3. நானாதித்தி²யவக்³கோ³

1. ஸிவஸுத்தம்

102. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² ஸிவோ தே³வபுத்தோ அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா அபி⁴க்கந்தவண்ணோ கேவலகப்பம் ஜேதவனம் ஓபா⁴ஸேத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² ஸிவோ தே³வபுத்தோ ப⁴க³வதோ ஸந்திகே இமா கா³தா²யோ அபா⁴ஸி –

‘‘ஸப்³பி⁴ரேவ ஸமாஸேத², ஸப்³பி⁴ குப்³பே³த² ஸந்த²வம்;

ஸதம் ஸத்³த⁴ம்மமஞ்ஞாய, ஸேய்யோ ஹோதி ந பாபியோ.

‘‘ஸப்³பி⁴ரேவ ஸமாஸேத², ஸப்³பி⁴ குப்³பே³த² ஸந்த²வம்;

ஸதம் ஸத்³த⁴ம்மமஞ்ஞாய, பஞ்ஞா லப்³ப⁴தி நாஞ்ஞதோ.

‘‘ஸப்³பி⁴ரேவ ஸமாஸேத², ஸப்³பி⁴ குப்³பே³த² ஸந்த²வம்;

ஸதம் ஸத்³த⁴ம்மமஞ்ஞாய, ஸோகமஜ்ஜே² ந ஸோசதி.

‘‘ஸப்³பி⁴ரேவ ஸமாஸேத², ஸப்³பி⁴ குப்³பே³த² ஸந்த²வம்;

ஸதம் ஸத்³த⁴ம்மமஞ்ஞாய, ஞாதிமஜ்ஜே² விரோசதி.

‘‘ஸப்³பி⁴ரேவ ஸமாஸேத², ஸப்³பி⁴ குப்³பே³த² ஸந்த²வம்;

ஸதம் ஸத்³த⁴ம்மமஞ்ஞாய, ஸத்தா க³ச்ச²ந்தி ஸுக்³க³திம்.

‘‘ஸப்³பி⁴ரேவ ஸமாஸேத², ஸப்³பி⁴ குப்³பே³த² ஸந்த²வம்;

ஸதம் ஸத்³த⁴ம்மமஞ்ஞாய, ஸத்தா திட்ட²ந்தி ஸாதத’’ந்தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஸிவம் தே³வபுத்தம் கா³தா²ய பச்சபா⁴ஸி –

‘‘ஸப்³பி⁴ரேவ ஸமாஸேத², ஸப்³பி⁴ குப்³பே³த² ஸந்த²வம்;

ஸதம் ஸத்³த⁴ம்மமஞ்ஞாய, ஸப்³ப³து³க்கா² பமுச்சதீ’’தி.

2. கே²மஸுத்தம்

103. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² கே²மோ தே³வபுத்தோ ப⁴க³வதோ ஸந்திகே இமா கா³தா²யோ அபா⁴ஸி –

‘‘சரந்தி பா³லா து³ம்மேதா⁴, அமித்தேனேவ அத்தனா;

கரோந்தா பாபகம் கம்மம், யம் ஹோதி கடுகப்ப²லம்.

‘‘ந தம் கம்மம் கதம் ஸாது⁴, யம் கத்வா அனுதப்பதி;

யஸ்ஸ அஸ்ஸுமுகோ² ரோத³ம், விபாகம் படிஸேவதி.

‘‘தஞ்ச கம்மம் கதம் ஸாது⁴, யம் கத்வா நானுதப்பதி;

யஸ்ஸ பதீதோ ஸுமனோ, விபாகம் படிஸேவதி.

‘‘படிகச்சேவ [படிக³ச்சேவ (ஸீ.)] தம் கயிரா, யம் ஜஞ்ஞா ஹிதமத்தனோ;

ந ஸாகடிகசிந்தாய, மந்தா தீ⁴ரோ பரக்கமே.

‘‘யதா² ஸாகடிகோ மட்ட²ம் [பந்த²ம் (ஸீ.), பஸத்த²ம் (ஸ்யா. கம்.)], ஸமம் ஹித்வா மஹாபத²ம்;

விஸமம் மக்³க³மாருய்ஹ, அக்க²ச்சி²ன்னோவ ஜா²யதி.

‘‘ஏவம் த⁴ம்மா அபக்கம்ம, அத⁴ம்மமனுவத்திய;

மந்தோ³ மச்சுமுக²ம் பத்தோ, அக்க²ச்சி²ன்னோவ ஜா²யதீ’’தி.

3. ஸேரீஸுத்தம்

104. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² ஸேரீ தே³வபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் கா³தா²ய அஜ்ஜ²பா⁴ஸி –

‘‘அன்னமேவாபி⁴னந்த³ந்தி, உப⁴யே தே³வமானுஸா;

அத² கோ நாம ஸோ யக்கோ², யம் அன்னம் நாபி⁴னந்த³தீ’’தி.

