1. மக்³க³ஸம்யுத்தம்

1. அவிஜ்ஜாவக்³கோ³

1. அவிஜ்ஜாஸுத்தம்

1. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘அவிஜ்ஜா, பி⁴க்க²வே, புப்³ப³ங்க³மா அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் ஸமாபத்தியா, அன்வதே³வ [அனுதே³வ (ஸீ. பீ. க.)] அஹிரிகம் அனோத்தப்பம். அவிஜ்ஜாக³தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, அவித்³த³ஸுனோ மிச்சா²தி³ட்டி² பஹோதி; மிச்சா²தி³ட்டி²ஸ்ஸ மிச்சா²ஸங்கப்போ பஹோதி; மிச்சா²ஸங்கப்பஸ்ஸ மிச்சா²வாசா பஹோதி; மிச்சா²வாசஸ்ஸ மிச்சா²கம்மந்தோ பஹோதி; மிச்சா²கம்மந்தஸ்ஸ மிச்சா²ஆஜீவோ பஹோதி; மிச்சா²ஆஜீவஸ்ஸ மிச்சா²வாயாமோ பஹோதி; மிச்சா²வாயாமஸ்ஸ மிச்சா²ஸதி பஹோதி; மிச்சா²ஸதிஸ்ஸ மிச்சா²ஸமாதி⁴ பஹோதி.

‘‘விஜ்ஜா ச கோ², பி⁴க்க²வே, புப்³ப³ங்க³மா குஸலானம் த⁴ம்மானம் ஸமாபத்தியா, அன்வதே³வ ஹிரோத்தப்பம். விஜ்ஜாக³தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, வித்³த³ஸுனோ ஸம்மாதி³ட்டி² பஹோதி; ஸம்மாதி³ட்டி²ஸ்ஸ ஸம்மாஸங்கப்போ பஹோதி; ஸம்மாஸங்கப்பஸ்ஸ ஸம்மாவாசா பஹோதி; ஸம்மாவாசஸ்ஸ ஸம்மாகம்மந்தோ பஹோதி; ஸம்மாகம்மந்தஸ்ஸ ஸம்மாஆஜீவோ பஹோதி; ஸம்மாஆஜீவஸ்ஸ ஸம்மாவாயாமோ பஹோதி; ஸம்மாவாயாமஸ்ஸ ஸம்மாஸதி பஹோதி; ஸம்மாஸதிஸ்ஸ ஸம்மாஸமாதி⁴ பஹோதீ’’தி. பட²மம்.

2. உபட்³ட⁴ஸுத்தம்

2. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸக்யேஸு விஹரதி நக³ரகம் நாம [நாக³ரகம் நாம (ஸீ.), ஸக்கரம் நாம (ஸ்யா. க.)] ஸக்யானம் நிக³மோ. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘உபட்³ட⁴மித³ம், ப⁴ந்தே, ப்³ரஹ்மசரியம், யதி³த³ம் – கல்யாணமித்ததா கல்யாணஸஹாயதா கல்யாணஸம்பவங்கதா’’தி.

‘‘மா ஹேவம், ஆனந்த³, மா ஹேவம், ஆனந்த³! ஸகலமேவித³ம், ஆனந்த³, ப்³ரஹ்மசரியம், யதி³த³ம் – கல்யாணமித்ததா கல்யாணஸஹாயதா கல்யாணஸம்பவங்கதா. கல்யாணமித்தஸ்ஸேதம், ஆனந்த³, பி⁴க்கு²னோ பாடிகங்க²ம் கல்யாணஸஹாயஸ்ஸ கல்யாணஸம்பவங்கஸ்ஸ – அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பா⁴வேஸ்ஸதி, அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் ப³ஹுலீகரிஸ்ஸதி.

‘‘கத²ஞ்சானந்த³, பி⁴க்கு² கல்யாணமித்தோ கல்யாணஸஹாயோ கல்யாணஸம்பவங்கோ அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பா⁴வேதி, அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் ப³ஹுலீகரோதி? இதா⁴னந்த³, பி⁴க்கு² ஸம்மாதி³ட்டி²ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம்; ஸம்மாஸங்கப்பம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் …பே… ஸம்மாவாசம் பா⁴வேதி …பே… ஸம்மாகம்மந்தம் பா⁴வேதி…பே… ஸம்மாஆஜீவம் பா⁴வேதி…பே… ஸம்மாவாயாமம் பா⁴வேதி…பே… ஸம்மாஸதிம் பா⁴வேதி…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம். ஏவம் கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² கல்யாணமித்தோ கல்யாணஸஹாயோ கல்யாணஸம்பவங்கோ அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பா⁴வேதி, அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் ப³ஹுலீகரோதி.

‘‘தத³மினாபேதம், ஆனந்த³, பரியாயேன வேதி³தப்³ப³ம் யதா² ஸகலமேவித³ம் ப்³ரஹ்மசரியம், யதி³த³ம் – கல்யாணமித்ததா கல்யாணஸஹாயதா கல்யாணஸம்பவங்கதா. மமஞ்ஹி, ஆனந்த³, கல்யாணமித்தம் ஆக³ம்ம ஜாதித⁴ம்மா ஸத்தா ஜாதியா பரிமுச்சந்தி; ஜராத⁴ம்மா ஸத்தா ஜராய பரிமுச்சந்தி; மரணத⁴ம்மா ஸத்தா மரணேன பரிமுச்சந்தி; ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸத⁴ம்மா ஸத்தா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸேஹி பரிமுச்சந்தி. இமினா கோ² ஏதம், ஆனந்த³, பரியாயேன வேதி³தப்³ப³ம் யதா² ஸகலமேவித³ம் ப்³ரஹ்மசரியம், யதி³த³ம் – கல்யாணமித்ததா கல்யாணஸஹாயதா கல்யாணஸம்பவங்கதா’’தி. து³தியம்.

3. ஸாரிபுத்தஸுத்தம்

3. ஸாவத்தி²னிதா³னம். அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸகலமித³ம், ப⁴ந்தே, ப்³ரஹ்மசரியம், யதி³த³ம் – கல்யாணமித்ததா கல்யாணஸஹாயதா கல்யாணஸம்பவங்கதா’’தி.

‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, ஸாரிபுத்த! ஸகலமித³ம், ஸாரிபுத்த, ப்³ரஹ்மசரியம், யதி³த³ம் – கல்யாணமித்ததா கல்யாணஸஹாயதா கல்யாணஸம்பவங்கதா. கல்யாணமித்தஸ்ஸேதம், ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு²னோ பாடிகங்க²ம் கல்யாணஸஹாயஸ்ஸ கல்யாணஸம்பவங்கஸ்ஸ – அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பா⁴வேஸ்ஸதி, அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் ப³ஹுலீகரிஸ்ஸதி. கத²ஞ்ச, ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு² கல்யாணமித்தோ கல்யாணஸஹாயோ கல்யாணஸம்பவங்கோ அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பா⁴வேதி, அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் ப³ஹுலீகரோதி?

