2. ராத⁴ஸம்யுத்தம்

1. பட²மவக்³கோ³

1. மாரஸுத்தம்

160. ஸாவத்தி²னிதா³னம். அத² கோ² ஆயஸ்மா ராதோ⁴ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ராதோ⁴ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘‘மாரோ, மாரோ’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, மாரோ’’தி? ‘‘ரூபே கோ², ராத⁴, ஸதி மாரோ வா அஸ்ஸ மாரேதா வா யோ வா பன மீயதி. தஸ்மாதிஹ த்வம், ராத⁴, ரூபம் மாரோதி பஸ்ஸ, மாரேதாதி பஸ்ஸ, மீயதீதி பஸ்ஸ, ரோகோ³தி பஸ்ஸ, க³ண்டோ³தி பஸ்ஸ, ஸல்லந்தி பஸ்ஸ, அக⁴ந்தி பஸ்ஸ, அக⁴பூ⁴தந்தி பஸ்ஸ. யே நம் ஏவம் பஸ்ஸந்தி தே ஸம்மா பஸ்ஸந்தி. வேத³னாய ஸதி… ஸஞ்ஞாய ஸதி… ஸங்கா²ரேஸு ஸதி… விஞ்ஞாணே ஸதி மாரோ வா அஸ்ஸ மாரேதா வா யோ வா பன மீயதி. தஸ்மாதிஹ த்வம், ராத⁴, விஞ்ஞாணம் மாரோதி பஸ்ஸ, மாரேதாதி பஸ்ஸ, மீயதீதி பஸ்ஸ, ரோகோ³தி பஸ்ஸ, க³ண்டோ³தி பஸ்ஸ, ஸல்லந்தி பஸ்ஸ, அக⁴ந்தி பஸ்ஸ, அக⁴பூ⁴தந்தி பஸ்ஸ. யே நம் ஏவம் பஸ்ஸந்தி, தே ஸம்மா பஸ்ஸந்தீ’’தி.

‘‘ஸம்மாத³ஸ்ஸனம் பன, ப⁴ந்தே, கிமத்தி²ய’’ந்தி? ‘‘ஸம்மாத³ஸ்ஸனம் கோ², ராத⁴, நிப்³பி³த³த்த²ம்’’. ‘‘நிப்³பி³தா³ பன, ப⁴ந்தே, கிமத்தி²யா’’தி? ‘‘நிப்³பி³தா³ கோ², ராத⁴, விராக³த்தா²’’. ‘‘விராகோ³ பன, ப⁴ந்தே, கிமத்தி²யோ’’தி? ‘‘விராகோ³ கோ², ராத⁴, விமுத்தத்தோ²’’. ‘‘விமுத்தி பன, ப⁴ந்தே, கிமத்தி²யா’’தி? ‘‘விமுத்தி கோ², ராத⁴, நிப்³பா³னத்தா²’’. ‘‘நிப்³பா³னம் பன, ப⁴ந்தே, கிமத்தி²ய’’ந்தி? ‘‘அச்சயாஸி [அச்சஸரா (ஸீ. ஸ்யா. கம்.), அஸ்ஸ (பீ.), அச்சயா (க.)], ராத⁴, பஞ்ஹம், நாஸக்கி² பஞ்ஹஸ்ஸ பரியந்தம் க³ஹேதும். நிப்³பா³னோக³த⁴ஞ்ஹி, ராத⁴, ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதி, நிப்³பா³னபராயனம் நிப்³பா³னபரியோஸான’’ந்தி. பட²மம்.

2. ஸத்தஸுத்தம்

161. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ராதோ⁴ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘ஸத்தோ, ஸத்தோ’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, ஸத்தோதி வுச்சதீ’’தி? ‘‘ரூபே கோ², ராத⁴, யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா, தத்ர ஸத்தோ, தத்ர விஸத்தோ, தஸ்மா ஸத்தோதி வுச்சதி. வேத³னாய… ஸஞ்ஞாய… ஸங்கா²ரேஸு… விஞ்ஞாணே யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா, தத்ர ஸத்தோ, தத்ர விஸத்தோ, தஸ்மா ஸத்தோதி வுச்சதி’’.

