5. பபாதவக்³கோ³

1. லோகசிந்தாஸுத்தம்

1111. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பூ⁴தபுப்³ப³ம், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதரோ புரிஸோ ராஜக³ஹா நிக்க²மித்வா ‘லோகசிந்தம் சிந்தேஸ்ஸாமீ’தி யேன ஸுமாக³தா⁴ போக்க²ரணீ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஸுமாக³தா⁴ய போக்க²ரணியா தீரே நிஸீதி³ லோகசிந்தம் சிந்தேந்தோ. அத்³த³ஸா கோ², பி⁴க்க²வே, ஸோ புரிஸோ ஸுமாக³தா⁴ய போக்க²ரணியா தீரே சதுரங்கி³னிம் ஸேனம் [சதுரங்கி³னிஸேனம் (க.)] பி⁴ஸமுளாலம் [பி⁴ஸமூலாலம் (பீ. க.)] பவிஸந்தம். தி³ஸ்வானஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘உம்மத்தோஸ்மி நாமாஹம், விசேதோஸ்மி நாமாஹம்! யம் லோகே நத்தி² தம் மயா தி³ட்ட²’’’ந்தி.

‘‘அத² கோ² ஸோ, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ நக³ரம் பவிஸித்வா மஹாஜனகாயஸ்ஸ ஆரோசேஸி – ‘உம்மத்தோஸ்மி நாமாஹம், ப⁴ந்தே, விசேதோஸ்மி நாமாஹம், ப⁴ந்தே! யம் லோகே நத்தி² தம் மயா தி³ட்ட²’’’ந்தி. ‘‘கத²ம் பன த்வம், அம்போ⁴ புரிஸ, உம்மத்தோ கத²ம் விசேதோ? கிஞ்ச லோகே நத்தி² யம் தயா தி³ட்ட²’’ந்தி? ‘‘இதா⁴ஹம், ப⁴ந்தே, ராஜக³ஹா நிக்க²மித்வா ‘லோகசிந்தம் சிந்தேஸ்ஸாமீ’தி யேன ஸுமாக³தா⁴ போக்க²ரணீ தேனுபஸங்கமிம்; உபஸங்கமித்வா ஸுமாக³தா⁴ய போக்க²ரணியா தீரே நிஸீதி³ம் லோகசிந்தம் சிந்தேந்தோ. அத்³த³ஸம் க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, ஸுமாக³தா⁴ய போக்க²ரணியா தீரே சதுரங்கி³னிம் ஸேனம் பி⁴ஸமுளாலம் பவிஸந்தம். ஏவம் க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, உம்மத்தோ ஏவம் விசேதோ. இத³ஞ்ச லோகே நத்தி² யம் மயா தி³ட்ட²’’ந்தி. ‘‘தக்³க⁴ த்வம், அம்போ⁴ புரிஸ, உம்மத்தோ தக்³க⁴ விசேதோ. இத³ஞ்ச லோகே நத்தி² யம் தயா தி³ட்ட²’’ந்தி.

‘‘தம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸோ புரிஸோ பூ⁴தம்யேவ அத்³த³ஸ, நோ அபூ⁴தம். பூ⁴தபுப்³ப³ம், பி⁴க்க²வே, தே³வாஸுரஸங்கா³மோ ஸமுபப்³யூள்ஹோ அஹோஸி. தஸ்மிம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸங்கா³மே தே³வா ஜினிம்ஸு, அஸுரா பராஜினிம்ஸு. பராஜிதா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அஸுரா பீ⁴தா பி⁴ஸமுளாலேன அஸுரபுரம் பவிஸிம்ஸு தே³வானம்யேவ மோஹயமானா.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, மா லோகசிந்தம் சிந்தேத² – ‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா ‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா, ‘அந்தவா லோகோ’தி வா ‘அனந்தவா லோகோ’தி வா, ‘தம் ஜீவம் தம் ஸரீர’ந்தி வா ‘அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீர’ந்தி வா, ‘ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா ‘ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா, ‘ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா, ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? நேஸா, பி⁴க்க²வே, சிந்தா அத்த²ஸம்ஹிதா நாதி³ப்³ரஹ்மசரியகா ந நிப்³பி³தா³ய ந விராகா³ய ந நிரோதா⁴ய ந உபஸமாய ந அபி⁴ஞ்ஞாய ந ஸம்போ³தா⁴ய ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி.