‘‘இத⁴, ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு² ஸம்மாதி³ட்டி²ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம்…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம். ஏவம் கோ², ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு² கல்யாணமித்தோ கல்யாணஸஹாயோ கல்யாணஸம்பவங்கோ அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பா⁴வேதி, அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் ப³ஹுலீகரோதி.

‘‘தத³மினாபேதம், ஸாரிபுத்த, பரியாயேன வேதி³தப்³ப³ம் யதா² ஸகலமித³ம் ப்³ரஹ்மசரியம், யதி³த³ம் – கல்யாணமித்ததா கல்யாணஸஹாயதா கல்யாணஸம்பவங்கதா. மமஞ்ஹி, ஸாரிபுத்த, கல்யாணமித்தம் ஆக³ம்ம ஜாதித⁴ம்மா ஸத்தா ஜாதியா பரிமுச்சந்தி; ஜராத⁴ம்மா ஸத்தா ஜராய பரிமுச்சந்தி; மரணத⁴ம்மா ஸத்தா மரணேன பரிமுச்சந்தி; ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸத⁴ம்மா ஸத்தா ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸேஹி பரிமுச்சந்தி. இமினா கோ² ஏதம், ஸாரிபுத்த, பரியாயேன வேதி³தப்³ப³ம் யதா² ஸகலமித³ம் ப்³ரஹ்மசரியம், யதி³த³ம் – கல்யாணமித்ததா கல்யாணஸஹாயதா கல்யாணஸம்பவங்கதா’’தி. ததியம்.

4. ஜாணுஸ்ஸோணிப்³ராஹ்மணஸுத்தம்

4. ஸாவத்தி²னிதா³னம். அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய பாவிஸி. அத்³த³ஸா கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஜாணுஸ்ஸோணிம் ப்³ராஹ்மணம் ஸப்³ப³ஸேதேன வளவாபி⁴ரதே²ன [வளபீ⁴ரதே²ன (ஸீ.)] ஸாவத்தி²யா நிய்யாயந்தம். ஸேதா ஸுத³ம் அஸ்ஸா யுத்தா ஹோந்தி ஸேதாலங்காரா, ஸேதோ ரதோ², ஸேதபரிவாரோ, ஸேதா ரஸ்மியோ, ஸேதா பதோத³லட்டி², ஸேதம் ச²த்தம், ஸேதம் உண்ஹீஸம், ஸேதானி வத்தா²னி, ஸேதா உபாஹனா, ஸேதாய ஸுத³ம் வாலபீ³ஜனியா பீ³ஜீயதி. தமேனம் ஜனோ தி³ஸ்வா ஏவமாஹ – ‘‘ப்³ரஹ்மம் வத, போ⁴, யானம்! ப்³ரஹ்மயானரூபம் வத, போ⁴’’தி!!

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஸாவத்தி²யம் பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘இதா⁴ஹம், ப⁴ந்தே, புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய பாவிஸிம். அத்³த³ஸம் க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, ஜாணுஸ்ஸோணிம் ப்³ராஹ்மணம் ஸப்³ப³ஸேதேன வளவாபி⁴ரதே²ன ஸாவத்தி²யா நிய்யாயந்தம். ஸேதா ஸுத³ம் அஸ்ஸா யுத்தா ஹோந்தி ஸேதாலங்காரா, ஸேதோ ரதோ², ஸேதபரிவாரோ, ஸேதா ரஸ்மியோ, ஸேதா பதோத³லட்டி², ஸேதம் ச²த்தம், ஸேதம் உண்ஹீஸம், ஸேதானி வத்தா²னி, ஸேதா உபாஹனா, ஸேதாய ஸுத³ம் வாலபீ³ஜனியா பீ³ஜீயதி. தமேனம் ஜனோ தி³ஸ்வா ஏவமாஹ – ‘ப்³ரஹ்மம் வத, போ⁴, யானம்! ப்³ரஹ்மயானரூபம் வத, போ⁴’தி!! ஸக்கா நு கோ², ப⁴ந்தே, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே ப்³ரஹ்மயானம் பஞ்ஞாபேது’’ந்தி?

‘‘ஸக்கா, ஆனந்தா³’’தி ப⁴க³வா அவோச – ‘‘இமஸ்ஸேவ கோ² ஏதம், ஆனந்த³, அரியஸ்ஸ அட்ட²ங்கி³கஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ அதி⁴வசனம் – ‘ப்³ரஹ்மயானம்’ இதிபி, ‘த⁴ம்மயானம்’ இதிபி, ‘அனுத்தரோ ஸங்கா³மவிஜயோ’ இதிபீ’’தி.

‘‘ஸம்மாதி³ட்டி², ஆனந்த³, பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ராக³வினயபரியோஸானா ஹோதி, தோ³ஸவினயபரியோஸானா ஹோதி, மோஹவினயபரியோஸானா ஹோதி. ஸம்மாஸங்கப்போ, ஆனந்த³, பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ ராக³வினயபரியோஸானோ ஹோதி, தோ³ஸவினயபரியோஸானோ ஹோதி, மோஹவினயபரியோஸானோ ஹோதி. ஸம்மாவாசா, ஆனந்த³, பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ராக³வினயபரியோஸானா ஹோதி, தோ³ஸ…பே… மோஹவினயபரியோஸானா ஹோதி. ஸம்மாகம்மந்தோ, ஆனந்த³, பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ ராக³வினயபரியோஸானோ ஹோதி, தோ³ஸ… மோஹவினயபரியோஸானோ ஹோதி. ஸம்மாஆஜீவோ, ஆனந்த³, பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ ராக³வினயபரியோஸானோ ஹோதி, தோ³ஸ… மோஹவினயபரியோஸானோ ஹோதி. ஸம்மாவாயாமோ, ஆனந்த³, பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ ராக³வினயபரியோஸானோ ஹோதி, தோ³ஸ… மோஹவினயபரியோஸானோ ஹோதி. ஸம்மாஸதி, ஆனந்த³, பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ராக³வினயபரியோஸானா ஹோதி, தோ³ஸ… மோஹவினயபரியோஸானா ஹோதி. ஸம்மாஸமாதி⁴, ஆனந்த³, பா⁴விதோ ப³ஹுலீகதோ ராக³வினயபரியோஸானோ ஹோதி, தோ³ஸ… மோஹவினயபரியோஸானோ ஹோதி.

‘‘இமினா கோ² ஏதம், ஆனந்த³, பரியாயேன வேதி³தப்³ப³ம் யதா² இமஸ்ஸேவேதம் அரியஸ்ஸ அட்ட²ங்கி³கஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ அதி⁴வசனம் – ‘ப்³ரஹ்மயானம்’ இதிபி, ‘த⁴ம்மயானம்’ இதிபி, ‘அனுத்தரோ ஸங்கா³மவிஜயோ’ இதிபீ’’தி. இத³மவோச ப⁴க³வா. இத³ம் வத்வான ஸுக³தோ அதா²பரம் ஏதத³வோச ஸத்தா² –

‘‘யஸ்ஸ ஸத்³தா⁴ ச பஞ்ஞா ச, த⁴ம்மா யுத்தா ஸதா³ து⁴ரம்;

ஹிரீ ஈஸா மனோ யோத்தம், ஸதி ஆரக்க²ஸாரதி².

