5. கச்சானகோ³த்தஸுத்தம்
15. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி. அத² கோ² ஆயஸ்மா கச்சானகோ³த்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா கச்சானகோ³த்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘‘ஸம்மாதி³ட்டி² ஸம்மாதி³ட்டீ²’தி, ப⁴ந்தே, வுச்சதி. கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, ஸம்மாதி³ட்டி² ஹோதீ’’தி?
‘‘த்³வயனிஸ்ஸிதோ க்²வாயம், கச்சான, லோகோ யேபு⁴ய்யேன – அத்தி²தஞ்சேவ நத்தி²தஞ்ச. லோகஸமுத³யம் கோ², கச்சான, யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதோ யா லோகே நத்தி²தா ஸா ந ஹோதி. லோகனிரோத⁴ம் கோ², கச்சான, யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதோ யா லோகே அத்தி²தா ஸா ந ஹோதி. உபயுபாதா³னாபி⁴னிவேஸவினிப³ந்தோ⁴ [உபாயுபாதா³னாபி⁴னிவேஸவினிப³ந்தோ⁴ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] க்²வாயம், கச்சான, லோகோ யேபு⁴ய்யேன. தஞ்சாயம் உபயுபாதா³னம் சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னம் அபி⁴னிவேஸானுஸயம் ந உபேதி ந உபாதி³யதி நாதி⁴ட்டா²தி – ‘அத்தா மே’தி. ‘து³க்க²மேவ உப்பஜ்ஜமானம் உப்பஜ்ஜதி, து³க்க²ம் நிருஜ்ஜ²மானம் நிருஜ்ஜ²தீ’தி ந கங்க²தி ந விசிகிச்ச²தி அபரபச்சயா ஞாணமேவஸ்ஸ ஏத்த² ஹோதி. ஏத்தாவதா கோ², கச்சான, ஸம்மாதி³ட்டி² ஹோதி.
‘‘‘ஸப்³ப³ம் அத்தீ²’தி கோ², கச்சான, அயமேகோ அந்தோ. ‘ஸப்³ப³ம் நத்தீ²’தி அயம் து³தியோ அந்தோ. ஏதே தே, கச்சான, உபோ⁴ அந்தே அனுபக³ம்ம மஜ்ஜே²ன ததா²க³தோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி – ‘அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ரா; ஸங்கா²ரபச்சயா விஞ்ஞாணம்…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி. அவிஜ்ஜாய த்வேவ அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ ஸங்கா²ரனிரோதோ⁴; ஸங்கா²ரனிரோதா⁴ விஞ்ஞாணனிரோதோ⁴…பே… ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதீ’’’தி. பஞ்சமம்.