7. அனுருத்³த⁴ஸுத்தம்

229. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² பஞ்சகங்கோ³ த²பதி அஞ்ஞதரம் புரிஸம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஏஹி த்வம், அம்போ⁴ புரிஸ, யேனாயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ தேனுபஸங்கம; உபஸங்கமித்வா மம வசனேன ஆயஸ்மதோ அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ பாதே³ ஸிரஸா வந்தா³ஹி [வந்தா³ஹி, ஏவஞ்ச வதே³ஹி (ஸீ. பீ.)] – ‘பஞ்சகங்கோ³, ப⁴ந்தே, த²பதி ஆயஸ்மதோ அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ பாதே³ ஸிரஸா வந்த³தீ’தி; ஏவஞ்ச வதே³ஹி [ஏவஞ்ச வதே³தி (ஸீ. பீ.)] – ‘அதி⁴வாஸேது கிர, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ பஞ்சகங்க³ஸ்ஸ த²பதிஸ்ஸ ஸ்வாதனாய அத்தசதுத்தோ² ப⁴த்தம்; யேன ச கிர, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ பகே³வதரம் ஆக³ச்சே²ய்ய; பஞ்சகங்கோ³, ப⁴ந்தே, த²பதி [பஞ்சகங்கோ³ த²பதி (ஸீ. பீ.)] ப³ஹுகிச்சோ ப³ஹுகரணீயோ ராஜகரணீயேனா’’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஸோ புரிஸோ பஞ்சகங்க³ஸ்ஸ த²பதிஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா யேனாயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ புரிஸோ ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் ஏதத³வோச – ‘‘பஞ்சகங்கோ³, ப⁴ந்தே, த²பதி ஆயஸ்மதோ அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ பாதே³ ஸிரஸா வந்த³தி, ஏவஞ்ச வதே³தி – ‘அதி⁴வாஸேது கிர, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ பஞ்சகங்க³ஸ்ஸ த²பதிஸ்ஸ ஸ்வாதனாய அத்தசதுத்தோ² ப⁴த்தம்; யேன ச கிர, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ பகே³வதரம் ஆக³ச்சே²ய்ய; பஞ்சகங்கோ³, ப⁴ந்தே, த²பதி ப³ஹுகிச்சோ ப³ஹுகரணீயோ ராஜகரணீயேனா’’’தி. அதி⁴வாஸேஸி கோ² ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ துண்ஹீபா⁴வேன.

230. அத² கோ² ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன பஞ்சகங்க³ஸ்ஸ த²பதிஸ்ஸ நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. அத² கோ² பஞ்சகங்கோ³ த²பதி ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன ஸஹத்தா² ஸந்தப்பேஸி ஸம்பவாரேஸி. அத² கோ² பஞ்சகங்கோ³ த²பதி ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் பு⁴த்தாவிம் ஓனீதபத்தபாணிம் அஞ்ஞதரம் நீசம் ஆஸனம் க³ஹேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² பஞ்சகங்கோ³ த²பதி ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் ஏதத³வோச –

‘‘இத⁴ மம், ப⁴ந்தே, தே²ரா பி⁴க்கூ² உபஸங்கமித்வா ஏவமாஹம்ஸு – ‘அப்பமாணம், க³ஹபதி, சேதோவிமுத்திம் பா⁴வேஹீ’தி [அப்பமாணா க³ஹபதி சேதோவிமுத்தி பா⁴வேதப்³பா³தி (க.)]. ஏகச்சே தே²ரா ஏவமாஹம்ஸு – ‘மஹக்³க³தம், க³ஹபதி, சேதோவிமுத்திம் பா⁴வேஹீ’தி. யா சாயம், ப⁴ந்தே, அப்பமாணா சேதோவிமுத்தி யா ச மஹக்³க³தா சேதோவிமுத்தி – இமே த⁴ம்மா நானத்தா² சேவ நானாப்³யஞ்ஜனா ச, உதா³ஹு ஏகத்தா² ப்³யஞ்ஜனமேவ நான’’ந்தி? ‘‘தேன ஹி, க³ஹபதி, தம் யேவேத்த² படிபா⁴து. அபண்ணகந்தே இதோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. ‘‘மய்ஹம் கோ², ப⁴ந்தே, ஏவம் ஹோதி – ‘யா சாயம் அப்பமாணா சேதோவிமுத்தி யா ச மஹக்³க³தா சேதோவிமுத்தி இமே த⁴ம்மா ஏகத்தா² ப்³யஞ்ஜனமேவ நான’’’ந்தி. ‘‘யா சாயம், க³ஹபதி, அப்பமாணா சேதோவிமுத்தி யா ச மஹக்³க³தா சேதோவிமுத்தி இமே த⁴ம்மா நானத்தா² சேவ நானாப்³யஞ்ஜனா ச. தத³மினாபேதம், க³ஹபதி, பரியாயேன வேதி³தப்³ப³ம் யதா² இமே த⁴ம்மா நானத்தா² சேவ நானாப்³யஞ்ஜனா ச’’.

