10. யக்க²ஸம்யுத்தம்
1. இந்த³கஸுத்தம்
235. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி இந்த³கூடே பப்³ப³தே, இந்த³கஸ்ஸ யக்க²ஸ்ஸ ப⁴வனே. அத² கோ² இந்த³கோ யக்கோ² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் கா³தா²ய அஜ்ஜ²பா⁴ஸி –
‘‘ரூபம் ந ஜீவந்தி வத³ந்தி பு³த்³தா⁴, கத²ம் ந்வயம் விந்த³திமம் ஸரீரம்;
குதஸ்ஸ அட்டீ²யகபிண்ட³மேதி, கத²ம் ந்வயம் ஸஜ்ஜதி க³ப்³ப⁴ரஸ்மி’’ந்தி.
‘‘பட²மம் கலலம் ஹோதி, கலலா ஹோதி அப்³பு³த³ம்;
அப்³பு³தா³ ஜாயதே பேஸி, பேஸி நிப்³ப³த்ததீ க⁴னோ;
க⁴னா பஸாகா² ஜாயந்தி, கேஸா லோமா நகா²பி ச.
‘‘யஞ்சஸ்ஸ பு⁴ஞ்ஜதீ மாதா, அன்னம் பானஞ்ச போ⁴ஜனம்;
தேன ஸோ தத்த² யாபேதி, மாதுகுச்சி²க³தோ நரோ’’தி.
2. ஸக்கனாமஸுத்தம்
236. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே. அத² கோ² ஸக்கனாமகோ யக்கோ² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் கா³தா²ய அஜ்ஜ²பா⁴ஸி –
‘‘ஸப்³ப³க³ந்த²ப்பஹீனஸ்ஸ, விப்பமுத்தஸ்ஸ தே ஸதோ;
ஸமணஸ்ஸ ந தம் ஸாது⁴, யத³ஞ்ஞமனுஸாஸஸீ’’தி [யத³ஞ்ஞமனுஸாஸதீதி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)].
‘‘யேன கேனசி வண்ணேன, ஸம்வாஸோ ஸக்க ஜாயதி;
ந தம் அரஹதி ஸப்பஞ்ஞோ, மனஸா அனுகம்பிதும்.
‘‘மனஸா சே பஸன்னேன, யத³ஞ்ஞமனுஸாஸதி;
ந தேன ஹோதி ஸம்யுத்தோ, யானுகம்பா [ஸானுகம்பா (ஸீ. பீ.)] அனுத்³த³யா’’தி.
3. ஸூசிலோமஸுத்தம்
237. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா க³யாயம் விஹரதி டங்கிதமஞ்சே ஸூசிலோமஸ்ஸ யக்க²ஸ்ஸ ப⁴வனே. தேன கோ² பன ஸமயேன க²ரோ ச யக்கோ² ஸூசிலோமோ ச யக்கோ² ப⁴க³வதோ அவிதூ³ரே அதிக்கமந்தி. அத² கோ² க²ரோ யக்கோ² ஸூசிலோமம் யக்க²ம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏஸோ ஸமணோ’’தி! ‘‘நேஸோ ஸமணோ, ஸமணகோ ஏஸோ’’. ‘‘யாவ ஜானாமி யதி³ வா ஸோ ஸமணோ யதி³ வா பன ஸோ ஸமணகோ’’தி.
அத² கோ² ஸூசிலோமோ யக்கோ² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதோ காயம் உபனாமேஸி. அத² கோ² ப⁴க³வா காயம் அபனாமேஸி. அத² கோ² ஸூசிலோமோ யக்கோ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘பா⁴யஸி மம் ஸமணா’’தி? ‘‘ந க்²வாஹம் தம், ஆவுஸோ, பா⁴யாமி; அபி ச தே ஸம்ப²ஸ்ஸோ பாபகோ’’தி. ‘‘பஞ்ஹம் தம், ஸமண புச்சி²ஸ்ஸாமி. ஸசே மே ந ப்³யாகரிஸ்ஸஸி, சித்தம் வா தே கி²பிஸ்ஸாமி, ஹத³யம் வா தே பா²லேஸ்ஸாமி, பாதே³ஸு வா க³ஹேத்வா பாரக³ங்கா³ய [பாரம் க³ங்கா³ய (க.)] கி²பிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ந க்²வாஹம் தம், ஆவுஸோ, பஸ்ஸாமி ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய, யோ மே சித்தம் வா கி²பேய்ய ஹத³யம் வா பா²லேய்ய பாதே³ஸு வா க³ஹேத்வா பாரக³ங்கா³ய கி²பேய்ய; அபி ச த்வம், ஆவுஸோ, புச்ச² யதா³ கங்க²ஸீ’’தி. அத² கோ² ஸூசிலோமோ யக்கோ² ப⁴க³வந்தம் கா³தா²ய அஜ்ஜ²பா⁴ஸி – ( ) [(அத² கோ² ஸூசிலோமோ யக்கோ² ப⁴க³வந்தம் கா³தா²ய அஜ்ஜ²பா⁴ஸி.) (ஸீ.)]