‘‘யே நம் த³த³ந்தி ஸத்³தா⁴ய, விப்பஸன்னேன சேதஸா;

தமேவ அன்னம் ப⁴ஜதி, அஸ்மிம் லோகே பரம்ஹி ச.

‘‘தஸ்மா வினேய்ய மச்சே²ரம், த³ஜ்ஜா தா³னம் மலாபி⁴பூ⁴;

புஞ்ஞானி பரலோகஸ்மிம், பதிட்டா² ஹோந்தி பாணின’’ந்தி.

‘‘அச்ச²ரியம், ப⁴ந்தே, அப்³பு⁴தம், ப⁴ந்தே! யாவஸுபா⁴ஸிதமித³ம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா –

‘‘யே நம் த³த³ந்தி ஸத்³தா⁴ய, விப்பஸன்னேன சேதஸா;

தமேவ அன்னம் ப⁴ஜதி, அஸ்மிம் லோகே பரம்ஹி ச.

‘‘தஸ்மா வினேய்ய மச்சே²ரம், த³ஜ்ஜா தா³னம் மலாபி⁴பூ⁴;

புஞ்ஞானி பரலோகஸ்மிம், பதிட்டா² ஹோந்தி பாணின’’ந்தி.

‘‘பூ⁴தபுப்³பா³ஹம், ப⁴ந்தே, ஸிரீ [ஸேரீ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] நாம ராஜா அஹோஸிம் தா³யகோ தா³னபதி தா³னஸ்ஸ வண்ணவாதீ³. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, சதூஸு த்³வாரேஸு தா³னம் தீ³யித்த² ஸமண-ப்³ராஹ்மண-கபணத்³தி⁴க-வனிப்³ப³கயாசகானம். அத² கோ² மம், ப⁴ந்தே, இத்தா²கா³ரம் உபஸங்கமித்வா ஏதத³வோச [இத்தா²கா³ரா உபஸங்கமித்வா ஏதத³வோசும் (க.)] – ‘தே³வஸ்ஸ கோ² [தே³வஸ்ஸேவ கோ² (க. ஸீ.)] தா³னம் தீ³யதி; அம்ஹாகம் தா³னம் ந தீ³யதி. ஸாது⁴ மயம்பி தே³வம் நிஸ்ஸாய தா³னானி த³தே³ய்யாம, புஞ்ஞானி கரேய்யாமா’தி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏதத³ஹோஸி – ‘அஹம் கோ²ஸ்மி தா³யகோ தா³னபதி தா³னஸ்ஸ வண்ணவாதீ³. தா³னம் த³ஸ்ஸாமாதி வத³ந்தே கிந்தி வதே³ய்ய’ந்தி? ஸோ க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, பட²மம் த்³வாரம் இத்தா²கா³ரஸ்ஸ அதா³ஸிம். தத்த² இத்தா²கா³ரஸ்ஸ தா³னம் தீ³யித்த²; மம தா³னம் படிக்கமி.

‘‘அத² கோ² மம், ப⁴ந்தே, க²த்தியா அனுயந்தா உபஸங்கமித்வா ஏதத³வோசும் – ‘தே³வஸ்ஸ கோ² தா³னம் தீ³யதி; இத்தா²கா³ரஸ்ஸ தா³னம் தீ³யதி; அம்ஹாகம் தா³னம் ந தீ³யதி. ஸாது⁴ மயம்பி தே³வம் நிஸ்ஸாய தா³னானி த³தே³ய்யாம, புஞ்ஞானி கரேய்யாமா’தி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏதத³ஹோஸி – ‘அஹம் கோ²ஸ்மி தா³யகோ தா³னபதி தா³னஸ்ஸ வண்ணவாதீ³. தா³னம் த³ஸ்ஸாமாதி வத³ந்தே கிந்தி வதே³ய்ய’ந்தி? ஸோ க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, து³தியம் த்³வாரம் க²த்தியானம் அனுயந்தானம் அதா³ஸிம். தத்த² க²த்தியானம் அனுயந்தானம் தா³னம் தீ³யித்த², மம தா³னம் படிக்கமி.

‘‘அத² கோ² மம், ப⁴ந்தே, ப³லகாயோ உபஸங்கமித்வா ஏதத³வோச – ‘தே³வஸ்ஸ கோ² தா³னம் தீ³யதி; இத்தா²கா³ரஸ்ஸ தா³னம் தீ³யதி; க²த்தியானம் அனுயந்தானம் தா³னம் தீ³யதி; அம்ஹாகம் தா³னம் ந தீ³யதி. ஸாது⁴ மயம்பி தே³வம் நிஸ்ஸாய தா³னானி த³தே³ய்யாம, புஞ்ஞானி கரேய்யாமா’தி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏதத³ஹோஸி – ‘அஹம் கோ²ஸ்மி தா³யகோ தா³னபதி தா³னஸ்ஸ வண்ணவாதீ³. தா³னம் த³ஸ்ஸாமாதி வத³ந்தே கிந்தி வதே³ய்ய’ந்தி? ஸோ க்²வாஹம் ப⁴ந்தே, ததியம் த்³வாரம் ப³லகாயஸ்ஸ அதா³ஸிம். தத்த² ப³லகாயஸ்ஸ தா³னம் தீ³யித்த², மம தா³னம் படிக்கமி.

