ஹோதீ’’திஆதி³ வுத்தம், தம் புப்³ப³சேதனாவஸேன மனோத்³வாரே பவத்தம் க³ஹேத்வா பரியாயதோ வுத்தம், நிப்பரியாயதோ காயவசீத்³வாரப்பவத்தா ஸன்னிட்டா²னசேதனாவ. தேனேவ ஹி தத்தே²வ வுத்தம் ‘‘வினயபரியாயம் பத்வா ஹி ‘த³ஸ்ஸாமி கரிஸ்ஸாமீ’தி வாசா பி⁴ன்னா ஹோதீதி. இமினா லக்க²ணேன தா³னம் நாம ஹோதி, அபி⁴த⁴ம்மபரியாயம் பத்வா பன விஜ்ஜமானகவத்து²ம் ஆரப்³ப⁴ மனஸா சிந்திதகாலதோ பட்டா²ய குஸலம் ஹோதி. அபரபா⁴கே³ காயேன வா வாசாய வா கத்தப்³ப³ம் கரிஸ்ஸதீ’’தி (த⁴. ஸ. அட்ட². 1). இதரதா² ‘‘த³ஸ்ஸாமீ’’தி சிந்திதமத்தேனாபி தா³னம் நாம ப⁴வேய்ய, ததா² ச தாதி³ஸம் வத்து²ம் யதா²சிந்திதனியாமேன அதே³ந்தஸ்ஸ து⁴ரனிக்கே²பே அதி³ன்னாதா³னம்பி ஸியா. ஏவம் மனஸா பாணாதிபாதாத³யோபி ஸியும், தஞ்ச ந யுத்தம், தஸ்மா வுத்தனயேனேவ க³ஹேதப்³ப³ம். அத² வா ‘‘ஸப்³ப³ம் ஸாபதேய்யம் தி³ன்னஞ்ஞேவ ஹரதூ’’தி பரிச்சஜனஸம்ப⁴வதோ தா³னஸ்ஸ மனோத்³வாரேபி பவத்தி வேதி³தப்³பா³.

ஏத்த² ச தா³னஸீலாதி³காயகம்மானம் காயத்³வாரே பவத்தியம் கம்மம் காயகம்மமேவ, த்³வாரம்பி காயத்³வாரமேவ. வசீத்³வாரே பவத்தியம் கம்மம் காயகம்மமேவ, த்³வாரம் பன வசீத்³வாரம். மனோத்³வாரே பவத்தியம்பி கம்மம் காயகம்மம், த்³வாரம் பன மனோத்³வாரம். தே³ஸனாப்³ப⁴னுமோத³னாதீ³னம் வசீகம்மானம் வசீத்³வாரே பவத்தியம் கம்மம்பி வசீகம்மம், த்³வாரம்பி வசீத்³வாரமேவ. காயத்³வாரே பவத்தியம்பி கம்மம் வசீகம்மமேவ, த்³வாரம் பன காயத்³வாரம். மனோத்³வாரே பவத்தியம்பி கம்மம் வசீகம்மம், த்³வாரம் பன மனோத்³வாரம். பா⁴வனாதி³மனோகம்மானம் மனோத்³வாரே பவத்தியம் கம்மம்பி மனோகம்மம், த்³வாரம்பி மனோத்³வாரமேவ. காயத்³வாரே பவத்தியம்பி கம்மம் மனோகம்மமேவ, த்³வாரம் பன காயத்³வாரம். வசீத்³வாரே பவத்தியம்பி கம்மம் மனோகம்மமேவ, த்³வாரம் பன வசீத்³வாரம். ஏவம் பாணாதிபாதாதீ³னம், பாணாதிபாதாவேரமணிஆதீ³னஞ்ச வுத்தானுஸாரேன கம்மவவத்தா²னம், த்³வாரவவத்தா²னஞ்ச யதா²னுரூபம் யோஜேத்வா அஸங்கரதோ ஞாதப்³ப³ம்.

த்³வாரகம்மவவத்தா²னகதா² நிட்டி²தா.