‘‘ஸேய்யதா²பி, ராத⁴, குமாரகா வா குமாரிகாயோ வா பம்ஸ்வாகா³ரகேஹி கீளந்தி. யாவகீவஞ்ச தேஸு பம்ஸ்வாகா³ரகேஸு அவிக³தராகா³ ஹோந்தி அவிக³தச்ச²ந்தா³ அவிக³தபேமா அவிக³தபிபாஸா அவிக³தபரிளாஹா அவிக³ததண்ஹா, தாவ தானி பம்ஸ்வாகா³ரகானி அல்லீயந்தி கேளாயந்தி த⁴னாயந்தி [மனாயந்தி (ஸீ. பீ. க.)] மமாயந்தி. யதோ ச கோ², ராத⁴, குமாரகா வா குமாரிகாயோ வா தேஸு பம்ஸ்வாகா³ரகேஸு விக³தராகா³ ஹோந்தி விக³தச்ச²ந்தா³ விக³தபேமா விக³தபிபாஸா விக³தபரிளாஹா விக³ததண்ஹா, அத² கோ² தானி பம்ஸ்வாகா³ரகானி ஹத்தே²ஹி ச பாதே³ஹி ச விகிரந்தி வித⁴மந்தி வித்³த⁴ம்ஸேந்தி விகீளனியம் [விகீளனிகம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] கரோந்தி. ஏவமேவ கோ², ராத⁴, தும்ஹேபி ரூபம் விகிரத² வித⁴மத² வித்³த⁴ம்ஸேத² விகீளனியம் கரோத² தண்ஹாக்க²யாய படிபஜ்ஜத². வேத³னம் விகிரத² வித⁴மத² வித்³த⁴ம்ஸேத² விகீளனியம் கரோத² தண்ஹாக்க²யாய படிபஜ்ஜத². ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே விகிரத² வித⁴மத² வித்³த⁴ம்ஸேத² விகீளனியம் கரோத² தண்ஹாக்க²யாய படிபஜ்ஜத². விஞ்ஞாணம் விகிரத² வித⁴மத² வித்³த⁴ம்ஸேத² விகீளனியம் கரோத² தண்ஹாக்க²யாய படிபஜ்ஜத². தண்ஹாக்க²யோ ஹி, ராத⁴, நிப்³பா³ன’’ந்தி. து³தியம்.

3. ப⁴வனேத்திஸுத்தம்

162. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ராதோ⁴ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘ப⁴வனேத்தினிரோதோ⁴ [ப⁴வனேத்தி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)], ப⁴வனேத்தினிரோதோ⁴’தி [ப⁴வனேத்தீதி (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)], ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கதமா நு கோ², ப⁴ந்தே, ப⁴வனேத்தி, கதமோ ப⁴வனேத்தினிரோதோ⁴’’தி? ‘‘ரூபே கோ², ராத⁴, யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா யே உபயுபாதா³னா சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயா – அயம் வுச்சதி ப⁴வனேத்தி. தேஸம் நிரோதோ⁴ [நிரோதா⁴ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ப⁴வனேத்தினிரோதோ⁴. வேத³னாய… ஸஞ்ஞாய… ஸங்கா²ரேஸு … விஞ்ஞாணே யோ ச²ந்தோ³…பே… அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயா – அயம் வுச்சதி ப⁴வனேத்தி. தேஸம் நிரோதோ⁴ ப⁴வனேத்தினிரோதோ⁴’’தி. ததியம்.