‘‘ராகோ³ ச தோ³ஸோ ச குதோனிதா³னா,
அரதீ ரதீ லோமஹம்ஸோ குதோஜா;
குதோ ஸமுட்டா²ய மனோவிதக்கா,
குமாரகா த⁴ங்கமிவோஸ்ஸஜந்தீ’’தி.
‘‘ராகோ³ ச தோ³ஸோ ச இதோனிதா³னா,
அரதீ ரதீ லோமஹம்ஸோ இதோஜா;
இதோ ஸமுட்டா²ய மனோவிதக்கா,
குமாரகா த⁴ங்கமிவோஸ்ஸஜந்தி.
‘‘ஸ்னேஹஜா அத்தஸம்பூ⁴தா, நிக்³ரோத⁴ஸ்ஸேவ க²ந்த⁴ஜா;
புதூ² விஸத்தா காமேஸு, மாலுவாவ விததா [வித்த²தா (ஸ்யா. கம்.)] வனே.
‘‘யே நம் பஜானந்தி யதோனிதா³னம்,
தே நம் வினோதே³ந்தி ஸுணோஹி யக்க²;
தே து³த்தரம் ஓக⁴மிமம் தரந்தி,
அதிண்ணபுப்³ப³ம் அபுனப்³ப⁴வாயா’’தி.
4. மணிப⁴த்³த³ஸுத்தம்
238. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா மக³தே⁴ஸு விஹரதி மணிமாலிகே சேதியே மணிப⁴த்³த³ஸ்ஸ யக்க²ஸ்ஸ ப⁴வனே. அத² கோ² மணிப⁴த்³தோ³ யக்கோ² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதோ ஸந்திகே இமம் கா³த²ம் அபா⁴ஸி –
‘‘ஸதீமதோ ஸதா³ ப⁴த்³த³ம், ஸதிமா ஸுக²மேத⁴தி;
ஸதீமதோ ஸுவே ஸேய்யோ, வேரா ச பரிமுச்சதீ’’தி.
‘‘ஸதீமதோ ஸதா³ ப⁴த்³த³ம், ஸதிமா ஸுக²மேத⁴தி;
ஸதீமதோ ஸுவே ஸேய்யோ, வேரா ந பரிமுச்சதி.
‘‘யஸ்ஸ ஸப்³ப³மஹோரத்தம் [ரத்திம் (ஸ்யா. கம். க.)], அஹிம்ஸாய ரதோ மனோ;
மேத்தம் ஸோ ஸப்³ப³பூ⁴தேஸு, வேரம் தஸ்ஸ ந கேனசீ’’தி.
5. ஸானுஸுத்தம்
239. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரிஸ்ஸா உபாஸிகாய ஸானு நாம புத்தோ யக்கே²ன க³ஹிதோ ஹோதி. அத² கோ² ஸா உபாஸிகா பரிதே³வமானா தாயம் வேலாயம் இமா கா³தா²யோ அபா⁴ஸி –
‘‘சாதுத்³த³ஸிம் பஞ்சத³ஸிம், யா ச பக்க²ஸ்ஸ அட்ட²மீ;
பாடிஹாரியபக்க²ஞ்ச, அட்ட²ங்க³ஸுஸமாக³தம்.
‘‘உபோஸத²ம் உபவஸந்தி, ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி யே;
ந தேஹி யக்கா² கீளந்தி, இதி மே அரஹதம் ஸுதம்;
ஸா தா³னி அஜ்ஜ பஸ்ஸாமி, யக்கா² கீளந்தி ஸானுனா’’தி.