இதா³னி யஸ்மா த³ஸவிதா⁴னி சேதானி புஞ்ஞகிரியவத்தூ²னி தீஸு ஏவம் ஸங்க³ய்ஹந்தி தா³னமயே ஸீலமயே பா⁴வனாமயேதி. பத்தானுப்பதா³னம் ஹி தா³னமயே ஸங்க³ய்ஹதி, ‘‘அப்³ப⁴னுமோத³னம்பீ’’தி (த⁴. ஸ. அட்ட². 156-159 புஞ்ஞகிரியவத்தா²தி³கதா²) அட்ட²கதா²யம். அபசிதிவேய்யாவச்சானி ஸீலமயே. தே³ஸனாஸவனதி³ட்டி²ஜுகம்மானி பா⁴வனாமயே, தஸ்மா ரூபாரம்மணஸ்ஸ குஸலஸ்ஸ தா³னஸீலபா⁴வனாவஸேன த்³வாரத்தயப்பவத்திம் யோஜேத்வா த³ஸ்ஸேஸ்ஸாம. தத³னுஸாரேனேவ இதரேஸம் வஸேனாபி ஸக்கா ஞாதுந்தி. குஸலம் ஹி வண்ணாரம்மணம் ஹுத்வா உப்பஜ்ஜமானம் தா³னஸீலபா⁴வனாவஸேனேவ தீஸு த்³வாரேஸு பவத்ததி. கத²ம்? யதா³ ஹி நீலபீதாதி³வண்ணவிசித்தம் புப்ப²வத்தா²தி³தே³ய்யத⁴ம்மம் லபி⁴த்வா ‘‘வண்ணதா³னம் மே ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி வண்ணவஸேன ஆபு⁴ஜித்வா சேதியாதீ³ஸு ஸஹத்தே²ன பூஜேதி, ததா³ ரூபாரம்மணம் தா³னமயம் காயத்³வாரே பவத்ததி, தஞ்ச புப்³ப³சேதனா ஸன்னிட்டா²னசேதனா அபரசேதனாதி திவித⁴ம் ஹோதி. ஏவம் உபரிபி ஸப்³ப³வாரேஸு திவித⁴தா வேதி³தப்³பா³. யதா³ பன ததே³வ யதா²வுத்தவத்து²ம் வாசாய ஆணாபேத்வா புத்ததா³ராதீ³ஹி தா³பேதி, ததா³ரூபாரம்மணம் தா³னமயம் வசீத்³வாரே பவத்ததி. யதா³ பன ததே³வ விஜ்ஜமானகவத்து²ம் ‘‘த³ஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேதி, பச்சாஸீஸதி, யதா²தி⁴ப்பாயம் நிப்பா²தே³ஸ்ஸதி, ததா³ புப்³ப³சேதனாவஸேன பரியாயதோ தா³னமயம் மனோத்³வாரே பவத்ததி நாம. ஏவம் ரூபாரம்மணம் தா³னமயம் த்³வாரவஸேன திவித⁴ம் ஹோதி.

யதா³ பன வுத்தப்பகாரவண்ணம் தே³ய்யத⁴ம்மம் லபி⁴த்வா ‘‘ஏவம் மனாபவண்ணானம் பரிச்சஜனம் நாம மய்ஹம் குலவம்ஸாக³தவத்தமேத’’ந்தி ஸஹத்தா² பூஜேதி, தாதி³ஸவண்ணவந்தம் வா பரபரிக்³க³ஹிதாதி³போ⁴க³ஸம்பத்திம் பரிச்சஜித்வா ஸீலம் ரக்க²தி, ததா³ ரூபாரம்மணம் ஸீலம் காயத்³வாரே ச பவத்ததி. யதா³ பன வுத்தப்பகாரவண்ணம் தே³ய்யத⁴ம்மம் குலவம்ஸாதி³வஸேன வாசாய ஆணாபேத்வா பரேஹி தா³பேதி, தாதி³ஸம் வா பரபரிக்³க³ஹிதாதி³ம் வாசாய அபனேத்வா ஸீலம் ரக்க²தி, ததா³ ரூபாரம்மணம் ஸீலம் வசீத்³வாரே பவத்ததி. யதா³ பன தாதி³ஸம் விஜ்ஜமானகவத்து²ம் குலவம்ஸாதி³வஸேன ‘‘த³ஸ்ஸாமீ’’தி, தாதி³ஸம் பரபரிக்³க³ஹிதாதி³கம் அனாமஸித்வா ‘‘ஸீலம் ரக்கி²ஸ்ஸாமீ’’தி வா சிந்தேதி, ததா³ ரூபாரம்மணம் ஸீலம் மனோத்³வாரே பவத்ததி. ஏவம் ரூபாரம்மணம் ஸீலமயம் த்³வாரவஸேன திவித⁴ம் ஹோதி.