‘‘கதமா ச, க³ஹபதி, அப்பமாணா சேதோவிமுத்தி? இத⁴, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி, ததா² து³தியம் ததா² ததியம் ததா² சதுத்த²ம்; இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாப³ஜ்ஜே²ன ப²ரித்வா விஹரதி. கருணாஸஹக³தேன சேதஸா… முதி³தாஸஹக³தேன சேதஸா… உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி, ததா² து³தியம் ததா² ததியம் ததா² சதுத்த²ம்; இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாப³ஜ்ஜே²ன ப²ரித்வா விஹரதி. அயம் வுச்சதி, க³ஹபதி, அப்பமாணா சேதோவிமுத்தி.

231. ‘‘கதமா ச, க³ஹபதி, மஹக்³க³தா சேதோவிமுத்தி? இத⁴, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² யாவதா ஏகம் ருக்க²மூலம் மஹக்³க³தந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி. அயம் வுச்சதி, க³ஹபதி, மஹக்³க³தா சேதோவிமுத்தி. இத⁴ பன, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² யாவதா த்³வே வா தீணி வா ருக்க²மூலானி மஹக்³க³தந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி. அயம்பி [அயம் (ஸ்யா. கம். க.)] வுச்சதி, க³ஹபதி, மஹக்³க³தா சேதோவிமுத்தி. இத⁴ பன, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² யாவதா ஏகம் கா³மக்கே²த்தம் மஹக்³க³தந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி. அயம்பி வுச்சதி, க³ஹபதி, மஹக்³க³தா சேதோவிமுத்தி. இத⁴ பன, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² யாவதா த்³வே வா தீணி வா கா³மக்கே²த்தானி மஹக்³க³தந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி. அயம்பி வுச்சதி, க³ஹபதி, மஹக்³க³தா சேதோவிமுத்தி. இத⁴ பன, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² யாவதா ஏகம் மஹாரஜ்ஜம் மஹக்³க³தந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி. அயம்பி வுச்சதி, க³ஹபதி, மஹக்³க³தா சேதோவிமுத்தி. இத⁴ பன, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² யாவதா த்³வே வா தீணி வா மஹாரஜ்ஜானி மஹக்³க³தந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி. அயம்பி வுச்சதி, க³ஹபதி, மஹக்³க³தா சேதோவிமுத்தி. இத⁴ பன, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² யாவதா ஸமுத்³த³பரியந்தம் பத²விம் மஹக்³க³தந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி. அயம்பி வுச்சதி, க³ஹபதி, மஹக்³க³தா சேதோவிமுத்தி. இமினா கோ² ஏதம், க³ஹபதி, பரியாயேன வேதி³தப்³ப³ம் யதா² இமே த⁴ம்மா நானத்தா² சேவ நானாப்³யஞ்ஜனா ச.

232. ‘‘சதஸ்ஸோ கோ² இமா க³ஹபதி, ப⁴வூபபத்தியோ. கதமா சதஸ்ஸோ? இத⁴, க³ஹபதி, ஏகச்சோ ‘பரித்தாபா⁴’தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி. ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா பரித்தாபா⁴னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. இத⁴ பன, க³ஹபதி, ஏகச்சோ ‘அப்பமாணாபா⁴’தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி. ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அப்பமாணாபா⁴னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. இத⁴ பன, க³ஹபதி, ஏகச்சோ ‘ஸம்கிலிட்டா²பா⁴’தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி. ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸம்கிலிட்டா²பா⁴னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. இத⁴ பன, க³ஹபதி, ஏகச்சோ ‘பரிஸுத்³தா⁴பா⁴’தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி. ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா பரிஸுத்³தா⁴பா⁴னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. இமா கோ², க³ஹபதி, சதஸ்ஸோ ப⁴வூபபத்தியோ.