4. பரிஞ்ஞேய்யஸுத்தம்

163. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஆயஸ்மா ராதோ⁴ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ராத⁴ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘பரிஞ்ஞேய்யே ச, ராத⁴, த⁴ம்மே தே³ஸேஸ்ஸாமி பரிஞ்ஞஞ்ச பரிஞ்ஞாதாவிம் புக்³க³லஞ்ச. தம் ஸுணாஹி, ஸாது⁴கம் மனஸி கரோஹி; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா ராதோ⁴ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘கதமே ச, ராத⁴, பரிஞ்ஞேய்யா த⁴ம்மா? ரூபம் கோ², ராத⁴, பரிஞ்ஞேய்யோ த⁴ம்மோ, வேத³னா பரிஞ்ஞேய்யோ த⁴ம்மோ, ஸஞ்ஞா பரிஞ்ஞேய்யோ த⁴ம்மோ, ஸங்கா²ரா பரிஞ்ஞேய்யோ த⁴ம்மோ, விஞ்ஞாணம் பரிஞ்ஞேய்யோ த⁴ம்மோ. இமே வுச்சந்தி, ராத⁴, பரிஞ்ஞேய்யா த⁴ம்மா. கதமா ச, ராத⁴, பரிஞ்ஞா? யோ கோ², ராத⁴, ராக³க்க²யோ தோ³ஸக்க²யோ மோஹக்க²யோ – அயம் வுச்சதி, ராத⁴, பரிஞ்ஞா. கதமோ ச, ராத⁴, பரிஞ்ஞாதாவீ புக்³க³லோ? ‘அரஹா’திஸ்ஸ வசனீயம். ய்வாயம் ஆயஸ்மா ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ – அயம் வுச்சதி, ராத⁴, பரிஞ்ஞாதாவீ புக்³க³லோ’’தி. சதுத்த²ம்.

5. ஸமணஸுத்தம்

164. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ராத⁴ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘பஞ்சிமே, ராத⁴, உபாதா³னக்க²ந்தா⁴. கதமே பஞ்ச? ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, வேத³னுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, ஸஞ்ஞுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, ஸங்கா²ருபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴. யே ஹி கேசி, ராத⁴, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா இமேஸம் பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி; ந மே தே, ராத⁴, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஸமணேஸு வா ஸமணஸம்மதா ப்³ராஹ்மணேஸு வா ப்³ராஹ்மணஸம்மதா, ந ச பன தே ஆயஸ்மந்தோ ஸாமஞ்ஞத்த²ம் வா ப்³ரஹ்மஞ்ஞத்த²ம் வா தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தி. யே ச கோ² கேசி, ராத⁴, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா இமேஸம் பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் பஜானந்தி; தே கோ² மே, ராத⁴, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஸமணேஸு சேவ ஸமணஸம்மதா ப்³ராஹ்மணேஸு ச ப்³ராஹ்மணஸம்மதா, தே ச பனாயஸ்மந்தோ ஸாமஞ்ஞத்த²ஞ்ச ப்³ரஹ்மஞ்ஞத்த²ஞ்ச தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தீ’’தி. பஞ்சமம்.

6. து³தியஸமணஸுத்தம்

165. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ராத⁴ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘பஞ்சிமே, ராத⁴, உபாதா³னக்க²ந்தா⁴. கதமே பஞ்ச? ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴. யே ஹி கேசி, ராத⁴, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா இமேஸம் பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானந்தி…பே… ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தீ’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. ஸோதாபன்னஸுத்தம்

166. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ராத⁴ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘பஞ்சிமே, ராத⁴, உபாதா³னக்க²ந்தா⁴. கதமே பஞ்ச? ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴. யதோ கோ², ராத⁴, அரியஸாவகோ இமேஸம் பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி – அயம் வுச்சதி, ராத⁴, அரியஸாவகோ ஸோதாபன்னோ அவினிபாதத⁴ம்மோ நியதோ ஸம்போ³தி⁴பராயனோ’’தி. ஸத்தமம்.

8. அரஹந்தஸுத்தம்

167. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ராத⁴ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘பஞ்சிமே, ராத⁴, உபாதா³னக்க²ந்தா⁴. கதமே பஞ்ச? ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴. யதோ கோ², ராத⁴, பி⁴க்கு² இமேஸம் பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச அஸ்ஸாத³ஞ்ச ஆதீ³னவஞ்ச நிஸ்ஸரணஞ்ச யதா²பூ⁴தம் விதி³த்வா அனுபாதா³விமுத்தோ ஹோதி – அயம் வுச்சதி, ராத⁴, அரஹம் கீ²ணாஸவோ வுஸிதவா கதகரணீயோ ஓஹிதபா⁴ரோ அனுப்பத்தஸத³த்தோ² பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோ ஸம்மத³ஞ்ஞாவிமுத்தோ’’தி. அட்ட²மம்.