யதா³ பன வுத்தப்பகாரம் வண்ணவந்தம் த³த்வா ததே³வ வண்ணம், ஸப்³ப³ம் வா ரூபாயதனம் சங்கமந்தோ அனிச்சாதி³தோ விபஸ்ஸதி, ததா³ ரூபாரம்மணம் பா⁴வனாமயம் காயத்³வாரே பவத்ததி. ததே³வ வசீபே⁴த³ம் கத்வா ஸம்மஸந்தஸ்ஸ ரூபாரம்மணம் பா⁴வனாமயம் வசீத்³வாரே பவத்ததி. ததே³வ காயங்க³வாசங்க³ம் அசோபேத்வா ஸம்மஸந்தஸ்ஸ ரூபாரம்மணம் பா⁴வனாமயம் மனோத்³வாரே பவத்ததி. ஏவம் ரூபாரம்மணம் பா⁴வனாமயம் த்³வாரவஸேன திவித⁴ம் ஹோதி. இதி ரூபாரம்மணஸ்ஸ குஸலஸ்ஸ திவித⁴புஞ்ஞகிரியவத்து²வஸேன நவஸு கம்மத்³வாரேஸு பவத்திவிபா⁴கோ³ வேதி³தப்³போ³. இமினாவ நயேன ரூபாரம்மணஸ்ஸ குஸலஸ்ஸ த³ஸபுஞ்ஞகிரியவத்து²வஸேனாபி திம்ஸாய கம்மத்³வாரேஸு பவத்திவிபா⁴கோ³ யோஜேத்வா ஞாதப்³போ³. யதா² ச ரூபாரம்மணஸ்ஸ, ஏவம் ஸத்³தா³ரம்மணாதீ³னம்பி பஞ்சன்னம் குஸலானம் புஞ்ஞகிரியவத்து²த்³வாரேஹி விபா⁴கோ³, யோஜனானயோ ச யதா²னுரூபம் ஞாதப்³போ³.

அபிச ஸத்³த³ம் நாம கந்த³மூலம் விய ஹத்தே²ன க³ஹேத்வா தா³தும் ந ஸக்கா. யதா³ பன ‘‘ஸத்³த³தா³னம் மே’’தி ஆபு⁴ஜித்வா பே⁴ரிஆதி³தூரியே திண்ணம் ரதனானம் தே³தி, தேஹி உபஹாரம் வா கரோதி, த⁴ம்மகதி²காதீ³னம் ஸரபே⁴ஸஜ்ஜாதி³ம் தே³தி, த⁴ம்மஸ்ஸவனம் கோ⁴ஸேதி, ஸரப⁴ஞ்ஞத⁴ம்மகதா²தி³ம் வா கரோதி, ததா³ குஸலம் ஸத்³தா³ரம்மணம் ஹோதி. ஏவம் க³ந்தா⁴தி³வத்து²பரிச்சாகே³பி க³ந்தா⁴தி³ஆரம்மணம். த⁴ம்மாரம்மணம் பன ஓஜாஜீவிதிந்த்³ரியததா³யத்தானம் வஸேன ஞாதப்³ப³ம். யதா³ ஹி ஓஜவந்தானி அன்னபானஸப்பினவனீதாதீ³னி ‘‘ஓஜதா³னம் மே ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி தே³தி, கி³லானானம் பே⁴ஸஜ்ஜம் வா வேஜ்ஜம் வா உபனேத்வா, பாணோபரோத⁴கம் ஆவுத⁴ஜாலகுமினாதி³ம் வினாஸேத்வா வா, வஜ்ஜ²ப்பத்தே பாணினோ மோசேத்வா வா ‘‘ஜீவிததா³னம் மே ப⁴விஸ்ஸதி ஜீவிதாயத்தவுத்திதாய, பஞ்சபஸாத³ஸோளஸஸுகு²மரூபசித்தசேதஸிகானம் வஸேன பஸாதா³தி³தா³னம் மே ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ச மனஸி கரோதி, ததா³ குஸலம் த⁴ம்மாரம்மணம் ஹோதி. ஸேஸம் தாதி³ஸமேவ.