‘‘சாதுத்³த³ஸிம் பஞ்சத³ஸிம், யா ச பக்க²ஸ்ஸ அட்ட²மீ;
பாடிஹாரியபக்க²ஞ்ச, அட்ட²ங்க³ஸுஸமாக³தம்;
உபோஸத²ம் உபவஸந்தி, ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி யே.
‘‘ந தேஹி யக்கா² கீளந்தி, ஸாஹு தே அரஹதம் ஸுதம்;
ஸானும் பபு³த்³த⁴ம் வஜ்ஜாஸி, யக்கா²னம் வசனம் இத³ம்;
மாகாஸி பாபகம் கம்மம், ஆவி வா யதி³ வா ரஹோ.
‘‘ஸசே ச [ஸசேவ (ஸ்யா. கம். பீ. க.), யஞ்சேவ (ஸீ.)] பாபகம் கம்மம், கரிஸ்ஸஸி கரோஸி வா;
ந தே து³க்கா² பமுத்யத்தி², உப்பச்சாபி பலாயதோ’’தி.
‘‘மதம் வா அம்ம ரோத³ந்தி, யோ வா ஜீவம் ந தி³ஸ்ஸதி;
ஜீவந்தம் அம்ம பஸ்ஸந்தீ, கஸ்மா மம் அம்ம ரோத³ஸீ’’தி.
‘‘மதம் வா புத்த ரோத³ந்தி, யோ வா ஜீவம் ந தி³ஸ்ஸதி;
யோ ச காமே சஜித்வான, புனராக³ச்ச²தே இத⁴;
தம் வாபி புத்த ரோத³ந்தி, புன ஜீவம் மதோ ஹி ஸோ.
‘‘குக்குளா உப்³ப⁴தோ தாத, குக்குளம் [குக்குளே (ஸீ.)] பதிதுமிச்ச²ஸி;
நரகா உப்³ப⁴தோ தாத, நரகம் பதிதுமிச்ச²ஸி.
‘‘அபி⁴தா⁴வத² ப⁴த்³த³ந்தே, கஸ்ஸ உஜ்ஜா²பயாமஸே;
ஆதி³த்தா நீஹதம் [நிப்³ப⁴தம் (ஸ்யா. கம். க.), நிப⁴தம் (பீ. க.)] ப⁴ண்ட³ம், புன ட³ய்ஹிதுமிச்ச²ஸீ’’தி.
6. பியங்கரஸுத்தம்
240. ஏகம் ஸமயம் ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ ரத்தியா பச்சூஸஸமயம் பச்சுட்டா²ய த⁴ம்மபதா³னி பா⁴ஸதி. அத² கோ² பியங்கரமாதா யக்கி²னீ புத்தகம் ஏவம் தோஸேஸி –
‘‘மா ஸத்³த³ம் கரி பியங்கர, பி⁴க்கு² த⁴ம்மபதா³னி பா⁴ஸதி;
அபி [அபி (ஸீ.)] ச த⁴ம்மபத³ம் விஜானிய, படிபஜ்ஜேம ஹிதாய நோ ஸியா.
‘‘பாணேஸு ச ஸம்யமாமஸே, ஸம்பஜானமுஸா ந ப⁴ணாமஸே;
ஸிக்கே²ம ஸுஸீல்யமத்தனோ [ஸுஸீலமத்தனோ (ஸீ. க.)], அபி முச்சேம பிஸாசயோனியா’’தி.
7. புனப்³ப³ஸுஸுத்தம்
241. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² நிப்³பா³னபடிஸம்யுத்தாய த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேதி ஸமாத³பேதி ஸமுத்தேஜேதி ஸம்பஹம்ஸேதி. தே ச பி⁴க்கூ² அட்டி²ம் கத்வா மனஸி கத்வா ஸப்³ப³சேதஸா ஸமன்னாஹரித்வா ஓஹிதஸோதா த⁴ம்மம் ஸுணந்தி. அத² கோ² புனப்³ப³ஸுமாதா யக்கி²னீ புத்தகே ஏவம் தோஸேஸி –
‘‘துண்ஹீ உத்தரிகே ஹோஹி, துண்ஹீ ஹோஹி புனப்³ப³ஸு;
யாவாஹம் பு³த்³த⁴ஸேட்ட²ஸ்ஸ, த⁴ம்மம் ஸோஸ்ஸாமி ஸத்து²னோ.
