4. அனமதக்³க³ஸம்யுத்தம்
1. பட²மவக்³கோ³
1. திணகட்ட²ஸுத்தம்
124. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –
‘‘அனமதக்³கோ³யம் [அனமதக்³கா³யம் (பீ. க.)] பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ. புப்³பா³ கோடி ந பஞ்ஞாயதி அவிஜ்ஜானீவரணானம் ஸத்தானம் தண்ஹாஸம்யோஜனானம் ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம். ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ யம் இமஸ்மிம் ஜம்பு³தீ³பே திணகட்ட²ஸாகா²பலாஸம் தம் சே²த்வா [தச்சே²த்வா (ப³ஹூஸு)] ஏகஜ்ஜ²ம் ஸம்ஹரித்வா சதுரங்கு³லம் சதுரங்கு³லம் க⁴டிகம் கத்வா நிக்கி²பேய்ய – ‘அயம் மே மாதா, தஸ்ஸா மே மாது அயம் மாதா’தி, அபரியாதி³ன்னாவ [அபரியாதி³ண்ணாவ (ஸீ.)] பி⁴க்க²வே, தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ மாதுமாதரோ அஸ்ஸு, அத² இமஸ்மிம் ஜம்பு³தீ³பே திணகட்ட²ஸாகா²பலாஸம் பரிக்க²யம் பரியாதா³னம் க³ச்சே²ய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ. புப்³பா³ கோடி ந பஞ்ஞாயதி அவிஜ்ஜானீவரணானம் ஸத்தானம் தண்ஹாஸம்யோஜனானம் ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம். ஏவம் தீ³க⁴ரத்தம் வோ, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் பச்சனுபூ⁴தம் திப்³ப³ம் பச்சனுபூ⁴தம் ப்³யஸனம் பச்சனுபூ⁴தம், கடஸீ [கடஸி (ஸீ. பீ. க.) கடா ச²வா ஸயந்தி ஏத்தா²தி கடஸீ] வட்³டி⁴தா. யாவஞ்சித³ம், பி⁴க்க²வே, அலமேவ ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு நிப்³பி³ந்தி³தும் அலம் விரஜ்ஜிதும் அலம் விமுச்சிது’’ந்தி. பட²மம்.
2. பத²வீஸுத்தம்
125. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ‘‘அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ. புப்³பா³ கோடி ந பஞ்ஞாயதி அவிஜ்ஜானீவரணானம் ஸத்தானம் தண்ஹாஸம்யோஜனானம் ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம். ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ இமம் மஹாபத²விம் கோலட்டி²மத்தம் கோலட்டி²மத்தம் மத்திகாகு³ளிகம் கரித்வா நிக்கி²பேய்ய – ‘அயம் மே பிதா, தஸ்ஸ மே பிது அயம் பிதா’தி, அபரியாதி³ன்னாவ பி⁴க்க²வே, தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ பிதுபிதரோ அஸ்ஸு, அதா²யம் மஹாபத²வீ பரிக்க²யம் பரியாதா³னம் க³ச்சே²ய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ. புப்³பா³ கோடி ந பஞ்ஞாயதி அவிஜ்ஜானீவரணானம் ஸத்தானம் தண்ஹாஸம்யோஜனானம் ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம். ஏவம் தீ³க⁴ரத்தம் வோ, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் பச்சனுபூ⁴தம் திப்³ப³ம் பச்சனுபூ⁴தம் ப்³யஸனம் பச்சனுபூ⁴தம், கடஸீ வட்³டி⁴தா. யாவஞ்சித³ம், பி⁴க்க²வே, அலமேவ ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு நிப்³பி³ந்தி³தும், அலம் விரஜ்ஜிதும், அலம் விமுச்சிது’’ந்தி. து³தியம்.
3. அஸ்ஸுஸுத்தம்
126. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ‘‘அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ. புப்³பா³ கோடி ந பஞ்ஞாயதி அவிஜ்ஜானீவரணானம் ஸத்தானம் தண்ஹாஸம்யோஜனானம் ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம். தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, கதமம் நு கோ² ப³ஹுதரம், யம் வா வோ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம் அமனாபஸம்பயோகா³ மனாபவிப்பயோகா³ கந்த³ந்தானம் ரோத³ந்தானம் [ருத³ந்தானம் (ஸீ.)] அஸ்ஸு பஸ்ஸன்னம் [பஸ்ஸந்த³ம் (க. ஸீ.), பஸந்த³ம் (ஸ்யா. கம்.), பஸன்னம் (பீ. க.)] பக்³க⁴ரிதம், யம் வா சதூஸு மஹாஸமுத்³தே³ஸு உத³க’’ந்தி? ‘‘யதா² கோ² மயம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாம, ஏததே³வ, ப⁴ந்தே, ப³ஹுதரம் யம் நோ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம் அமனாபஸம்பயோகா³ மனாபவிப்பயோகா³ கந்த³ந்தானம் ரோத³ந்தானம் அஸ்ஸு பஸ்ஸன்னம் பக்³க⁴ரிதம், ந த்வேவ சதூஸு மஹாஸமுத்³தே³ஸு உத³க’’ந்தி.
‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே, ஸாது⁴ கோ² மே தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஏவம் த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாத². ஏததே³வ, பி⁴க்க²வே, ப³ஹுதரம் யம் வோ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம் அமனாபஸம்பயோகா³ மனாபவிப்பயோகா³ கந்த³ந்தானம் ரோத³ந்தானம் அஸ்ஸு பஸ்ஸன்னம் பக்³க⁴ரிதம், ந த்வேவ சதூஸு மஹாஸமுத்³தே³ஸு உத³கம். தீ³க⁴ரத்தம் வோ, பி⁴க்க²வே, மாதுமரணம் பச்சனுபூ⁴தம்; தேஸம் வா மாதுமரணம் பச்சனுபோ⁴ந்தானம் அமனாபஸம்பயோகா³ மனாபவிப்பயோகா³ கந்த³ந்தானம் ரோத³ந்தானம் அஸ்ஸு பஸ்ஸன்னம் பக்³க⁴ரிதம், ந த்வேவ சதூஸு மஹாஸமுத்³தே³ஸு உத³கம். தீ³க⁴ரத்தம் வோ, பி⁴க்க²வே, பிதுமரணம் பச்சனுபூ⁴தம் …பே… பா⁴துமரணம் பச்சனுபூ⁴தம்… ப⁴கி³னிமரணம் பச்சனுபூ⁴தம்… புத்தமரணம் பச்சனுபூ⁴தம்… தீ⁴துமரணம் பச்சனுபூ⁴தம்… ஞாதிப்³யஸனம் பச்சனுபூ⁴தம்… போ⁴க³ப்³யஸனம் பச்சனுபூ⁴தம். தீ³க⁴ரத்தம் வோ, பி⁴க்க²வே, ரோக³ப்³யஸனம் பச்சனுபூ⁴தம், தேஸம் வோ ரோக³ப்³யஸனம் பச்சனுபோ⁴ந்தானம் அமனாபஸம்பயோகா³ மனாபவிப்பயோகா³ கந்த³ந்தானம் ரோத³ந்தானம் அஸ்ஸு பஸ்ஸன்னம் பக்³க⁴ரிதம், ந த்வேவ சதூஸு மஹாஸமுத்³தே³ஸு உத³கம். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ …பே… யாவஞ்சித³ம், பி⁴க்க²வே, அலமேவ ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு நிப்³பி³ந்தி³தும், அலம் விரஜ்ஜிதும், அலம் விமுச்சிது’’ந்தி. ததியம்.
4. கீ²ரஸுத்தம்
127. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ‘‘அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ. புப்³பா³ கோடி ந பஞ்ஞாயதி அவிஜ்ஜானீவரணானம் ஸத்தானம் தண்ஹாஸம்யோஜனானம் ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம். தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, கதமம் நு கோ² ப³ஹுதரம், யம் வா வோ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம் மாதுத²ஞ்ஞம் பீதம், யம் வா சதூஸு மஹாஸமுத்³தே³ஸு உத³க’’ந்தி? ‘‘யதா² கோ² மயம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாம, ஏததே³வ, ப⁴ந்தே, ப³ஹுதரம் யம் நோ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம் மாதுத²ஞ்ஞம் பீதம், ந த்வேவ சதூஸு மஹாஸமுத்³தே³ஸு உத³க’’ந்தி.
‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே, ஸாது⁴ கோ² மே தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஏவம் த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாத². ஏததே³வ, பி⁴க்க²வே, ப³ஹுதரம் யம் வோ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம் மாதுத²ஞ்ஞம் பீதம், ந த்வேவ சதூஸு மஹாஸமுத்³தே³ஸு உத³கம். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ…பே… அலம் விமுச்சிது’’ந்தி. சதுத்த²ம்.
5. பப்³ப³தஸுத்தம்
128. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ஆராமே. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கீவதீ³கோ⁴ நு கோ², ப⁴ந்தே, கப்போ’’தி? ‘‘தீ³கோ⁴ கோ², பி⁴க்கு², கப்போ. ஸோ ந ஸுகரோ ஸங்கா²தும் ஏத்தகானி வஸ்ஸானி இதி வா, ஏத்தகானி வஸ்ஸஸதானி இதி வா, ஏத்தகானி வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி இதி வா, ஏத்தகானி வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸானி இதி வா’’தி.
