4. மோக்³க³ல்லானஸுத்தம்
826. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி புப்³பா³ராமே மிகா³ரமாதுபாஸாதே³. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² ஹேட்டா²மிகா³ரமாதுபாஸாதே³ விஹரந்தி உத்³த⁴தா உன்னளா சபலா முக²ரா விகிண்ணவாசா முட்ட²ஸ்ஸதினோ அஸம்பஜானா அஸமாஹிதா ப⁴ந்தசித்தா [விப்³ப⁴ந்தசித்தா (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] பாகதிந்த்³ரியா.
அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் மஹாமோக்³க³ல்லானம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஏதே கோ², மோக்³க³ல்லான, ஸப்³ரஹ்மசாரினோ ஹேட்டா²மிகா³ரமாதுபாஸாதே³ விஹரந்தி உத்³த⁴தா உன்னளா சபலா முக²ரா விகிண்ணவாசா முட்ட²ஸ்ஸதினோ அஸம்பஜானா அஸமாஹிதா ப⁴ந்தசித்தா பாகதிந்த்³ரியா. க³ச்ச², மோக்³க³ல்லான, தே பி⁴க்கூ² ஸம்வேஜேஹீ’’தி.
‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா ததா²ரூபம் இத்³தா⁴பி⁴ஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்கா²ரேஸி [அபி⁴ஸங்க²ரேஸி (ஸ்யா. பீ. க.)] யதா² பாத³ங்கு³ட்ட²கேன மிகா³ரமாதுபாஸாத³ம் ஸங்கம்பேஸி ஸம்பகம்பேஸி ஸம்பசாலேஸி. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ஸம்விக்³கா³ லோமஹட்ட²ஜாதா ஏகமந்தம் அட்ட²ம்ஸு – ‘‘அச்ச²ரியம் வத, போ⁴, அப்³பு⁴தம் வத, போ⁴! நிவாதஞ்ச வத அயஞ்ச மிகா³ரமாதுபாஸாதோ³ க³ம்பீ⁴ரனேமோ ஸுனிகா²தோ அசலோ அஸம்பகம்பீ, அத² ச பன ஸங்கம்பிதோ ஸம்பகம்பிதோ ஸம்பசாலிதோ’’தி!
அத² கோ² ப⁴க³வா யேன தே பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘கிம் நு தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஸம்விக்³கா³ லோமஹட்ட²ஜாதா ஏகமந்தம் டி²தா’’தி? ‘‘அச்ச²ரியம், ப⁴ந்தே, அப்³பு⁴தம் ப⁴ந்தே! நிவாதஞ்ச வத அயஞ்ச மிகா³ரமாதுபாஸாதோ³ க³ம்பீ⁴ரனேமோ ஸுனிகா²தோ அசலோ அஸம்பகம்பீ, அத² ச பன ஸங்கம்பிதோ ஸம்பகம்பிதோ ஸம்பசாலிதோ’’தி! ‘‘தும்ஹேவ கோ², பி⁴க்க²வே, ஸம்வேஜேதுகாமேன மோக்³க³ல்லானேன பி⁴க்கு²னா பாத³ங்கு³ட்ட²கேன மிகா³ரமாதுபாஸாதோ³, ஸங்கம்பிதோ ஸம்பகம்பிதோ ஸம்பசாலிதோ. தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, கதமேஸம் த⁴ம்மானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா மோக்³க³ல்லானோ பி⁴க்கு² ஏவம்மஹித்³தி⁴கோ ஏவம்மஹானுபா⁴வோ’’தி? ‘‘ப⁴க³வம்மூலகா நோ, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மா, ப⁴க³வம்னேத்திகா ப⁴க³வம்படிஸரணா. ஸாது⁴ வத, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வந்தம்யேவ படிபா⁴து ஏதஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்தோ². ப⁴க³வதோ ஸுத்வா பி⁴க்கூ² தா⁴ரேஸ்ஸந்தீ’’தி.
‘‘தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, ஸுணாத². சதுன்னம் கோ², பி⁴க்க²வே, இத்³தி⁴பாதா³னம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா மோக்³க³ல்லானோ பி⁴க்கு² ஏவம்மஹித்³தி⁴கோ ஏவம்மஹானுபா⁴வோ. கதமேஸம் சதுன்னம்? இத⁴, பி⁴க்க²வே, மோக்³க³ல்லானோ பி⁴க்கு² ச²ந்த³ஸமாதி⁴ப்பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³தம் இத்³தி⁴பாத³ம் பா⁴வேதி, வீரியஸமாதி⁴…பே… சித்தஸமாதி⁴…பே… வீமம்ஸாஸமாதி⁴ப்பதா⁴னஸங்கா²ரஸமன்னாக³தம் இத்³தி⁴பாத³ம் பா⁴வேதி – ‘இதி மே வீமம்ஸா ந ச அதிலீனா ப⁴விஸ்ஸதி, ந ச அதிப்பக்³க³ஹிதா ப⁴விஸ்ஸதி; ந ச அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்கி²த்தா ப⁴விஸ்ஸதி, ந ச ப³ஹித்³தா⁴ விக்கி²த்தா ப⁴விஸ்ஸதி’. பச்சா²புரேஸஞ்ஞீ ச விஹரதி – யதா² புரே ததா² பச்சா², யதா² பச்சா² ததா² புரே; யதா² அதோ⁴ ததா² உத்³த⁴ம் யதா² உத்³த⁴ம் ததா² அதோ⁴; யதா² தி³வா ததா² ரத்திம், யதா² ரத்திம் ததா² தி³வா. இதி விவடேன சேதஸா அபரியோனத்³தே⁴ன ஸப்பபா⁴ஸம் சித்தம் பா⁴வேதி. இமேஸம் கோ², பி⁴க்க²வே, சதுன்னம் இத்³தி⁴பாதா³னம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா மோக்³க³ல்லானோ பி⁴க்கு² ஏவம்மஹித்³தி⁴கோ ஏவம்மஹானுபா⁴வோ. இமேஸஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, சதுன்னம் இத்³தி⁴பாதா³னம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா மோக்³க³ல்லானோ பி⁴க்கு² அனேகவிஹிதம் இத்³தி⁴வித⁴ம் பச்சனுபோ⁴தி…பே… யாவ ப்³ரஹ்மலோகாபி காயேன வஸம் வத்தேதி…பே… இமேஸஞ்ச பன, பி⁴க்க²வே, சதுன்னம் இத்³தி⁴பாதா³னம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா மோக்³க³ல்லானோ பி⁴க்கு² ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதீ’’தி. சதுத்த²ம்.