அயம் நானாவத்தூ²ஸு டி²தாரம்மணானம் யோஜனா. ஏகவத்து²ஸ்மிம்பி சா²ரம்மணம் லப்³ப⁴தேவ. பிண்ட³பாதஸ்மிம் ஹி மனாபோ வண்ணோ, கா²த³னகாலே முருமுராயனஸத்³தோ³, க³ந்தோ⁴, ரஸோ, போ²ட்ட²ப்³ப³ம், ஓஜா, ததா³யத்தா வா ஜீவிதபஸாதா³த³யோ, தப்³பி³ஸயானி ச விஞ்ஞாணாதீ³னீதி சா²ரம்மணம்பி வேதி³தப்³ப³ம். ஏவம் சீவராதீ³ஸு சேவ வத்தா²தீ³ஸு ச யதா²னுரூபம் ஞாதப்³ப³ம். ஏத்த²பி தா³னஸீலபா⁴வனாமயதா, காயவசீமனோகம்மபா⁴வோ ச வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. யதா² ச குஸலானம், ஏவம் அகுஸலானம்பி ஆரம்மணகம்மத்³வாரவவத்தா²னம், அபுஞ்ஞகிரியவத்தூ²ஸு யோஜனானயோ ச வுத்தானுஸாரேன யதா²யோக³ம் ஞாதப்³போ³.

ஏவம் ஆரம்மணதோ, புஞ்ஞகிரியவத்து²தோ, கம்மதோ, த்³வாரதோ ச அனேகஸஹஸ்ஸப்பபே⁴தே³ஸு சேதேஸு குஸலேஸு உபட்³டா⁴னி பன ஞாணஸம்பயுத்தானி சதுன்னம் அதி⁴பதீனம் வஸேன பச்சேகம் சதுப்³பி³தா⁴னி, ஞாணவிப்பயுத்தானி பன உபட்³டா⁴னி வீமம்ஸாதி⁴பதிவஜ்ஜிதாதி⁴பதித்தயவஸேன பச்சேகம் திவிதா⁴னி, தது³ப⁴யானி புன ஹீனத்திகவஸேன பச்சேகம் திவிதா⁴னி, தானி புன அபரிமாணேஸு பன சக்கவாளேஸு பச்சேகம் அபரிமாணேஸு ஸத்தேஸு ஏகேகஸ்மிம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னஓளாரிகஸுகு²மதாதீ³ஹி அனந்தேஹி பகாரேஹி உப்பஜ்ஜனதோ அனந்தாபரிமாணானி ஹோந்தி. தானி ஸப்³பா³னி ஸம்பு³த்³தோ⁴ அனந்தேன பு³த்³த⁴ஞாணேன மஹாதுலாய துலயமானோ விய, மஹாதும்பே³ பக்கி²பித்வா மினயமானோ விய ஸப்³பா³காரதோ பரிச்சி²ந்தி³த்வா மஹாகருணாய காமாவசரட்டே²ன ஸரிக்க²தாய ஏகத்தம் உபனேத்வா, புன ஸோமனஸ்ஸுபேக்கா²ஸஹக³தட்டே²ன, ஞாணஸம்பயுத்தவிப்பயுத்தட்டே²ன, அஸங்கா²ரிகஸஸங்கா²ரிகட்டே²ன ச கோட்டா²ஸே கத்வா தே³ஸேஸி, யதா² தம் லோகவிதூ³ ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானந்தி. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன ஆதி³தோ பட்டா²ய த⁴ம்மஸங்க³ணியா (த⁴. ஸ. 1), தத³ட்ட²கதா²ய ச அட்ட²ஸாலினியா (த⁴. ஸ. அட்ட². 1) ஸப்³பா³காரதோ ஞாதப்³போ³தி. ஏவம் விஸயாதி³ப்பபே⁴த³தோ வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³.