‘‘ஸக்கா பன, ப⁴ந்தே, உபமம் காது’’ந்தி? ‘‘ஸக்கா, பி⁴க்கூ²’’தி ப⁴க³வா அவோச. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்கு², மஹாஸேலோ பப்³ப³தோ யோஜனம் ஆயாமேன யோஜனம் வித்தா²ரேன யோஜனம் உப்³பே³தே⁴ன அச்சி²ன்னோ அஸுஸிரோ ஏகக்³க⁴னோ. தமேனம் புரிஸோ வஸ்ஸஸதஸ்ஸ வஸ்ஸஸதஸ்ஸ அச்சயேன காஸிகேன வத்தே²ன ஸகிம் ஸகிம் பரிமஜ்ஜேய்ய. கி²ப்பதரம் கோ² ஸோ, பி⁴க்கு², மஹாஸேலோ பப்³ப³தோ இமினா உபக்கமேன பரிக்க²யம் பரியாதா³னம் க³ச்சே²ய்ய, ந த்வேவ கப்போ. ஏவம் தீ³கோ⁴, பி⁴க்கு², கப்போ. ஏவம் தீ³கா⁴னம் கோ², பி⁴க்கு², கப்பானம் நேகோ கப்போ ஸம்ஸிதோ, நேகம் கப்பஸதம் ஸம்ஸிதம், நேகம் கப்பஸஹஸ்ஸம் ஸம்ஸிதம், நேகம் கப்பஸதஸஹஸ்ஸம் ஸம்ஸிதம். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்கு², ஸம்ஸாரோ. புப்³பா³ கோடி…பே… யாவஞ்சித³ம், பி⁴க்கு², அலமேவ ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு நிப்³பி³ந்தி³தும், அலம் விரஜ்ஜிதும், அலம் விமுச்சிது’’ந்தி. பஞ்சமம்.
6. ஸாஸபஸுத்தம்
129. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா…பே… ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கீவதீ³கோ⁴, நு கோ², ப⁴ந்தே, கப்போ’’தி? ‘‘தீ³கோ⁴ கோ², பி⁴க்கு², கப்போ. ஸோ ந ஸுகரோ ஸங்கா²தும் ஏத்தகானி வஸ்ஸானி இதி வா…பே… ஏத்தகானி வஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸானி இதி வா’’தி.
‘‘ஸக்கா பன, ப⁴ந்தே, உபமம் காது’’ந்தி? ‘‘ஸக்கா, பி⁴க்கூ²’’தி ப⁴க³வா அவோச. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்கு², ஆயஸம் நக³ரம் யோஜனம் ஆயாமேன யோஜனம் வித்தா²ரேன யோஜனம் உப்³பே³தே⁴ன, புண்ணம் ஸாஸபானம் கு³ளிகாப³த்³த⁴ம் [சூளிகாப³த்³த⁴ம் (ஸீ. பீ.)]. ததோ புரிஸோ வஸ்ஸஸதஸ்ஸ வஸ்ஸஸதஸ்ஸ அச்சயேன ஏகமேகம் ஸாஸபம் உத்³த⁴ரேய்ய. கி²ப்பதரம் கோ² ஸோ, பி⁴க்கு² மஹாஸாஸபராஸி இமினா உபக்கமேன பரிக்க²யம் பரியாதா³னம் க³ச்சே²ய்ய, ந த்வேவ கப்போ. ஏவம் தீ³கோ⁴ கோ², பி⁴க்கு², கப்போ. ஏவம் தீ³கா⁴னம் கோ², பி⁴க்கு², கப்பானம் நேகோ கப்போ ஸம்ஸிதோ, நேகம் கப்பஸதம் ஸம்ஸிதம், நேகம் கப்பஸஹஸ்ஸம் ஸம்ஸிதம், நேகம் கப்பஸதஸஹஸ்ஸம் ஸம்ஸிதம். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்கு², ஸம்ஸாரோ …பே… அலம் விமுச்சிது’’ந்தி. ச²ட்ட²ம்.
7. ஸாவகஸுத்தம்
130. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி. அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² யேன ப⁴க³வா…பே… ஏகமந்தம் நிஸின்னா கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும் – ‘‘கீவப³ஹுகா நு கோ², ப⁴ந்தே, கப்பா அப்³ப⁴தீதா அதிக்கந்தா’’தி? ‘‘ப³ஹுகா கோ², பி⁴க்க²வே, கப்பா அப்³ப⁴தீதா அதிக்கந்தா. தே ந ஸுகரா ஸங்கா²தும் – ‘ஏத்தகா கப்பா இதி வா, ஏத்தகானி கப்பஸதானி இதி வா, ஏத்தகானி கப்பஸஹஸ்ஸானி இதி வா, ஏத்தகானி கப்பஸதஸஹஸ்ஸானி இதி வா’’’தி.
‘‘ஸக்கா பன, ப⁴ந்தே, உபமம் காது’’ந்தி? ‘‘ஸக்கா, பி⁴க்க²வே’’தி ப⁴க³வா அவோச. ‘‘இத⁴ஸ்ஸு, பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ ஸாவகா வஸ்ஸஸதாயுகா வஸ்ஸஸதஜீவினோ. தே தி³வஸே தி³வஸே கப்பஸதஸஹஸ்ஸம் கப்பஸதஸஹஸ்ஸம் அனுஸ்ஸரேய்யும். அனனுஸ்ஸரிதாவ பி⁴க்க²வே, தேஹி கப்பா அஸ்ஸு, அத² கோ² தே சத்தாரோ ஸாவகா வஸ்ஸஸதாயுகா வஸ்ஸஸதஜீவினோ வஸ்ஸஸதஸ்ஸ அச்சயேன காலம் கரேய்யும். ஏவம் ப³ஹுகா கோ², பி⁴க்க²வே, கப்பா அப்³ப⁴தீதா அதிக்கந்தா. தே ந ஸுகரா ஸங்கா²தும் – ‘ஏத்தகா கப்பா இதி வா, ஏத்தகானி கப்பஸதானி இதி வா, ஏத்தகானி கப்பஸஹஸ்ஸானி இதி வா, ஏத்தகானி கப்பஸதஸஹஸ்ஸானி இதி வா’தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ…பே… அலம் விமுச்சிது’’ந்தி. ஸத்தமம்.