‘‘ரதோ² ஸீலபரிக்கா²ரோ, ஜா²னக்கோ² சக்கவீரியோ;

உபேக்கா² து⁴ரஸமாதி⁴, அனிச்சா² பரிவாரணம்.

‘‘அப்³யாபாதோ³ அவிஹிம்ஸா, விவேகோ யஸ்ஸ ஆவுத⁴ம்;

திதிக்கா² சம்மஸன்னாஹோ [வம்மஸன்னாஹோ (ஸீ.)], யோக³க்கே²மாய வத்ததி.

‘‘ஏதத³த்தனி ஸம்பூ⁴தம், ப்³ரஹ்மயானம் அனுத்தரம்;

நிய்யந்தி தீ⁴ரா லோகம்ஹா, அஞ்ஞத³த்து² ஜயம் ஜய’’ந்தி. சதுத்த²ம்;

5. கிமத்தி²யஸுத்தம்

5. ஸாவத்தி²னிதா³னம். அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு…பே… ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் –

‘‘இத⁴ நோ, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா அம்ஹே ஏவம் புச்ச²ந்தி – ‘கிமத்தி²யம், ஆவுஸோ, ஸமணே கோ³தமே ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’தி? ஏவம் புட்டா² மயம், ப⁴ந்தே, தேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஏவம் ப்³யாகரோம – ‘து³க்க²ஸ்ஸ கோ², ஆவுஸோ, பரிஞ்ஞத்த²ம் ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதீ’தி. கச்சி மயம், ப⁴ந்தே, ஏவம் புட்டா² ஏவம் ப்³யாகரமானா வுத்தவாதி³னோ சேவ ப⁴க³வதோ ஹோம, ந ச ப⁴க³வந்தம் அபூ⁴தேன அப்³பா⁴சிக்கா²ம, த⁴ம்மஸ்ஸ சானுத⁴ம்மம் ப்³யாகரோம, ந ச கோசி ஸஹத⁴ம்மிகோ வாதா³னுவாதோ³ கா³ரய்ஹம் டா²னம் ஆக³ச்ச²தீ’’தி?

‘‘தக்³க⁴ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஏவம் புட்டா² ஏவம் ப்³யாகரமானா வுத்தவாதி³னோ சேவ மே ஹோத², ந ச மம் அபூ⁴தேன அப்³பா⁴சிக்க²த², த⁴ம்மஸ்ஸ சானுத⁴ம்மம் ப்³யாகரோத², ந ச கோசி ஸஹத⁴ம்மிகோ வாதா³னுவாதோ³ கா³ரய்ஹம் டா²னம் ஆக³ச்ச²தி. து³க்க²ஸ்ஸ ஹி பரிஞ்ஞத்த²ம் மயி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதி. ஸசே வோ, பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞதித்தி²யா பரிப்³பா³ஜகா ஏவம் புச்சே²ய்யும் – ‘அத்தி² பனாவுஸோ, மக்³கோ³, அத்தி² படிபதா³ ஏதஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ பரிஞ்ஞாயா’தி, ஏவம் புட்டா² தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஏவம் ப்³யாகரேய்யாத² – ‘அத்தி² கோ², ஆவுஸோ, மக்³கோ³, அத்தி² படிபதா³ ஏதஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ பரிஞ்ஞாயா’’’தி.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, மக்³கோ³, கதமா படிபதா³ ஏதஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ பரிஞ்ஞாயாதி? அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴. அயம், பி⁴க்க²வே, மக்³கோ³, அயம் படிபதா³ ஏதஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ பரிஞ்ஞாயாதி. ஏவம் புட்டா² தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, தேஸம் அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஏவம் ப்³யாகரேய்யாதா²’’தி. பஞ்சமம்.

6. பட²மஅஞ்ஞதரபி⁴க்கு²ஸுத்தம்

6. ஸாவத்தி²னிதா³னம். அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி…பே… ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘ப்³ரஹ்மசரியம், ப்³ரஹ்மசரிய’ந்தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கதமம் நு கோ², ப⁴ந்தே, ப்³ரஹ்மசரியம், கதமம் ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸான’’ந்தி?

‘‘அயமேவ கோ², பி⁴க்கு², அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ ப்³ரஹ்மசரியம், ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴. யோ கோ², பி⁴க்கு², ராக³க்க²யோ தோ³ஸக்க²யோ மோஹக்க²யோ – இத³ம் ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸான’’ந்தி. ச²ட்ட²ம்.

7. து³தியஅஞ்ஞதரபி⁴க்கு²ஸுத்தம்

7. ஸாவத்தி²னிதா³னம். அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி…பே… ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘‘ராக³வினயோ தோ³ஸவினயோ மோஹவினயோ’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கிஸ்ஸ நு கோ² ஏதம், ப⁴ந்தே, அதி⁴வசனம் – ‘ராக³வினயோ தோ³ஸவினயோ மோஹவினயோ’’’தி? ‘‘நிப்³பா³னதா⁴துயா கோ² ஏதம், பி⁴க்கு², அதி⁴வசனம் – ‘ராக³வினயோ தோ³ஸவினயோ மோஹவினயோ’தி. ஆஸவானம் க²யோ தேன வுச்சதீ’’தி.

ஏவம் வுத்தே ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘அமதம், அமத’ந்தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கதமம் நு கோ², ப⁴ந்தே, அமதம், கதமோ அமதகா³மிமக்³கோ³’’தி? ‘‘யோ கோ², பி⁴க்கு², ராக³க்க²யோ தோ³ஸக்க²யோ மோஹக்க²யோ – இத³ம் வுச்சதி அமதம். அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ அமதகா³மிமக்³கோ³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதீ⁴’’தி. ஸத்தமம்.

8. விப⁴ங்க³ஸுத்தம்

8. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘அரியம் வோ, பி⁴க்க²வே, அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் தே³ஸேஸ்ஸாமி விப⁴ஜிஸ்ஸாமி. தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³? ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி²? யம் கோ², பி⁴க்க²வே, து³க்கே² ஞாணம், து³க்க²ஸமுத³யே ஞாணம், து³க்க²னிரோதே⁴ ஞாணம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய ஞாணம் – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி².