காமாவசரகுஸலத⁴ம்மா நிட்டி²தா.

ரூபாவசரத⁴ம்மா பன குஸலா ஜா²னங்க³ஸம்பயோக³பே⁴த³தோ பஞ்சவிதா⁴ ஹோந்தி. ஸேய்யதி²த³ம் – விதக்கவிசாரபீதிஸுகே²கக்³க³தாஸம்பயுத்தம் பட²மஜ்ஜா²னிகம், ததோ வூபஸந்தம் அதிக்கந்தவிதக்கம் விசாரபீதிஸுகே²கக்³க³தாஸம்பயுத்தம் து³தியஜ்ஜா²னிகம், ததோ வூபஸந்தம் அதிக்கந்தவிசாரம் பீதிஸுகே²கக்³க³தாஸம்பயுத்தம் ததியஜ்ஜா²னிகம், ததோ வூபஸந்தம் விரத்தபீதிகம் ஸுகே²கக்³க³தாஸம்பயுத்தம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகம், ததோ வூபஸந்தம் அத்த²ங்க³தஸுக²ம் உபேக்கே²கக்³க³தாஸம்பயுத்தம் பஞ்சமஜ்ஜா²னிகந்தி. ஏவம் ஸம்பயோக³பே⁴த³தோ வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³.

த⁴ம்முத்³தே³ஸாதி³தோ பன பட²மஜ்ஜா²னே தாவ காமாவசரபட²மகுஸலே வுத்தேஸு ட²பேத்வா விரதித்தயம் ஸேஸா ச²த்திம்ஸ த⁴ம்மா ஹோந்தி. தத்த² ச²ந்தா³த³யோ சத்தாரோ, கருணா, முதி³தா சாதி ச² யேவாபனகா. ஸேஸம் ஸுஞ்ஞதவாரபரியோஸானம் ஸப்³ப³ம் காமாவசரபட²மகுஸலே வுத்தஸதி³ஸமேவ. கேவலம் ஹி விரதீனம் அபா⁴வோ, ஸங்க³ஹவாரே பஞ்சமக்³க³ங்க³பா⁴வோ, பூ⁴மந்தரவஸேன ரூபாவசரபா⁴வோ ச விஸேஸோ, ஸேஸம் தாதி³ஸமேவ. பட²மஜ்ஜா²னம்.

ததா² து³தியஜ்ஜா²னேபி கேவலம் த⁴ம்முத்³தே³ஸே விதக்காபா⁴வோ, ஸங்க³ஹவாரே சதுக்கஜ்ஜா²னங்க³மக்³க³ங்க³பா⁴வோ ச விஸேஸோ, ஸேஸம் பட²மஸதி³ஸமேவ. து³தியம்.

ததா² ததியஜ்ஜா²னேபி கேவலம் த⁴ம்முத்³தே³ஸே விசாராபா⁴வோ, ஸங்க³ஹவாரே திவங்கி³கஜ்ஜா²னதா ச விஸேஸோ, ஸேஸம் து³தியஸதி³ஸமேவ. ததியம்.