8. க³ங்கா³ஸுத்தம்
131. ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ ப்³ராஹ்மணோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கீவப³ஹுகா நு கோ², போ⁴ கோ³தம, கப்பா அப்³ப⁴தீதா அதிக்கந்தா’’தி? ‘‘ப³ஹுகா கோ², ப்³ராஹ்மண, கப்பா அப்³ப⁴தீதா அதிக்கந்தா. தே ந ஸுகரா ஸங்கா²தும் – ‘ஏத்தகா கப்பா இதி வா, ஏத்தகானி கப்பஸதானி இதி வா, ஏத்தகானி கப்பஸஹஸ்ஸானி இதி வா, ஏத்தகானி கப்பஸதஸஹஸ்ஸானி இதி வா’’’தி.
‘‘ஸக்கா பன, போ⁴ கோ³தம, உபமம் காது’’ந்தி? ‘‘ஸக்கா, ப்³ராஹ்மணா’’தி ப⁴க³வா அவோச. ‘‘ஸேய்யதா²பி, ப்³ராஹ்மண, யதோ சாயம் க³ங்கா³ நதீ³ பப⁴வதி யத்த² ச மஹாஸமுத்³த³ம் அப்பேதி, யா ஏதஸ்மிம் அந்தரே வாலிகா ஸா ந ஸுகரா ஸங்கா²தும் – ‘ஏத்தகா வாலிகா இதி வா, ஏத்தகானி வாலிகஸதானி இதி வா, ஏத்தகானி வாலிகஸஹஸ்ஸானி இதி வா, ஏத்தகானி வாலிகஸதஸஹஸ்ஸானி இதி வா’தி. ததோ ப³ஹுதரா கோ², ப்³ராஹ்மண, கப்பா அப்³ப⁴தீதா அதிக்கந்தா. தே ந ஸுகரா ஸங்கா²தும் – ‘ஏத்தகா கப்பா இதி வா, ஏத்தகானி கப்பஸதானி இதி வா, ஏத்தகானி கப்பஸஹஸ்ஸானி இதி வா, ஏத்தகானி கப்பஸதஸஹஸ்ஸானி இதி வா’தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அனமதக்³கோ³யம், ப்³ராஹ்மண, ஸம்ஸாரோ. புப்³பா³ கோடி ந பஞ்ஞாயதி அவிஜ்ஜானீவரணானம் ஸத்தானம் தண்ஹாஸம்யோஜனானம் ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம். ஏவம் தீ³க⁴ரத்தம் கோ², ப்³ராஹ்மண, து³க்க²ம் பச்சனுபூ⁴தம் திப்³ப³ம் பச்சனுபூ⁴தம் ப்³யஸனம் பச்சனுபூ⁴தம், கடஸீ வட்³டி⁴தா. யாவஞ்சித³ம், ப்³ராஹ்மண, அலமேவ ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு நிப்³பி³ந்தி³தும், அலம் விரஜ்ஜிதும், அலம் விமுச்சிது’’ந்தி.
ஏவம் வுத்தே, ஸோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம, அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம…பே… உபாஸகம் மம் ப⁴வம் கோ³தமோ தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி. அட்ட²மம்.
9. த³ண்ட³ஸுத்தம்
132. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ‘‘அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ. புப்³பா³ கோடி ந பஞ்ஞாயதி அவிஜ்ஜானீவரணானம் ஸத்தானம் தண்ஹாஸம்யோஜனானம் ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம். ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, த³ண்டோ³ உபரிவேஹாஸம் கி²த்தோ ஸகிம்பி மூலேன நிபததி, ஸகிம்பி மஜ்ஜே²ன நிபததி, ஸகிம்பி அந்தேன நிபததி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, அவிஜ்ஜானீவரணா ஸத்தா தண்ஹாஸம்யோஜனா ஸந்தா⁴வந்தா ஸம்ஸரந்தா ஸகிம்பி அஸ்மா லோகா பரம் லோகம் க³ச்ச²ந்தி, ஸகிம்பி பரஸ்மா லோகா இமம் லோகம் ஆக³ச்ச²ந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ…பே… அலம் விமுச்சிது’’ந்தி. நவமம்.
10. புக்³க³லஸுத்தம்
133. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –
‘‘அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ…பே… ஏகபுக்³க³லஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, கப்பம் ஸந்தா⁴வதோ ஸம்ஸரதோ ஸியா ஏவம் மஹா அட்டி²கங்கலோ அட்டி²புஞ்ஜோ அட்டி²ராஸி யதா²யம் வேபுல்லோ பப்³ப³தோ, ஸசே ஸம்ஹாரகோ அஸ்ஸ, ஸம்ப⁴தஞ்ச ந வினஸ்ஸேய்ய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ…பே… அலம் விமுச்சிது’’ந்தி.
