2. பரியாயஸுத்தம்

233. அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய பவிஸிம்ஸு. அத² கோ² தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அதிப்பகோ³ கோ² தாவ ஸாவத்தி²யம் பிண்டா³ய சரிதும். யம்னூன மயம் யேன அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஆராமோ தேனுபஸங்கமேய்யாமா’’தி.

அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² யேன அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஆராமோ தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா தேஹி அஞ்ஞதித்தி²யேஹி பரிப்³பா³ஜகேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³ம்ஸு. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னே கோ² தே பி⁴க்கூ² அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏதத³வோசும் –

‘‘ஸமணோ, ஆவுஸோ, கோ³தமோ ஸாவகானம் ஏவம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி – ‘ஏத² தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, பஞ்ச நீவரணே பஹாய சேதஸோ உபக்கிலேஸே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ யதா²பூ⁴தம் பா⁴வேதா²’தி. மயம்பி கோ², ஆவுஸோ, ஸாவகானம் ஏவம் த⁴ம்மம் தே³ஸேம – ‘ஏத² தும்ஹே, ஆவுஸோ, பஞ்ச நீவரணே பஹாய சேதஸோ உபக்கிலேஸே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ யதா²பூ⁴தம் பா⁴வேதா²’தி. இத⁴ நோ, ஆவுஸோ, கோ விஸேஸோ, கோ அதி⁴ப்பயாஸோ, கிம் நானாகரணம் ஸமணஸ்ஸ வா கோ³தமஸ்ஸ அம்ஹாகம் வா, யதி³த³ம் – த⁴ம்மதே³ஸனாய வா த⁴ம்மதே³ஸனம், அனுஸாஸனியா வா அனுஸாஸனி’’ந்தி?

அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² தேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் பா⁴ஸிதம் நேவ அபி⁴னந்தி³ம்ஸு நப்படிக்கோஸிம்ஸு; அனபி⁴னந்தி³த்வா அப்படிக்கோஸித்வா உட்டா²யாஸனா பக்கமிம்ஸு – ‘‘ப⁴க³வதோ ஸந்திகே ஏதஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானிஸ்ஸாமா’’தி. அத² கோ² தே பி⁴க்கூ² ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் –

‘‘இத⁴ மயம், ப⁴ந்தே, புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய பவிஸிம்ஹ. தேஸம் நோ, ப⁴ந்தே, அம்ஹாகம் ஏதத³ஹோஸி – ‘அதிப்பகோ³ கோ² தாவ ஸாவத்தி²யம் பிண்டா³ய சரிதும், யம்னூன மயம் யேன அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஆராமோ தேனுபஸங்கமேய்யாமா’தி. அத² கோ² மயம், ப⁴ந்தே, யேன அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஆராமோ தேனுபஸங்கமிம்ஹ; உபஸங்கமித்வா தேஹி அஞ்ஞதித்தி²யேஹி பரிப்³பா³ஜகேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³ம்ஹ. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஹ. ஏகமந்தம் நிஸின்னே கோ² அம்ஹே, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏதத³வோசும் –

‘‘ஸமணோ, ஆவுஸோ, கோ³தமோ ஸாவகானம் ஏவம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ‘ஏத² தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, பஞ்ச நீவரணே பஹாய சேதஸோ உபக்கிலேஸே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ யதா²பூ⁴தம் பா⁴வேதா²’தி. மயம்பி கோ², ஆவுஸோ, ஸாவகானம் ஏவம் த⁴ம்மம் தே³ஸேம – ‘ஏத² தும்ஹே, ஆவுஸோ, பஞ்ச நீவரணே பஹாய சேதஸோ உபக்கிலேஸே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ யதா²பூ⁴தம் பா⁴வேதா²’தி. இத⁴ நோ, ஆவுஸோ, கோ விஸேஸோ, கோ அதி⁴ப்பயாஸோ, கிம் நானாகரணம் ஸமணஸ்ஸ வா கோ³தமஸ்ஸ அம்ஹாகம் வா, யதி³த³ம் – த⁴ம்மதே³ஸனாய வா த⁴ம்மதே³ஸனம், அனுஸாஸனியா வா அனுஸாஸனி’’ந்தி?