ததா² சதுத்தே² கேவலம் த⁴ம்முத்³தே³ஸே பீதியா அபா⁴வோ, கோட்டா²ஸவாரே து³வங்கி³கஜ்ஜா²னபா⁴வோ ச விஸேஸோ, ஸேஸம் ததியஸதி³ஸமேவ. சதுத்த²ம்.

ததா² பஞ்சமே கேவலம் த⁴ம்முத்³தே³ஸே கருணாமுதி³தாதீ³னம் அபா⁴வோ, ஸோமனஸ்ஸட்டா²னே உபேக்கா²பா⁴வோ, கோட்டா²ஸவாரே ஜா²னிந்த்³ரியேஸு உபேக்கா²ஜா²னங்க³பா⁴வோ, உபேக்கி²ந்த்³ரியபா⁴வோ ச விஸேஸோ, ஸேஸம் சதுத்த²ஸமமேவ. பஞ்சமம்.

பத³பா⁴ஜனீயே பன விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா து³தியம், பீதியா ச விராகா³ ததியம், ஸோமனஸ்ஸஸ்ஸ ச அத்த²ங்க³மா சதுத்த²ந்தி சதுக்கனயோபி ஆக³தோ, ஸோ திக்க²பஞ்ஞானம் ஏகப்பஹாரேனேவ விதக்கவிசாரஸமதிக்கமஸம்ப⁴வதோ வுத்தோ. தத்த² து³தியாதீ³னம் ஸப்³ப³ஸோ பஞ்சகனயே ததியாதி³ஸமத்தா தத்த² வுத்தனயேனேவ ஸப்³போ³ வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³ தத்தே²வ அந்தோக³த⁴பா⁴வோ சாதி. சதுக்கனயோ.

விஸயாதி³ப்பபே⁴த³தோ பன வினிச்ச²யம் பஞ்சகனயேனேவ வக்கா²ம, தத³னுஸாரதோ ஏவ சதுக்கனயவஸேனாபி ஸக்கா ஞாதுந்தி. ஏவம் உபரி லோகுத்தரேபி. பஞ்சவிதா⁴பி சேதே ரூபாவசரகுஸலத⁴ம்மா கஸிணாரம்மணபே⁴த³தோ பச்சேகம் அட்ட²விதா⁴ ஹோந்தி பத²வீகஸிணம் ஆபோதேஜோவாயோனீலபீதலோஹிதோதா³தகஸிணஞ்சாதி, ஆலோகாகாஸகஸிணேஹி ஸத்³தி⁴ம் த³ஸவிதா⁴ ஹோந்தி. பத³பா⁴ஜனீயே (த⁴. ஸ. 202) பன ஆலோககஸிணஸ்ஸ ஓதா³தகஸிணேன ஸங்க³ஹிதத்தா அக்³க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், ஆகாஸகஸிணஸ்ஸ பன உக்³கா⁴டனாஸம்ப⁴வதோ அனாருப்பஜ்ஜா²னிகத்தா. தம் ஹி புனப்புனம் உக்³கா⁴டியமானம்பி ஆகாஸமேவ ஹோதி, தஸ்மா தத்து²ப்பன்னம் ரூபாவசரபஞ்சமஜ்ஜா²னம் ப⁴வவிஸேஸாய, தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாராய ச ஸம்வத்ததி, அபி⁴ஞ்ஞாய, விபஸ்ஸனாய ச பாத³கம்பி ஹோதி, அனாருப்பத்தா பன நிரோத⁴பாத³கம் ந ஹோதி. ஸேஸானி பன நவ கஸிணானி நிரோத⁴பாத³கானிபீதி அயமேதேஸம் விஸேஸோ. ஆனாபானஜ்ஜா²னஸ்ஸாபி பனேத்த² வாயோகஸிணே ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³தி. கஸிணகதா².