‘‘அத² கோ² மம், ப⁴ந்தே, ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா உபஸங்கமித்வா ஏதத³வோசும் – ‘தே³வஸ்ஸ கோ² தா³னம் தீ³யதி; இத்தா²கா³ரஸ்ஸ தா³னம் தீ³யதி; க²த்தியானம் அனுயந்தானம் தா³னம் தீ³யதி; ப³லகாயஸ்ஸ தா³னம் தீ³யதி; அம்ஹாகம் தா³னம் ந தீ³யதி. ஸாது⁴ மயம்பி தே³வம் நிஸ்ஸாய தா³னானி த³தே³ய்யாம, புஞ்ஞானி கரேய்யாமா’தி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏதத³ஹோஸி – ‘அஹம் கோ²ஸ்மி தா³யகோ தா³னபதி தா³னஸ்ஸ வண்ணவாதீ³. தா³னம் த³ஸ்ஸாமாதி வத³ந்தே கிந்தி வதே³ய்ய’ந்தி? ஸோ க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, சதுத்த²ம் த்³வாரம் ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகானம் அதா³ஸிம். தத்த² ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகானம் தா³னம் தீ³யித்த², மம தா³னம் படிக்கமி.

‘‘அத² கோ² மம், ப⁴ந்தே, புரிஸா உபஸங்கமித்வா ஏதத³வோசும் – ‘ந கோ² தா³னி தே³வஸ்ஸ கோசி தா³னம் தீ³யதீ’தி. ஏவம் வுத்தாஹம், ப⁴ந்தே, தே புரிஸே ஏதத³வோசம் – ‘தேன ஹி, ப⁴ணே, யோ பா³ஹிரேஸு ஜனபதே³ஸு ஆயோ ஸஞ்ஜாயதி ததோ உபட்³ட⁴ம் அந்தேபுரே பவேஸேத², உபட்³ட⁴ம் தத்தே²வ தா³னம் தே³த² ஸமண-ப்³ராஹ்மண-கபணத்³தி⁴க-வனிப்³ப³க-யாசகான’ந்தி. ஸோ க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, ஏவம் தீ³க⁴ரத்தம் கதானம் புஞ்ஞானம் ஏவம் தீ³க⁴ரத்தம் கதானம் குஸலானம் த⁴ம்மானம் பரியந்தம் நாதி⁴க³ச்சா²மி – ஏத்தகம் புஞ்ஞந்தி வா ஏத்தகோ புஞ்ஞவிபாகோதி வா ஏத்தகம் ஸக்³கே³ டா²தப்³ப³ந்தி வாதி. அச்ச²ரியம், ப⁴ந்தே, அப்³பு⁴தம், ப⁴ந்தே! யாவஸுபா⁴ஸிதமித³ம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா –

‘‘யே நம் த³த³ந்தி ஸத்³தா⁴ய, விப்பஸன்னேன சேதஸா;

தமேவ அன்னம் ப⁴ஜதி, அஸ்மிம் லோகே பரம்ஹி ச.

‘‘தஸ்மா வினேய்ய மச்சே²ரம், த³ஜ்ஜா தா³னம் மலாபி⁴பூ⁴;

புஞ்ஞானி பரலோகஸ்மிம், பதிட்டா² ஹோந்தி பாணின’’ந்தி.

4. க⁴டீகாரஸுத்தம்

105. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² க⁴டீகாரோ தே³வபுத்தோ ப⁴க³வதோ ஸந்திகே இமம் கா³த²ம் அபா⁴ஸி –

‘‘அவிஹம் உபபன்னாஸே, விமுத்தா ஸத்த பி⁴க்க²வோ;

ராக³தோ³ஸபரிக்கீ²ணா, திண்ணா லோகே விஸத்திக’’ந்தி.

‘‘கே ச தே அதரும் பங்கம், மச்சுதே⁴ய்யம் ஸுது³த்தரம்;

கே ஹித்வா மானுஸம் தே³ஹம், தி³ப்³ப³யோக³ம் உபச்சகு³’’ந்தி.

‘‘உபகோ பலக³ண்டோ³ [ப²லக³ண்டோ³ (க.)] ச, புக்குஸாதி ச தே தயோ;

ப⁴த்³தி³யோ க²ண்ட³தே³வோ ச, பா³ஹுரக்³கி³ ச ஸங்கி³யோ [பா³ஹுத³ந்தீ ச பிங்கி³யோ (ஸீ. ஸ்யா.)];

தே ஹித்வா மானுஸம் தே³ஹம், தி³ப்³ப³யோக³ம் உபச்சகு³’’ந்தி.

‘‘குஸலீ பா⁴ஸஸீ தேஸம், மாரபாஸப்பஹாயினம்;

கஸ்ஸ தே த⁴ம்மமஞ்ஞாய, அச்சி²து³ம் ப⁴வப³ந்த⁴ன’’ந்தி.

