1. பட²மவக்³கோ³

1. மாரஸுத்தம்

160. ஸாவத்தி²னிதா³னம். அத² கோ² ஆயஸ்மா ராதோ⁴ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ராதோ⁴ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘‘மாரோ, மாரோ’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, மாரோ’’தி? ‘‘ரூபே கோ², ராத⁴, ஸதி மாரோ வா அஸ்ஸ மாரேதா வா யோ வா பன மீயதி. தஸ்மாதிஹ த்வம், ராத⁴, ரூபம் மாரோதி பஸ்ஸ, மாரேதாதி பஸ்ஸ, மீயதீதி பஸ்ஸ, ரோகோ³தி பஸ்ஸ, க³ண்டோ³தி பஸ்ஸ, ஸல்லந்தி பஸ்ஸ, அக⁴ந்தி பஸ்ஸ, அக⁴பூ⁴தந்தி பஸ்ஸ. யே நம் ஏவம் பஸ்ஸந்தி தே ஸம்மா பஸ்ஸந்தி. வேத³னாய ஸதி… ஸஞ்ஞாய ஸதி… ஸங்கா²ரேஸு ஸதி… விஞ்ஞாணே ஸதி மாரோ வா அஸ்ஸ மாரேதா வா யோ வா பன மீயதி. தஸ்மாதிஹ த்வம், ராத⁴, விஞ்ஞாணம் மாரோதி பஸ்ஸ, மாரேதாதி பஸ்ஸ, மீயதீதி பஸ்ஸ, ரோகோ³தி பஸ்ஸ, க³ண்டோ³தி பஸ்ஸ, ஸல்லந்தி பஸ்ஸ, அக⁴ந்தி பஸ்ஸ, அக⁴பூ⁴தந்தி பஸ்ஸ. யே நம் ஏவம் பஸ்ஸந்தி, தே ஸம்மா பஸ்ஸந்தீ’’தி.

‘‘ஸம்மாத³ஸ்ஸனம் பன, ப⁴ந்தே, கிமத்தி²ய’’ந்தி? ‘‘ஸம்மாத³ஸ்ஸனம் கோ², ராத⁴, நிப்³பி³த³த்த²ம்’’. ‘‘நிப்³பி³தா³ பன, ப⁴ந்தே, கிமத்தி²யா’’தி? ‘‘நிப்³பி³தா³ கோ², ராத⁴, விராக³த்தா²’’. ‘‘விராகோ³ பன, ப⁴ந்தே, கிமத்தி²யோ’’தி? ‘‘விராகோ³ கோ², ராத⁴, விமுத்தத்தோ²’’. ‘‘விமுத்தி பன, ப⁴ந்தே, கிமத்தி²யா’’தி? ‘‘விமுத்தி கோ², ராத⁴, நிப்³பா³னத்தா²’’. ‘‘நிப்³பா³னம் பன, ப⁴ந்தே, கிமத்தி²ய’’ந்தி? ‘‘அச்சயாஸி [அச்சஸரா (ஸீ. ஸ்யா. கம்.), அஸ்ஸ (பீ.), அச்சயா (க.)], ராத⁴, பஞ்ஹம், நாஸக்கி² பஞ்ஹஸ்ஸ பரியந்தம் க³ஹேதும். நிப்³பா³னோக³த⁴ஞ்ஹி, ராத⁴, ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதி, நிப்³பா³னபராயனம் நிப்³பா³னபரியோஸான’’ந்தி. பட²மம்.

2. ஸத்தஸுத்தம்

161. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ராதோ⁴ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘ஸத்தோ, ஸத்தோ’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, ஸத்தோதி வுச்சதீ’’தி? ‘‘ரூபே கோ², ராத⁴, யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா, தத்ர ஸத்தோ, தத்ர விஸத்தோ, தஸ்மா ஸத்தோதி வுச்சதி. வேத³னாய… ஸஞ்ஞாய… ஸங்கா²ரேஸு… விஞ்ஞாணே யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா, தத்ர ஸத்தோ, தத்ர விஸத்தோ, தஸ்மா ஸத்தோதி வுச்சதி’’.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ராத⁴, குமாரகா வா குமாரிகாயோ வா பம்ஸ்வாகா³ரகேஹி கீளந்தி. யாவகீவஞ்ச தேஸு பம்ஸ்வாகா³ரகேஸு அவிக³தராகா³ ஹோந்தி அவிக³தச்ச²ந்தா³ அவிக³தபேமா அவிக³தபிபாஸா அவிக³தபரிளாஹா அவிக³ததண்ஹா, தாவ தானி பம்ஸ்வாகா³ரகானி அல்லீயந்தி கேளாயந்தி த⁴னாயந்தி [மனாயந்தி (ஸீ. பீ. க.)] மமாயந்தி. யதோ ச கோ², ராத⁴, குமாரகா வா குமாரிகாயோ வா தேஸு பம்ஸ்வாகா³ரகேஸு விக³தராகா³ ஹோந்தி விக³தச்ச²ந்தா³ விக³தபேமா விக³தபிபாஸா விக³தபரிளாஹா விக³ததண்ஹா, அத² கோ² தானி பம்ஸ்வாகா³ரகானி ஹத்தே²ஹி ச பாதே³ஹி ச விகிரந்தி வித⁴மந்தி வித்³த⁴ம்ஸேந்தி விகீளனியம் [விகீளனிகம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] கரோந்தி. ஏவமேவ கோ², ராத⁴, தும்ஹேபி ரூபம் விகிரத² வித⁴மத² வித்³த⁴ம்ஸேத² விகீளனியம் கரோத² தண்ஹாக்க²யாய படிபஜ்ஜத². வேத³னம் விகிரத² வித⁴மத² வித்³த⁴ம்ஸேத² விகீளனியம் கரோத² தண்ஹாக்க²யாய படிபஜ்ஜத². ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே விகிரத² வித⁴மத² வித்³த⁴ம்ஸேத² விகீளனியம் கரோத² தண்ஹாக்க²யாய படிபஜ்ஜத². விஞ்ஞாணம் விகிரத² வித⁴மத² வித்³த⁴ம்ஸேத² விகீளனியம் கரோத² தண்ஹாக்க²யாய படிபஜ்ஜத². தண்ஹாக்க²யோ ஹி, ராத⁴, நிப்³பா³ன’’ந்தி. து³தியம்.