‘‘சிந்தேந்தா கோ² தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி சிந்தேய்யாத²…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி சிந்தேய்யாத². தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஏஸா, பி⁴க்க²வே, சிந்தா அத்த²ஸம்ஹிதா ஏஸா ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியகா ஏஸா நிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. பட²மம்.

2. பபாதஸுத்தம்

1112. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே. அத² கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆயாம, பி⁴க்க²வே, யேன படிபா⁴னகூடோ தேனுபஸங்கமிஸ்ஸாம தி³வாவிஹாராயா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். அத² கோ² ப⁴க³வா ஸம்ப³ஹுலேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் யேன படிபா⁴னகூடோ தேனுபஸங்கமி. அத்³த³ஸா கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² படிபா⁴னகூடே மஹந்தம் பபாதம். தி³ஸ்வான ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘மஹா வதாயம், ப⁴ந்தே, பபாதோ ஸுப⁴யானகோ, ப⁴ந்தே, பபாதோ. அத்தி² நு கோ², ப⁴ந்தே, இமம்ஹா பபாதா அஞ்ஞோ பபாதோ மஹந்ததரோ ச ப⁴யானகதரோ சா’’தி? ‘‘அத்தி² கோ², பி⁴க்கு², இமம்ஹா பபாதா அஞ்ஞோ பபாதோ மஹந்ததரோ ச ப⁴யானகதரோ சா’’தி.

‘‘கதமோ பன, ப⁴ந்தே, இமம்ஹா பபாதா அஞ்ஞோ பபாதோ மஹந்ததரோ ச ப⁴யானகதரோ சா’’தி? ‘‘யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி, ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி, ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி, ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி, தே ஜாதிஸம்வத்தனிகேஸு ஸங்கா²ரேஸு அபி⁴ரமந்தி, ஜராஸம்வத்தனிகேஸு ஸங்கா²ரேஸு அபி⁴ரமந்தி, மரணஸம்வத்தனிகேஸு ஸங்கா²ரேஸு அபி⁴ரமந்தி, ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸஸம்வத்தனிகேஸு ஸங்கா²ரேஸு அபி⁴ரமந்தி. தே ஜாதிஸம்வத்தனிகேஸு ஸங்கா²ரேஸு அபி⁴ரதா ஜராஸம்வத்தனிகேஸு ஸங்கா²ரேஸு அபி⁴ரதா மரணஸம்வத்தனிகேஸு ஸங்கா²ரேஸு அபி⁴ரதா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸஸம்வத்தனிகேஸு ஸங்கா²ரேஸு அபி⁴ரதா ஜாதிஸம்வத்தனிகேபி ஸங்கா²ரே அபி⁴ஸங்க²ரோந்தி, ஜராஸம்வத்தனிகேபி ஸங்கா²ரே அபி⁴ஸங்க²ரோந்தி, மரணஸம்வத்தனிகேபி ஸங்கா²ரே அபி⁴ஸங்க²ரோந்தி, ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸஸம்வத்தனிகேபி ஸங்கா²ரே அபி⁴ஸங்க²ரோந்தி. தே ஜாதிஸம்வத்தனிகேபி ஸங்கா²ரே அபி⁴ஸங்க²ரித்வா ஜராஸம்வத்தனிகேபி ஸங்கா²ரே அபி⁴ஸங்க²ரித்வா மரணஸம்வத்தனிகேபி ஸங்கா²ரே அபி⁴ஸங்க²ரித்வா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸஸம்வத்தனிகேபி ஸங்கா²ரே அபி⁴ஸங்க²ரித்வா ஜாதிபபாதம்பி பபதந்தி, ஜராபபாதம்பி பபதந்தி, மரணபபாதம்பி பபதந்தி, ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸபபாதம்பி பபதந்தி. தே ந பரிமுச்சந்தி ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி. ‘ந பரிமுச்சந்தி து³க்க²ஸ்மா’தி வதா³மி’’.