‘‘நிப்³பா³னம் ப⁴க³வா ஆஹ, ஸப்³ப³க³ந்த²ப்பமோசனம்;
அதிவேலா ச மே ஹோதி, அஸ்மிம் த⁴ம்மே பியாயனா.
‘‘பியோ லோகே ஸகோ புத்தோ, பியோ லோகே ஸகோ பதி;
ததோ பியதரா மய்ஹம், அஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ மக்³க³னா.
‘‘ந ஹி புத்தோ பதி வாபி, பியோ து³க்கா² பமோசயே;
யதா² ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனம், து³க்கா² மோசேதி பாணினம்.
‘‘லோகே து³க்க²பரேதஸ்மிம், ஜராமரணஸம்யுதே;
ஜராமரணமோக்கா²ய, யம் த⁴ம்மம் அபி⁴ஸம்பு³த⁴ம்;
தம் த⁴ம்மம் ஸோதுமிச்சா²மி, துண்ஹீ ஹோஹி புனப்³ப³ஸூ’’தி.
‘‘அம்மா ந ப்³யாஹரிஸ்ஸாமி, துண்ஹீபூ⁴தாயமுத்தரா;
த⁴ம்மமேவ நிஸாமேஹி, ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனம் ஸுக²ம்;
ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ அனஞ்ஞாய, அம்மா து³க்க²ம் சராமஸே.
‘‘ஏஸ தே³வமனுஸ்ஸானம், ஸம்மூள்ஹானம் பப⁴ங்கரோ;
பு³த்³தோ⁴ அந்திமஸாரீரோ, த⁴ம்மம் தே³ஸேதி சக்கு²மா’’தி.
‘‘ஸாது⁴ கோ² பண்டி³தோ நாம, புத்தோ ஜாதோ உரேஸயோ;
புத்தோ மே பு³த்³த⁴ஸேட்ட²ஸ்ஸ, த⁴ம்மம் ஸுத்³த⁴ம் பியாயதி.
‘‘புனப்³ப³ஸு ஸுகீ² ஹோஹி, அஜ்ஜாஹம்ஹி ஸமுக்³க³தா;
தி³ட்டா²னி அரியஸச்சானி, உத்தராபி ஸுணாது மே’’தி.
8. ஸுத³த்தஸுத்தம்
242. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி ஸீதவனே. தேன கோ² பன ஸமயேன அனாத²பிண்டி³கோ க³ஹபதி ராஜக³ஹம் அனுப்பத்தோ ஹோதி கேனசிதே³வ கரணீயேன. அஸ்ஸோஸி கோ² அனாத²பிண்டி³கோ க³ஹபதி – ‘‘பு³த்³தோ⁴ கிர லோகே உப்பன்னோ’’தி. தாவதே³வ ச பன ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதுகாமோ ஹோதி. அத²ஸ்ஸ அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அகாலோ கோ² அஜ்ஜ ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதும். ஸ்வே தா³னாஹம் காலேன ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய க³மிஸ்ஸாமீ’’தி பு³த்³த⁴க³தாய ஸதியா நிபஜ்ஜி. ரத்தியா ஸுத³ம் திக்க²த்தும் வுட்டா²ஸி பபா⁴தந்தி மஞ்ஞமானோ. அத² கோ² அனாத²பிண்டி³கோ க³ஹபதி யேன ஸிவதி²கத்³வாரம் [ஸீவதி²கத்³வாரம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] தேனுபஸங்கமி. அமனுஸ்ஸா த்³வாரம் விவரிம்ஸு. அத² கோ² அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ நக³ரம்ஹா நிக்க²மந்தஸ்ஸ ஆலோகோ அந்தரதா⁴யி, அந்த⁴காரோ பாதுரஹோஸி, ப⁴யம் ச²ம்பி⁴தத்தம் லோமஹம்ஸோ உத³பாதி³, ததோவ புன நிவத்திதுகாமோ அஹோஸி. அத² கோ² ஸிவகோ [ஸீவகோ (ஸீ. பீ.)] யக்கோ² அந்தரஹிதோ ஸத்³த³மனுஸ்ஸாவேஸி –
‘‘ஸதம் ஹத்தீ² ஸதம் அஸ்ஸா, ஸதம் அஸ்ஸதரீரதா²;
ஸதம் கஞ்ஞாஸஹஸ்ஸானி, ஆமுக்கமணிகுண்ட³லா;
ஏகஸ்ஸ பத³வீதிஹாரஸ்ஸ, கலம் நாக்³க⁴ந்தி ஸோளஸிம்.