‘‘ந அஞ்ஞத்ர ப⁴க³வதா, நாஞ்ஞத்ர தவ ஸாஸனா;

யஸ்ஸ தே த⁴ம்மமஞ்ஞாய, அச்சி²து³ம் ப⁴வப³ந்த⁴னம்.

‘‘யத்த² நாமஞ்ச ரூபஞ்ச, அஸேஸம் உபருஜ்ஜ²தி;

தம் தே த⁴ம்மம் இத⁴ஞ்ஞாய, அச்சி²து³ம் ப⁴வப³ந்த⁴ன’’ந்தி.

‘‘க³ம்பீ⁴ரம் பா⁴ஸஸீ வாசம், து³ப்³பி³ஜானம் ஸுது³ப்³பு³த⁴ம்;

கஸ்ஸ த்வம் த⁴ம்மமஞ்ஞாய, வாசம் பா⁴ஸஸி ஈதி³ஸ’’ந்தி.

‘‘கும்ப⁴காரோ புரே ஆஸிம், வேகளிங்கே³ க⁴டீகரோ;

மாதாபேத்திப⁴ரோ ஆஸிம், கஸ்ஸபஸ்ஸ உபாஸகோ.

‘‘விரதோ மேது²னா த⁴ம்மா, ப்³ரஹ்மசாரீ நிராமிஸோ;

அஹுவா தே ஸகா³மேய்யோ, அஹுவா தே புரே ஸகா².

‘‘ஸோஹமேதே பஜானாமி, விமுத்தே ஸத்த பி⁴க்க²வோ;

ராக³தோ³ஸபரிக்கீ²ணே, திண்ணே லோகே விஸத்திக’’ந்தி.

‘‘ஏவமேதம் ததா³ ஆஸி, யதா² பா⁴ஸஸி ப⁴க்³க³வ;

கும்ப⁴காரோ புரே ஆஸி, வேகளிங்கே³ க⁴டீகரோ.

‘‘மாதாபேத்திப⁴ரோ ஆஸி, கஸ்ஸபஸ்ஸ உபாஸகோ;

விரதோ மேது²னா த⁴ம்மா, ப்³ரஹ்மசாரீ நிராமிஸோ;

அஹுவா மே ஸகா³மேய்யோ, அஹுவா மே புரே ஸகா²’’தி.

‘‘ஏவமேதம் புராணானம், ஸஹாயானம் அஹு ஸங்க³மோ;

உபி⁴ன்னம் பா⁴விதத்தானம், ஸரீரந்திமதா⁴ரின’’ந்தி.

5. ஜந்துஸுத்தம்

106. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ², கோஸலேஸு விஹரந்தி ஹிமவந்தபஸ்ஸே அரஞ்ஞகுடிகாய உத்³த⁴தா உன்னளா சபலா முக²ரா விகிண்ணவாசா முட்ட²ஸ்ஸதினோ அஸம்பஜானா அஸமாஹிதா விப்³ப⁴ந்தசித்தா பாகதிந்த்³ரியா.

அத² கோ² ஜந்து தே³வபுத்தோ தத³ஹுபோஸதே² பன்னரஸே யேன தே பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா தே பி⁴க்கூ² கா³தா²ஹி அஜ்ஜ²பா⁴ஸி –

‘‘ஸுக²ஜீவினோ புரே ஆஸும், பி⁴க்கூ² கோ³தமஸாவகா;

அனிச்சா² பிண்ட³மேஸனா [பிண்ட³மேஸானா (?)], அனிச்சா² ஸயனாஸனம்;

லோகே அனிச்சதம் ஞத்வா, து³க்க²ஸ்ஸந்தம் அகம்ஸு தே.

‘‘து³ப்போஸம் கத்வா அத்தானம், கா³மே கா³மணிகா விய;

பு⁴த்வா பு⁴த்வா நிபஜ்ஜந்தி, பராகா³ரேஸு முச்சி²தா.

‘‘ஸங்க⁴ஸ்ஸ அஞ்ஜலிம் கத்வா, இதே⁴கச்சே வதா³மஹம் [வந்தா³மஹம் (க.)];

அபவித்³தா⁴ அனாதா² தே, யதா² பேதா ததே²வ தே [ததே²வ ச (ஸீ.)].

‘‘யே கோ² பமத்தா விஹரந்தி, தே மே ஸந்தா⁴ய பா⁴ஸிதம்;

யே அப்பமத்தா விஹரந்தி, நமோ தேஸம் கரோமஹ’’ந்தி.