‘‘யே ச கோ² கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானந்தி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானந்தி, தே ஜாதிஸம்வத்தனிகேஸு ஸங்கா²ரேஸு நாபி⁴ரமந்தி, ஜராஸம்வத்தனிகேஸு ஸங்கா²ரேஸு நாபி⁴ரமந்தி, மரணஸம்வத்தனிகேஸு ஸங்கா²ரேஸு நாபி⁴ரமந்தி, ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸஸம்வத்தனிகேஸு ஸங்கா²ரேஸு நாபி⁴ரமந்தி. தே ஜாதிஸம்வத்தனிகேஸு ஸங்கா²ரேஸு அனபி⁴ரதா, ஜராஸம்வத்தனிகேஸு ஸங்கா²ரேஸு அனபி⁴ரதா, மரணஸம்வத்தனிகேஸு ஸங்கா²ரேஸு அனபி⁴ரதா, ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸஸம்வத்தனிகேஸு ஸங்கா²ரேஸு அனபி⁴ரதா, ஜாதிஸம்வத்தனிகேபி ஸங்கா²ரே நாபி⁴ஸங்க²ரோந்தி, ஜராஸம்வத்தனிகேபி ஸங்கா²ரே நாபி⁴ஸங்க²ரோந்தி, மரணஸம்வத்தனிகேபி ஸங்கா²ரே நாபி⁴ஸங்க²ரோந்தி, ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸஸம்வத்தனிகேபி ஸங்கா²ரே நாபி⁴ஸங்க²ரோந்தி. தே ஜாதிஸம்வத்தனிகேபி ஸங்கா²ரே அனபி⁴ஸங்க²ரித்வா, ஜராஸம்வத்தனிகேபி ஸங்கா²ரே அனபி⁴ஸங்க²ரித்வா, மரணஸம்வத்தனிகேபி ஸங்கா²ரே அனபி⁴ஸங்க²ரித்வா, ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸஸம்வத்தனிகேபி ஸங்கா²ரே அனபி⁴ஸங்க²ரித்வா, ஜாதிபபாதம்பி நப்பபதந்தி, ஜராபபாதம்பி நப்பபதந்தி, மரணபபாதம்பி நப்பபதந்தி, ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸபபாதம்பி நப்பபதந்தி. தே பரிமுச்சந்தி ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி. ‘பரிமுச்சந்தி து³க்க²ஸ்மா’தி வதா³மி’’.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. து³தியம்.

3. மஹாபரிளாஹஸுத்தம்

1113. ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, மஹாபரிளாஹோ நாம நிரயோ. தத்த² யம் கிஞ்சி சக்கு²னா ரூபம் பஸ்ஸதி, அனிட்ட²ரூபஞ்ஞேவ பஸ்ஸதி நோ இட்ட²ரூபம்; அகந்தரூபஞ்ஞேவ பஸ்ஸதி நோ கந்தரூபம்; அமனாபரூபஞ்ஞேவ பஸ்ஸதி நோ மனாபரூபம். யம் கிஞ்சி ஸோதேன ஸத்³த³ம் ஸுணாதி…பே… யம் கிஞ்சி காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பு²ஸதி…பே… யம் கிஞ்சி மனஸா த⁴ம்மம் விஜானாதி, அனிட்ட²ரூபஞ்ஞேவ விஜானாதி நோ இட்ட²ரூபம்; அகந்தரூபஞ்ஞேவ விஜானாதி நோ கந்தரூபம்; அமனாபரூபஞ்ஞேவ விஜானாதி நோ மனாபரூப’’ந்தி.

ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘மஹா வத ஸோ, ப⁴ந்தே, பரிளாஹோ, ஸுமஹா வத ஸோ, ப⁴ந்தே, பரிளாஹோ! அத்தி² நு கோ², ப⁴ந்தே, ஏதம்ஹா பரிளாஹா அஞ்ஞோ பரிளாஹோ மஹந்ததரோ சேவ ப⁴யானகதரோ சா’’தி? ‘‘அத்தி² கோ², பி⁴க்கு², ஏதம்ஹா பரிளாஹா அஞ்ஞோ பரிளாஹோ மஹந்ததரோ ச ப⁴யானகதரோ சா’’தி.