‘‘அபி⁴க்கம க³ஹபதி, அபி⁴க்கம க³ஹபதி;
அபி⁴க்கமனம் தே ஸேய்யோ, நோ படிக்கமன’’ந்தி.
அத² கோ² அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ அந்த⁴காரோ அந்தரதா⁴யி, ஆலோகோ பாதுரஹோஸி, யம் அஹோஸி ப⁴யம் ச²ம்பி⁴தத்தம் லோமஹம்ஸோ, ஸோ படிப்பஸ்ஸம்பி⁴. து³தியம்பி கோ² அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ ஆலோகோ அந்தரதா⁴யி, அந்த⁴காரோ பாதுரஹோஸி, ப⁴யம் ச²ம்பி⁴தத்தம் லோமஹம்ஸோ உத³பாதி³, ததோவ புன நிவத்திதுகாமோ அஹோஸி. து³தியம்பி கோ² ஸிவகோ யக்கோ² அந்தரஹிதோ ஸத்³த³மனுஸ்ஸாவேஸி –
‘‘ஸதம் ஹத்தீ² ஸதம் அஸ்ஸா…பே…
கலம் நாக்³க⁴ந்தி ஸோளஸிம்.
‘‘அபி⁴க்கம க³ஹபதி, அபி⁴க்கம க³ஹபதி;
அபி⁴க்கமனம் தே ஸேய்யோ, நோ படிக்கமன’’ந்தி.
அத² கோ² அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ அந்த⁴காரோ அந்தரதா⁴யி, ஆலோகோ பாதுரஹோஸி, யம் அஹோஸி ப⁴யம் ச²ம்பி⁴தத்தம் லோமஹம்ஸோ, ஸோ படிப்பஸ்ஸம்பி⁴. ததியம்பி கோ² அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ ஆலோகோ அந்தரதா⁴யி, அந்த⁴காரோ பாதுரஹோஸி, ப⁴யம் ச²ம்பி⁴தத்தம் லோமஹம்ஸோ உத³பாதி³, ததோவ புன நிவத்திதுகாமோ அஹோஸி. ததியம்பி கோ² ஸிவகோ யக்கோ² அந்தரஹிதோ ஸத்³த³மனுஸ்ஸாவேஸி –
‘‘ஸதம் ஹத்தீ² ஸதம் அஸ்ஸா…பே…
கலம் நாக்³க⁴ந்தி ஸோளஸிம்.
‘‘அபி⁴க்கம க³ஹபதி, அபி⁴க்கம க³ஹபதி;
அபி⁴க்கமனம் தே ஸேய்யோ, நோ படிக்கமன’’ந்தி.
அத² கோ² அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ அந்த⁴காரோ அந்தரதா⁴யி, ஆலோகோ பாதுரஹோஸி, யம் அஹோஸி ப⁴யம் ச²ம்பி⁴தத்தம் லோமஹம்ஸோ, ஸோ படிப்பஸ்ஸம்பி⁴. அத² கோ² அனாத²பிண்டி³கோ க³ஹபதி யேன ஸீதவனம் யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி.
தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா ரத்தியா பச்சூஸஸமயம் பச்சுட்டா²ய அப்³போ⁴காஸே சங்கமதி. அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா அனாத²பிண்டி³கம் க³ஹபதிம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம். தி³ஸ்வான சங்கமா ஓரோஹித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா அனாத²பிண்டி³கம் க³ஹபதிம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏஹி ஸுத³த்தா’’தி. அத² கோ² அனாத²பிண்டி³கோ க³ஹபதி, நாமேன மம் ப⁴க³வா ஆலபதீதி, ஹட்டோ² உத³க்³கோ³ தத்தே²வ ப⁴க³வதோ பாதே³ஸு ஸிரஸா நிபதித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கச்சி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸுக²மஸயித்தா²’’தி?