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸங்கப்போ? யோ கோ², பி⁴க்க²வே, நேக்க²ம்மஸங்கப்போ, அப்³யாபாத³ஸங்கப்போ, அவிஹிம்ஸாஸங்கப்போ – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸங்கப்போ.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாவாசா? யா கோ², பி⁴க்க²வே, முஸாவாதா³ வேரமணீ, பிஸுணாய வாசாய வேரமணீ, ப²ருஸாய வாசாய வேரமணீ, ஸம்ப²ப்பலாபா வேரமணீ – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாவாசா.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாகம்மந்தோ? யா கோ², பி⁴க்க²வே, பாணாதிபாதா வேரமணீ, அதி³ன்னாதா³னா வேரமணீ, அப்³ரஹ்மசரியா வேரமணீ – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாகம்மந்தோ.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஆஜீவோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ மிச்சா²ஆஜீவம் பஹாய ஸம்மாஆஜீவேன ஜீவிதம் கப்பேதி – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஆஜீவோ.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாவாயாமோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அனுப்பன்னானம் பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் அனுப்பாதா³ய ச²ந்த³ம் ஜனேதி வாயமதி வீரியம் ஆரப⁴தி சித்தம் பக்³க³ண்ஹாதி பத³ஹதி, உப்பன்னானம் பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் பஹானாய ச²ந்த³ம் ஜனேதி…பே… அனுப்பன்னானம் குஸலானம் த⁴ம்மானம் உப்பாதா³ய ச²ந்த³ம் ஜனேதி…பே… உப்பன்னானம் குஸலானம் த⁴ம்மானம் டி²தியா அஸம்மோஸாய பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய பா⁴வனாய பாரிபூரியா ச²ந்த³ம் ஜனேதி வாயமதி வீரியம் ஆரப⁴தி சித்தம் பக்³க³ண்ஹாதி பத³ஹதி – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாவாயாமோ.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; வேத³னாஸு வேத³னானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; சித்தே சித்தானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்; த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா, வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம் – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸதி.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸமாதி⁴? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்பஸாத³னம் சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வம் அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. பீதியா ச விராகா³ உபேக்க²கோ ச விஹரதி ஸதோ ச ஸம்பஜானோ, ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதே³தி, யம் தம் அரியா ஆசிக்க²ந்தி – ‘உபேக்க²கோ ஸதிமா ஸுக²விஹாரீ’தி ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா புப்³பே³வ ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மா அது³க்க²மஸுக²ம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ம் சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸமாதீ⁴’’தி. அட்ட²மம்.

9. ஸூகஸுத்தம்

9. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ஸாலிஸூகம் வா யவஸூகம் வா மிச்சா²பணிஹிதம் ஹத்தே²ன வா பாதே³ன வா அக்கந்தம் ஹத்த²ம் வா பாத³ம் வா பி⁴ந்தி³ஸ்ஸதி [பே⁴ச்ச²தி (க.)], லோஹிதம் வா உப்பாதே³ஸ்ஸதீதி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? மிச்சா²பணிஹிதத்தா, பி⁴க்க²வே, ஸூகஸ்ஸ. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, ஸோ வத பி⁴க்கு² மிச்சா²பணிஹிதாய தி³ட்டி²யா மிச்சா²பணிஹிதாய மக்³க³பா⁴வனாய அவிஜ்ஜம் பி⁴ந்தி³ஸ்ஸதி, விஜ்ஜம் உப்பாதே³ஸ்ஸதி, நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கரிஸ்ஸதீதி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? மிச்சா²பணிஹிதத்தா, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²யா.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ஸாலிஸூகம் வா யவஸூகம் வா ஸம்மாபணிஹிதம் ஹத்தே²ன வா பாதே³ன வா அக்கந்தம் ஹத்த²ம் வா பாத³ம் வா பி⁴ந்தி³ஸ்ஸதி, லோஹிதம் வா உப்பாதே³ஸ்ஸதீதி – டா²னமேதம் விஜ்ஜதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஸம்மாபணிஹிதத்தா, பி⁴க்க²வே, ஸூகஸ்ஸ. ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, ஸோ வத பி⁴க்கு² ஸம்மாபணிஹிதாய தி³ட்டி²யா ஸம்மாபணிஹிதாய மக்³க³பா⁴வனாய அவிஜ்ஜம் பி⁴ந்தி³ஸ்ஸதி, விஜ்ஜம் உப்பாதே³ஸ்ஸதி, நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கரிஸ்ஸதீதி – டா²னமேதம் விஜ்ஜதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ஸம்மாபணிஹிதத்தா, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²யா.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸம்மாபணிஹிதாய தி³ட்டி²யா ஸம்மாபணிஹிதாய மக்³க³பா⁴வனாய அவிஜ்ஜம் பி⁴ந்த³தி, விஜ்ஜம் உப்பாதே³தி, நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கரோதீதி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸம்மாதி³ட்டி²ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம்…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம் வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிம். ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸம்மாபணிஹிதாய தி³ட்டி²யா ஸம்மாபணிஹிதாய மக்³க³பா⁴வனாய அவிஜ்ஜம் பி⁴ந்த³தி, விஜ்ஜம் உப்பாதே³தி, நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கரோதீ’’தி. நவமம்.

10. நந்தி³யஸுத்தம்

10. ஸாவத்தி²னிதா³னம். அத² கோ² நந்தி³யோ பரிப்³பா³ஜகோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² நந்தி³யோ பரிப்³பா³ஜகோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கதி நு கோ², போ⁴ கோ³தம, த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா நிப்³பா³னங்க³மா ஹோந்தி நிப்³பா³னபராயனா நிப்³பா³னபரியோஸானா’’தி?

‘‘அட்டி²மே கோ², நந்தி³ய, த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா நிப்³பா³னங்க³மா ஹோந்தி நிப்³பா³னபராயனா நிப்³பா³னபரியோஸானா. கதமே அட்ட²? ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴. இமே கோ², நந்தி³ய, அட்ட² த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா நிப்³பா³னங்க³மா ஹோந்தி நிப்³பா³னபராயனா நிப்³பா³னபரியோஸானா’’தி. ஏவம் வுத்தே நந்தி³யோ பரிப்³பா³ஜகோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம, அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம …பே… உபாஸகம் மம் ப⁴வம் கோ³தமோ தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி. த³ஸமம்.

அவிஜ்ஜாவக்³கோ³ பட²மோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

அவிஜ்ஜஞ்ச உபட்³ட⁴ஞ்ச, ஸாரிபுத்தோ ச ப்³ராஹ்மணோ;

கிமத்தி²யோ ச த்³வே பி⁴க்கூ², விப⁴ங்கோ³ ஸூகனந்தி³யாதி.

2. விஹாரவக்³கோ³

1. பட²மவிஹாரஸுத்தம்

11. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘இச்சா²மஹம், பி⁴க்க²வே, அட்³ட⁴மாஸம் படிஸல்லியிதும். நம்ஹி கேனசி உபஸங்கமிதப்³போ³, அஞ்ஞத்ர ஏகேன பிண்ட³பாதனீஹாரகேனா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா நாஸ்ஸுத⁴ கோசி ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமதி, அஞ்ஞத்ர ஏகேன பிண்ட³பாதனீஹாரகேன.