3. ப⁴வனேத்திஸுத்தம்

162. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ராதோ⁴ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘ப⁴வனேத்தினிரோதோ⁴ [ப⁴வனேத்தி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)], ப⁴வனேத்தினிரோதோ⁴’தி [ப⁴வனேத்தீதி (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)], ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கதமா நு கோ², ப⁴ந்தே, ப⁴வனேத்தி, கதமோ ப⁴வனேத்தினிரோதோ⁴’’தி? ‘‘ரூபே கோ², ராத⁴, யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா யே உபயுபாதா³னா சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயா – அயம் வுச்சதி ப⁴வனேத்தி. தேஸம் நிரோதோ⁴ [நிரோதா⁴ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ப⁴வனேத்தினிரோதோ⁴. வேத³னாய… ஸஞ்ஞாய… ஸங்கா²ரேஸு … விஞ்ஞாணே யோ ச²ந்தோ³…பே… அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயா – அயம் வுச்சதி ப⁴வனேத்தி. தேஸம் நிரோதோ⁴ ப⁴வனேத்தினிரோதோ⁴’’தி. ததியம்.

4. பரிஞ்ஞேய்யஸுத்தம்

163. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஆயஸ்மா ராதோ⁴ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ராத⁴ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘பரிஞ்ஞேய்யே ச, ராத⁴, த⁴ம்மே தே³ஸேஸ்ஸாமி பரிஞ்ஞஞ்ச பரிஞ்ஞாதாவிம் புக்³க³லஞ்ச. தம் ஸுணாஹி, ஸாது⁴கம் மனஸி கரோஹி; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ராதோ⁴ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘கதமே ச, ராத⁴, பரிஞ்ஞேய்யா த⁴ம்மா? ரூபம் கோ², ராத⁴, பரிஞ்ஞேய்யோ த⁴ம்மோ, வேத³னா பரிஞ்ஞேய்யோ த⁴ம்மோ, ஸஞ்ஞா பரிஞ்ஞேய்யோ த⁴ம்மோ, ஸங்கா²ரா பரிஞ்ஞேய்யோ த⁴ம்மோ, விஞ்ஞாணம் பரிஞ்ஞேய்யோ த⁴ம்மோ. இமே வுச்சந்தி, ராத⁴, பரிஞ்ஞேய்யா த⁴ம்மா. கதமா ச, ராத⁴, பரிஞ்ஞா? யோ கோ², ராத⁴, ராக³க்க²யோ தோ³ஸக்க²யோ மோஹக்க²யோ – அயம் வுச்சதி, ராத⁴, பரிஞ்ஞா. கதமோ ச, ராத⁴, பரிஞ்ஞாதாவீ புக்³க³லோ? ‘அரஹா’திஸ்ஸ வசனீயம். ய்வாயம் ஆயஸ்மா ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ – அயம் வுச்சதி, ராத⁴, பரிஞ்ஞாதாவீ புக்³க³லோ’’தி. சதுத்த²ம்.