6. ரோஹிதஸ்ஸஸுத்தம்

107. ஸாவத்தி²னிதா³னம். ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² ரோஹிதஸ்ஸோ தே³வபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘யத்த² நு கோ², ப⁴ந்தே, ந ஜாயதி ந ஜீயதி ந மீயதி [ந ஜிய்யதி ந மிய்யதி (ஸ்யா. கம். க.)] ந சவதி ந உபபஜ்ஜதி, ஸக்கா நு கோ² ஸோ, ப⁴ந்தே, க³மனேன லோகஸ்ஸ அந்தோ ஞாதும் வா த³ட்டு²ம் வா பாபுணிதும் வா’’தி? ‘‘யத்த² கோ², ஆவுஸோ, ந ஜாயதி ந ஜீயதி ந மீயதி ந சவதி ந உபபஜ்ஜதி, நாஹம் தம் க³மனேன லோகஸ்ஸ அந்தம் ஞாதேய்யம் த³ட்டே²ய்யம் பத்தேய்யந்தி வதா³மீ’’தி.

‘‘அச்ச²ரியம், ப⁴ந்தே, அப்³பு⁴தம், ப⁴ந்தே! யாவஸுபா⁴ஸிதமித³ம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா – ‘யத்த² கோ², ஆவுஸோ, ந ஜாயதி ந ஜீயதி ந மீயதி ந சவதி ந உபபஜ்ஜதி, நாஹம் தம் க³மனேன லோகஸ்ஸ அந்தம் ஞாதேய்யம் த³ட்டே²ய்யம் பத்தேய்யந்தி வதா³மீ’தி.

‘‘பூ⁴தபுப்³பா³ஹம், ப⁴ந்தே, ரோஹிதஸ்ஸோ நாம இஸி அஹோஸிம் போ⁴ஜபுத்தோ இத்³தி⁴மா வேஹாஸங்க³மோ. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏவரூபோ ஜவோ அஹோஸி; ஸேய்யதா²பி நாம த³ள்ஹத⁴ம்மா [த³ள்ஹத⁴ம்மோ (ஸப்³ப³த்த²) டீகா ச மோக்³க³ல்லானப்³யாகரணம் ச ஓலோகேதப்³ப³ம்] த⁴னுக்³க³ஹோ ஸுஸிக்கி²தோ கதஹத்தோ² கதயோக்³கோ³ கதூபாஸனோ லஹுகேன அஸனேன அப்பகஸிரேனேவ திரியம் தாலச்சா²யம் அதிபாதேய்ய. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏவரூபோ பத³வீதிஹாரோ அஹோஸி; ஸேய்யதா²பி நாம புரத்தி²மா ஸமுத்³தா³ பச்சி²மோ ஸமுத்³தோ³. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏவரூபம் இச்சா²க³தம் உப்பஜ்ஜி – ‘அஹம் க³மனேன லோகஸ்ஸ அந்தம் பாபுணிஸ்ஸாமீ’தி. ஸோ க்²வாஹம், ப⁴ந்தே, ஏவரூபேன ஜவேன ஸமன்னாக³தோ ஏவரூபேன ச பத³வீதிஹாரேன அஞ்ஞத்ரேவ அஸித-பீத-கா²யித-ஸாயிதா அஞ்ஞத்ர உச்சார-பஸ்ஸாவகம்மா அஞ்ஞத்ர நித்³தா³கிலமத²படிவினோத³னா வஸ்ஸஸதாயுகோ வஸ்ஸஸதஜீவீ வஸ்ஸஸதம் க³ந்த்வா அப்பத்வாவ லோகஸ்ஸ அந்தம் அந்தராவ காலங்கதோ.

‘‘அச்ச²ரியம், ப⁴ந்தே, அப்³பு⁴தம், ப⁴ந்தே! யாவஸுபா⁴ஸிதமித³ம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா – ‘யத்த² கோ², ஆவுஸோ, ந ஜாயதி ந ஜீயதி ந மீயதி ந சவதி ந உபபஜ்ஜதி, நாஹம் தம் க³மனேன லோகஸ்ஸ அந்தம் ஞாதேய்யம் த³ட்டே²ய்யம் பத்தேய்யந்தி வதா³மீ’’’தி.

‘‘ந கோ² பனாஹம், ஆவுஸோ, அப்பத்வா லோகஸ்ஸ அந்தம் து³க்க²ஸ்ஸ அந்தகிரியம் வதா³மி. அபி ச க்²வாஹம், ஆவுஸோ, இமஸ்மிம்யேவ ப்³யாமமத்தே களேவரே ஸஸஞ்ஞிம்ஹி ஸமனகே லோகஞ்ச பஞ்ஞபேமி லோகஸமுத³யஞ்ச லோகனிரோத⁴ஞ்ச லோகனிரோத⁴கா³மினிஞ்ச படிபத³ந்தி.

‘‘க³மனேன ந பத்தப்³போ³, லோகஸ்ஸந்தோ குதா³சனம்;

ந ச அப்பத்வா லோகந்தம், து³க்கா² அத்தி² பமோசனம்.

‘‘தஸ்மா ஹவே லோகவிதூ³ ஸுமேதோ⁴,

லோகந்தகூ³ வுஸிதப்³ரஹ்மசரியோ;

லோகஸ்ஸ அந்தம் ஸமிதாவி ஞத்வா,

நாஸீஸதி லோகமிமம் பரஞ்சா’’தி.