‘‘ஹோதி கோ² ஸோ, க³ஹபதி, ஸமயோ, யா தா தே³வதா ஏகஜ்ஜ²ம் ஸன்னிபதந்தி, தாஸம் ஏகஜ்ஜ²ம் ஸன்னிபதிதானம் வண்ணனானத்தஞ்ஹி கோ² பஞ்ஞாயதி நோ ச ஆபா⁴னானத்தம். ஸேய்யதா²பி, க³ஹபதி, புரிஸோ ஸம்ப³ஹுலானி தேலப்பதீ³பானி ஏகம் க⁴ரம் பவேஸேய்ய. தேஸம் ஏகம் க⁴ரம் பவேஸிதானம் அச்சினானத்தஞ்ஹி கோ² பஞ்ஞாயேத², நோ ச ஆபா⁴னானத்தம்; ஏவமேவ கோ², க³ஹபதி, ஹோதி கோ² ஸோ ஸமயோ, யா தா தே³வதா ஏகஜ்ஜ²ம் ஸன்னிபதந்தி தாஸம் ஏகஜ்ஜ²ம் ஸன்னிபதிதானம் வண்ணனானத்தஞ்ஹி கோ² பஞ்ஞாயதி, நோ ச ஆபா⁴னானத்தம்.

‘‘ஹோதி கோ² ஸோ, க³ஹபதி, ஸமயோ, யா தா தே³வதா ததோ விபக்கமந்தி, தாஸம் ததோ விபக்கமந்தீனம் வண்ணனானத்தஞ்சேவ பஞ்ஞாயதி ஆபா⁴னானத்தஞ்ச. ஸேய்யதா²பி, க³ஹபதி, புரிஸோ தானி ஸம்ப³ஹுலானி தேலப்பதீ³பானி தம்ஹா க⁴ரா நீஹரேய்ய. தேஸம் ததோ நீஹதானம் [நீஹரந்தானம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] அச்சினானத்தஞ்சேவ பஞ்ஞாயேத² ஆபா⁴னானத்தஞ்ச; ஏவமேவ கோ², க³ஹபதி, ஹோதி கோ² ஸோ ஸமயோ, யா தா தே³வதா ததோ விபக்கமந்தி, தாஸம் ததோ விபக்கமந்தீனம் வண்ணனானத்தஞ்சேவ பஞ்ஞாயதி ஆபா⁴னானத்தஞ்ச.

‘‘ந கோ², க³ஹபதி, தாஸம் தே³வதானம் ஏவம் ஹோதி – ‘இத³ம் அம்ஹாகம் நிச்சந்தி வா து⁴வந்தி வா ஸஸ்ஸத’ந்தி வா, அபி ச யத்த² யத்தே²வ தா [யா (க.)] தே³வதா அபி⁴னிவிஸந்தி தத்த² தத்தே²வ தா தே³வதா அபி⁴ரமந்தி. ஸேய்யதா²பி, க³ஹபதி, மக்கி²கானம் காஜேன வா பிடகேன வா ஹரீயமானானம் ந ஏவம் ஹோதி – ‘இத³ம் அம்ஹாகம் நிச்சந்தி வா து⁴வந்தி வா ஸஸ்ஸத’ந்தி வா, அபி ச யத்த² யத்தே²வ தா [யா (க.)] மக்கி²கா அபி⁴னிவிஸந்தி தத்த² தத்தே²வ தா மக்கி²கா அபி⁴ரமந்தி; ஏவமேவ கோ², க³ஹபதி, தாஸம் தே³வதானம் ந ஏவம் ஹோதி – ‘இத³ம் அம்ஹாகம் நிச்சந்தி வா து⁴வந்தி வா ஸஸ்ஸத’ந்தி வா, அபி ச யத்த² யத்தே²வ தா தே³வதா அபி⁴னிவிஸந்தி தத்த² தத்தே²வ தா தே³வதா அபி⁴ரமந்தீ’’தி.