5. ஸமணஸுத்தம்

164. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ராத⁴ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘பஞ்சிமே, ராத⁴, உபாதா³னக்க²ந்தா⁴. கதமே பஞ்ச? ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, வேத³னுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, ஸஞ்ஞுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, ஸங்கா²ருபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴. யே ஹி கேசி, ராத⁴, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா இமேஸம் பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி; ந மே தே, ராத⁴, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஸமணேஸு வா ஸமணஸம்மதா ப்³ராஹ்மணேஸு வா ப்³ராஹ்மணஸம்மதா, ந ச பன தே ஆயஸ்மந்தோ ஸாமஞ்ஞத்த²ம் வா ப்³ரஹ்மஞ்ஞத்த²ம் வா தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தி. யே ச கோ² கேசி, ராத⁴, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா இமேஸம் பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் பஜானந்தி; தே கோ² மே, ராத⁴, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஸமணேஸு சேவ ஸமணஸம்மதா ப்³ராஹ்மணேஸு ச ப்³ராஹ்மணஸம்மதா, தே ச பனாயஸ்மந்தோ ஸாமஞ்ஞத்த²ஞ்ச ப்³ரஹ்மஞ்ஞத்த²ஞ்ச தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தீ’’தி. பஞ்சமம்.

6. து³தியஸமணஸுத்தம்

165. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ராத⁴ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘பஞ்சிமே, ராத⁴, உபாதா³னக்க²ந்தா⁴. கதமே பஞ்ச? ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴. யே ஹி கேசி, ராத⁴, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா இமேஸம் பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி…பே… ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தீ’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. ஸோதாபன்னஸுத்தம்

166. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ராத⁴ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘பஞ்சிமே, ராத⁴, உபாதா³னக்க²ந்தா⁴. கதமே பஞ்ச? ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴. யதோ கோ², ராத⁴, அரியஸாவகோ இமேஸம் பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி – அயம் வுச்சதி, ராத⁴, அரியஸாவகோ ஸோதாபன்னோ அவினிபாதத⁴ம்மோ நியதோ ஸம்போ³தி⁴பராயனோ’’தி. ஸத்தமம்.

8. அரஹந்தஸுத்தம்

167. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ராத⁴ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘பஞ்சிமே, ராத⁴, உபாதா³னக்க²ந்தா⁴. கதமே பஞ்ச? ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴. யதோ கோ², ராத⁴, பி⁴க்கு² இமேஸம் பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் விதி³த்வா அனுபாதா³விமுத்தோ ஹோதி – அயம் வுச்சதி, ராத⁴, அரஹம் கீ²ணாஸவோ வுஸிதவா கதகரணீயோ ஓஹிதபா⁴ரோ அனுப்பத்தஸத³த்தோ² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோ ஸம்மத³ஞ்ஞாவிமுத்தோ’’தி. அட்ட²மம்.

9. ச²ந்த³ராக³ஸுத்தம்

168. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ராத⁴ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘ரூபே கோ², ராத⁴, யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா, தம் பஜஹத². ஏவம் தம் ரூபம் பஹீனம் ப⁴விஸ்ஸதி உச்சி²ன்னமூலம் தாலாவத்து²கதம் அனபா⁴வம்கதம் ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மம். வேத³னாய யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா, தம் பஜஹத². ஏவம் ஸா வேத³னா பஹீனா ப⁴விஸ்ஸதி உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. ஸஞ்ஞாய… ஸங்கா²ரேஸு யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா, தம் பஜஹத². ஏவம் தே ஸங்கா²ரா பஹீனா ப⁴விஸ்ஸந்தி உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. விஞ்ஞாணே யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா, தம் பஜஹத². ஏவம் தம் விஞ்ஞாணம் பஹீனம் ப⁴விஸ்ஸதி…பே… அனுப்பாத³த⁴ம்ம’’ந்தி. நவமம்.

10. து³தியச²ந்த³ராக³ஸுத்தம்

169. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ராத⁴ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘ரூபே கோ², ராத⁴, யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா யே உபயுபாதா³னா சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயா, தே பஜஹத². ஏவம் தம் ரூபம் பஹீனம் ப⁴விஸ்ஸதி உச்சி²ன்னமூலம் தாலாவத்து²கதம் அனபா⁴வம்கதம் ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மம். வேத³னாய யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா யே உபயுபாதா³னா சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயா, தே பஜஹத². ஏவம் ஸா வேத³னா பஹீனா ப⁴விஸ்ஸதி உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. ஸஞ்ஞாய… ஸங்கா²ரேஸு யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா யே உபயுபாதா³னா சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயா, தே பஜஹத². ஏவம் தே ஸங்கா²ரா பஹீனா ப⁴விஸ்ஸந்தி உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. விஞ்ஞாணே யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா யே உபயுபாதா³னா சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயா, தே பஜஹத². ஏவம் தம் விஞ்ஞாணம் பஹீனம் ப⁴விஸ்ஸதி உச்சி²ன்னமூலம் தாலாவத்து²கதம் அனபா⁴வம்கதம் ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்ம’’ந்தி. த³ஸமம்.

ராத⁴ஸம்யுத்தஸ்ஸ பட²மோ வக்³கோ³.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

மாரோ ஸத்தோ ப⁴வனேத்தி, பரிஞ்ஞேய்யா ஸமணா து³வே;

ஸோதாபன்னோ அரஹா ச, ச²ந்த³ராகா³பரே து³வேதி.