இத³மவோச ப⁴க³வா. இத³ம் வத்வான ஸுக³தோ அதா²பரம் ஏதத³வோச ஸத்தா² –
‘‘ஏகஸ்ஸேகேன கப்பேன, புக்³க³லஸ்ஸட்டி²ஸஞ்சயோ;
ஸியா பப்³ப³தஸமோ ராஸி, இதி வுத்தம் மஹேஸினா.
‘‘ஸோ கோ² பனாயம் அக்கா²தோ, வேபுல்லோ பப்³ப³தோ மஹா;
உத்தரோ கி³ஜ்ஜ²கூடஸ்ஸ, மக³தா⁴னம் கி³ரிப்³ப³ஜே.
‘‘யதோ ச அரியஸச்சானி, ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதி;
து³க்க²ம் து³க்க²ஸமுப்பாத³ம், து³க்க²ஸ்ஸ ச அதிக்கமம்;
அரியம் சட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம், து³க்கூ²பஸமகா³மினம்.
‘‘ஸ ஸத்தக்க²த்தும்பரமம், ஸந்தா⁴வித்வான புக்³க³லோ;
து³க்க²ஸ்ஸந்தகரோ ஹோதி, ஸப்³ப³ஸம்யோஜனக்க²யா’’தி. த³ஸமம்;
பட²மோ வக்³கோ³.
தஸ்ஸுத்³தா³னம் –
திணகட்ட²ஞ்ச பத²வீ, அஸ்ஸு கீ²ரஞ்ச பப்³ப³தம்;
ஸாஸபா ஸாவகா க³ங்கா³, த³ண்டோ³ ச புக்³க³லேன சாதி.
2. து³தியவக்³கோ³
1. து³க்³க³தஸுத்தம்
134. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கு² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ. புப்³பா³ கோடி ந பஞ்ஞாயதி அவிஜ்ஜானீவரணானம் ஸத்தானம் தண்ஹாஸம்யோஜனானம் ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம். யம், பி⁴க்க²வே, பஸ்ஸேய்யாத² து³க்³க³தம் து³ரூபேதம் நிட்ட²மேத்த² க³ந்தப்³ப³ம் – ‘அம்ஹேஹிபி ஏவரூபம் பச்சனுபூ⁴தம் இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா’தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது…பே… யாவஞ்சித³ம், பி⁴க்க²வே, அலமேவ ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு நிப்³பி³ந்தி³தும் அலம் விரஜ்ஜிதும் அலம் விமுச்சிது’’ந்தி. பட²மம்.
2. ஸுகி²தஸுத்தம்
135. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ‘‘அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ…பே… யம், பி⁴க்க²வே, பஸ்ஸேய்யாத² ஸுகி²தம் ஸுஸஜ்ஜிதம், நிட்ட²மேத்த² க³ந்தப்³ப³ம் – ‘அம்ஹேஹிபி ஏவரூபம் பச்சனுபூ⁴தம் இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா’தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ. புப்³பா³ கோடி ந பஞ்ஞாயதி…பே… அலம் விமுச்சிது’’ந்தி. து³தியம்.
3. திம்ஸமத்தஸுத்தம்
136. ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே. அத² கோ² திம்ஸமத்தா பாவேய்யகா [பாடே²ய்யகா (கத்த²சி) வினயபிடகே மஹாவக்³கே³ கதி²னக்க²ந்த⁴கேபி] பி⁴க்கூ² ஸப்³பே³ ஆரஞ்ஞிகா ஸப்³பே³ பிண்ட³பாதிகா ஸப்³பே³ பம்ஸுகூலிகா ஸப்³பே³ தேசீவரிகா ஸப்³பே³ ஸஸம்யோஜனா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³ம்ஸு. அத² கோ² ப⁴க³வதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘இமே கோ² திம்ஸமத்தா பாவேய்யகா பி⁴க்கூ² ஸப்³பே³ ஆரஞ்ஞிகா ஸப்³பே³ பிண்ட³பாதிகா ஸப்³பே³ பம்ஸுகூலிகா ஸப்³பே³ தேசீவரிகா ஸப்³பே³ ஸஸம்யோஜனா. யம்னூனாஹம் இமேஸம் ததா² த⁴ம்மம் தே³ஸேய்யம் யதா² நேஸம் இமஸ்மிம்யேவ ஆஸனே அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தானி விமுச்சேய்யு’’ந்தி. அத² கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –
‘‘அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ. புப்³பா³ கோடி ந பஞ்ஞாயதி அவிஜ்ஜானீவரணானம் ஸத்தானம் தண்ஹாஸம்யோஜனானம் ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம். தம் கிம் மஞ்ஞத², பி⁴க்க²வே, கதமம் நு கோ² ப³ஹுதரம், யம் வா வோ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம் ஸீஸச்சி²ன்னானம் லோஹிதம் பஸ்ஸன்னம் பக்³க⁴ரிதம், யம் வா சதூஸு மஹாஸமுத்³தே³ஸு உத³க’’ந்தி? ‘‘யதா² கோ² மயம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாம, ஏததே³வ, ப⁴ந்தே, ப³ஹுதரம், யம் நோ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம் ஸீஸச்சி²ன்னானம் லோஹிதம் பஸ்ஸன்னம் பக்³க⁴ரிதம், ந த்வேவ சதூஸு மஹாஸமுத்³தே³ஸு உத³க’’ந்தி.
‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே, ஸாது⁴ கோ² மே தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஏவம் த⁴ம்மம் தே³ஸிதம் ஆஜானாத². ஏததே³வ, பி⁴க்க²வே, ப³ஹுதரம், யம் வோ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம் ஸீஸச்சி²ன்னானம் லோஹிதம் பஸ்ஸன்னம் பக்³க⁴ரிதம், ந த்வேவ சதூஸு மஹாஸமுத்³தே³ஸு உத³கம். தீ³க⁴ரத்தம் வோ, பி⁴க்க²வே, கு³ன்னம் ஸதம் கோ³பூ⁴தானம் ஸீஸச்சி²ன்னானம் லோஹிதம் பஸ்ஸன்னம் பக்³க⁴ரிதம், ந த்வேவ சதூஸு மஹாஸமுத்³தே³ஸு உத³கம். தீ³க⁴ரத்தம் வோ, பி⁴க்க²வே, மஹிம்ஸானம் [மஹிஸானம் (ஸீ. பீ.)] ஸதம் மஹிம்ஸபூ⁴தானம் ஸீஸச்சி²ன்னானம் லோஹிதம் பஸ்ஸன்னம் பக்³க⁴ரிதம் …பே… தீ³க⁴ரத்தம் வோ, பி⁴க்க²வே, உரப்³பா⁴னம் ஸதம் உரப்³ப⁴பூ⁴தானம்…பே… அஜானம் ஸதம் அஜபூ⁴தானம்… மிகா³னம் ஸதம் மிக³பூ⁴தானம்… குக்குடானம் ஸதம் குக்குடபூ⁴தானம்… ஸூகரானம் ஸதம் ஸூகரபூ⁴தானம்… தீ³க⁴ரத்தம் வோ, பி⁴க்க²வே, சோரா கா³மகா⁴தாதி க³ஹேத்வா ஸீஸச்சி²ன்னானம் லோஹிதம் பஸ்ஸன்னம் பக்³க⁴ரிதம். தீ³க⁴ரத்தம் வோ, பி⁴க்க²வே, சோரா பாரிபந்தி²காதி க³ஹேத்வா ஸீஸச்சி²ன்னானம் லோஹிதம் பஸ்ஸன்னம் பக்³க⁴ரிதம். தீ³க⁴ரத்தம் வோ, பி⁴க்க²வே, சோரா பாரதா³ரிகாதி க³ஹேத்வா ஸீஸச்சி²ன்னானம் லோஹிதம் பஸ்ஸன்னம் பக்³க⁴ரிதம், ந த்வேவ சதூஸு மஹாஸமுத்³தே³ஸு உத³கம். தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ…பே… அலம் விமுச்சிது’’ந்தி.
‘‘இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி. இமஸ்மிஞ்ச பன வேய்யாகரணஸ்மிம் ப⁴ஞ்ஞமானே திம்ஸமத்தானம் பாவேய்யகானம் பி⁴க்கூ²னம் அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தானி விமுச்சிம்ஸூ’’தி. ததியம்.
4. மாதுஸுத்தம்
137. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ‘‘அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ…பே… ந ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஸத்தோ ஸுலப⁴ரூபோ யோ நமாதாபூ⁴தபுப்³போ³ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ…பே… அலம் விமுச்சிது’’ந்தி. சதுத்த²ம்.
5. பிதுஸுத்தம்
138. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ‘‘அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ…பே… ந ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஸத்தோ ஸுலப⁴ரூபோ யோ நபிதாபூ⁴தபுப்³போ³ …பே… அலம் விமுச்சிது’’ந்தி. பஞ்சமம்.
6. பா⁴துஸுத்தம்
139. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ‘‘ந ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஸத்தோ ஸுலப⁴ரூபோ யோ நபா⁴தாபூ⁴தபுப்³போ³…பே… அலம் விமுச்சிது’’ந்தி. ச²ட்ட²ம்.
7. ப⁴கி³னிஸுத்தம்
140. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ‘‘ந ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஸத்தோ ஸுலப⁴ரூபோ யோ நப⁴கி³னிபூ⁴தபுப்³போ³…பே… அலம் விமுச்சிது’’ந்தி. ஸத்தமம்.
8. புத்தஸுத்தம்
141. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ‘‘ந ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஸத்தோ ஸுலப⁴ரூபோ யோ நபுத்தபூ⁴தபுப்³போ³…பே… அலம் விமுச்சிது’’ந்தி. அட்ட²மம்.
