7. மோக்³க³ல்லானஸுத்தம்
416. அத² கோ² வச்ச²கோ³த்தோ பரிப்³பா³ஜகோ யேனாயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா மஹாமோக்³க³ல்லானேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² வச்ச²கோ³த்தோ பரிப்³பா³ஜகோ ஆயஸ்மந்தம் மஹாமோக்³க³ல்லானம் ஏதத³வோச –
‘‘கிம் நு கோ², போ⁴ மோக்³க³ல்லான, ஸஸ்ஸதோ லோகோ’’தி? ‘‘அப்³யாகதம் கோ² ஏதம், வச்ச², ப⁴க³வதா – ‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’’’தி. ‘‘கிம் பன, போ⁴ மோக்³க³ல்லான, அஸஸ்ஸதோ லோகோ’’தி? ‘‘ஏதம்பி கோ², வச்ச², அப்³யாகதம் ப⁴க³வதா – ‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’’’தி. ‘‘கிம் நு கோ², போ⁴ மோக்³க³ல்லான, அந்தவா லோகோ’’தி? ‘‘அப்³யாகதம் கோ² ஏதம், வச்ச², ப⁴க³வதா – ‘அந்தவா லோகோ’’’தி. ‘‘கிம் பன, போ⁴ மோக்³க³ல்லான, அனந்தவா லோகோ’’தி? ‘‘ஏதம்பி கோ², வச்ச², அப்³யாகதம் ப⁴க³வதா – ‘அனந்தவா லோகோ’’’தி. ‘‘கிம் நு கோ², போ⁴ மோக்³க³ல்லான, தம் ஜீவம் தம் ஸரீர’’ந்தி? ‘‘அப்³யாகதம் கோ² ஏதம், வச்ச², ப⁴க³வதா – ‘தம் ஜீவம் தம் ஸரீர’’’ந்தி. ‘‘கிம் பன, போ⁴ மோக்³க³ல்லான, அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீர’’ந்தி? ‘‘ஏதம்பி கோ², வச்ச², அப்³யாகதம் ப⁴க³வதா – ‘அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீர’’’ந்தி. ‘‘கிம் நு கோ², போ⁴ மோக்³க³ல்லான, ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’’தி? ‘‘அப்³யாகதம் கோ² ஏதம், வச்ச², ப⁴க³வதா – ‘ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’’’தி. ‘‘கிம் பன, போ⁴ மோக்³க³ல்லான, ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’’தி? ‘‘ஏதம்பி கோ², வச்ச², அப்³யாகதம் ப⁴க³வதா – ‘ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’’’தி. ‘‘கிம் நு கோ², போ⁴ மோக்³க³ல்லான, ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’’தி? ‘‘அப்³யாகதம் கோ² ஏதம், வச்ச², ப⁴க³வதா – ‘ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’’’தி. ‘‘கிம் பன, போ⁴ மோக்³க³ல்லான, நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’’தி? ‘‘ஏதம்பி கோ², வச்ச², அப்³யாகதம் ப⁴க³வதா – ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’’’தி.
‘‘கோ நு கோ², போ⁴ மோக்³க³ல்லான, ஹேது கோ பச்சயோ, யேன அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஏவம் புட்டா²னம் ஏவம் வேய்யாகரணம் ஹோதி – ஸஸ்ஸதோ லோகோதி வா, அஸஸ்ஸதோ லோகோதி வா, அந்தவா லோகோதி வா, அனந்தவா லோகோதி வா, தம் ஜீவம் தம் ஸரீரந்தி வா, அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீரந்தி வா, ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதி வா, ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதி வா, ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதி வா, நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதி வா? கோ பன, போ⁴ மோக்³க³ல்லான, ஹேது கோ பச்சயோ, யேன ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ஏவம் புட்ட²ஸ்ஸ ந ஏவம் வேய்யாகரணம் ஹோதி – ஸஸ்ஸதோ லோகோதிபி, அஸஸ்ஸதோ லோகோதிபி, அந்தவா லோகோதிபி, அனந்தவா லோகோதிபி, தம் ஜீவம் தம் ஸரீரந்திபி, அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீரந்திபி, ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதிபி, ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதிபி, ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதிபி, நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதிபீ’’தி?
‘‘அஞ்ஞதித்தி²யா கோ², வச்ச², பரிப்³பா³ஜகா சக்கு²ம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸந்தி…பே… ஜிவ்ஹம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸந்தி…பே… மனம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸந்தி. தஸ்மா அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஏவம் புட்டா²னம் ஏவம் வேய்யாகரணம் ஹோதி – ஸஸ்ஸதோ லோகோதி வா…பே… நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதி வா. ததா²க³தோ ச கோ², வச்ச², அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ சக்கு²ம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி…பே… ஜிவ்ஹம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி…பே… மனம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. தஸ்மா ததா²க³தஸ்ஸ ஏவம் புட்ட²ஸ்ஸ ந ஏவம் வேய்யாகரணம் ஹோதி – ஸஸ்ஸதோ லோகோதிபி…பே… நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதிபீ’’தி.