ஏவம் கஸிணவஸேன அட்ட²விதா⁴ சேதே அபி⁴பா⁴யதனவஸேன பன பச்சேகம் அட்ட²விதா⁴ ஹோந்தி. ப⁴க³வதா ஹி –

‘‘அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி பரித்தானி, தானி அபி⁴பு⁴ய்ய…பே… அப்பமாணானி. தானி அபி⁴பு⁴ய்ய …பே… பரித்தானி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானி…பே… அப்பமாணானி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானி ஸுவிஸுத்³த⁴ம் நீலம் பீதம் லோஹிதம் ஓதா³த’’ந்தி (த⁴. ஸ. 211 ஆத³யோ) –

அட்ட² அபி⁴பா⁴யதனானி தே³ஸிதானி, தானி ச கஸிணேஸ்வேவ அபி⁴ப⁴வித்வா ஸமாபஜ்ஜனவஸேன ஜா²னுப்பத்திவிஸேஸதோ, அனாரம்மணவிஸேஸதோ. தத்த² ஹி அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீதி அலாபி⁴தாய வா அனத்தி²கதாய வா அஜ்ஜ²த்தரூபே கஸிணவஸேன பரிகம்மஸஞ்ஞாவிரஹிதோவ. ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதீதி ப³ஹித்³தா⁴ அட்ட² கஸிணரூபானி பரிகம்மவஸேன சேவ அப்பனாவஸேன ச பஸ்ஸதி. பரித்தானீதி கு²த்³த³கபரிமாணானி, தானி அபி⁴பு⁴ய்ய பஸ்ஸந்தோ ச ஸம்பன்னக³ஹணிகோ கடச்சு²மத்தம் ப⁴த்தம் லபி⁴த்வா ‘‘கிம் ஏத்த² பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம் அத்தீ²’’தி ஸங்கட்³டி⁴த்வா ஸப்³ப³ம் ஏககப³ளமேவ கரோதி, ஏவமேவ ஞாணுத்தரிகோ ‘‘கிமேத்த² பரித்தகே ஆரம்மணே ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³ம் அத்தி², நாயம் மம பா⁴ரோ’’தி தானி அபி⁴ப⁴வித்வா ஸஹ நிமித்துப்பாதே³னேவ அப்பனம் நிப்³ப³த்தேதி, தஸ்மா தம் ஜா²னம் ‘‘அபி⁴பா⁴யதன’’ந்தி வுச்சதி. அப்பமாணானீதி மஹந்தானி. தானி அபி⁴பு⁴ய்யாதி மஹக்³க⁴ஸோ ஏகம் ப⁴த்தபாதிம் லபி⁴த்வா விய ஞாணுத்தரோ அப்பமாணம் லபி⁴த்வா ‘‘ஏதம் வா ஹோது அஞ்ஞம் வா, கிமேத்த² ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி அப்பனம் நிப்³ப³த்தேதி. ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானீதி பரிஸுத்³தா⁴பரிஸுத்³த⁴வண்ணானி. பரிஸுத்³தா⁴னி ஹி நீலாதீ³னி, அபரிஸுத்³தா⁴னி ச ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானீதி இத⁴ அதி⁴ப்பேதானி, ஏதானிபி ‘‘ஸுவண்ணானி வா ஹோந்து து³ப்³ப³ண்ணானி வா, பரித்தஅப்பமாணவஸேனேவ அபி⁴பா⁴யதனானீ’’தி ஆக³மட்ட²கதா²ஸு (தீ³. நி. அட்ட. 2.173; ம. நி. அட்ட². 2.249; அ. நி. அட்ட². 3.8.65) வண்ணிதானி. வண்ணாபோ⁴க³ஸ்ஸ ஹி அத்தி²தாய புரிமானி அபி⁴பா⁴யதனானி வண்ணாபோ⁴க³ரஹிதஸஹிததாய ஏத்த² கேவலதோ விஸேஸஸப்³பா⁴வா சதுதா⁴ வுத்தானி, நீலாதீ³னி பன சத்தாரி ஸுவிஸுத்³த⁴வண்ணவஸேன ஸுகா²ரோஹதாய ஞாணுத்தரிகோ அபி⁴ப⁴வித்வா அப்பனம் நிப்³ப³த்தேதி, தஸ்மா ஆரம்மணவிஸேஸாபா⁴வேபி ஜா²னுப்பத்திவிஸேஸதோ இமேஸம் அட்ட²ன்னம் அபி⁴பா⁴யதனானம் வஸேன பச்சேகம் அட்ட²விதா⁴ ஹோந்தீதி வேதி³தப்³பா³. அபி⁴பா⁴யதனகதா².