‘‘கதமோ பன, ப⁴ந்தே, ஏதம்ஹா பரிளாஹா அஞ்ஞோ பரிளாஹோ மஹந்ததரோ ச ப⁴யானகதரோ சா’’தி? ‘‘யே ஹி கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி, தே ஜாதிஸம்வத்தனிகேஸு ஸங்கா²ரேஸு அபி⁴ரமந்தி…பே… அபி⁴ரதா…பே… அபி⁴ஸங்க²ரோந்தி…பே… அபி⁴ஸங்க²ரித்வா ஜாதிபரிளாஹேனபி பரிட³ய்ஹந்தி, ஜராபரிளாஹேனபி பரிட³ய்ஹந்தி, மரணபரிளாஹேனபி பரிட³ய்ஹந்தி, ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸபரிளாஹேனபி பரிட³ய்ஹந்தி. தே ந பரிமுச்சந்தி ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி. ‘ந பரிமுச்சந்தி து³க்க²ஸ்மா’தி வதா³மி’’.

‘‘யே ச கோ² கேசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானந்தி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானந்தி. தே ஜாதிஸம்வத்தனிகேஸு ஸங்கா²ரேஸு நாபி⁴ரமந்தி…பே… அனபி⁴ரதா…பே… நாபி⁴ஸங்க²ரோந்தி…பே… அனபி⁴ஸங்க²ரித்வா ஜாதிபரிளாஹேனபி ந பரிட³ய்ஹந்தி, ஜராபரிளாஹேனபி ந பரிட³ய்ஹந்தி, மரணபரிளாஹேனபி ந பரிட³ய்ஹந்தி, ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸபரிளாஹேனபி ந பரிட³ய்ஹந்தி. தே பரிமுச்சந்தி ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி. ‘பரிமுச்சந்தி து³க்க²ஸ்மா’தி வதா³மி’’.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. ததியம்.

4. கூடாகா³ரஸுத்தம்

1114. ‘‘யோ ஹி, பி⁴க்க²வே [யோ ச கோ² பி⁴க்க²வே (ஸ்யா. க.)], ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அஹம் து³க்க²ம் அரியஸச்சம் யதா²பூ⁴தம் அனபி⁴ஸமேச்ச…பே… து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் அரியஸச்சம் யதா²பூ⁴தம் அனபி⁴ஸமேச்ச ஸம்மா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸாமீ’தி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, யோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அஹம் கூடாகா³ரஸ்ஸ ஹேட்டி²மம் க⁴ரம் அகரித்வா உபரிமம் க⁴ரம் ஆரோபேஸ்ஸாமீ’தி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, யோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அஹம் து³க்க²ம் அரியஸச்சம் யதா²பூ⁴தம் அனபி⁴ஸமேச்ச…பே… து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் அரியஸச்சம் யதா²பூ⁴தம் அனபி⁴ஸமேச்ச ஸம்மா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸாமீ’தி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி.

‘‘யோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அஹம் து³க்க²ம் அரியஸச்சம் யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸமேச்ச…பே… து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் அரியஸச்சம் யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸமேச்ச ஸம்மா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸாமீ’தி – டா²னமேதம் விஜ்ஜதி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, யோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அஹம் கூடாகா³ரஸ்ஸ ஹேட்டி²மம் க⁴ரம் கரித்வா உபரிமம் க⁴ரம் ஆரோபேஸ்ஸாமீ’தி – டா²னமேதம் விஜ்ஜதி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, யோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அஹம் து³க்க²ம் அரியஸச்சம் யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸமேச்ச…பே… து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் அரியஸச்சம் யதா²பூ⁴தம் அபி⁴ஸமேச்ச ஸம்மா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸாமீ’தி – டா²னமேதம் விஜ்ஜதி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. சதுத்த²ம்.

