1. த⁴னஞ்ஜானீஸுத்தம்
187. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்ஸ பா⁴ரத்³வாஜகோ³த்தஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ த⁴னஞ்ஜானீ [தா⁴னஞ்ஜானீ (பீ. ஸீ. அட்ட².)] நாம ப்³ராஹ்மணீ அபி⁴ப்பஸன்னா ஹோதி பு³த்³தே⁴ ச த⁴ம்மே ச ஸங்கே⁴ ச. அத² கோ² த⁴னஞ்ஜானீ ப்³ராஹ்மணீ பா⁴ரத்³வாஜகோ³த்தஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ ப⁴த்தம் உபஸம்ஹரந்தீ உபக்க²லித்வா திக்க²த்தும் உதா³னம் உதா³னேஸி –
‘‘நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ;
நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ;
நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸா’’தி.
ஏவம் வுத்தே, பா⁴ரத்³வாஜகோ³த்தோ ப்³ராஹ்மணோ த⁴னஞ்ஜானிம் ப்³ராஹ்மணிம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏவமேவம் பனாயம் வஸலீ யஸ்மிம் வா தஸ்மிம் வா தஸ்ஸ முண்ட³கஸ்ஸ ஸமணஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸதி. இதா³னி த்யாஹம், வஸலி, தஸ்ஸ ஸத்து²னோ வாத³ம் ஆரோபேஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ந க்²வாஹம் தம், ப்³ராஹ்மண, பஸ்ஸாமி ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய, யோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ வாத³ம் ஆரோபேய்ய அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ. அபி ச த்வம், ப்³ராஹ்மண, க³ச்ச², க³ந்த்வா விஜானிஸ்ஸஸீ’’தி [க³ந்த்வாபி ஜானிஸ்ஸஸீதி (ஸ்யா. கம்.)].
அத² கோ² பா⁴ரத்³வாஜகோ³த்தோ ப்³ராஹ்மணோ குபிதோ அனத்தமனோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² பா⁴ரத்³வாஜகோ³த்தோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் கா³தா²ய அஜ்ஜ²பா⁴ஸி –
‘‘கிம்ஸு சே²த்வா ஸுக²ம் ஸேதி, கிம்ஸு சே²த்வா ந ஸோசதி;
கிஸ்ஸஸ்ஸு ஏகத⁴ம்மஸ்ஸ, வத⁴ம் ரோசேஸி கோ³தமா’’தி.
‘‘கோத⁴ம் சே²த்வா ஸுக²ம் ஸேதி, கோத⁴ம் சே²த்வா ந ஸோசதி;
கோத⁴ஸ்ஸ விஸமூலஸ்ஸ, மது⁴ரக்³க³ஸ்ஸ ப்³ராஹ்மண;
வத⁴ம் அரியா பஸம்ஸந்தி, தஞ்ஹி சே²த்வா ந ஸோசதீ’’தி.
ஏவம் வுத்தே, பா⁴ரத்³வாஜகோ³த்தோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம, அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம! ஸேய்யதா²பி, போ⁴ கோ³தம, நிக்குஜ்ஜிதம் வா உக்குஜ்ஜேய்ய, படிச்ச²ன்னம் வா விவரேய்ய, மூள்ஹஸ்ஸ வா மக்³க³ம் ஆசிக்கே²ய்ய, அந்த⁴காரே வா தேலபஜ்ஜோதம் தா⁴ரேய்ய – சக்கு²மந்தோ ரூபானி த³க்க²ந்தீதி; ஏவமேவம் போ⁴தா கோ³தமேன அனேகபரியாயேன த⁴ம்மோ பகாஸிதோ. ஏஸாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வந்தம் கோ³தமம் ஸரணம் க³ச்சா²மி த⁴ம்மஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச. லபே⁴ய்யாஹம் போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ ஸந்திகே பப்³ப³ஜ்ஜம், லபே⁴ய்யம் உபஸம்பத³’’ந்தி.
அலத்த² கோ² பா⁴ரத்³வாஜகோ³த்தோ ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வதோ ஸந்திகே பப்³ப³ஜ்ஜம், அலத்த² உபஸம்பத³ம். அசிரூபஸம்பன்னோ கோ² பனாயஸ்மா பா⁴ரத்³வாஜோ ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரந்தோ நசிரஸ்ஸேவ – யஸ்ஸத்தா²ய குலபுத்தா ஸம்மதே³வ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜந்தி தத³னுத்தரம் – ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸானம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸி. ‘‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’’தி அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸி. அஞ்ஞதரோ ச பனாயஸ்மா பா⁴ரத்³வாஜோ அரஹதம் அஹோஸீதி.