4. லோமஸகங்கி³யப⁴த்³தே³கரத்தஸுத்தம்

286. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா லோமஸகங்கி³யோ [லோமஸககங்கி³யோ (டீகா)] ஸக்கேஸு விஹரதி கபிலவத்து²ஸ்மிம் நிக்³ரோதா⁴ராமே. அத² கோ² சந்த³னோ தே³வபுத்தோ அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா அபி⁴க்கந்தவண்ணோ கேவலகப்பம் நிக்³ரோதா⁴ராமம் ஓபா⁴ஸேத்வா யேனாயஸ்மா லோமஸகங்கி³யோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² சந்த³னோ தே³வபுத்தோ ஆயஸ்மந்தம் லோமஸகங்கி³யம் ஏதத³வோச – ‘‘தா⁴ரேஸி த்வம், பி⁴க்கு², ப⁴த்³தே³கரத்தஸ்ஸ உத்³தே³ஸஞ்ச விப⁴ங்க³ஞ்சா’’தி? ‘‘ந கோ² அஹம், ஆவுஸோ, தா⁴ரேமி ப⁴த்³தே³கரத்தஸ்ஸ உத்³தே³ஸஞ்ச விப⁴ங்க³ஞ்ச. த்வம் பனாவுஸோ, தா⁴ரேஸி ப⁴த்³தே³கரத்தஸ்ஸ உத்³தே³ஸஞ்ச விப⁴ங்க³ஞ்சா’’தி? ‘‘அஹம்பி கோ², பி⁴க்கு², ந தா⁴ரேமி ப⁴த்³தே³கரத்தஸ்ஸ உத்³தே³ஸஞ்ச விப⁴ங்க³ஞ்ச. தா⁴ரேஸி பன த்வம், பி⁴க்கு², ப⁴த்³தே³கரத்தியோ கா³தா²’’தி? ‘‘ந கோ² அஹம், ஆவுஸோ, தா⁴ரேமி ப⁴த்³தே³கரத்தியோ கா³தா². த்வம் பனாவுஸோ, தா⁴ரேஸி ப⁴த்³தே³கரத்தியோ கா³தா²’’தி? ‘‘தா⁴ரேமி கோ² அஹம், பி⁴க்கு², ப⁴த்³தே³கரத்தியோ கா³தா²’’தி. ‘‘யதா² கத²ம் பன த்வம், ஆவுஸோ, தா⁴ரேஸி ப⁴த்³தே³கரத்தியோ கா³தா²’’தி? ‘‘ஏகமித³ம், பி⁴க்கு², ஸமயம் ப⁴க³வா தே³வேஸு தாவதிம்ஸேஸு விஹரதி பாரிச்ச²த்தகமூலே பண்டு³கம்ப³லஸிலாயம். தத்ர ப⁴க³வா தே³வானம் தாவதிம்ஸானம் ப⁴த்³தே³கரத்தஸ்ஸ உத்³தே³ஸஞ்ச விப⁴ங்க³ஞ்ச அபா⁴ஸி –

‘‘அதீதம் நான்வாக³மேய்ய, நப்படிகங்கே² அனாக³தம்;

யத³தீதம் பஹீனம் தம், அப்பத்தஞ்ச அனாக³தம்.

‘‘பச்சுப்பன்னஞ்ச யோ த⁴ம்மம், தத்த² தத்த² விபஸ்ஸதி;

அஸம்ஹீரம் அஸம்குப்பம், தம் வித்³வா மனுப்³ரூஹயே.

‘‘அஜ்ஜேவ கிச்சமாதப்பம், கோ ஜஞ்ஞா மரணம் ஸுவே;

ந ஹி நோ ஸங்க³ரம் தேன, மஹாஸேனேன மச்சுனா.

‘‘ஏவம் விஹாரிம் ஆதாபிம், அஹோரத்தமதந்தி³தம்;

தம் வே ப⁴த்³தே³கரத்தோதி, ஸந்தோ ஆசிக்க²தே முனீ’’தி.

‘‘ஏவம் கோ² அஹம், பி⁴க்கு², தா⁴ரேமி ப⁴த்³தே³கரத்தியோ கா³தா². உக்³க³ண்ஹாஹி த்வம், பி⁴க்கு², ப⁴த்³தே³கரத்தஸ்ஸ உத்³தே³ஸஞ்ச விப⁴ங்க³ஞ்ச; பரியாபுணாஹி த்வம், பி⁴க்கு², ப⁴த்³தே³கரத்தஸ்ஸ உத்³தே³ஸஞ்ச விப⁴ங்க³ஞ்ச; தா⁴ரேஹி த்வம், பி⁴க்கு², ப⁴த்³தே³கரத்தஸ்ஸ உத்³தே³ஸஞ்ச விப⁴ங்க³ஞ்ச. அத்த²ஸம்ஹிதோ, பி⁴க்கு², ப⁴த்³தே³கரத்தஸ்ஸ உத்³தே³ஸோ ச விப⁴ங்கோ³ ச ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியகோ’’தி. இத³மவோச சந்த³னோ தே³வபுத்தோ. இத³ம் வத்வா தத்தே²வந்தரதா⁴யி.