5. வாலஸுத்தம்

1115. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம். அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய வேஸாலிம் பிண்டா³ய பாவிஸி. அத்³த³ஸா கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஸம்ப³ஹுலே லிச்ச²விகுமாரகே ஸந்தா²கா³ரே உபாஸனம் கரோந்தே, தூ³ரதோவ ஸுகு²மேன தாளச்சி²க்³க³ளேன அஸனம் அதிபாதேந்தே, போங்கா²னுபோங்க²ம் [போகா²னுபோக²ம் (ஸ்யா. கம்.)] அவிராதி⁴தம். தி³ஸ்வானஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ஸிக்கி²தா வதிமே லிச்ச²விகுமாரகா, ஸுஸிக்கி²தா வதிமே லிச்ச²விகுமாரகா; யத்ர ஹி நாம தூ³ரதோவ ஸுகு²மேன தாளச்சி²க்³க³ளேன அஸனம் அதிபாதேஸ்ஸந்தி போங்கா²னுபோங்க²ம் அவிராதி⁴த’’ந்தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ வேஸாலிம் பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இதா⁴ஹம், ப⁴ந்தே, புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய வேஸாலிம் பிண்டா³ய பாவிஸிம். அத்³த³ஸம் க்²வாஹம், ப⁴ந்தே ஸம்ப³ஹுலே லிச்ச²விகுமாரகே ஸந்தா²கா³ரே உபாஸனம் கரோந்தே தூ³ரதோவ ஸுகு²மேன தாளச்சி²க்³க³ளேன அஸனம் அதிபாதேந்தே போங்கா²னுபோங்க²ம் அவிராதி⁴தம்’. தி³ஸ்வான மே ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ஸிக்கி²தா வதிமே லிச்ச²விகுமாரகா, ஸுஸிக்கி²தா வதிமே லிச்ச²விகுமாரகா; யத்ர ஹி நாம தூ³ரதோவ ஸுகு²மேன தாளச்சி²க்³க³ளேன அஸனம் அதிபாதேஸ்ஸந்தி போங்கா²னுபோங்க²ம் அவிராதி⁴த’’ந்தி.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஆனந்த³, கதமம் நு கோ² து³க்கரதரம் வா து³ரபி⁴ஸம்ப⁴வதரம் வா – யோ தூ³ரதோவ ஸுகு²மேன தாளச்சி²க்³க³ளேன அஸனம் அதிபாதேய்ய போங்கா²னுபோங்க²ம் அவிராதி⁴தம், யோ வா ஸத்ததா⁴ பி⁴ன்னஸ்ஸ வாலஸ்ஸ கோடியா கோடிம் படிவிஜ்ஜே²ய்யா’’தி? ‘‘ஏததே³வ, ப⁴ந்தே, து³க்கரதரஞ்சேவ து³ரபி⁴ஸம்ப⁴வதரஞ்ச யோ வா [யோ (ஸீ.)] ஸத்ததா⁴ பி⁴ன்னஸ்ஸ வாலஸ்ஸ கோடியா கோடிம் படிவிஜ்ஜே²ய்யா’’தி. ‘‘அத² கோ² [அத² கோ² தே (ஸ்யா. கம்.)], ஆனந்த³, து³ப்படிவிஜ்ஜ²தரம் படிவிஜ்ஜ²ந்தி, யே ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் படிவிஜ்ஜ²ந்தி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் படிவிஜ்ஜ²ந்தி’’.

‘‘தஸ்மாதிஹானந்த³, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. பஞ்சமம்.

6. அந்த⁴காரஸுத்தம்

1116. ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, லோகந்தரிகா அகா⁴ அஸம்வுதா அந்த⁴காரா அந்த⁴காரதிமிஸா, யத்த²மிமேஸம் சந்தி³மஸூரியானம் ஏவம்மஹித்³தி⁴கானம் ஏவம் மஹானுபா⁴வானம் ஆபா⁴ய நானுபோ⁴ந்தீ’’தி.