தானி புன யதா² ச அபி⁴பா⁴யதனவஸேன, ஏவம் விமோக்க²வஸேனாபி பச்சேகம் திவிதா⁴ ஹோந்தி. ப⁴க³வதா ஹி ‘‘ரூபீ ரூபானி பஸ்ஸதி, அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி, ஸுப⁴ந்த்வேவ அதி⁴முத்தோ ஹோதீ’’தி (த⁴. ஸ. 240 ஆத³யோ; தீ³. நி. 3.339, 358; அ. நி. 8.66) தயோ விமோக்கா² தே³ஸிதா. தே ச கஸிணேஸ்வேவ அதி⁴முச்சனவஸேன ஜா²னுப்பத்திவிஸேஸதோ, பா⁴வனாரம்மணவிஸேஸதோ கிமித³ம் அதி⁴முச்சனம் நாம? பச்சனீகத⁴ம்மேஹி ஸுட்டு² விமுச்சனம், ஆரம்மணேஸு ச ஸுட்டு² அபி⁴ரதி, பிது மாது அங்கே விஸ்ஸட்ட²ங்க³பச்சங்க³ஸ்ஸ தா³ரகஸ்ஸ ஸயனம் விய அனிக்³க³ஹிதபா⁴வேன நிராஸங்கதாய ஆரம்மணே பவத்தீதி வுத்தம் ஹோதி. தத்த² ரூபீதி அஜ்ஜ²த்தம் கேஸாதீ³ஸு உப்பாதி³தம் ரூபஜ்ஜா²னம் ரூபம் நாம, தத³ஸ்ஸ அத்தீ²தி ரூபீ. அஜ்ஜ²த்தம்பி ஹி கேஸாதீ³ஸு நீலம், மேதா³தீ³ஸு பீதம், மம்ஸாதீ³ஸு லோஹிதம், த³ந்தாதீ³ஸு ஓதா³தஞ்ச வண்ணகஸிணவஸேன ஆபு⁴ஜித்வா பரிகம்மம் கரோந்தஸ்ஸ ரூபஜ்ஜா²னானி, கஸிணம் உக்³கா⁴டேத்வா ச அரூபஜ்ஜா²னானி உப்பஜ்ஜந்தேவ. ரூபானி பஸ்ஸதீதி ப³ஹித்³தா⁴பி நீலகஸிணாதி³ரூபானி ஜா²னசக்கு²னா பஸ்ஸதி, இமினா அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³த⁴வத்து²கேஸு கஸிணேஸு ஜா²னப்படிலாபோ⁴ த³ஸ்ஸிதோ. அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீதி அத்தனோ கேஸாதீ³ஸு அனுப்பாதி³தரூபாவசரஜ்ஜா²னோ, இமினா ப³ஹித்³தா⁴ படிலத்³த⁴ஜ்ஜா²னதா த³ஸ்ஸிதா. ஸுப⁴ந்த்வேவ அதி⁴முத்தோ ஹோதீதி இமினா ஸுவிஸுத்³தே⁴ஸு நீலாதி³வண்ணகஸிணேஸு ‘‘ஸுப⁴’’ந்தி அதி⁴முத்திவஸேன படிலத்³த⁴ஜ்ஜா²னதா த³ஸ்ஸிதா. ஏவம் ஆரம்மணவிஸேஸாபா⁴வேபி அதி⁴முத்திவஸேன ஜா²னுப்பத்திவிஸேஸதோ இமேஸம் திண்ணம் விமோக்கா²னம் வஸேன பச்சேகம் திவிதா⁴ ஹோந்தீதி வேதி³தப்³பா³. விமோக்க²கதா².