அத² கோ² வச்ச²கோ³த்தோ பரிப்³பா³ஜகோ உட்டா²யாஸனா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² வச்ச²கோ³த்தோ பரிப்³பா³ஜகோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கிம் நு கோ², போ⁴ கோ³தம, ஸஸ்ஸதோ லோகோ’’தி? அப்³யாகதம் கோ² ஏதம், வச்ச², மயா – ‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி…பே…. ‘‘கிம் பன, போ⁴ கோ³தம, நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’’தி? ‘‘ஏதம்பி கோ², வச்ச², அப்³யாகதம் மயா – ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’’’தி.
‘‘கோ நு கோ², போ⁴ கோ³தம, ஹேது கோ பச்சயோ, யேன அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஏவம் புட்டா²னம் ஏவம் வேய்யாகரணம் ஹோதி – ‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா…பே… ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா? கோ பன, போ⁴ கோ³தம, ஹேது கோ பச்சயோ, யேன போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ ஏவம் புட்ட²ஸ்ஸ ந ஏவம் வேய்யாகரணம் ஹோதி – ‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’திபி…பே… ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’திபீ’’தி?
‘‘அஞ்ஞதித்தி²யா கோ², வச்ச², பரிப்³பா³ஜகா சக்கு²ம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸந்தி…பே… ஜிவ்ஹம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸந்தி…பே… மனம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸந்தி. தஸ்மா அஞ்ஞதித்தி²யானம் பரிப்³பா³ஜகானம் ஏவம் புட்டா²னம் ஏவம் வேய்யாகரணம் ஹோதி – ‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’தி வா…பே… ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’தி வா. ததா²க³தோ ச கோ², வச்ச², அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ சக்கு²ம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி…பே… ஜிவ்ஹம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி…பே… மனம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. தஸ்மா ததா²க³தஸ்ஸ ஏவம் புட்ட²ஸ்ஸ ந ஏவம் வேய்யாகரணம் ஹோதி – ‘ஸஸ்ஸதோ லோகோ’திபி, ‘அஸஸ்ஸதோ லோகோ’திபி, ‘அந்தவா லோகோ’திபி, ‘அனந்தவா லோகோ’திபி, ‘தம் ஜீவம் தம் ஸரீர’ந்திபி, ‘அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீர’ந்திபி, ‘ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’திபி, ‘ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’திபி, ‘ஹோதி ச ந ச ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’திபி, ‘நேவ ஹோதி ந ந ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணா’திபீ’’தி.
‘‘அச்ச²ரியம், போ⁴ கோ³தம, அப்³பு⁴தம், போ⁴ கோ³தம! யத்ர ஹி நாம ஸத்து² ச [ஸத்து²ஸ்ஸ ச (ஸீ. பீ.), ஸத்து² சேவ (கே²மாஸுத்தே)] ஸாவகஸ்ஸ ச அத்தே²ன அத்தோ² ப்³யஞ்ஜனேன ப்³யஞ்ஜனம் ஸம்ஸந்தி³ஸ்ஸதி ஸமேஸ்ஸதி ந விரோத⁴யிஸ்ஸதி, யதி³த³ம் அக்³க³பத³ஸ்மிம். இதா³னாஹம், போ⁴ கோ³தம, ஸமணம் மஹாமோக்³க³ல்லானம் உபஸங்கமித்வா ஏதமத்த²ம் அபுச்சி²ம். ஸமணோபி மே மோக்³க³ல்லானோ ஏதேஹி பதே³ஹி ஏதேஹி ப்³யஞ்ஜனேஹி தமத்த²ம் ப்³யாகாஸி, ஸேய்யதா²பி ப⁴வம் கோ³தமோ. அச்ச²ரியம், போ⁴ கோ³தம, அப்³பு⁴தம், போ⁴ கோ³தம! யத்ர ஹி நாம ஸத்து² ச ஸாவகஸ்ஸ ச அத்தே²ன அத்தோ² ப்³யஞ்ஜனேன ப்³யஞ்ஜனம் ஸம்ஸந்தி³ஸ்ஸதி ஸமேஸ்ஸதி ந விரோத⁴யிஸ்ஸதி, யதி³த³ம் அக்³க³பத³ஸ்மி’’ந்தி. ஸத்தமம்.