ஏவம் வுத்தே அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘மஹா வத ஸோ, ப⁴ந்தே, அந்த⁴காரோ, ஸுமஹா வத ஸோ, ப⁴ந்தே, அந்த⁴காரோ! அத்தி² நு கோ², ப⁴ந்தே, ஏதம்ஹா அந்த⁴காரா அஞ்ஞோ அந்த⁴காரோ மஹந்ததரோ ச ப⁴யானகதரோ சா’’தி? ‘‘அத்தி² கோ², பி⁴க்கு², ஏதம்ஹா அந்த⁴காரா அஞ்ஞோ அந்த⁴காரோ மஹந்ததரோ ச ப⁴யானகதரோ சா’’தி.

‘‘கதமோ பன, ப⁴ந்தே, ஏதம்ஹா அந்த⁴காரா அஞ்ஞோ அந்த⁴காரோ மஹந்ததரோ ச ப⁴யானகதரோ சா’’தி? ‘‘யே ஹி கேசி, பி⁴க்கு², ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி, தே ஜாதிஸம்வத்தனிகேஸு ஸங்கா²ரேஸு அபி⁴ரமந்தி…பே… அபி⁴ரதா…பே… அபி⁴ஸங்க²ரோந்தி…பே… அபி⁴ஸங்க²ரித்வா ஜாதந்த⁴காரம்பி பபதந்தி, ஜரந்த⁴காரம்பி பபதந்தி, மரணந்த⁴காரம்பி பபதந்தி, ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸந்த⁴காரம்பி பபதந்தி. தே ந பரிமுச்சந்தி ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி. ‘ந பரிமுச்சந்தி து³க்க²ஸ்மா’தி வதா³மி’’.

‘‘யே ச கோ² கேசி, பி⁴க்கு², ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானந்தி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானந்தி, தே ஜாதிஸம்வத்தனிகேஸு ஸங்கா²ரேஸு நாபி⁴ரமந்தி…பே… அனபி⁴ரதா…பே… நாபி⁴ஸங்க²ரோந்தி…பே… அனபி⁴ஸங்க²ரித்வா ஜாதந்த⁴காரம்பி நப்பபதந்தி, ஜரந்த⁴காரம்பி நப்பபதந்தி, மரணந்த⁴காரம்பி நப்பபதந்தி, ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸந்த⁴காரம்பி நப்பபதந்தி. தே பரிமுச்சந்தி ஜாதியா ஜராய மரணேன ஸோகேஹி பரிதே³வேஹி து³க்கே²ஹி தோ³மனஸ்ஸேஹி உபாயாஸேஹி. ‘பரிமுச்சந்தி து³க்க²ஸ்மா’தி வதா³மி’’.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. பட²மசி²க்³க³ளயுக³ஸுத்தம்

1117. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ மஹாஸமுத்³தே³ ஏகச்சி²க்³க³ளம் யுக³ம் பக்கி²பேய்ய. தத்ராபிஸ்ஸ காணோ கச்ச²போ. ஸோ வஸ்ஸஸதஸ்ஸ வஸ்ஸஸதஸ்ஸ அச்சயேன ஸகிம் ஸகிம் உம்முஜ்ஜேய்ய. தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, அபி நு கோ² காணோ கச்ச²போ வஸ்ஸஸதஸ்ஸ வஸ்ஸஸதஸ்ஸ அச்சயேன ஸகிம் ஸகிம் உம்முஜ்ஜந்தோ அமுஸ்மிம் ஏகச்சி²க்³க³ளே யுகே³ கீ³வம் பவேஸேய்யா’’தி? ‘‘யதி³ நூன, ப⁴ந்தே, கதா³சி கரஹசி தீ³க⁴ஸ்ஸ அத்³து⁴னோ அச்சயேனா’’தி.

‘‘கி²ப்பதரம் கோ² ஸோ, பி⁴க்க²வே, காணோ கச்ச²போ வஸ்ஸஸதஸ்ஸ வஸ்ஸஸதஸ்ஸ அச்சயேன ஸகிம் ஸகிம் உம்முஜ்ஜந்தோ அமுஸ்மிம் ஏகச்சி²க்³க³ளே யுகே³ கீ³வம் பவேஸேய்ய, ந த்வேவாஹம், பி⁴க்க²வே, ஸகிம் வினிபாதக³தேன பா³லேன [வினீதக³தேன ப³ஹுலேன (க.)] மனுஸ்ஸத்தம் வதா³மி’’.

தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ந ஹேத்த², பி⁴க்க²வே, அத்தி² த⁴ம்மசரியா, ஸமசரியா, குஸலகிரியா, புஞ்ஞகிரியா. அஞ்ஞமஞ்ஞகா²தி³கா ஏத்த², பி⁴க்க²வே, வத்ததி து³ப்³ப³லகா²தி³கா. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அதி³ட்ட²த்தா, பி⁴க்க²வே, சதுன்னம் அரியஸச்சானம். கதமேஸம் சதுன்னம்? து³க்க²ஸ்ஸ அரியஸச்சஸ்ஸ…பே… து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய அரியஸச்சஸ்ஸ.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. ஸத்தமம்.

8. து³தியசி²க்³க³ளயுக³ஸுத்தம்

1118. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, அயம் மஹாபத²வீ ஏகோத³கா அஸ்ஸ. தத்ர புரிஸோ ஏகச்சி²க்³க³ளம் யுக³ம் பக்கி²பேய்ய. தமேனம் புரத்தி²மோ வாதோ பச்சி²மேன ஸம்ஹரேய்ய, பச்சி²மோ வாதோ புரத்தி²மேன ஸம்ஹரேய்ய, உத்தரோ வாதோ த³க்கி²ணேன ஸம்ஹரேய்ய, த³க்கி²ணோ வாதோ உத்தரேன ஸம்ஹரேய்ய. தத்ரஸ்ஸ காணோ கச்ச²போ. ஸோ வஸ்ஸஸதஸ்ஸ வஸ்ஸஸதஸ்ஸ அச்சயேன ஸகிம் ஸகிம் உம்முஜ்ஜேய்ய. தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, அபி நு கோ² காணோ கச்ச²போ வஸ்ஸஸதஸ்ஸ வஸ்ஸஸதஸ்ஸ அச்சயேன ஸகிம் ஸகிம் உம்முஜ்ஜந்தோ அமுஸ்மிம் ஏகச்சி²க்³க³ளே யுகே³ கீ³வம் பவேஸேய்யா’’தி? ‘‘அதி⁴ச்சமித³ம், ப⁴ந்தே, யம் ஸோ காணோ கச்ச²போ வஸ்ஸஸதஸ்ஸ வஸ்ஸஸதஸ்ஸ அச்சயேன ஸகிம் ஸகிம் உம்முஜ்ஜந்தோ அமுஸ்மிம் ஏகச்சி²க்³க³ளே யுகே³ கீ³வம் பவேஸேய்யா’’தி.

‘‘ஏவம் அதி⁴ச்சமித³ம், பி⁴க்க²வே, யம் மனுஸ்ஸத்தம் லப⁴தி. ஏவம் அதி⁴ச்சமித³ம், பி⁴க்க²வே, யம் ததா²க³தோ லோகே உப்பஜ்ஜதி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴. ஏவம் அதி⁴ச்சமித³ம், பி⁴க்க²வே, யம் ததா²க³தப்பவேதி³தோ த⁴ம்மவினயோ லோகே தி³ப்³ப³தி. தஸ்ஸித³ம் [தயித³ம் (?)], பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸத்தம் லத்³த⁴ம், ததா²க³தோ லோகே உப்பன்னோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴, ததா²க³தப்பவேதி³தோ ச த⁴ம்மவினயோ லோகே தி³ப்³ப³தி.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. அட்ட²மம்.