‘‘அத² கோ² மயம், ப⁴ந்தே, தேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் பா⁴ஸிதம் நேவ அபி⁴னந்தி³ம்ஹ நப்படிக்கோஸிம்ஹ, அனபி⁴னந்தி³த்வா அப்படிக்கோஸித்வா உட்டா²யாஸனா பக்கமிம்ஹ – ‘ப⁴க³வதோ ஸந்திகே ஏதஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானிஸ்ஸாமா’’’தி.

‘‘ஏவம்வாதி³னோ, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏவமஸ்ஸு வசனீயா – ‘அத்தி² பனாவுஸோ, பரியாயோ, யம் பரியாயம் ஆக³ம்ம பஞ்ச நீவரணா த³ஸ ஹோந்தி, ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ சதுத்³த³ஸா’தி. ஏவம் புட்டா², பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ந சேவ ஸம்பாயிஸ்ஸந்தி, உத்தரிஞ்ச விகா⁴தம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? யதா² தம், பி⁴க்க²வே, அவிஸயஸ்மிம். ‘‘நாஹம் தம், பி⁴க்க²வே, பஸ்ஸாமி ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய, யோ இமேஸம் பஞ்ஹானம் வேய்யாகரணேன சித்தம் ஆராதே⁴ய்ய, அஞ்ஞத்ர ததா²க³தேன வா ததா²க³தஸாவகேன வா இதோ வா பன ஸுத்வா’’.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, பரியாயோ, யம் பரியாயம் ஆக³ம்ம பஞ்ச நீவரணா த³ஸ ஹோந்தி? யத³பி, பி⁴க்க²வே, அஜ்ஜ²த்தம் காமச்ச²ந்தோ³ தத³பி நீவரணம், யத³பி ப³ஹித்³தா⁴ காமச்ச²ந்தோ³ தத³பி நீவரணம். ‘காமச்ச²ந்த³னீவரண’ந்தி இதி ஹித³ம் உத்³தே³ஸம் க³ச்ச²தி. தத³மினாபேதம் பரியாயேன த்³வயம் ஹோதி. யத³பி, பி⁴க்க²வே, அஜ்ஜ²த்தம் ப்³யாபாதோ³ தத³பி நீவரணம், யத³பி ப³ஹித்³தா⁴ ப்³யாபாதோ³ தத³பி நீவரணம். ‘ப்³யாபாத³னீவரண’ந்தி இதி ஹித³ம் உத்³தே³ஸம் க³ச்ச²தி. தத³மினாபேதம் பரியாயேன த்³வயம் ஹோதி. யத³பி, பி⁴க்க²வே, தி²னம் தத³பி நீவரணம், யத³பி மித்³த⁴ம் தத³பி நீவரணம். ‘தி²னமித்³த⁴னீவரண’ந்தி இதி ஹித³ம் உத்³தே³ஸம் க³ச்ச²தி. தத³மினாபேதம் பரியாயேன த்³வயம் ஹோதி. யத³பி, பி⁴க்க²வே, உத்³த⁴ச்சம் தத³பி நீவரணம், யத³பி குக்குச்சம் தத³பி நீவரணம். ‘உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சனீவரண’ந்தி இதி ஹித³ம் உத்³தே³ஸம் க³ச்ச²தி. தத³மினாபேதம் பரியாயேன த்³வயம் ஹோதி. யத³பி, பி⁴க்க²வே, அஜ்ஜ²த்தம் த⁴ம்மேஸு விசிகிச்சா² தத³பி நீவரணம், யத³பி ப³ஹித்³தா⁴ த⁴ம்மேஸு விசிகிச்சா² தத³பி நீவரணம். ‘விசிகிச்சா²னீவரண’ந்தி இதி ஹித³ம் உத்³தே³ஸம் க³ச்ச²தி. தத³மினாபேதம் பரியாயேன த்³வயம் ஹோதி. அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, பரியாயோ, யம் பரியாயம் ஆக³ம்ம பஞ்ச நீவரணா த³ஸ ஹோந்தி.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, பரியாயோ, யம் பரியாயம் ஆக³ம்ம ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ சதுத்³த³ஸ ஹோந்தி? யத³பி, பி⁴க்க²வே, அஜ்ஜ²த்தம் த⁴ம்மேஸு ஸதி தத³பி ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, யத³பி ப³ஹித்³தா⁴ த⁴ம்மேஸு ஸதி தத³பி ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. ‘ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’தி இதி ஹித³ம் உத்³தே³ஸம் க³ச்ச²தி. தத³மினாபேதம் பரியாயேன த்³வயம் ஹோதி.