233. ஏவம் வுத்தே, ஆயஸ்மா ஸபி⁴யோ கச்சானோ [கச்சாயனோ (ஸீ.)] ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே அனுருத்³த⁴! அத்தி² ச மே ஏத்த² உத்தரிம் படிபுச்சி²தப்³ப³ம். யா தா, ப⁴ந்தே, தே³வதா ஆபா⁴ ஸப்³பா³ தா பரித்தாபா⁴ உதா³ஹு ஸந்தேத்த² ஏகச்சா தே³வதா அப்பமாணாபா⁴’’தி? ‘‘தத³ங்கே³ன கோ², ஆவுஸோ கச்சான, ஸந்தேத்த² ஏகச்சா தே³வதா பரித்தாபா⁴, ஸந்தி பனேத்த² ஏகச்சா தே³வதா அப்பமாணாபா⁴’’தி. ‘‘கோ நு கோ², ப⁴ந்தே அனுருத்³த⁴, ஹேது கோ பச்சயோ யேன தாஸம் தே³வதானம் ஏகம் தே³வனிகாயம் உபபன்னானம் ஸந்தேத்த² ஏகச்சா தே³வதா பரித்தாபா⁴, ஸந்தி பனேத்த² ஏகச்சா தே³வதா அப்பமாணாபா⁴’’தி?

‘‘தேன ஹாவுஸோ கச்சான, தம்யேவேத்த² படிபுச்சி²ஸ்ஸாமி. யதா² தே க²மேய்ய ததா² நம் ப்³யாகரேய்யாஸி. தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஆவுஸோ கச்சான, ய்வாயம் பி⁴க்கு² யாவதா ஏகம் ருக்க²மூலம் ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி, யோசாயம் [யோபாயம் (க.)] பி⁴க்கு² யாவதா த்³வே வா தீணி வா ருக்க²மூலானி ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி – இமாஸம் உபி⁴ன்னம் சித்தபா⁴வனானம் கதமா சித்தபா⁴வனா மஹக்³க³ததரா’’தி? ‘‘ய்வாயம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² யாவதா த்³வே வா தீணி வா ருக்க²மூலானி ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி – அயம் இமாஸம் உபி⁴ன்னம் சித்தபா⁴வனானம் மஹக்³க³ததரா’’தி.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஆவுஸோ கச்சான, ய்வாயம் பி⁴க்கு² யாவதா த்³வே வா தீணி வா ருக்க²மூலானி ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி, யோசாயம் பி⁴க்கு² யாவதா ஏகம் கா³மக்கே²த்தம் ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி – இமாஸம் உபி⁴ன்னம் சித்தபா⁴வனானம் கதமா சித்தபா⁴வனா மஹக்³க³ததரா’’தி? ‘‘ய்வாயம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² யாவதா ஏகம் கா³மக்கே²த்தம் ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி – அயம் இமாஸம் உபி⁴ன்னம் சித்தபா⁴வனானம் மஹக்³க³ததரா’’தி.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஆவுஸோ கச்சான, ய்வாயம் பி⁴க்கு² யாவதா ஏகம் கா³மக்கே²த்தம் ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி, யோசாயம் பி⁴க்கு² யாவதா த்³வே வா தீணி வா கா³மக்கே²த்தானி ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி – இமாஸம் உபி⁴ன்னம் சித்தபா⁴வனானம் கதமா சித்தபா⁴வனா மஹக்³க³ததரா’’தி? ‘‘ய்வாயம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² யாவதா த்³வே வா தீணி வா கா³மக்கே²த்தானி ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி – அயம் இமாஸம் உபி⁴ன்னம் சித்தபா⁴வனானம் மஹக்³க³ததரா’’தி.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஆவுஸோ கச்சான, ய்வாயம் பி⁴க்கு² யாவதா த்³வே வா தீணி வா கா³மக்கே²த்தானி ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி, யோசாயம் பி⁴க்கு² யாவதா ஏகம் மஹாரஜ்ஜம் ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி – இமாஸம் உபி⁴ன்னம் சித்தபா⁴வனானம் கதமா சித்தபா⁴வனா மஹக்³க³ததரா’’தி? ‘‘ய்வாயம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² யாவதா ஏகம் மஹாரஜ்ஜம் ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி – அயம் இமாஸம் உபி⁴ன்னம் சித்தபா⁴வனானம் மஹக்³க³ததரா’’தி.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஆவுஸோ கச்சான, ய்வாயம் பி⁴க்கு² யாவதா ஏகம் மஹாரஜ்ஜம் ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி, யோசாயம் பி⁴க்கு² யாவதா த்³வே வா தீணி வா மஹாரஜ்ஜானி ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி – இமாஸம் உபி⁴ன்னம் சித்தபா⁴வனானம் கதமா சித்தபா⁴வனா மஹக்³க³ததரா’’தி? ‘‘ய்வாயம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² யாவதா த்³வே வா தீணி வா மஹாரஜ்ஜானி ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி – அயம் இமாஸம் உபி⁴ன்னம் சித்தபா⁴வனானம் மஹக்³க³ததரா’’தி.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஆவுஸோ கச்சான, ய்வாயம் பி⁴க்கு² யாவதா த்³வே வா தீணி வா மஹாரஜ்ஜானி ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி, யோசாயம் பி⁴க்கு² யாவதா ஸமுத்³த³பரியந்தம் பத²விம் ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி – இமாஸம் உபி⁴ன்னம் சித்தபா⁴வனானம் கதமா சித்தபா⁴வனா மஹக்³க³ததரா’’தி? ‘‘ய்வாயம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² யாவதா ஸமுத்³த³பரியந்தம் பத²விம் ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி – அயம் இமாஸம் உபி⁴ன்னம் சித்தபா⁴வனானம் மஹக்³க³ததரா’’தி? ‘‘அயம் கோ², ஆவுஸோ கச்சான, ஹேது அயம் பச்சயோ, யேன தாஸம் தே³வதானம் ஏகம் தே³வனிகாயம் உபபன்னானம் ஸந்தேத்த² ஏகச்சா தே³வதா பரித்தாபா⁴, ஸந்தி பனேத்த² ஏகச்சா தே³வதா அப்பமாணாபா⁴’’தி.

234. ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே அனுருத்³த⁴! அத்தி² ச மே ஏத்த² உத்தரிம் படிபுச்சி²தப்³ப³ம். யாவதா [யா தா (க.)], ப⁴ந்தே, தே³வதா ஆபா⁴ ஸப்³பா³ தா ஸம்கிலிட்டா²பா⁴ உதா³ஹு ஸந்தேத்த² ஏகச்சா தே³வதா பரிஸுத்³தா⁴பா⁴’’தி? ‘‘தத³ங்கே³ன கோ², ஆவுஸோ கச்சான, ஸந்தேத்த² ஏகச்சா தே³வதா ஸம்கிலிட்டா²பா⁴, ஸந்தி பனேத்த² ஏகச்சா தே³வதா பரிஸுத்³தா⁴பா⁴’’தி. ‘‘கோ நு கோ², ப⁴ந்தே, அனுருத்³த⁴, ஹேது கோ பச்சயோ, யேன தாஸம் தே³வதானம் ஏகம் தே³வனிகாயம் உபபன்னானம் ஸந்தேத்த² ஏகச்சா தே³வதா ஸம்கிலிட்டா²பா⁴, ஸந்தி பனேத்த² ஏகச்சா தே³வதா பரிஸுத்³தா⁴பா⁴’’தி?