7. நந்த³ஸுத்தம்

108. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² நந்தோ³ தே³வபுத்தோ ப⁴க³வதோ ஸந்திகே இமம் கா³த²ம் அபா⁴ஸி –

‘‘அச்சேந்தி காலா தரயந்தி ரத்தியோ,

வயோகு³ணா அனுபுப்³ப³ம் ஜஹந்தி;

ஏதம் ப⁴யம் மரணே பேக்க²மானோ,

புஞ்ஞானி கயிராத² ஸுகா²வஹானீ’’தி.

‘‘அச்சேந்தி காலா தரயந்தி ரத்தியோ,

வயோகு³ணா அனுபுப்³ப³ம் ஜஹந்தி;

ஏதம் ப⁴யம் மரணே பேக்க²மானோ,

லோகாமிஸம் பஜஹே ஸந்திபேக்கோ²’’தி.

8. நந்தி³விஸாலஸுத்தம்

109. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² நந்தி³விஸாலோ தே³வபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் கா³தா²ய அஜ்ஜ²பா⁴ஸி –

‘‘சதுசக்கம் நவத்³வாரம், புண்ணம் லோபே⁴ன ஸம்யுதம்;

பங்கஜாதம் மஹாவீர, கத²ம் யாத்ரா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி.

‘‘சே²த்வா நத்³தி⁴ம் வரத்தஞ்ச, இச்சா²லோப⁴ஞ்ச பாபகம்;

ஸமூலம் தண்ஹமப்³பு³ய்ஹ, ஏவம் யாத்ரா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி.

9. ஸுஸிமஸுத்தம்

110. ஸாவத்தி²னிதா³னம். அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘துய்ஹம்பி நோ, ஆனந்த³, ஸாரிபுத்தோ ருச்சதீ’’தி?

‘‘கஸ்ஸ ஹி நாம, ப⁴ந்தே, அபா³லஸ்ஸ அது³ட்ட²ஸ்ஸ அமூள்ஹஸ்ஸ அவிபல்லத்த²சித்தஸ்ஸ ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ந ருச்சேய்ய? பண்டி³தோ, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ. மஹாபஞ்ஞோ, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ. புது²பஞ்ஞோ, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ. ஹாஸபஞ்ஞோ [ஹாஸுபஞ்ஞோ (ஸீ.)], ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ. ஜவனபஞ்ஞோ, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ. திக்க²பஞ்ஞோ, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ. நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞோ, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ. அப்பிச்சோ², ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ. ஸந்துட்டோ², ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ. பவிவித்தோ, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ. அஸம்ஸட்டோ², ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ. ஆரத்³த⁴வீரியோ, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ. வத்தா, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ. வசனக்க²மோ, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ. சோத³கோ, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ. பாபக³ரஹீ, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ. கஸ்ஸ ஹி நாம, ப⁴ந்தே, அபா³லஸ்ஸ அது³ட்ட²ஸ்ஸ அமூள்ஹஸ்ஸ அவிபல்லத்த²சித்தஸ்ஸ ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ந ருச்சேய்யா’’தி?

‘‘ஏவமேதம், ஆனந்த³, ஏவமேதம், ஆனந்த³! கஸ்ஸ ஹி நாம, ஆனந்த³, அபா³லஸ்ஸ அது³ட்ட²ஸ்ஸ அமூள்ஹஸ்ஸ அவிபல்லத்த²சித்தஸ்ஸ ஸாரிபுத்தோ ந ருச்சேய்ய? பண்டி³தோ, ஆனந்த³, ஸாரிபுத்தோ. மஹாபஞ்ஞோ, ஆனந்த³, ஸாரிபுத்தோ. புது²பஞ்ஞோ, ஆனந்த³, ஸாரிபுத்தோ. ஹாஸபஞ்ஞோ, ஆனந்த³, ஸாரிபுத்தோ. ஜவனபஞ்ஞோ, ஆனந்த³, ஸாரிபுத்தோ. திக்க²பஞ்ஞோ, ஆனந்த³, ஸாரிபுத்தோ. நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞோ, ஆனந்த³, ஸாரிபுத்தோ. அப்பிச்சோ², ஆனந்த³, ஸாரிபுத்தோ. ஸந்துட்டோ², ஆனந்த³, ஸாரிபுத்தோ. பவிவித்தோ, ஆனந்த³, ஸாரிபுத்தோ. அஸம்ஸட்டோ², ஆனந்த³, ஸாரிபுத்தோ. ஆரத்³த⁴வீரியோ, ஆனந்த³, ஸாரிபுத்தோ. வத்தா, ஆனந்த³, ஸாரிபுத்தோ. வசனக்க²மோ, ஆனந்த³, ஸாரிபுத்தோ. சோத³கோ, ஆனந்த³, ஸாரிபுத்தோ. பாபக³ரஹீ, ஆனந்த³, ஸாரிபுத்தோ. கஸ்ஸ ஹி நாம, ஆனந்த³, அபா³லஸ்ஸ அது³ட்ட²ஸ்ஸ அமூள்ஹஸ்ஸ அவிபல்லத்த²சித்தஸ்ஸ ஸாரிபுத்தோ ந ருச்சேய்யா’’தி?