9. ச²ந்த³ராக³ஸுத்தம்

168. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ராத⁴ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘ரூபே கோ², ராத⁴, யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா, தம் பஜஹத². ஏவம் தம் ரூபம் பஹீனம் ப⁴விஸ்ஸதி உச்சி²ன்னமூலம் தாலாவத்து²கதம் அனபா⁴வம்கதம் ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மம். வேத³னாய யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா, தம் பஜஹத². ஏவம் ஸா வேத³னா பஹீனா ப⁴விஸ்ஸதி உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. ஸஞ்ஞாய… ஸங்கா²ரேஸு யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா, தம் பஜஹத². ஏவம் தே ஸங்கா²ரா பஹீனா ப⁴விஸ்ஸந்தி உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. விஞ்ஞாணே யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா, தம் பஜஹத². ஏவம் தம் விஞ்ஞாணம் பஹீனம் ப⁴விஸ்ஸதி…பே… அனுப்பாத³த⁴ம்ம’’ந்தி. நவமம்.

10. து³தியச²ந்த³ராக³ஸுத்தம்

169. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ராத⁴ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘ரூபே கோ², ராத⁴, யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா யே உபயுபாதா³னா சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயா, தே பஜஹத². ஏவம் தம் ரூபம் பஹீனம் ப⁴விஸ்ஸதி உச்சி²ன்னமூலம் தாலாவத்து²கதம் அனபா⁴வம்கதம் ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மம். வேத³னாய யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா யே உபயுபாதா³னா சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயா, தே பஜஹத². ஏவம் ஸா வேத³னா பஹீனா ப⁴விஸ்ஸதி உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. ஸஞ்ஞாய… ஸங்கா²ரேஸு யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா யே உபயுபாதா³னா சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயா, தே பஜஹத². ஏவம் தே ஸங்கா²ரா பஹீனா ப⁴விஸ்ஸந்தி உச்சி²ன்னமூலா தாலாவத்து²கதா அனபா⁴வம்கதா ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்மா. விஞ்ஞாணே யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா யே உபயுபாதா³னா சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயா, தே பஜஹத². ஏவம் தம் விஞ்ஞாணம் பஹீனம் ப⁴விஸ்ஸதி உச்சி²ன்னமூலம் தாலாவத்து²கதம் அனபா⁴வம்கதம் ஆயதிம் அனுப்பாத³த⁴ம்ம’’ந்தி. த³ஸமம்.

ராத⁴ஸம்யுத்தஸ்ஸ பட²மோ வக்³கோ³.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

மாரோ ஸத்தோ ப⁴வனேத்தி, பரிஞ்ஞேய்யா ஸமணா து³வே;

ஸோதாபன்னோ அரஹா ச, ச²ந்த³ராகா³பரே து³வேதி.

2. து³தியவக்³கோ³

1. மாரஸுத்தம்

170. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ராதோ⁴ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘மாரோ, மாரோ’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கதமோ நு கோ², ப⁴ந்தே, மாரோ’’தி? ‘‘ரூபம் கோ², ராத⁴, மாரோ, வேத³னா மாரோ, ஸஞ்ஞா மாரோ, ஸங்கா²ரா மாரோ, விஞ்ஞாணம் மாரோ. ஏவம் பஸ்ஸம், ராத⁴, ஸுதவா அரியஸாவகோ ரூபஸ்மிம்பி நிப்³பி³ந்த³தி, வேத³னாயபி நிப்³பி³ந்த³தி, ஸஞ்ஞாயபி நிப்³பி³ந்த³தி, ஸங்கா²ரேஸுபி நிப்³பி³ந்த³தி, விஞ்ஞாணஸ்மிம்பி நிப்³பி³ந்த³தி. நிப்³பி³ந்த³ம் விரஜ்ஜதி; விராகா³ விமுச்சதி. விமுத்தஸ்மிம் விமுத்தமிதி ஞாணம் ஹோதி. ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி பஜானாதீ’’தி. பட²மம்.