9. பட²மஸினேருபப்³ப³தராஜஸுத்தம்

1119. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ ஸினேருஸ்ஸ பப்³ப³தராஜஸ்ஸ ஸத்த முக்³க³மத்தியோ பாஸாணஸக்க²ரா உபனிக்கி²பேய்ய. தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, கதமம் நு கோ² ப³ஹுதரம் – யா வா [யா ச] ஸத்த முக்³க³மத்தியோ பாஸாணஸக்க²ரா உபனிக்கி²த்தா, யோ வா [யோ ச (ஸ்யா. கம். பீ. க.) ஸம். நி. 2.84] ஸினேருபப்³ப³தராஜா’’தி? ‘‘ஏததே³வ, ப⁴ந்தே, ப³ஹுதரம், யதி³த³ம் – ஸினேருபப்³ப³தராஜா; அப்பமத்திகா ஸத்த முக்³க³மத்தியோ பாஸாணஸக்க²ரா உபனிக்கி²த்தா. ஸங்க²ம்பி ந உபேந்தி, உபனித⁴ம்பி ந உபேந்தி, கலபா⁴க³ம்பி ந உபேந்தி ஸினேருபப்³ப³தராஜானம் உபனிதா⁴ய ஸத்த முக்³க³மத்தியோ பாஸாணஸக்க²ரா உபனிக்கி²த்தா’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகஸ்ஸ தி³ட்டி²ஸம்பன்னஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அபி⁴ஸமேதாவினோ ஏததே³வ ப³ஹுதரம் து³க்க²ம் யதி³த³ம் பரிக்கீ²ணம் பரியாதி³ன்னம்; அப்பமத்தகம் அவஸிட்ட²ம். ஸங்க²ம்பி ந உபேதி, உபனித⁴ம்பி ந உபேதி, கலபா⁴க³ம்பி ந உபேதி, புரிமம் து³க்க²க்க²ந்த⁴ம் பரிக்கீ²ணம் பரியாதி³ன்னம் உபனிதா⁴ய யதி³த³ம் ஸத்தக்க²த்துபரமதா; யோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி’’.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. நவமம்.

10. து³தியஸினேருபப்³ப³தராஜஸுத்தம்

1120. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ஸினேருபப்³ப³தராஜாயம் பரிக்க²யம் பரியாதா³னம் க³ச்சே²ய்ய, ட²பேத்வா ஸத்த முக்³க³மத்தியோ பாஸாணஸக்க²ரா. தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, கதமம் நு கோ² ப³ஹுதரம் – யம் வா ஸினேருஸ்ஸ பப்³ப³தராஜஸ்ஸ பரிக்கீ²ணம் பரியாதி³ன்னம், யா வா ஸத்த முக்³க³மத்தியோ பாஸாணஸக்க²ரா அவஸிட்டா²’’தி? ‘‘ஏததே³வ, ப⁴ந்தே, ப³ஹுதரம் ஸினேருஸ்ஸ பப்³ப³தராஜஸ்ஸ யதி³த³ம் பரிக்கீ²ணம் பரியாதி³ன்னம்; அப்பமத்திகா ஸத்த முக்³க³மத்தியோ பாஸாணஸக்க²ரா அவஸிட்டா². ஸங்க²ம்பி ந உபேந்தி, உபனித⁴ம்பி ந உபேந்தி, கலபா⁴க³ம்பி ந உபேந்தி ஸினேருஸ்ஸ பப்³ப³தராஜஸ்ஸ பரிக்கீ²ணம் பரியாதி³ன்னம் உபனிதா⁴ய ஸத்த முக்³க³மத்தியோ பாஸாணஸக்க²ரா அவஸிட்டா²’’தி. ‘‘ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகஸ்ஸ தி³ட்டி²ஸம்பன்னஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அபி⁴ஸமேதாவினோ ஏததே³வ ப³ஹுதரம் து³க்க²ம் யதி³த³ம் பரிக்கீ²ணம் பரியாதி³ன்னம்; அப்பமத்தகம் அவஸிட்ட²ம். ஸங்க²ம்பி ந உபேதி, உபனித⁴ம்பி ந உபேதி, கலபா⁴க³ம்பி ந உபேதி, புரிமம் து³க்க²க்க²ந்த⁴ம் பரிக்கீ²ணம் பரியாதி³ன்னம் உபனிதா⁴ய யதி³த³ம் ஸத்தக்க²த்துபரமதா; யோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி’’.

‘‘தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யோகோ³ கரணீயோ…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யோகோ³ கரணீயோ’’தி. த³ஸமம்.

பபாதவக்³கோ³ பஞ்சமோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

சிந்தா பபாதோ பரிளாஹோ, கூடம் வாலந்த⁴காரோ ச;

சி²க்³க³ளேன ச த்³வே வுத்தா, ஸினேரு அபரே து³வேதி.