அத² கோ² ப⁴க³வா தஸ்ஸ அட்³ட⁴மாஸஸ்ஸ அச்சயேன படிஸல்லானா வுட்டி²தோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘யேன ஸ்வாஹம், பி⁴க்க²வே, விஹாரேன பட²மாபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴ விஹராமி, தஸ்ஸ பதே³ஸேன விஹாஸிம். ஸோ ஏவம் பஜானாமி – ‘மிச்சா²தி³ட்டி²பச்சயாபி வேத³யிதம்; ஸம்மாதி³ட்டி²பச்சயாபி வேத³யிதம்…பே… மிச்சா²ஸமாதி⁴பச்சயாபி வேத³யிதம்; ஸம்மாஸமாதி⁴பச்சயாபி வேத³யிதம்; ச²ந்த³பச்சயாபி வேத³யிதம்; விதக்கபச்சயாபி வேத³யிதம்; ஸஞ்ஞாபச்சயாபி வேத³யிதம்; ச²ந்தோ³ ச அவூபஸந்தோ ஹோதி, விதக்கோ ச அவூபஸந்தோ ஹோதி, ஸஞ்ஞா ச அவூபஸந்தா ஹோதி, தப்பச்சயாபி வேத³யிதம்; ச²ந்தோ³ ச வூபஸந்தோ ஹோதி, விதக்கோ ச வூபஸந்தோ ஹோதி, ஸஞ்ஞா ச வூபஸந்தா ஹோதி, தப்பச்சயாபி வேத³யிதம்; அப்பத்தஸ்ஸ பத்தியா அத்தி² ஆயாமம் [வாயாமம் (ஸீ. ஸ்யா.)], தஸ்மிம்பி டா²னே அனுப்பத்தே தப்பச்சயாபி வேத³யித’’’ந்தி. பட²மம்.

2. து³தியவிஹாரஸுத்தம்

12. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘இச்சா²மஹம், பி⁴க்க²வே, தேமாஸம் படிஸல்லியிதும். நம்ஹி கேனசி உபஸங்கமிதப்³போ³, அஞ்ஞத்ர ஏகேன பிண்ட³பாதனீஹாரகேனா’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ படிஸ்ஸுத்வா நாஸ்ஸுத⁴ கோசி ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமதி, அஞ்ஞத்ர ஏகேன பிண்ட³பாதனீஹாரகேன.

அத² கோ² ப⁴க³வா தஸ்ஸ தேமாஸஸ்ஸ அச்சயேன படிஸல்லானா வுட்டி²தோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘யேன ஸ்வாஹம், பி⁴க்க²வே, விஹாரேன பட²மாபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴ விஹராமி, தஸ்ஸ பதே³ஸேன விஹாஸிம். ஸோ ஏவம் பஜானாமி – ‘மிச்சா²தி³ட்டி²பச்சயாபி வேத³யிதம்; மிச்சா²தி³ட்டி²வூபஸமபச்சயாபி வேத³யிதம்; ஸம்மாதி³ட்டி²பச்சயாபி வேத³யிதம்; ஸம்மாதி³ட்டி²வூபஸமபச்சயாபி வேத³யிதம்…பே… மிச்சா²ஸமாதி⁴பச்சயாபி வேத³யிதம்; மிச்சா²ஸமாதி⁴வூபஸமபச்சயாபி வேத³யிதம், ஸம்மாஸமாதி⁴பச்சயாபி வேத³யிதம்; ஸம்மாஸமாதி⁴வூபஸமபச்சயாபி வேத³யிதம்; ச²ந்த³பச்சயாபி வேத³யிதம்; ச²ந்த³வூபஸமபச்சயாபி வேத³யிதம்; விதக்கபச்சயாபி வேத³யிதம்; விதக்கவூபஸமபச்சயாபி வேத³யிதம்; ஸஞ்ஞாபச்சயாபி வேத³யிதம்; ஸஞ்ஞாவூபஸமபச்சயாபி வேத³யிதம்; ச²ந்தோ³ ச அவூபஸந்தோ ஹோதி, விதக்கோ ச அவூபஸந்தோ ஹோதி, ஸஞ்ஞா ச அவூபஸந்தா ஹோதி, தப்பச்சயாபி வேத³யிதம்; ச²ந்தோ³ ச வூபஸந்தோ ஹோதி, விதக்கோ ச வூபஸந்தோ ஹோதி, ஸஞ்ஞா ச வூபஸந்தா ஹோதி, தப்பச்சயாபி வேத³யிதம்; அப்பத்தஸ்ஸ பத்தியா அத்தி² ஆயாமம் [வாயாமம் (ஸீ. ஸ்யா.)], தஸ்மிம்பி டா²னே அனுப்பத்தே தப்பச்சயாபி வேத³யித’’’ந்தி. து³தியம்.

3. ஸேக்க²ஸுத்தம்

13. ஸாவத்தி²னிதா³னம். அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி…பே… ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘ஸேக்கோ², ஸேக்கோ²’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, ஸேக்கோ² ஹோதீ’’தி?

‘‘இத⁴, பி⁴க்கு², ஸேக்கா²ய ஸம்மாதி³ட்டி²யா ஸமன்னாக³தோ ஹோதி…பே… ஸேக்கே²ன ஸம்மாஸமாதி⁴னா ஸமன்னாக³தோ ஹோதி. ஏத்தாவதா கோ², பி⁴க்கு², ஸேக்கோ² ஹோதீ’’தி. ததியம்.

4. பட²மஉப்பாத³ஸுத்தம்

14. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘அட்டி²மே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா அனுப்பன்னா உப்பஜ்ஜந்தி, நாஞ்ஞத்ர ததா²க³தஸ்ஸ பாதுபா⁴வா அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ. கதமே அட்ட²? ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட² த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா அனுப்பன்னா உப்பஜ்ஜந்தி, நாஞ்ஞத்ர ததா²க³தஸ்ஸ பாதுபா⁴வா அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸா’’தி. சதுத்த²ம்.

5. து³தியஉப்பாத³ஸுத்தம்

15. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘அட்டி²மே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா அனுப்பன்னா உப்பஜ்ஜந்தி, நாஞ்ஞத்ர ஸுக³தவினயா. கதமே அட்ட²? ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட² த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா அனுப்பன்னா உப்பஜ்ஜந்தி, நாஞ்ஞத்ர ஸுக³தவினயா’’தி. பஞ்சமம்.

6. பட²மபரிஸுத்³த⁴ஸுத்தம்

16. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘அட்டி²மே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா பரிஸுத்³தா⁴ பரியோதா³தா அனங்க³ணா விக³தூபக்கிலேஸா அனுப்பன்னா உப்பஜ்ஜந்தி, நாஞ்ஞத்ர ததா²க³தஸ்ஸ பாதுபா⁴வா அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ. கதமே அட்ட²? ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட² த⁴ம்மா பரிஸுத்³தா⁴ பரியோதா³தா அனங்க³ணா விக³தூபக்கிலேஸா அனுப்பன்னா உப்பஜ்ஜந்தி, நாஞ்ஞத்ர ததா²க³தஸ்ஸ பாதுபா⁴வா அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸா’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. து³தியபரிஸுத்³த⁴ஸுத்தம்

17. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘அட்டி²மே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா பரிஸுத்³தா⁴ பரியோதா³தா அனங்க³ணா விக³தூபக்கிலேஸா அனுப்பன்னா உப்பஜ்ஜந்தி, நாஞ்ஞத்ர ஸுக³தவினயா. கதமே அட்ட²? ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட² த⁴ம்மா பரிஸுத்³தா⁴ பரியோதா³தா அனங்க³ணா விக³தூபக்கிலேஸா அனுப்பன்னா உப்பஜ்ஜந்தி, நாஞ்ஞத்ர ஸுக³தவினயா’’தி. ஸத்தமம்.