2. மாரத⁴ம்மஸுத்தம்

171. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ராதோ⁴ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘மாரத⁴ம்மோ, மாரத⁴ம்மோ’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கதமோ நு கோ², ப⁴ந்தே, மாரத⁴ம்மோ’’தி? ‘‘ரூபம் கோ², ராத⁴, மாரத⁴ம்மோ, வேத³னா மாரத⁴ம்மோ, ஸஞ்ஞா மாரத⁴ம்மோ, ஸங்கா²ரா மாரத⁴ம்மோ, விஞ்ஞாணம் மாரத⁴ம்மோ. ஏவம் பஸ்ஸம்…பே… நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதீ’’தி. து³தியம்.

3. அனிச்சஸுத்தம்

172. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ராதோ⁴ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘அனிச்சம், அனிச்ச’ந்தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கதமம் நு கோ², ப⁴ந்தே, அனிச்ச’’ந்தி? ‘‘ரூபம் கோ², ராத⁴, அனிச்சம், வேத³னா அனிச்சா, ஸஞ்ஞா அனிச்சா, ஸங்கா²ரா அனிச்சா, விஞ்ஞாணம் அனிச்சம். ஏவம் பஸ்ஸம்…பே… நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதீ’’தி. ததியம்.

4. அனிச்சத⁴ம்மஸுத்தம்

173. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ராதோ⁴ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘அனிச்சத⁴ம்மோ, அனிச்சத⁴ம்மோ’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கதமோ நு கோ², ப⁴ந்தே, அனிச்சத⁴ம்மோ’’தி? ‘‘ரூபம் கோ², ராத⁴, அனிச்சத⁴ம்மோ, வேத³னா அனிச்சத⁴ம்மோ, ஸஞ்ஞா அனிச்சத⁴ம்மோ, ஸங்கா²ரா அனிச்சத⁴ம்மோ, விஞ்ஞாணம் அனிச்சத⁴ம்மோ. ஏவம் பஸ்ஸம்…பே… நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதீ’’தி. சதுத்த²ம்.

5. து³க்க²ஸுத்தம்

174. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ராதோ⁴ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘து³க்க²ம், து³க்க²’ந்தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கதமம் நு கோ², ப⁴ந்தே, து³க்க²’’ந்தி? ‘‘ரூபம் கோ², ராத⁴, து³க்க²ம், வேத³னா து³க்கா², ஸஞ்ஞா து³க்கா², ஸங்கா²ரா து³க்கா², விஞ்ஞாணம் து³க்க²ம். ஏவம் பஸ்ஸம்…பே… நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதீ’’தி. பஞ்சமம்.

6. து³க்க²த⁴ம்மஸுத்தம்

175. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ராதோ⁴ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘து³க்க²த⁴ம்மோ, து³க்க²த⁴ம்மோ’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கதமோ நு கோ², ப⁴ந்தே, து³க்க²த⁴ம்மோ’’தி? ‘‘ரூபம் கோ², ராத⁴, து³க்க²த⁴ம்மோ, வேத³னா து³க்க²த⁴ம்மோ, ஸஞ்ஞா து³க்க²த⁴ம்மோ, ஸங்கா²ரா து³க்க²த⁴ம்மோ, விஞ்ஞாணம் து³க்க²த⁴ம்மோ. ஏவம் பஸ்ஸம்…பே… நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதீ’’தி. ச²ட்ட²ம்.

7. அனத்தஸுத்தம்

176. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ராதோ⁴ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘அனத்தா, அனத்தா’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கதமோ நு கோ², ப⁴ந்தே, அனத்தா’’தி? ‘‘ரூபம் கோ², ராத⁴, அனத்தா, வேத³னா அனத்தா, ஸஞ்ஞா அனத்தா, ஸங்கா²ரா அனத்தா, விஞ்ஞாணம் அனத்தா. ஏவம் பஸ்ஸம்…பே… நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதீ’’தி. ஸத்தமம்.

8. அனத்தத⁴ம்மஸுத்தம்

177. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ராதோ⁴ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘அனத்தத⁴ம்மோ, அனத்தத⁴ம்மோ’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கதமோ நு கோ², ப⁴ந்தே, அனத்தத⁴ம்மோ’’தி? ‘‘ரூபம் கோ², ராத⁴, அனத்தத⁴ம்மோ, வேத³னா அனத்தத⁴ம்மோ, ஸஞ்ஞா அனத்தத⁴ம்மோ, ஸங்கா²ரா அனத்தத⁴ம்மோ, விஞ்ஞாணம் அனத்தத⁴ம்மோ. ஏவம் பஸ்ஸம்…பே… நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதீ’’தி. அட்ட²மம்.