9. தீ⁴துஸுத்தம்
142. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி…பே… ‘‘அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ. புப்³பா³ கோடி ந பஞ்ஞாயதி அவிஜ்ஜானீவரணானம் ஸத்தானம் தண்ஹாஸம்யோஜனானம் ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம். ந ஸோ, பி⁴க்க²வே, ஸத்தோ ஸுலப⁴ரூபோ யோ ந தீ⁴தாபூ⁴தபுப்³போ³ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ. புப்³பா³ கோடி ந பஞ்ஞாயதி அவிஜ்ஜானீவரணானம் ஸத்தானம் தண்ஹாஸம்யோஜனானம் ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம். ஏவம் தீ³க⁴ரத்தம் வோ, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் பச்சனுபூ⁴தம் திப்³ப³ம் பச்சனுபூ⁴தம் ப்³யஸனம் பச்சனுபூ⁴தம், கடஸீ வட்³டி⁴தா. யாவஞ்சித³ம், பி⁴க்க²வே, அலமேவ ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு நிப்³பி³ந்தி³தும், அலம் விரஜ்ஜிதும், அலம் விமுச்சிது’’ந்தி. நவமம்.
10. வேபுல்லபப்³ப³தஸுத்தம்
143. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –
‘‘அனமதக்³கோ³யம், பி⁴க்க²வே, ஸம்ஸாரோ. புப்³பா³ கோடி ந பஞ்ஞாயதி அவிஜ்ஜானீவரணானம் ஸத்தானம் தண்ஹாஸம்யோஜனானம் ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரதம். பூ⁴தபுப்³ப³ம், பி⁴க்க²வே, இமஸ்ஸ வேபுல்லஸ்ஸ பப்³ப³தஸ்ஸ ‘பாசீனவம்ஸோ’த்வேவ ஸமஞ்ஞா உத³பாதி³. தேன கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸமயேன மனுஸ்ஸானம் ‘திவரா’த்வேவ ஸமஞ்ஞா உத³பாதி³. திவரானம், பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸானம் சத்தாரீஸ வஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி ஆயுப்பமாணம் அஹோஸி. திவரா, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸா பாசீனவம்ஸம் பப்³ப³தம் சதூஹேன ஆரோஹந்தி, சதூஹேன ஓரோஹந்தி. தேன கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸமயேன ககுஸந்தோ⁴ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ லோகே உப்பன்னோ ஹோதி. ககுஸந்த⁴ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ விது⁴ரஸஞ்ஜீவம் நாம ஸாவகயுக³ம் அஹோஸி அக்³க³ம் ப⁴த்³த³யுக³ம். பஸ்ஸத², பி⁴க்க²வே, ஸா சேவிமஸ்ஸ பப்³ப³தஸ்ஸ ஸமஞ்ஞா அந்தரஹிதா, தே ச மனுஸ்ஸா காலங்கதா, ஸோ ச ப⁴க³வா பரினிப்³பு³தோ. ஏவம் அனிச்சா, பி⁴க்க²வே, ஸங்கா²ரா; ஏவம் அத்³து⁴வா, பி⁴க்க²வே, ஸங்கா²ரா; ஏவம் அனஸ்ஸாஸிகா, பி⁴க்க²வே, ஸங்கா²ரா. யாவஞ்சித³ம், பி⁴க்க²வே, அலமேவ ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு நிப்³பி³ந்தி³தும், அலம் விரஜ்ஜிதும், அலம் விமுச்சிதும்.
‘‘பூ⁴தபுப்³ப³ம், பி⁴க்க²வே, இமஸ்ஸ வேபுல்லஸ்ஸ பப்³ப³தஸ்ஸ ‘வங்ககோ’த்வேவ ஸமஞ்ஞா உத³பாதி³. தேன கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸமயேன மனுஸ்ஸானம் ‘ரோஹிதஸ்ஸா’த்வேவ ஸமஞ்ஞா உத³பாதி³. ரோஹிதஸ்ஸானம், பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸானம் திம்ஸவஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி ஆயுப்பமாணம் அஹோஸி. ரோஹிதஸ்ஸா, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸா வங்ககம் பப்³ப³தம் தீஹேன ஆரோஹந்தி, தீஹேன ஓரோஹந்தி. தேன கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸமயேன கோணாக³மனோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ லோகே உப்பன்னோ ஹோதி. கோணாக³மனஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ பி⁴ய்யோஸுத்தரம் நாம ஸாவகயுக³ம் அஹோஸி அக்³க³ம் ப⁴த்³த³யுக³ம். பஸ்ஸத², பி⁴க்க²வே, ஸா சேவிமஸ்ஸ பப்³ப³தஸ்ஸ ஸமஞ்ஞா அந்தரஹிதா, தே ச மனுஸ்ஸா காலங்கதா, ஸோ ச ப⁴க³வா பரினிப்³பு³தோ. ஏவம் அனிச்சா, பி⁴க்க²வே, ஸங்கா²ரா…பே… அலம் விமுச்சிதும்.