8. பட²மகுக்குடாராமஸுத்தம்

18. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ஆயஸ்மா ச ஆனந்தோ³ ஆயஸ்மா ச ப⁴த்³தோ³ பாடலிபுத்தே விஹரந்தி குக்குடாராமே. அத² கோ² ஆயஸ்மா ப⁴த்³தோ³ ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேனாயஸ்மா ஆனந்தோ³ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா ஆனந்தே³ன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ப⁴த்³தோ³ ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதத³வோச –

‘‘‘அப்³ரஹ்மசரியம், அப்³ரஹ்மசரிய’ந்தி, ஆவுஸோ ஆனந்த³, வுச்சதி. கதமம் நு கோ², ஆவுஸோ, அப்³ரஹ்மசரிய’’ந்தி? ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, ஆவுஸோ ப⁴த்³த³! ப⁴த்³த³கோ கோ² தே, ஆவுஸோ ப⁴த்³த³, உம்மங்கோ³, ப⁴த்³த³கம் படிபா⁴னம், கல்யாணீ பரிபுச்சா². ஏவஞ்ஹி த்வம், ஆவுஸோ ப⁴த்³த³, புச்ச²ஸி – ‘அப்³ரஹ்மசரியம், அப்³ரஹ்மசரியந்தி, ஆவுஸோ ஆனந்த³, வுச்சதி. கதமம் நு கோ², ஆவுஸோ, அப்³ரஹ்மசரிய’’’ந்தி? ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி. ‘‘அயமேவ கோ², ஆவுஸோ, அட்ட²ங்கி³கோ மிச்சா²மக்³கோ³ அப்³ரஹ்மசரியம், ஸேய்யதி²த³ம் – மிச்சா²தி³ட்டி²…பே… மிச்சா²ஸமாதீ⁴’’தி. அட்ட²மம்.

9. து³தியகுக்குடாராமஸுத்தம்

19. பாடலிபுத்தனிதா³னம். ‘‘‘ப்³ரஹ்மசரியம், ப்³ரஹ்மசரிய’ந்தி, ஆவுஸோ ஆனந்த³, வுச்சதி. கதமம் நு கோ², ஆவுஸோ, ப்³ரஹ்மசரியம், கதமம் ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸான’’ந்தி? ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, ஆவுஸோ ப⁴த்³த³! ப⁴த்³த³கோ கோ² தே, ஆவுஸோ ப⁴த்³த³, உம்மங்கோ³, ப⁴த்³த³கம் படிபா⁴னம், கல்யாணீ பரிபுச்சா². ஏவஞ்ஹி த்வம், ஆவுஸோ ப⁴த்³த³, புச்ச²ஸி – ‘ப்³ரஹ்மசரியம், ப்³ரஹ்மசரியந்தி, ஆவுஸோ ஆனந்த³, வுச்சதி. கதமம் நு கோ², ஆவுஸோ, ப்³ரஹ்மசரியம், கதமம் ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸான’’’ந்தி? ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி. ‘‘அயமேவ கோ², ஆவுஸோ, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ ப்³ரஹ்மசரியம், ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴. யோ கோ², ஆவுஸோ, ராக³க்க²யோ தோ³ஸக்க²யோ மோஹக்க²யோ – இத³ம் ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸான’’ந்தி. நவமம்.

10. ததியகுக்குடாராமஸுத்தம்

20. பாடலிபுத்தனிதா³னம். ‘‘‘ப்³ரஹ்மசரியம், ப்³ரஹ்மசரிய’ந்தி, ஆவுஸோ ஆனந்த³, வுச்சதி. கதமம் நு கோ², ஆவுஸோ, ப்³ரஹ்மசரியம், கதமோ ப்³ரஹ்மசாரீ, கதமம் ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸான’’ந்தி? ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, ஆவுஸோ ப⁴த்³த³! ப⁴த்³த³கோ கோ² தே, ஆவுஸோ ப⁴த்³த³, உம்மங்கோ³, ப⁴த்³த³கம் படிபா⁴னம், கல்யாணீ பரிபுச்சா². ஏவஞ்ஹி த்வம், ஆவுஸோ ப⁴த்³த³, புச்ச²ஸி – ‘ப்³ரஹ்மசரியம், ப்³ரஹ்மசரியந்தி, ஆவுஸோ ஆனந்த³, வுச்சதி. கதமம் நு கோ², ஆவுஸோ, ப்³ரஹ்மசரியம், கதமோ ப்³ரஹ்மசாரீ, கதமம் ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸான’’’ந்தி? ‘‘ஏவமாவுஸோ’’தி. ‘‘அயமேவ கோ², ஆவுஸோ, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ ப்³ரஹ்மசரியம், ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴. யோ கோ², ஆவுஸோ, இமினா அரியேன அட்ட²ங்கி³கேன மக்³கே³ன ஸமன்னாக³தோ – அயம் வுச்சதி ப்³ரஹ்மசாரீ. யோ கோ², ஆவுஸோ, ராக³க்க²யோ தோ³ஸக்க²யோ மோஹக்க²யோ – இத³ம் ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸான’’ந்தி. த³ஸமம்.

தீணி ஸுத்தந்தானி ஏகனிதா³னானி.விஹாரவக்³கோ³ து³தியோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

த்³வே விஹாரா ச ஸேக்கோ² ச, உப்பாதா³ அபரே து³வே;

பரிஸுத்³தே⁴ன த்³வே வுத்தா, குக்குடாராமேன தயோதி.

3. மிச்ச²த்தவக்³கோ³

1. மிச்ச²த்தஸுத்தம்

21. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘மிச்ச²த்தஞ்ச வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி, ஸம்மத்தஞ்ச. தம் ஸுணாத². கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, மிச்ச²த்தம்? ஸேய்யதி²த³ம் – மிச்சா²தி³ட்டி²…பே… மிச்சா²ஸமாதி⁴. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, மிச்ச²த்தம். கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மத்தம்? ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸம்மத்த’’ந்தி. பட²மம்.

2. அகுஸலத⁴ம்மஸுத்தம்

22. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘அகுஸலே ச கோ², பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மே தே³ஸேஸ்ஸாமி, குஸலே ச த⁴ம்மே. தம் ஸுணாத². கதமே ச, பி⁴க்க²வே, அகுஸலா த⁴ம்மா? ஸேய்யதி²த³ம் – மிச்சா²தி³ட்டி²…பே… மிச்சா²ஸமாதி⁴. இமே வுச்சந்தி, பி⁴க்க²வே, அகுஸலா த⁴ம்மா. கதமே ச, பி⁴க்க²வே, குஸலா த⁴ம்மா? ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴. இமே வுச்சந்தி, பி⁴க்க²வே, குஸலா த⁴ம்மா’’தி. து³தியம்.