9.க²யத⁴ம்மஸுத்தம்

178. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ராதோ⁴ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘க²யத⁴ம்மோ, க²யத⁴ம்மோ’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கதமோ நு கோ², ப⁴ந்தே, க²யத⁴ம்மோ’’தி? ‘‘ரூபம் கோ², ராத⁴, க²யத⁴ம்மோ, வேத³னா க²யத⁴ம்மோ, ஸஞ்ஞா க²யத⁴ம்மோ, ஸங்கா²ரா க²யத⁴ம்மோ, விஞ்ஞாணம் க²யத⁴ம்மோ. ஏவம் பஸ்ஸம்…பே… நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதீ’’தி. நவமம்.

10. வயத⁴ம்மஸுத்தம்

179. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ராதோ⁴ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘வயத⁴ம்மோ, வயத⁴ம்மோ’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கதமோ நு கோ², ப⁴ந்தே, வயத⁴ம்மோ’’தி? ‘‘ரூபம் கோ², ராத⁴, வயத⁴ம்மோ, வேத³னா வயத⁴ம்மோ, ஸஞ்ஞா வயத⁴ம்மோ, ஸங்கா²ரா வயத⁴ம்மோ, விஞ்ஞாணம் வயத⁴ம்மோ. ஏவம் பஸ்ஸம்…பே… நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதீ’’தி. த³ஸமம்.

11. ஸமுத³யத⁴ம்மஸுத்தம்

180. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ராதோ⁴ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘ஸமுத³யத⁴ம்மோ, ஸமுத³யத⁴ம்மோ’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கதமோ நு கோ², ப⁴ந்தே, ஸமுத³யத⁴ம்மோ’’தி? ‘‘ரூபம் கோ², ராத⁴, ஸமுத³யத⁴ம்மோ, வேத³னா ஸமுத³யத⁴ம்மோ, ஸஞ்ஞா ஸமுத³யத⁴ம்மோ, ஸங்கா²ரா ஸமுத³யத⁴ம்மோ, விஞ்ஞாணம் ஸமுத³யத⁴ம்மோ. ஏவம் பஸ்ஸம்…பே… நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதீ’’தி. ஏகாத³ஸமம்.

12. நிரோத⁴த⁴ம்மஸுத்தம்

181. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ராதோ⁴ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘நிரோத⁴த⁴ம்மோ, நிரோத⁴த⁴ம்மோ’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கதமோ நு கோ², ப⁴ந்தே, நிரோத⁴த⁴ம்மோ’’தி? ‘‘ரூபம் கோ², ராத⁴, நிரோத⁴த⁴ம்மோ, வேத³னா நிரோத⁴த⁴ம்மோ, ஸஞ்ஞா நிரோத⁴த⁴ம்மோ, ஸங்கா²ரா நிரோத⁴த⁴ம்மோ, விஞ்ஞாணம் நிரோத⁴த⁴ம்மோ. ஏவம் பஸ்ஸம்…பே… நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாதீ’’தி. த்³வாத³ஸமம்.

ராத⁴ஸம்யுத்தஸ்ஸ து³தியோ வக்³கோ³.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

மாரோ ச மாரத⁴ம்மோ ச, அனிச்சேன அபரே து³வே;

து³க்கே²ன ச து³வே வுத்தா, அனத்தேன [அனத்தேஹி (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)] ததே²வ ச;

க²யவயஸமுத³யம், நிரோத⁴த⁴ம்மேன த்³வாத³ஸாதி.

3. ஆயாசனவக்³கோ³

1-11. மாராதி³ஸுத்தஏகாத³ஸகம்

182. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ராதோ⁴ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸாது⁴ மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன த⁴ம்மம் தே³ஸேது, யமஹம் ப⁴க³வதோ த⁴ம்மம் ஸுத்வா ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரேய்ய’’ந்தி.