‘‘ஸப்³ப³தா³ வே ஸுக²ம் ஸேதி, ப்³ராஹ்மணோ பரினிப்³பு³தோ;
யோ ந லிம்பதி காமேஸு, ஸீதிபூ⁴தோ நிரூபதி⁴.
‘‘ஸப்³பா³ ஆஸத்தியோ சே²த்வா, வினேய்ய ஹத³யே த³ரம்;
உபஸந்தோ ஸுக²ம் ஸேதி, ஸந்திம் பப்புய்ய சேதஸா’’தி [சேதஸோதி (ஸீ.)].
9. பட²மஸுக்காஸுத்தம்
243. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸுக்கா பி⁴க்கு²னீ மஹதியா பரிஸாய பரிவுதா த⁴ம்மம் தே³ஸேதி. அத² கோ² ஸுக்காய பி⁴க்கு²னியா அபி⁴ப்பஸன்னோ யக்கோ² ராஜக³ஹே ரதி²காய ரதி²கம் ஸிங்கா⁴டகேன ஸிங்கா⁴டகம் உபஸங்கமித்வா தாயம் வேலாயம் இமா கா³தா²யோ அபா⁴ஸி –
‘‘கிம் மே கதா ராஜக³ஹே மனுஸ்ஸா, மது⁴பீதாவ ஸேயரே;
யே ஸுக்கம் ந பயிருபாஸந்தி, தே³ஸேந்திம் அமதம் பத³ம்.
‘‘தஞ்ச பன அப்படிவானீயம், அஸேசனகமோஜவம்;
பிவந்தி மஞ்ஞே ஸப்பஞ்ஞா, வலாஹகமிவ பந்த²கூ³’’தி [வலாஹகமிவத்³த⁴கூ³தி (ஸீ.)].
10. து³தியஸுக்காஸுத்தம்
244. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரோ உபாஸகோ ஸுக்காய பி⁴க்கு²னியா போ⁴ஜனம் அதா³ஸி. அத² கோ² ஸுக்காய பி⁴க்கு²னியா அபி⁴ப்பஸன்னோ யக்கோ² ராஜக³ஹே ரதி²காய ரதி²கம் ஸிங்கா⁴டகேன ஸிங்கா⁴டகம் உபஸங்கமித்வா தாயம் வேலாயம் இமம் கா³த²ம் அபா⁴ஸி –
‘‘புஞ்ஞம் வத பஸவி ப³ஹும், ஸப்பஞ்ஞோ வதாயம் உபாஸகோ;
யோ ஸுக்காய அதா³ஸி போ⁴ஜனம், ஸப்³ப³க³ந்தே²ஹி விப்பமுத்தியா’’தி [விப்பமுத்தாயாதி (ஸ்யா. கம்.)].
11. சீராஸுத்தம்
245. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரோ உபாஸகோ சீராய [சிராய (க.)] பி⁴க்கு²னியா சீவரம் அதா³ஸி. அத² கோ² சீராய பி⁴க்கு²னியா அபி⁴ப்பஸன்னோ யக்கோ² ராஜக³ஹே ரதி²காய ரதி²கம் ஸிங்கா⁴டகேன ஸிங்கா⁴டகம் உபஸங்கமித்வா தாயம் வேலாயம் இமம் கா³த²ம் அபா⁴ஸி –
‘‘புஞ்ஞம் வத பஸவி ப³ஹும், ஸப்பஞ்ஞோ வதாயம் உபாஸகோ;
யோ சீராய அதா³ஸி சீவரம், ஸப்³ப³யோகே³ஹி விப்பமுத்தியா’’தி [விப்பமுத்தாயாதி (ஸ்யா. கம்.)].