‘‘யத³பி, பி⁴க்க²வே, அஜ்ஜ²த்தம் த⁴ம்மேஸு பஞ்ஞாய பவிசினதி [பவிசினாதி (க.)] பவிசரதி பரிவீமம்ஸமாபஜ்ஜதி தத³பி த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, யத³பி ப³ஹித்³தா⁴ த⁴ம்மேஸு பஞ்ஞாய பவிசினதி பவிசரதி பரிவீமம்ஸமாபஜ்ஜதி தத³பி த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. ‘த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’தி இதி ஹித³ம் உத்³தே³ஸம் க³ச்ச²தி. தத³மினாபேதம் பரியாயேன த்³வயம் ஹோதி.

‘‘யத³பி, பி⁴க்க²வே, காயிகம் வீரியம் தத³பி வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, யத³பி சேதஸிகம் வீரியம் தத³பி வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. ‘வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’தி இதி ஹித³ம் உத்³தே³ஸம் க³ச்ச²தி. தத³மினாபேதம் பரியாயேன த்³வயம் ஹோதி.

‘‘யத³பி, பி⁴க்க²வே, ஸவிதக்கஸவிசாரா பீதி தத³பி பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, யத³பி அவிதக்கஅவிசாரா பீதி தத³பி பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. ‘பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’தி இதி ஹித³ம் உத்³தே³ஸம் க³ச்ச²தி. தத³மினாபேதம் பரியாயேன த்³வயம் ஹோதி.

‘‘யத³பி, பி⁴க்க²வே, காயப்பஸ்ஸத்³தி⁴ தத³பி பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, யத³பி சித்தப்பஸ்ஸத்³தி⁴ தத³பி பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. ‘பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’தி இதி ஹித³ம் உத்³தே³ஸம் க³ச்ச²தி. தத³மினாபேதம் பரியாயேன த்³வயம் ஹோதி.

‘‘யத³பி, பி⁴க்க²வே, ஸவிதக்கோ ஸவிசாரோ ஸமாதி⁴ தத³பி ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, யத³பி அவிதக்கஅவிசாரோ ஸமாதி⁴ தத³பி ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. ‘ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’தி இதி ஹித³ம் உத்³தே³ஸம் க³ச்ச²தி. தத³மினாபேதம் பரியாயேன த்³வயம் ஹோதி.

‘‘யத³பி, பி⁴க்க²வே, அஜ்ஜ²த்தம் த⁴ம்மேஸு உபேக்கா² தத³பி உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, யத³பி ப³ஹித்³தா⁴ த⁴ம்மேஸு உபேக்கா² தத³பி உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. ‘உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’தி இதி ஹித³ம் உத்³தே³ஸம் க³ச்ச²தி. தத³மினாபேதம் பரியாயேன த்³வயம் ஹோதி. அயம் கோ², பி⁴க்க²வே, பரியாயோ, யம் பரியாயம் ஆக³ம்ம ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ சதுத்³த³ஸா’’தி. து³தியம்.