‘‘பூ⁴தபுப்³ப³ம், பி⁴க்க²வே, இமஸ்ஸ வேபுல்லஸ்ஸ பப்³ப³தஸ்ஸ ‘ஸுபஸ்ஸோ’த்வேவ [ஸுப²ஸ்ஸோத்வேவ (ஸீ.)] ஸமஞ்ஞா உத³பாதி³. தேன கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸமயேன மனுஸ்ஸானம் ‘ஸுப்பியா’த்வேவ [அப்பியாத்வேவ (ஸீ.)] ஸமஞ்ஞா உத³பாதி³. ஸுப்பியானம், பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸானம் வீஸதிவஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி ஆயுப்பமாணம் அஹோஸி. ஸுப்பியா, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸா ஸுபஸ்ஸம் பப்³ப³தம் த்³வீஹேன ஆரோஹந்தி, த்³வீஹேன ஓரோஹந்தி. தேன கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸமயேன கஸ்ஸபோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ லோகே உப்பன்னோ ஹோதி. கஸ்ஸபஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ திஸ்ஸபா⁴ரத்³வாஜம் நாம ஸாவகயுக³ம் அஹோஸி அக்³க³ம் ப⁴த்³த³யுக³ம். பஸ்ஸத², பி⁴க்க²வே, ஸா சேவிமஸ்ஸ பப்³ப³தஸ்ஸ ஸமஞ்ஞா அந்தரஹிதா, தே ச மனுஸ்ஸா காலங்கதா, ஸோ ச ப⁴க³வா பரினிப்³பு³தோ. ஏவம் அனிச்சா, பி⁴க்க²வே, ஸங்கா²ரா; ஏவம் அத்³து⁴வா, பி⁴க்க²வே, ஸங்கா²ரா…பே… அலம் விமுச்சிதும்.
‘‘ஏதரஹி கோ² பன, பி⁴க்க²வே, இமஸ்ஸ வேபுல்லஸ்ஸ பப்³ப³தஸ்ஸ ‘வேபுல்லோ’த்வேவ ஸமஞ்ஞா உத³பாதி³. ஏதரஹி கோ² பன, பி⁴க்க²வே, இமேஸம் மனுஸ்ஸானம் ‘மாக³த⁴கா’த்வேவ ஸமஞ்ஞா உத³பாதி³. மாக³த⁴கானம், பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸானம் அப்பகம் ஆயுப்பமாணம் பரித்தம் லஹுகம் [லஹுஸம் (ஸீ.)]; யோ சிரம் ஜீவதி ஸோ வஸ்ஸஸதம் அப்பம் வா பி⁴ய்யோ. மாக³த⁴கா, பி⁴க்க²வே, மனுஸ்ஸா வேபுல்லம் பப்³ப³தம் முஹுத்தேன ஆரோஹந்தி முஹுத்தேன ஓரோஹந்தி. ஏதரஹி கோ² பனாஹம், பி⁴க்க²வே, அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ லோகே உப்பன்னோ. மய்ஹம் கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானம் நாம ஸாவகயுக³ம் அக்³க³ம் ப⁴த்³த³யுக³ம். ப⁴விஸ்ஸதி, பி⁴க்க²வே, ஸோ ஸமயோ யா அயஞ்சேவிமஸ்ஸ பப்³ப³தஸ்ஸ ஸமஞ்ஞா அந்தரதா⁴யிஸ்ஸதி, இமே ச மனுஸ்ஸா காலம் கரிஸ்ஸந்தி, அஹஞ்ச பரினிப்³பா³யிஸ்ஸாமி. ஏவம் அனிச்சா, பி⁴க்க²வே, ஸங்கா²ரா; ஏவம் அத்³து⁴வா, பி⁴க்க²வே, ஸங்கா²ரா; ஏவம் அனஸ்ஸாஸிகா, பி⁴க்க²வே, ஸங்கா²ரா. யாவஞ்சித³ம், பி⁴க்க²வே, அலமேவ ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு நிப்³பி³ந்தி³தும், அலம் விரஜ்ஜிதும், அலம் விமுச்சிது’’ந்தி.
இத³மவோச ப⁴க³வா. இத³ம் வத்வான ஸுக³தோ அதா²பரம் ஏதத³வோச ஸத்தா² –
‘‘பாசீனவம்ஸோ திவரானம், ரோஹிதஸ்ஸான வங்ககோ;
ஸுப்பியானம் ஸுபஸ்ஸோதி, மாக³தா⁴னஞ்ச வேபுல்லோ.
‘‘அனிச்சா வத ஸங்கா²ரா, உப்பாத³வயத⁴ம்மினோ;
உப்பஜ்ஜித்வா நிருஜ்ஜ²ந்தி, தேஸம் வூபஸமோ ஸுகோ²’’தி. த³ஸமம்;
து³தியோ வக்³கோ³.
தஸ்ஸுத்³தா³னம் –
து³க்³க³தம் ஸுகி²தஞ்சேவ, திம்ஸ மாதாபிதேன ச;
பா⁴தா ப⁴கி³னீ புத்தோ ச, தீ⁴தா வேபுல்லபப்³ப³தம்.
அனமதக்³க³ஸம்யுத்தம் ஸமத்தம்.