3. பட²மபடிபதா³ஸுத்தம்

23. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘மிச்சா²படிபத³ஞ்ச வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி, ஸம்மாபடிபத³ஞ்ச. தம் ஸுணாத². கதமா ச, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²படிபதா³? ஸேய்யதி²த³ம் – மிச்சா²தி³ட்டி²…பே… மிச்சா²ஸமாதி⁴. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²படிபதா³. கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாபடிபதா³? ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாபடிபதா³’’தி. ததியம்.

4. து³தியபடிபதா³ஸுத்தம்

24. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘கி³ஹினோ வாஹம், பி⁴க்க²வே, பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ வா மிச்சா²படிபத³ம் ந வண்ணேமி. கி³ஹி வா, பி⁴க்க²வே, பப்³ப³ஜிதோ வா மிச்சா²படிபன்னோ மிச்சா²படிபத்தாதி⁴கரணஹேது நாராத⁴கோ ஹோதி ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலம்’’.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²படிபதா³? ஸேய்யதி²த³ம் – மிச்சா²தி³ட்டி²…பே… மிச்சா²ஸமாதி⁴. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²படிபதா³. கி³ஹினோ வாஹம், பி⁴க்க²வே, பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ வா மிச்சா²படிபத³ம் ந வண்ணேமி. கி³ஹி வா, பி⁴க்க²வே, பப்³ப³ஜிதோ வா மிச்சா²படிபன்னோ மிச்சா²படிபத்தாதி⁴கரணஹேது நாராத⁴கோ ஹோதி ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலம்.

‘‘கி³ஹினோ வாஹம், பி⁴க்க²வே, பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ வா ஸம்மாபடிபத³ம் வண்ணேமி. கி³ஹி வா, பி⁴க்க²வே, பப்³ப³ஜிதோ வா ஸம்மாபடிபன்னோ ஸம்மாபடிபத்தாதி⁴கரணஹேது ஆராத⁴கோ ஹோதி ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலம். கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாபடிபதா³? ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாபடிபதா³. கி³ஹினோ வாஹம், பி⁴க்க²வே, பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ வா ஸம்மாபடிபத³ம் வண்ணேமி. கி³ஹி வா, பி⁴க்க²வே, பப்³ப³ஜிதோ வா ஸம்மாபடிபன்னோ ஸம்மாபடிபத்தாதி⁴கரணஹேது ஆராத⁴கோ ஹோதி ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸல’’ந்தி. சதுத்த²ம்.

5. பட²மஅஸப்புரிஸஸுத்தம்

25. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘அஸப்புரிஸஞ்ச வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி, ஸப்புரிஸஞ்ச. தம் ஸுணாத². கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ மிச்சா²தி³ட்டி²கோ ஹோதி, மிச்சா²ஸங்கப்போ, மிச்சா²வாசோ, மிச்சா²கம்மந்தோ, மிச்சா²ஆஜீவோ, மிச்சா²வாயாமோ, மிச்சா²ஸதி, மிச்சா²ஸமாதி⁴ – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸோ’’.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸம்மாதி³ட்டி²கோ ஹோதி, ஸம்மாஸங்கப்போ, ஸம்மாவாசோ, ஸம்மாகம்மந்தோ, ஸம்மாஆஜீவோ, ஸம்மாவாயாமோ, ஸம்மாஸதி, ஸம்மாஸமாதி⁴ – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸோ’’தி. பஞ்சமம்.

6. து³தியஅஸப்புரிஸஸுத்தம்

26. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘அஸப்புரிஸஞ்ச வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி, அஸப்புரிஸேன அஸப்புரிஸதரஞ்ச. ஸப்புரிஸஞ்ச வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி ஸப்புரிஸேன ஸப்புரிஸதரஞ்ச. தம் ஸுணாத². கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ மிச்சா²தி³ட்டி²கோ ஹோதி…பே… மிச்சா²ஸமாதி⁴ – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸோ’’.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸேன அஸப்புரிஸதரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ மிச்சா²தி³ட்டி²கோ ஹோதி…பே… மிச்சா²ஸமாதி⁴, மிச்சா²ஞாணீ, மிச்சா²விமுத்தி – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸேன அஸப்புரிஸதரோ.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸம்மாதி³ட்டி²கோ ஹோதி…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴ – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸோ.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸேன ஸப்புரிஸதரோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸம்மாதி³ட்டி²கோ ஹோதி…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴, ஸம்மாஞாணீ, ஸம்மாவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸேன ஸப்புரிஸதரோ’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. கும்ப⁴ஸுத்தம்

27. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, கும்போ⁴ அனாதா⁴ரோ ஸுப்பவத்தியோ ஹோதி, ஸாதா⁴ரோ து³ப்பவத்தியோ ஹோதி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, சித்தம் அனாதா⁴ரம் ஸுப்பவத்தியம் ஹோதி, ஸாதா⁴ரம் து³ப்பவத்தியம் ஹோதி. கோ ச, பி⁴க்க²வே, சித்தஸ்ஸ ஆதா⁴ரோ? அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴. அயம் சித்தஸ்ஸ ஆதா⁴ரோ. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, கும்போ⁴ அனாதா⁴ரோ ஸுப்பவத்தியோ ஹோதி, ஸாதா⁴ரோ து³ப்பவத்தியோ ஹோதி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, சித்தம் அனாதா⁴ரம் ஸுப்பவத்தியம் ஹோதி, ஸாதா⁴ரம் து³ப்பவத்தியம் ஹோதீ’’தி. ஸத்தமம்.

8. ஸமாதி⁴ஸுத்தம்

28. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘அரியம் வோ, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸமாதி⁴ம் தே³ஸேஸ்ஸாமி ஸஉபனிஸம் ஸபரிக்கா²ரம். தம் ஸுணாத². கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, அரியோ ஸம்மாஸமாதி⁴ ஸஉபனிஸோ ஸபரிக்கா²ரோ? ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸதி [ஸம்மாஸமாதி⁴ (ஸீ. ஸ்யா. கம். க.)]. யா கோ², பி⁴க்க²வே, இமேஹி ஸத்தஹங்கே³ஹி சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தா ஸபரிக்கா²ரதா [ஸபரிக்க²தா (ஸீ. பீ.)] – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அரியோ ஸம்மாஸமாதி⁴ ஸஉபனிஸோ இதிபி ஸபரிக்கா²ரோ இதிபீ’’தி. அட்ட²மம்.

9. வேத³னாஸுத்தம்

29. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘திஸ்ஸோ இமா, பி⁴க்க²வே, வேத³னா. கதமா திஸ்ஸோ? ஸுகா² வேத³னா, து³க்கா² வேத³னா, அது³க்க²மஸுகா² வேத³னா – இமா கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸோ வேத³னா. இமாஸம் கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸன்னம் வேத³னானம் பரிஞ்ஞாய அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ பா⁴வேதப்³போ³. கதமோ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³? ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴. இமாஸம் கோ², பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸன்னம் வேத³னானம் பரிஞ்ஞாய அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ பா⁴வேதப்³போ³’’தி. நவமம்.