‘‘யோ கோ², ராத⁴, மாரோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³, ராகோ³ பஹாதப்³போ³, ச²ந்த³ராகோ³ பஹாதப்³போ³ [ஸீஹளபோத்த²கே பன ‘‘தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³தி ஏகம் ஸுத்தம், தத்ர தே ராகோ³ பஹாதப்³போ³தி ஏகம் ஸுத்தம், தத்ர தே ச²ந்த³ராகோ³ பஹாதப்³போ³தி ஏகம் ஸுத்த’’ந்தி ஏவம் விஸும் விஸும் தீணி ஸுத்தானி விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸிதானி. ஏவமுபரிஸுத்தேஸுபி]. கோ ச, ராத⁴, மாரோ? ரூபம் கோ², ராத⁴, மாரோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³, ராகோ³ பஹாதப்³போ³, ச²ந்த³ராகோ³ பஹாதப்³போ³ [ஸீஹளபோத்த²கே பன ‘‘தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³தி ஏகம் ஸுத்தம், தத்ர தே ராகோ³ பஹாதப்³போ³தி ஏகம் ஸுத்தம், தத்ர தே ச²ந்த³ராகோ³ பஹாதப்³போ³தி ஏகம் ஸுத்த’’ந்தி ஏவம் விஸும் விஸும் தீணி ஸுத்தானி விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸிதானி. ஏவமுபரிஸுத்தேஸுபி]. வேத³னா மாரோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³…பே… ஸஞ்ஞா மாரோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³…பே… ஸங்கா²ரா மாரோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³…பே… விஞ்ஞாணம் மாரோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³…பே… யோ கோ², ராத⁴, மாரோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³, ராகோ³ பஹாதப்³போ³, ச²ந்த³ராகோ³ பஹாதப்³போ³’’தி.

183. யோ கோ², ராத⁴, மாரத⁴ம்மோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³, ராகோ³ பஹாதப்³போ³, ச²ந்த³ராகோ³ பஹாதப்³போ³…பே….

184. யம் கோ², ராத⁴, அனிச்சம்…பே….

185. யோ கோ², ராத⁴, அனிச்சத⁴ம்மோ…பே….

186. யம் கோ², ராத⁴, து³க்க²ம்…பே….

187. யோ கோ², ராத⁴, து³க்க²த⁴ம்மோ…பே….

188. யோ கோ², ராத⁴, அனத்தா…பே….

189. யோ கோ², ராத⁴, அனத்தத⁴ம்மோ…பே….

190. யோ கோ², ராத⁴, க²யத⁴ம்மோ…பே….

191. யோ கோ², ராத⁴, வயத⁴ம்மோ…பே….

192. யோ கோ², ராத⁴, ஸமுத³யத⁴ம்மோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³, ராகோ³ பஹாதப்³போ³, ச²ந்த³ராகோ³ பஹாதப்³போ³…பே….

12. நிரோத⁴த⁴ம்மஸுத்தம்

193. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ராதோ⁴ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸாது⁴ மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன த⁴ம்மம் தே³ஸேது, யமஹம் ப⁴க³வதோ த⁴ம்மம் ஸுத்வா ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரேய்ய’’ந்தி.

‘‘யோ கோ², ராத⁴, நிரோத⁴த⁴ம்மோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³, ராகோ³ பஹாதப்³போ³, ச²ந்த³ராகோ³ பஹாதப்³போ³. கோ ச, ராத⁴, நிரோத⁴த⁴ம்மோ? ரூபம் கோ², ராத⁴, நிரோத⁴த⁴ம்மோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³…பே… வேத³னா நிரோத⁴த⁴ம்மோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³…பே… ஸஞ்ஞா நிரோத⁴த⁴ம்மோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³…பே… ஸங்கா²ரா நிரோத⁴த⁴ம்மோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³…பே… விஞ்ஞாணம் நிரோத⁴த⁴ம்மோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³…பே… யோ கோ², ராத⁴, நிரோத⁴த⁴ம்மோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³, ராகோ³ பஹாதப்³போ³, ச²ந்த³ராகோ³ பஹாதப்³போ³’’தி [ஸீஹளபோத்த²கே பன இமஸ்மிம் வக்³கே³ ச²த்திம்ஸ ஸுத்தானி விப⁴த்தானி ஏகேகம் ஸுத்தம் தீணி தீணி கத்வா, ஏவம் சதுத்த²வக்³கே³பி].