அத² கோ² ஸுஸிமோ [ஸுஸீமோ (ஸீ.)] தே³வபுத்தோ ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ வண்ணே ப⁴ஞ்ஞமானே மஹதியா தே³வபுத்தபரிஸாய பரிவுதோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² ஸுஸிமோ தே³வபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘ஏவமேதம், ப⁴க³வா, ஏவமேதம், ஸுக³த. கஸ்ஸ ஹி நாம, ப⁴ந்தே, அபா³லஸ்ஸ அது³ட்ட²ஸ்ஸ அமூள்ஹஸ்ஸ அவிபல்லத்த²சித்தஸ்ஸ ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ந ருச்சேய்ய? பண்டி³தோ, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ. மஹாபஞ்ஞோ, ப⁴ந்தே, புது²பஞ்ஞோ, ப⁴ந்தே, ஹாஸபஞ்ஞோ, ப⁴ந்தே, ஜவனபஞ்ஞோ, ப⁴ந்தே, திக்க²பஞ்ஞோ, ப⁴ந்தே, நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞோ, ப⁴ந்தே, அப்பிச்சோ², ப⁴ந்தே, ஸந்துட்டோ², ப⁴ந்தே, பவிவித்தோ, ப⁴ந்தே, அஸம்ஸட்டோ², ப⁴ந்தே, ஆரத்³த⁴வீரியோ, ப⁴ந்தே, வத்தா, ப⁴ந்தே, வசனக்க²மோ, ப⁴ந்தே, சோத³கோ, ப⁴ந்தே, பாபக³ரஹீ, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ. கஸ்ஸ ஹி நாம, ப⁴ந்தே, அபா³லஸ்ஸ அது³ட்ட²ஸ்ஸ அமூள்ஹஸ்ஸ அவிபல்லத்த²சித்தஸ்ஸ ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ந ருச்சேய்ய?

‘‘அஹம்பி ஹி, ப⁴ந்தே, யஞ்ஞதே³வ தே³வபுத்தபரிஸம் உபஸங்கமிம், ஏததே³வ ப³ஹுலம் ஸத்³த³ம் ஸுணாமி – ‘பண்டி³தோ ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ; மஹாபஞ்ஞோ ஆயஸ்மா, புது²பஞ்ஞோ ஆயஸ்மா, ஹாஸபஞ்ஞோ ஆயஸ்மா, ஜவனபஞ்ஞோ ஆயஸ்மா, திக்க²பஞ்ஞோ ஆயஸ்மா, நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞோ ஆயஸ்மா, அப்பிச்சோ² ஆயஸ்மா, ஸந்துட்டோ² ஆயஸ்மா, பவிவித்தோ ஆயஸ்மா, அஸம்ஸட்டோ² ஆயஸ்மா, ஆரத்³த⁴வீரியோ ஆயஸ்மா, வத்தா ஆயஸ்மா, வசனக்க²மோ ஆயஸ்மா, சோத³கோ ஆயஸ்மா, பாபக³ரஹீ ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ’தி. கஸ்ஸ ஹி நாம, ப⁴ந்தே, அபா³லஸ்ஸ அது³ட்ட²ஸ்ஸ அமூள்ஹஸ்ஸ அவிபல்லத்த²சித்தஸ்ஸ ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ந ருச்சேய்யா’’தி?

அத² கோ² ஸுஸிமஸ்ஸ தே³வபுத்தஸ்ஸ தே³வபுத்தபரிஸா ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ வண்ணே ப⁴ஞ்ஞமானே அத்தமனா பமுதி³தா பீதிஸோமனஸ்ஸஜாதா உச்சாவசா வண்ணனிபா⁴ உபத³ம்ஸேதி.

‘‘ஸேய்யதா²பி நாம மணி வேளுரியோ ஸுபோ⁴ ஜாதிமா அட்ட²ம்ஸோ ஸுபரிகம்மகதோ பண்டு³கம்ப³லே நிக்கி²த்தோ பா⁴ஸதே ச தபதே ச விரோசதி ச; ஏவமேவம் ஸுஸிமஸ்ஸ தே³வபுத்தஸ்ஸ தே³வபுத்தபரிஸா ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ வண்ணே ப⁴ஞ்ஞமானே அத்தமனா பமுதி³தா பீதிஸோமனஸ்ஸஜாதா உச்சாவசா வண்ணனிபா⁴ உபத³ம்ஸேதி.