12. ஆளவகஸுத்தம்
246. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஆளவியம் விஹரதி ஆளவகஸ்ஸ யக்க²ஸ்ஸ ப⁴வனே. அத² கோ² ஆளவகோ யக்கோ² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘நிக்க²ம, ஸமணா’’தி. ‘‘ஸாதா⁴வுஸோ’’தி ப⁴க³வா நிக்க²மி. ‘‘பவிஸ, ஸமணா’’தி. ‘‘ஸாதா⁴வுஸோ’’தி ப⁴க³வா பாவிஸி. து³தியம்பி கோ² ஆளவகோ யக்கோ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘நிக்க²ம, ஸமணா’’தி. ‘‘ஸாதா⁴வுஸோ’’தி ப⁴க³வா நிக்க²மி. ‘‘பவிஸ, ஸமணா’’தி. ‘‘ஸாதா⁴வுஸோ’’தி ப⁴க³வா பாவிஸி. ததியம்பி கோ² ஆளவகோ யக்கோ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘நிக்க²ம, ஸமணா’’தி. ‘‘ஸாதா⁴வுஸோ’’தி ப⁴க³வா நிக்க²மி. ‘‘பவிஸ, ஸமணா’’தி. ‘‘ஸாதா⁴வுஸோ’’தி ப⁴க³வா பாவிஸி. சதுத்த²ம்பி கோ² ஆளவகோ யக்கோ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘நிக்க²ம, ஸமணா’’தி. ‘‘ந க்²வாஹம் தம், ஆவுஸோ, நிக்க²மிஸ்ஸாமி. யம் தே கரணீயம் தம் கரோஹீ’’தி. ‘‘பஞ்ஹம் தம், ஸமண, புச்சி²ஸ்ஸாமி. ஸசே மே ந ப்³யாகரிஸ்ஸஸி, சித்தம் வா தே கி²பிஸ்ஸாமி, ஹத³யம் வா தே பா²லேஸ்ஸாமி, பாதே³ஸு வா க³ஹேத்வா பாரக³ங்கா³ய கி²பிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ந க்²வாஹம் தம், ஆவுஸோ, பஸ்ஸாமி ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய, யே மே சித்தம் வா கி²பேய்ய ஹத³யம் வா பா²லேய்ய, பாதே³ஸு வா க³ஹேத்வா பாரக³ங்கா³ய கி²பேய்ய. அபி ச த்வம், ஆவுஸோ, புச்ச² யதா³ கங்க²ஸீ’’தி [(அத² கோ² ஆளவகோ யக்கோ² ப⁴க³வந்தம் கா³தா²ய அஜ்ஜ²பா⁴ஸி.) (ஸீ.)].
‘‘கிம்ஸூத⁴ வித்தம் புரிஸஸ்ஸ ஸேட்ட²ம், கிம்ஸு ஸுசிண்ணம் ஸுக²மாவஹாதி;
கிம்ஸு ஹவே ஸாது³தரம் ரஸானம், கத²ம்ஜீவிம் ஜீவிதமாஹு ஸேட்ட²’’ந்தி.
‘‘ஸத்³தீ⁴த⁴ வித்தம் புரிஸ்ஸ ஸேட்ட²ம், த⁴ம்மோ ஸுசிண்ணோ ஸுக²மாவஹாதி;
ஸச்சம் ஹவே ஸாது³தரம் ரஸானம், பஞ்ஞாஜீவிம் ஜீவிதமாஹு ஸேட்ட²’’ந்தி.
‘‘கத²ம்ஸு தரதி ஓக⁴ம், கத²ம்ஸு தரதி அண்ணவம்;
கத²ம்ஸு து³க்க²மச்சேதி, கத²ம்ஸு பரிஸுஜ்ஜ²தீ’’தி.
‘‘ஸத்³தா⁴ய தரதி ஓக⁴ம், அப்பமாதே³ன அண்ணவம்;
வீரியேன து³க்க²மச்சேதி, பஞ்ஞாய பரிஸுஜ்ஜ²தீ’’தி.
‘‘கத²ம்ஸு லப⁴தே பஞ்ஞம், கத²ம்ஸு விந்த³தே த⁴னம்;
கத²ம்ஸு கித்திம் பப்போதி, கத²ம் மித்தானி க³ந்த²தி;
அஸ்மா லோகா பரம் லோகம், கத²ம் பேச்ச ந ஸோசதீ’’தி.
‘‘ஸத்³த³ஹானோ அரஹதம், த⁴ம்மம் நிப்³பா³னபத்தியா;
ஸுஸ்ஸூஸம் [ஸுஸ்ஸூஸா (ஸீ. பீ.)] லப⁴தே பஞ்ஞம், அப்பமத்தோ விசக்க²ணோ.
‘‘பதிரூபகாரீ து⁴ரவா, உட்டா²தா விந்த³தே த⁴னம்;
ஸச்சேன கித்திம் பப்போதி, த³த³ம் மித்தானி க³ந்த²தி;
அஸ்மா லோகா பரம் லோகம், ஏவம் பேச்ச ந ஸோசதி.