287. அத² கோ² ஆயஸ்மா லோமஸகங்கி³யோ தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன ஸேனாஸனம் ஸம்ஸாமேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன ஸாவத்தி² தேன சாரிகம் பக்காமி. அனுபுப்³பே³ன சாரிகம் சரமானோ யேன ஸாவத்தி² ஜேதவனம் அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா லோமஸகங்கி³யோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச –

‘‘ஏகமிதா³ஹம், ப⁴ந்தே, ஸமயம் ஸக்கேஸு விஹராமி கபிலவத்து²ஸ்மிம் நிக்³ரோதா⁴ராமே. அத² கோ², ப⁴ந்தே, அஞ்ஞதரோ தே³வபுத்தோ அபி⁴க்கந்தாய ரத்தியா அபி⁴க்கந்தவண்ணோ கேவலகப்பம் நிக்³ரோதா⁴ராமம் ஓபா⁴ஸேத்வா யேனாஹம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ², ப⁴ந்தே, ஸோ தே³வபுத்தோ மம் ஏதத³வோச – ‘தா⁴ரேஸி த்வம், பி⁴க்கு², ப⁴த்³தே³கரத்தஸ்ஸ உத்³தே³ஸஞ்ச விப⁴ங்க³ஞ்சா’தி? ஏவம் வுத்தே அஹம், ப⁴ந்தே, தம் தே³வபுத்தம் ஏதத³வோசம் – ‘ந கோ² அஹம், ஆவுஸோ, தா⁴ரேமி ப⁴த்³தே³கரத்தஸ்ஸ உத்³தே³ஸஞ்ச விப⁴ங்க³ஞ்ச. த்வம் பனாவுஸோ, தா⁴ரேஸி ப⁴த்³தே³கரத்தஸ்ஸ உத்³தே³ஸஞ்ச விப⁴ங்க³ஞ்சா’தி? ‘அஹம்பி கோ², பி⁴க்கு², ந தா⁴ரேமி ப⁴த்³தே³கரத்தஸ்ஸ உத்³தே³ஸஞ்ச விப⁴ங்க³ஞ்ச. தா⁴ரேஸி பன த்வம், பி⁴க்கு², ப⁴த்³தே³கரத்தியோ கா³தா²’தி? ‘ந கோ² அஹம், ஆவுஸோ, தா⁴ரேமி ப⁴த்³தே³கரத்தியோ கா³தா². த்வம் பனாவுஸோ, தா⁴ரேஸி ப⁴த்³தே³கரத்தியோ கா³தா²’தி? ‘தா⁴ரேமி கோ² அஹம், பி⁴க்கு², ப⁴த்³தே³கரத்தியோ கா³தா²’தி. ‘யதா² கத²ம் பன த்வம், ஆவுஸோ, தா⁴ரேஸி ப⁴த்³தே³கரத்தியோ கா³தா²’தி? ஏகமித³ம், பி⁴க்கு², ஸமயம் ப⁴க³வா தே³வேஸு தாவதிம்ஸேஸு விஹரதி பாரிச்ச²த்தகமூலே பண்டு³கம்ப³லஸிலாயம். தத்ர கோ² ப⁴க³வா தே³வானம் தாவதிம்ஸானம் ப⁴த்³தே³கரத்தஸ்ஸ உத்³தே³ஸஞ்ச விப⁴ங்க³ஞ்ச அபா⁴ஸி –

‘‘அதீதம் நான்வாக³மேய்ய…பே…

தம் வே ப⁴த்³தே³கரத்தோதி, ஸந்தோ ஆசிக்க²தே முனீ’’தி.

‘‘ஏவம் கோ² அஹம், பி⁴க்கு², தா⁴ரேமி ப⁴த்³தே³கரத்தியோ கா³தா². உக்³க³ண்ஹாஹி த்வம், பி⁴க்கு², ப⁴த்³தே³கரத்தஸ்ஸ உத்³தே³ஸஞ்ச விப⁴ங்க³ஞ்ச; பரியாபுணாஹி த்வம், பி⁴க்கு², ப⁴த்³தே³கரத்தஸ்ஸ உத்³தே³ஸஞ்ச விப⁴ங்க³ஞ்ச; தா⁴ரேஹி த்வம், பி⁴க்கு², ப⁴த்³தே³கரத்தஸ்ஸ உத்³தே³ஸஞ்ச விப⁴ங்க³ஞ்ச. அத்த²ஸம்ஹிதோ, பி⁴க்கு², ப⁴த்³தே³கரத்தஸ்ஸ உத்³தே³ஸோ ச விப⁴ங்கோ³ ச ஆதி³ப்³ரஹ்மசரியகோ’தி. இத³மவோச, ப⁴ந்தே, ஸோ தே³வபுத்தோ; இத³ம் வத்வா தத்தே²வந்தரதா⁴யி. ஸாது⁴ மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ப⁴த்³தே³கரத்தஸ்ஸ உத்³தே³ஸஞ்ச விப⁴ங்க³ஞ்ச தே³ஸேதூ’’தி.