‘‘ஸேய்யதா²பி நாம நிக்க²ம் ஜம்போ³னத³ம் த³க்க²கம்மாரபுத்தஉக்காமுக²ஸுகுஸலஸம்பஹட்ட²ம் பண்டு³கம்ப³லே நிக்கி²த்தம் பா⁴ஸதே ச தபதே ச விரோசதி ச; ஏவமேவம் ஸுஸிமஸ்ஸ தே³வபுத்தஸ்ஸ தே³வபுத்தபரிஸா ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ வண்ணே ப⁴ஞ்ஞமானே அத்தமனா பமுதி³தா பீதிஸோமனஸ்ஸஜாதா உச்சாவசா வண்ணனிபா⁴ உபத³ம்ஸேதி.

‘‘ஸேய்யதா²பி நாம ஸரத³ஸமயே வித்³தே⁴ விக³தவலாஹகே தே³வே ரத்தியா பச்சூஸஸமயம் ஓஸதி⁴தாரகா பா⁴ஸதே ச தபதே ச விரோசதி ச; ஏவமேவம் ஸுஸிமஸ்ஸ தே³வபுத்தஸ்ஸ தே³வபுத்தபரிஸா ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ வண்ணே ப⁴ஞ்ஞமானே அத்தமனா பமுதி³தா பீதிஸோமனஸ்ஸஜாதா உச்சாவசா வண்ணனிபா⁴ உபத³ம்ஸேதி.

‘‘ஸேய்யதா²பி நாம ஸரத³ஸமயே வித்³தே⁴ விக³தவலாஹகே தே³வே ஆதி³ச்சோ நப⁴ம் அப்³பு⁴ஸ்ஸக்கமானோ [அப்³பு⁴ஸ்ஸுக்கமானோ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.), அப்³பு⁴க்³க³மமானோ (தீ³. நி. 2.258)] ஸப்³ப³ம் ஆகாஸக³தம் தமக³தம் அபி⁴விஹச்ச பா⁴ஸதே ச தபதே ச விரோசதி ச; ஏவமேவம் ஸுஸிமஸ்ஸ தே³வபுத்தஸ்ஸ தே³வபுத்தபரிஸா ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ வண்ணே ப⁴ஞ்ஞமானே அத்தமனா பமுதி³தா பீதிஸோமனஸ்ஸஜாதா உச்சாவசா வண்ணனிபா⁴ உபத³ம்ஸேதி.

அத² கோ² ஸுஸிமோ தே³வபுத்தோ ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் ஆரப்³ப⁴ ப⁴க³வதோ ஸந்திகே இமம் கா³த²ம் அபா⁴ஸி –

‘‘பண்டி³தோதி ஸமஞ்ஞாதோ, ஸாரிபுத்தோ அகோத⁴னோ;

அப்பிச்சோ² ஸோரதோ த³ந்தோ, ஸத்து²வண்ணாப⁴தோ இஸீ’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஸாரிபுத்தம் ஆரப்³ப⁴ ஸுஸிமம் தே³வபுத்தம் கா³தா²ய பச்சபா⁴ஸி –

‘‘பண்டி³தோதி ஸமஞ்ஞாதோ, ஸாரிபுத்தோ அகோத⁴னோ;

அப்பிச்சோ² ஸோரதோ த³ந்தோ, காலம் கங்க²தி ஸுத³ந்தோ’’ [காலம் கங்க²தி ப⁴தகோ ஸுத³ந்தோ (ஸீ.), காலம் கங்க²தி பா⁴விதோ ஸுத³ந்தோ (ஸ்யா. கம்.), காலம் கங்க²தி ப⁴திகோ ஸுத³ந்தோ (பீ.)] தி.

10. நானாதித்தி²யஸாவகஸுத்தம்

111. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலா நானாதித்தி²யஸாவகா தே³வபுத்தா அஸமோ ச ஸஹலி [ஸஹலீ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ச நீகோ [நிங்கோ (ஸீ. பீ.), நிகோ (ஸ்யா. கம்.)] ச ஆகோடகோ ச வேக³ப்³ப⁴ரி ச [வேடம்ப³ரீ ச (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] மாணவகா³மியோ ச அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா அபி⁴க்கந்தவண்ணா கேவலகப்பம் வேளுவனம் ஓபா⁴ஸேத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமிம்ஸு; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்ட²ம்ஸு. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² அஸமோ தே³வபுத்தோ பூரணம் கஸ்ஸபம் ஆரப்³ப⁴ ப⁴க³வதோ ஸந்திகே இமம் கா³த²ம் அபா⁴ஸி –

‘‘இத⁴ சி²ந்தி³தமாரிதே, ஹதஜானீஸு கஸ்ஸபோ;

ந பாபம் ஸமனுபஸ்ஸதி, புஞ்ஞம் வா பன அத்தனோ;

ஸ வே விஸ்ஸாஸமாசிக்கி², ஸத்தா² அரஹதி மானன’’ந்தி.

அத² கோ² ஸஹலி தே³வபுத்தோ மக்க²லிம் கோ³ஸாலம் ஆரப்³ப⁴ ப⁴க³வதோ ஸந்திகே இமம் கா³த²ம் அபா⁴ஸி –

‘‘தபோஜிகு³ச்சா²ய ஸுஸம்வுதத்தோ,

வாசம் பஹாய கலஹம் ஜனேன;