10. உத்தியஸுத்தம்

30. ஸாவத்தி²னிதா³னம். அத² கோ² ஆயஸ்மா உத்தியோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி…பே… ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா உத்தியோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இத⁴ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ரஹோக³தஸ்ஸ படிஸல்லீனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உத³பாதி³ – ‘பஞ்ச காமகு³ணா வுத்தா ப⁴க³வதா. கதமே நு கோ² பஞ்ச காமகு³ணா வுத்தா ப⁴க³வதா’’’தி? ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, உத்திய! பஞ்சிமே கோ², உத்திய, காமகு³ணா வுத்தா மயா. கதமே பஞ்ச? சக்கு²விஞ்ஞேய்யா ரூபா இட்டா² கந்தா மனாபா பியரூபா காமூபஸம்ஹிதா ரஜனீயா, ஸோதவிஞ்ஞேய்யா ஸத்³தா³…பே… கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா க³ந்தா⁴… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா ரஸா… காயவிஞ்ஞேய்யா போ²ட்ட²ப்³பா³ இட்டா² கந்தா மனாபா பியரூபா காமூபஸம்ஹிதா ரஜனீயா – இமே கோ², உத்திய, பஞ்ச காமகு³ணா வுத்தா மயா. இமேஸம் கோ², உத்திய, பஞ்சன்னம் காமகு³ணானம் பஹானாய அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ பா⁴வேதப்³போ³. கதமோ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³? ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴. இமேஸம் கோ², உத்திய, பஞ்சன்னம் காமகு³ணானம் பஹானாய அயம் அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ பா⁴வேதப்³போ³’’தி. த³ஸமம்.

மிச்ச²த்தவக்³கோ³ ததியோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

மிச்ச²த்தம் அகுஸலம் த⁴ம்மம், து³வே படிபதா³பி ச;

அஸப்புரிஸேன த்³வே கும்போ⁴, ஸமாதி⁴ வேத³னுத்தியேனாதி.

4. படிபத்திவக்³கோ³

1. பட²மபடிபத்திஸுத்தம்

31. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘மிச்சா²படிபத்திஞ்ச வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி, ஸம்மாபடிபத்திஞ்ச. தம் ஸுணாத². கதமா ச, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²படிபத்தி? ஸேய்யதி²த³ம் – மிச்சா²தி³ட்டி²…பே… மிச்சா²ஸமாதி⁴. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²படிபத்தி. கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாபடிபத்தி? ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாபடிபத்தீ’’தி. பட²மம்.

2. து³தியபடிபத்திஸுத்தம்

32. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘மிச்சா²படிபன்னஞ்ச வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி, ஸம்மாபடிபன்னஞ்ச. தம் ஸுணாத². கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²படிபன்னோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ மிச்சா²தி³ட்டி²கோ ஹோதி…பே… மிச்சா²ஸமாதி⁴ – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²படிபன்னோ. கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாபடிபன்னோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ ஸம்மாதி³ட்டி²கோ ஹோதி…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴ – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாபடிபன்னோ’’தி. து³தியம்.

3. விரத்³த⁴ஸுத்தம்

33. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘யேஸம் கேஸஞ்சி, பி⁴க்க²வே, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ விரத்³தோ⁴, விரத்³தோ⁴ தேஸம் அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மீ. யேஸம் கேஸஞ்சி, பி⁴க்க²வே, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ ஆரத்³தோ⁴, ஆரத்³தோ⁴ தேஸம் அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மீ. கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³? ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴. யேஸம் கேஸஞ்சி, பி⁴க்க²வே, அயம் அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ விரத்³தோ⁴, விரத்³தோ⁴ தேஸம் அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மீ. யேஸம் கேஸஞ்சி, பி⁴க்க²வே, அயம் அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ ஆரத்³தோ⁴, ஆரத்³தோ⁴ தேஸம் அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ ஸம்மா து³க்க²க்க²யகா³மீ’’தி. ததியம்.

4. பாரங்க³மஸுத்தம்

34. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘அட்டி²மே, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா அபாரா பாரம் க³மனாய ஸம்வத்தந்தி. கதமே அட்ட²? ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட² த⁴ம்மா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா அபாரா பாரம் க³மனாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. இத³ம் வத்வான ஸுக³தோ அதா²பரம் ஏதத³வோச ஸத்தா² –

‘‘அப்பகா தே மனுஸ்ஸேஸு, யே ஜனா பாரகா³மினோ;

அதா²யம் இதரா பஜா, தீரமேவானுதா⁴வதி.

‘‘யே ச கோ² ஸம்மத³க்கா²தே, த⁴ம்மே த⁴ம்மானுவத்தினோ;

தே ஜனா பாரமேஸ்ஸந்தி, மச்சுதே⁴ய்யம் ஸுது³த்தரம்.

‘‘கண்ஹம் த⁴ம்மம் விப்பஹாய, ஸுக்கம் பா⁴வேத² பண்டி³தோ;

ஓகா அனோகமாக³ம்ம, விவேகே யத்த² தூ³ரமம்.

‘‘தத்ராபி⁴ரதிமிச்சே²ய்ய, ஹித்வா காமே அகிஞ்சனோ;

பரியோத³பேய்ய அத்தானம், சித்தக்லேஸேஹி பண்டி³தோ.

‘‘யேஸம் ஸம்போ³தி⁴யங்கே³ஸு, ஸம்மா சித்தம் ஸுபா⁴விதம்;

ஆதா³னபடினிஸ்ஸக்³கே³, அனுபாதா³ய யே ரதா;

கீ²ணாஸவா ஜுதிமந்தோ, தே லோகே பரினிப்³பு³தா’’தி. சதுத்த²ம்;

5. பட²மஸாமஞ்ஞஸுத்தம்

35. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘ஸாமஞ்ஞஞ்ச வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி, ஸாமஞ்ஞப²லானி ச. தம் ஸுணாத². கதமஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸாமஞ்ஞம்? அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸாமஞ்ஞம். கதமானி ச, பி⁴க்க²வே, ஸாமஞ்ஞப²லானி? ஸோதாபத்திப²லம், ஸகதா³கா³மிப²லம், அனாகா³மிப²லம், அரஹத்தப²லம் – இமானி வுச்சந்தி, பி⁴க்க²வே, ஸாமஞ்ஞப²லானீ’’தி. பஞ்சமம்.

6. து³தியஸாமஞ்ஞஸுத்தம்

36. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ‘‘ஸாமஞ்ஞஞ்ச வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி, ஸாமஞ்ஞத்த²ஞ்ச. தம் ஸுணாத². கதமஞ்ச கோ², பி⁴க்க²வே, ஸாமஞ்ஞம்? அயமேவ அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴. இத³ம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸாமஞ்ஞம். கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸாமஞ்ஞத்தோ²? யோ கோ², பி⁴க்க²வே, ராக³க்க²யோ தோ³ஸக்க²யோ மோஹக்க²யோ – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸாமஞ்ஞத்தோ²’’தி. ச²ட்ட²ம்.