288. ‘‘ஜானாஸி பன த்வம், பி⁴க்கு², தம் தே³வபுத்த’’ந்தி? ‘‘ந கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ஜானாமி தம் தே³வபுத்த’’ந்தி. ‘‘சந்த³னோ நாம ஸோ, பி⁴க்கு², தே³வபுத்தோ. சந்த³னோ, பி⁴க்கு², தே³வபுத்தோ அட்டி²ம் கத்வா [அட்டி²கத்வா (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] மனஸிகத்வா ஸப்³ப³சேதஸா [ஸப்³ப³ம் சேதஸோ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.), ஸப்³ப³ம் சேதஸா (க.)] ஸமன்னாஹரித்வா ஓஹிதஸோதோ த⁴ம்மம் ஸுணாதி. தேன ஹி, பி⁴க்கு², ஸுணாஹி, ஸாது⁴கம் மனஸி கரோஹி; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஆயஸ்மா லோமஸகங்கி³யோ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘அதீதம் நான்வாக³மேய்ய, நப்படிகங்கே² அனாக³தம்;

யத³தீதம் பஹீனம் தம், அப்பத்தஞ்ச அனாக³தம்.

‘‘பச்சுப்பன்னஞ்ச யோ த⁴ம்மம், தத்த² தத்த² விபஸ்ஸதி;

அஸம்ஹீரம் அஸம்குப்பம், தம் வித்³வா மனுப்³ரூஹயே.

‘‘அஜ்ஜேவ கிச்சமாதப்பம், கோ ஜஞ்ஞா மரணம் ஸுவே;

ந ஹி நோ ஸங்க³ரம் தேன, மஹாஸேனேன மச்சுனா;

‘‘ஏவம் விஹாரிம் ஆதாபிம், அஹோரத்தமதந்தி³தம்;

தம் வே ப⁴த்³தே³கரத்தோதி, ஸந்தோ ஆசிக்க²தே முனி’’.

‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்கு², அதீதம் அன்வாக³மேதி…பே… ஏவம் கோ², பி⁴க்கு², அதீதம் அன்வாக³மேதி. கத²ஞ்ச, பி⁴க்கு², அதீதம் நான்வாக³மேதி…பே… ஏவம் கோ², பி⁴க்கு², அதீதம் நான்வாக³மேதி. கத²ஞ்ச, பி⁴க்கு², அனாக³தம் படிகங்க²தி…பே… ஏவம் கோ², பி⁴க்கு², அனாக³தம் படிகங்க²தி. கத²ஞ்ச, பி⁴க்கு², அனாக³தம் நப்படிகங்க²தி…பே… ஏவம் கோ², பி⁴க்கு², அனாக³தம் நப்படிகங்க²தி. கத²ஞ்ச, பி⁴க்கு², பச்சுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு ஸம்ஹீரதி…பே… ஏவம் கோ², பி⁴க்கு², பச்சுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு ஸம்ஹீரதி. கத²ஞ்ச, பி⁴க்கு², பச்சுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு ந ஸம்ஹீரதி…பே… ஏவம் கோ², பி⁴க்கு², பச்சுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு ந ஸம்ஹீரதி.

‘‘அதீதம் நான்வாக³மேய்ய, நப்படிகங்கே² அனாக³தம்;

யத³தீதம் பஹீனம் தம், அப்பத்தஞ்ச அனாக³தம்.

‘‘பச்சுப்பன்னஞ்ச யோ த⁴ம்மம், தத்த² தத்த² விபஸ்ஸதி;

அஸம்ஹீரம் அஸம்குப்பம், தம் வித்³வா மனுப்³ரூஹயே.

‘‘அஜ்ஜேவ கிச்சமாதப்பம், கோ ஜஞ்ஞா மரணம் ஸுவே;

ந ஹி நோ ஸங்க³ரம் தேன, மஹாஸேனேன மச்சுனா.

‘‘ஏவம் விஹாரிம் ஆதாபிம், அஹோரத்தமதந்தி³தம்;

தம் வே ப⁴த்³தே³கரத்தோதி, ஸந்தோ ஆசிக்க²தே முனீ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனோ ஆயஸ்மா லோமஸகங்கி³யோ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி.

லோமஸகங்கி³யப⁴த்³தே³கரத்தஸுத்தம் நிட்டி²தம் சதுத்த²ம்.