‘‘தேன, ஹாவுஸோ கச்சான, உபமம் தே கரிஸ்ஸாமி. உபமாயபிதே⁴கச்சே [உபமாயமிதே⁴கச்சே (க.)] விஞ்ஞூ புரிஸா பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானந்தி. ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ கச்சான, தேலப்பதீ³பஸ்ஸ ஜா²யதோ தேலம்பி அபரிஸுத்³த⁴ம் வட்டிபி அபரிஸுத்³தா⁴. ஸோ தேலஸ்ஸபி அபரிஸுத்³த⁴த்தா வட்டியாபி அபரிஸுத்³த⁴த்தா அந்த⁴ந்த⁴ம் விய ஜா²யதி; ஏவமேவ கோ², ஆவுஸோ கச்சான, இதே⁴கச்சோ பி⁴க்கு² ‘ஸம்கிலிட்டா²பா⁴’தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி, தஸ்ஸ காயது³ட்டு²ல்லம்பி ந ஸுப்படிப்பஸ்ஸத்³த⁴ம் ஹோதி, தி²னமித்³த⁴ம்பி ந ஸுஸமூஹதம் ஹோதி, உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம்பி ந ஸுப்படிவினீதம் ஹோதி. ஸோ காயது³ட்டு²ல்லஸ்ஸபி ந ஸுப்படிப்பஸ்ஸத்³த⁴த்தா தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸபி ந ஸுஸமூஹதத்தா உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸபி ந ஸுப்படிவினீதத்தா அந்த⁴ந்த⁴ம் விய ஜா²யதி. ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸம்கிலிட்டா²பா⁴னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ கச்சான, தேலப்பதீ³பஸ்ஸ ஜா²யதோ தேலம்பி பரிஸுத்³த⁴ம் வட்டிபி பரிஸுத்³தா⁴. ஸோ தேலஸ்ஸபி பரிஸுத்³த⁴த்தா வட்டியாபி பரிஸுத்³த⁴த்தா ந அந்த⁴ந்த⁴ம் விய ஜா²யதி; ஏவமேவ கோ², ஆவுஸோ கச்சான, இதே⁴கச்சோ பி⁴க்கு² ‘பரிஸுத்³தா⁴பா⁴’தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி. தஸ்ஸ காயது³ட்டு²ல்லம்பி ஸுப்படிப்பஸ்ஸத்³த⁴ம் ஹோதி, தி²னமித்³த⁴ம்பி ஸுஸமூஹதம் ஹோதி, உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம்பி ஸுப்படிவினீதம் ஹோதி. ஸோ காயது³ட்டு²ல்லஸ்ஸபி ஸுப்படிப்பஸ்ஸத்³த⁴த்தா தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸபி ஸுஸமூஹதத்தா உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸபி ஸுப்படிவினீதத்தா ந அந்த⁴ந்த⁴ம் விய ஜா²யதி. ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா பரிஸுத்³தா⁴பா⁴னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. அயம் கோ², ஆவுஸோ கச்சான, ஹேது அயம் பச்சயோ யேன தாஸம் தே³வதானம் ஏகம் தே³வனிகாயம் உபபன்னானம் ஸந்தேத்த² ஏகச்சா தே³வதா ஸம்கிலிட்டா²பா⁴, ஸந்தி பனேத்த² ஏகச்சா தே³வதா பரிஸுத்³தா⁴பா⁴’’தி.

235. ஏவம் வுத்தே, ஆயஸ்மா ஸபி⁴யோ கச்சானோ ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே அனுருத்³த⁴! ந, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ ஏவமாஹ – ‘ஏவம் மே ஸுத’ந்தி வா ‘ஏவம் அரஹதி ப⁴விது’ந்தி வா; அத² ச பன, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ ‘ஏவம்பி தா தே³வதா, இதிபி தா தே³வதா’த்வேவ பா⁴ஸதி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏவம் ஹோதி – ‘அத்³தா⁴ ஆயஸ்மதா அனுருத்³தே⁴ன தாஹி தே³வதாஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸன்னிவுத்த²புப்³ப³ஞ்சேவ ஸல்லபிதபுப்³ப³ஞ்ச ஸாகச்சா² ச ஸமாபஜ்ஜிதபுப்³பா³’’’தி. ‘‘அத்³தா⁴ கோ² அயம், ஆவுஸோ கச்சான, ஆஸஜ்ஜ உபனீய வாசா பா⁴ஸிதா, அபி ச தே அஹம் ப்³யாகரிஸ்ஸாமி – ‘தீ³க⁴ரத்தம் கோ² மே, ஆவுஸோ கச்சான, தாஹி தே³வதாஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸன்னிவுத்த²புப்³ப³ஞ்சேவ ஸல்லபிதபுப்³ப³ஞ்ச ஸாகச்சா² ச ஸமாபஜ்ஜிதபுப்³பா³’’’தி.

ஏவம் வுத்தே, ஆயஸ்மா ஸபி⁴யோ கச்சானோ பஞ்சகங்க³ம் த²பதிம் ஏதத³வோச – ‘‘லாபா⁴ தே, க³ஹபதி, ஸுலத்³த⁴ம் தே, க³ஹபதி, யம் த்வஞ்சேவ தம் கங்கா²த⁴ம்மம் பஹாஸி [பஜஹஸி (க.)], மயஞ்சிமம் [யம்பிமம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] த⁴ம்மபரியாயம் அலத்த²ம்ஹா ஸவனாயா’’தி.

அனுருத்³த⁴ஸுத்தம் நிட்டி²தம் ஸத்தமம்.