ஆயாசனவக்³கோ³ ததியோ.

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

மாரோ ச மாரத⁴ம்மோ ச, அனிச்சேன அபரே து³வே;

து³க்கே²ன ச து³வே வுத்தா, அனத்தேன ததே²வ ச;

க²யவயஸமுத³யம், நிரோத⁴த⁴ம்மேன த்³வாத³ஸாதி.

4. உபனிஸின்னவக்³கோ³

1-11. மாராதி³ஸுத்தஏகாத³ஸகம்

194. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ராத⁴ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘யோ கோ², ராத⁴, மாரோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³, ராகோ³ பஹாதப்³போ³, ச²ந்த³ராகோ³ பஹாதப்³போ³. கோ ச, ராத⁴, மாரோ? ரூபம் கோ², ராத⁴, மாரோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³…பே… விஞ்ஞாணம் மாரோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³…பே… யோ கோ², ராத⁴, மாரோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³, ராகோ³ பஹாதப்³போ³, ச²ந்த³ராகோ³ பஹாதப்³போ³’’தி.

195. யோ கோ², ராத⁴, மாரத⁴ம்மோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³, ராகோ³ பஹாதப்³போ³, ச²ந்த³ராகோ³ பஹாதப்³போ³…பே….

196. யம் கோ², ராத⁴, அனிச்சம்…பே….

197. யோ கோ², ராத⁴, அனிச்சத⁴ம்மோ…பே….

198. யம் கோ², ராத⁴, து³க்க²ம்…பே….

199. யோ கோ², ராத⁴, து³க்க²த⁴ம்மோ…பே….

200. யோ கோ², ராத⁴, அனத்தா…பே….

201. யோ கோ², ராத⁴, அனத்தத⁴ம்மோ…பே….

202. யோ கோ², ராத⁴, க²யத⁴ம்மோ…பே….

203. யோ கோ², ராத⁴, வயத⁴ம்மோ…பே….

204. யோ கோ², ராத⁴, ஸமுத³யத⁴ம்மோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³, ராகோ³ பஹாதப்³போ³, ச²ந்த³ராகோ³ பஹாதப்³போ³…பே….

12. நிரோத⁴த⁴ம்மஸுத்தம்

205. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ராத⁴ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘யோ கோ², ராத⁴, நிரோத⁴த⁴ம்மோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³, ராகோ³ பஹாதப்³போ³, ச²ந்த³ராகோ³ பஹாதப்³போ³. கோ ச, ராத⁴, நிரோத⁴த⁴ம்மோ? ரூபம் கோ², ராத⁴, நிரோத⁴த⁴ம்மோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³, ராகோ³ பஹாதப்³போ³, ச²ந்த³ராகோ³ பஹாதப்³போ³. வேத³னா…பே… ஸஞ்ஞா…பே… ஸங்கா²ரா…பே… விஞ்ஞாணம் நிரோத⁴த⁴ம்மோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³, ராகோ³ பஹாதப்³போ³, ச²ந்த³ராகோ³ பஹாதப்³போ³. யோ கோ², ராத⁴, நிரோத⁴த⁴ம்மோ; தத்ர தே ச²ந்தோ³ பஹாதப்³போ³, ராகோ³ பஹாதப்³போ³, ச²ந்த³ராகோ³ பஹாதப்³போ³’’தி.

உபனிஸின்னவக்³கோ³ சதுத்தோ².

தஸ்ஸுத்³தா³னம் –

மாரோ ச மாரத⁴ம்மோ ச, அனிச்சேன அபரே து³வே;

து³க்கே²ன ச து³வே வுத்தா, அனத்தேன ததே²வ ச;

க²யவயஸமுத³யம், நிரோத⁴த⁴ம்மேன த்³வாத³ஸாதி.

ராத⁴ஸம்யுத்தம் ஸமத்தம்.