3. ஸுஞ்ஞதவக்³கோ³

1. சூளஸுஞ்ஞதஸுத்தம்

176. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி புப்³பா³ராமே மிகா³ரமாதுபாஸாதே³. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏகமித³ம், ப⁴ந்தே, ஸமயம் ப⁴க³வா ஸக்கேஸு விஹரதி நக³ரகம் நாம ஸக்யானம் நிக³மோ. தத்த² மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘ஸுஞ்ஞதாவிஹாரேனாஹம், ஆனந்த³, ஏதரஹி ப³ஹுலம் விஹராமீ’தி. கச்சி மேதம், ப⁴ந்தே, ஸுஸ்ஸுதம் ஸுக்³க³ஹிதம் ஸுமனஸிகதம் ஸூபதா⁴ரித’’ந்தி? ‘‘தக்³க⁴ தே ஏதம், ஆனந்த³, ஸுஸ்ஸுதம் ஸுக்³க³ஹிதம் ஸுமனஸிகதம் ஸூபதா⁴ரிதம். புப்³பே³பாஹம் [புப்³பே³சாஹம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)], ஆனந்த³, ஏதரஹிபி [ஏதரஹி ச (ஸப்³ப³த்த²)] ஸுஞ்ஞதாவிஹாரேன ப³ஹுலம் விஹராமி. ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, அயம் மிகா³ரமாதுபாஸாதோ³ ஸுஞ்ஞோ ஹத்தி²க³வஸ்ஸவளவேன, ஸுஞ்ஞோ ஜாதரூபரஜதேன, ஸுஞ்ஞோ இத்தி²புரிஸஸன்னிபாதேன அத்தி² சேவித³ம் அஸுஞ்ஞதம் யதி³த³ம் – பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் படிச்ச ஏகத்தம்; ஏவமேவ கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² அமனஸிகரித்வா கா³மஸஞ்ஞம், அமனஸிகரித்வா மனுஸ்ஸஸஞ்ஞம், அரஞ்ஞஸஞ்ஞம் படிச்ச மனஸி கரோதி ஏகத்தம். தஸ்ஸ அரஞ்ஞஸஞ்ஞாய சித்தம் பக்க²ந்த³தி பஸீத³தி ஸந்திட்ட²தி அதி⁴முச்சதி. ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘யே அஸ்ஸு த³ரதா² கா³மஸஞ்ஞம் படிச்ச தேத⁴ ந ஸந்தி, யே அஸ்ஸு த³ரதா² மனுஸ்ஸஸஞ்ஞம் படிச்ச தேத⁴ ந ஸந்தி, அத்தி² சேவாயம் த³ரத²மத்தா யதி³த³ம் – அரஞ்ஞஸஞ்ஞம் படிச்ச ஏகத்த’ந்தி. ஸோ ‘ஸுஞ்ஞமித³ம் ஸஞ்ஞாக³தம் கா³மஸஞ்ஞாயா’தி பஜானாதி, ‘ஸுஞ்ஞமித³ம் ஸஞ்ஞாக³தம் மனுஸ்ஸஸஞ்ஞாயா’தி பஜானாதி, ‘அத்தி² சேவித³ம் அஸுஞ்ஞதம் யதி³த³ம் – அரஞ்ஞஸஞ்ஞம் படிச்ச ஏகத்த’ந்தி. இதி யஞ்ஹி கோ² தத்த² ந ஹோதி தேன தம் ஸுஞ்ஞம் ஸமனுபஸ்ஸதி, யம் பன தத்த² அவஸிட்ட²ம் ஹோதி தம் ‘ஸந்தமித³ம் அத்தீ²’’’தி பஜானாதி. ஏவம்பிஸ்ஸ ஏஸா, ஆனந்த³, யதா²பு⁴ச்சா அவிபல்லத்தா² பரிஸுத்³தா⁴ ஸுஞ்ஞதாவக்கந்தி ப⁴வதி.

177. ‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, பி⁴க்கு² அமனஸிகரித்வா மனுஸ்ஸஸஞ்ஞம், அமனஸிகரித்வா அரஞ்ஞஸஞ்ஞம், பத²வீஸஞ்ஞம் படிச்ச மனஸி கரோதி ஏகத்தம். தஸ்ஸ பத²வீஸஞ்ஞாய சித்தம் பக்க²ந்த³தி பஸீத³தி ஸந்திட்ட²தி அதி⁴முச்சதி. ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, ஆஸப⁴சம்மம் ஸங்குஸதேன ஸுவிஹதம் விக³தவலிகம்; ஏவமேவ கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² யம் இமிஸ்ஸா பத²வியா உக்கூலவிக்கூலம் நதீ³விது³க்³க³ம் கா²ணுகண்டகட்டா²னம் பப்³ப³தவிஸமம் தம் ஸப்³ப³ம் [ஸப்³ப³ம் (க.)] அமனஸிகரித்வா பத²வீஸஞ்ஞம் படிச்ச மனஸி கரோதி ஏகத்தம். தஸ்ஸ பத²வீஸஞ்ஞாய சித்தம் பக்க²ந்த³தி பஸீத³தி ஸந்திட்ட²தி அதி⁴முச்சதி. ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘யே அஸ்ஸு த³ரதா² மனுஸ்ஸஸஞ்ஞம் படிச்ச தேத⁴ ந ஸந்தி, யே அஸ்ஸு த³ரதா² அரஞ்ஞஸஞ்ஞம் படிச்ச தேத⁴ ந ஸந்தி, அத்தி² சேவாயம் த³ரத²மத்தா யதி³த³ம் – பத²வீஸஞ்ஞம் படிச்ச ஏகத்த’ந்தி. ஸோ ‘ஸுஞ்ஞமித³ம் ஸஞ்ஞாக³தம் மனுஸ்ஸஸஞ்ஞாயா’தி பஜானாதி, ‘ஸுஞ்ஞமித³ம் ஸஞ்ஞாக³தம் அரஞ்ஞஸஞ்ஞாயா’தி பஜானாதி, ‘அத்தி² சேவித³ம் அஸுஞ்ஞதம் யதி³த³ம் – பத²வீஸஞ்ஞம் படிச்ச ஏகத்த’ந்தி. இதி யஞ்ஹி கோ² தத்த² ந ஹோதி தேன தம் ஸுஞ்ஞம் ஸமனுபஸ்ஸதி, யம் பன தத்த² அவஸிட்ட²ம் ஹோதி தம் ‘ஸந்தமித³ம் அத்தீ²’தி பஜானாதி. ஏவம்பிஸ்ஸ ஏஸா, ஆனந்த³, யதா²பு⁴ச்சா அவிபல்லத்தா² பரிஸுத்³தா⁴ ஸுஞ்ஞதாவக்கந்தி ப⁴வதி.

178. ‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, பி⁴க்கு² அமனஸிகரித்வா அரஞ்ஞஸஞ்ஞம், அமனஸிகரித்வா பத²வீஸஞ்ஞம், ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஞ்ஞம் படிச்ச மனஸி கரோதி ஏகத்தம். தஸ்ஸ ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஞ்ஞாய சித்தம் பக்க²ந்த³தி பஸீத³தி ஸந்திட்ட²தி அதி⁴முச்சதி. ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘யே அஸ்ஸு த³ரதா² அரஞ்ஞஸஞ்ஞம் படிச்ச தேத⁴ ந ஸந்தி, யே அஸ்ஸு த³ரதா² பத²வீஸஞ்ஞம் படிச்ச தேத⁴ ந ஸந்தி, அத்தி² சேவாயம் த³ரத²மத்தா யதி³த³ம் – ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஞ்ஞம் படிச்ச ஏகத்த’ந்தி. ஸோ ‘ஸுஞ்ஞமித³ம் ஸஞ்ஞாக³தம் அரஞ்ஞஸஞ்ஞாயா’தி பஜானாதி, ‘ஸுஞ்ஞமித³ம் ஸஞ்ஞாக³தம் பத²வீஸஞ்ஞாயா’தி பஜானாதி, ‘அத்தி² சேவித³ம் அஸுஞ்ஞதம் யதி³த³ம் – ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஞ்ஞம் படிச்ச ஏகத்த’ந்தி. இதி யஞ்ஹி கோ² தத்த² ந ஹோதி தேன தம் ஸுஞ்ஞம் ஸமனுபஸ்ஸதி, யம் பன தத்த² அவஸிட்ட²ம் ஹோதி தம் ‘ஸந்தமித³ம் அத்தீ²’தி பஜானாதி. ஏவம்பிஸ்ஸ ஏஸா, ஆனந்த³, யதா²பு⁴ச்சா அவிபல்லத்தா² பரிஸுத்³தா⁴ ஸுஞ்ஞதாவக்கந்தி ப⁴வதி.

179. ‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, பி⁴க்கு² அமனஸிகரித்வா பத²வீஸஞ்ஞம், அமனஸிகரித்வா ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஞ்ஞம், விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஞ்ஞம் படிச்ச மனஸி கரோதி ஏகத்தம். தஸ்ஸ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஞ்ஞாய சித்தம் பக்க²ந்த³தி பஸீத³தி ஸந்திட்ட²தி அதி⁴முச்சதி. ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘யே அஸ்ஸு த³ரதா² பத²வீஸஞ்ஞம் படிச்ச தேத⁴ ந ஸந்தி, யே அஸ்ஸு த³ரதா² ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஞ்ஞம் படிச்ச தேத⁴ ந ஸந்தி, அத்தி² சேவாயம் த³ரத²மத்தா யதி³த³ம் – விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஞ்ஞம் படிச்ச ஏகத்த’ந்தி. ஸோ ‘ஸுஞ்ஞமித³ம் ஸஞ்ஞாக³தம் பத²வீஸஞ்ஞாயா’தி பஜானாதி, ‘ஸுஞ்ஞமித³ம் ஸஞ்ஞாக³தம் ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஞ்ஞாயா’தி பஜானாதி, ‘அத்தி² சேவித³ம் அஸுஞ்ஞதம் யதி³த³ம் – விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஞ்ஞம் படிச்ச ஏகத்த’ந்தி. இதி யஞ்ஹி கோ² தத்த² ந ஹோதி தேன தம் ஸுஞ்ஞம் ஸமனுபஸ்ஸதி, யம் பன தத்த² அவஸிட்ட²ம் ஹோதி தம் ‘ஸந்தமித³ம் அத்தீ²’தி பஜானாதி. ஏவம்பிஸ்ஸ ஏஸா, ஆனந்த³, யதா²பு⁴ச்சா அவிபல்லத்தா² பரிஸுத்³தா⁴ ஸுஞ்ஞதாவக்கந்தி ப⁴வதி.

180. ‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, பி⁴க்கு² அமனஸிகரித்வா ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஞ்ஞம், அமனஸிகரித்வா விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஞ்ஞம், ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞம் படிச்ச மனஸி கரோதி ஏகத்தம். தஸ்ஸ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞாய சித்தம் பக்க²ந்த³தி பஸீத³தி ஸந்திட்ட²தி அதி⁴முச்சதி. ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘யே அஸ்ஸு த³ரதா² ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஞ்ஞம் படிச்ச தேத⁴ ந ஸந்தி, யே அஸ்ஸு த³ரதா² விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஞ்ஞம் படிச்ச தேத⁴ ந ஸந்தி, அத்தி² சேவாயம் த³ரத²மத்தா யதி³த³ம் – ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞம் படிச்ச ஏகத்த’ந்தி. ஸோ ‘ஸுஞ்ஞமித³ம் ஸஞ்ஞாக³தம் ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஞ்ஞாயா’தி பஜானாதி, ‘ஸுஞ்ஞமித³ம் ஸஞ்ஞாக³தம் விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஞ்ஞாயா’தி பஜானாதி, ‘அத்தி² சேவித³ம் அஸுஞ்ஞதம் யதி³த³ம் – ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞம் படிச்ச ஏகத்த’ந்தி. இதி யஞ்ஹி கோ² தத்த² ந ஹோதி தேன தம் ஸுஞ்ஞம் ஸமனுபஸ்ஸதி, யம் பன தத்த² அவஸிட்ட²ம் ஹோதி தம் ‘ஸந்தமித³ம் அத்தீ²’தி பஜானாதி. ஏவம்பிஸ்ஸ ஏஸா, ஆனந்த³, யதா²பு⁴ச்சா அவிபல்லத்தா² பரிஸுத்³தா⁴ ஸுஞ்ஞதாவக்கந்தி ப⁴வதி.

181. ‘‘புன சபரம், ஆனந்த³ பி⁴க்கு² அமனஸிகரித்வா விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஞ்ஞம், அமனஸிகரித்வா ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞம், நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞம் படிச்ச மனஸி கரோதி ஏகத்தம். தஸ்ஸ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞாய சித்தம் பக்க²ந்த³தி பஸீத³தி ஸந்திட்ட²தி அதி⁴முச்சதி. ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘யே அஸ்ஸு த³ரதா² விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஞ்ஞம் படிச்ச தேத⁴ ந ஸந்தி, யே அஸ்ஸு த³ரதா² ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞம் படிச்ச தேத⁴ ந ஸந்தி, அத்தி² சேவாயம் த³ரத²மத்தா யதி³த³ம் – நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞம் படிச்ச ஏகத்த’ந்தி. ஸோ ‘ஸுஞ்ஞமித³ம் ஸஞ்ஞாக³தம் விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஞ்ஞாயா’தி பஜானாதி, ‘ஸுஞ்ஞமித³ம் ஸஞ்ஞாக³தம் ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞாயா’தி பஜானாதி, ‘அத்தி² சேவித³ம் அஸுஞ்ஞதம் யதி³த³ம் – நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞம் படிச்ச ஏகத்த’ந்தி. இதி யஞ்ஹி கோ² தத்த² ந ஹோதி தேன தம் ஸுஞ்ஞம் ஸமனுபஸ்ஸதி, யம் பன தத்த² அவஸிட்ட²ம் ஹோதி தம் ‘ஸந்தமித³ம் அத்தீ²’தி பஜானாதி. ஏவம்பிஸ்ஸ ஏஸா, ஆனந்த³, யதா²பு⁴ச்சா அவிபல்லத்தா² பரிஸுத்³தா⁴ ஸுஞ்ஞதாவக்கந்தி ப⁴வதி.

182. ‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, பி⁴க்கு² அமனஸிகரித்வா ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞம், அமனஸிகரித்வா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞம், அனிமித்தம் சேதோஸமாதி⁴ம் படிச்ச மனஸி கரோதி ஏகத்தம். தஸ்ஸ அனிமித்தே சேதோஸமாதி⁴ம்ஹி சித்தம் பக்க²ந்த³தி பஸீத³தி ஸந்திட்ட²தி அதி⁴முச்சதி. ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘யே அஸ்ஸு த³ரதா² ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞம் படிச்ச தேத⁴ ந ஸந்தி, யே அஸ்ஸு த³ரதா² நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞம் படிச்ச தேத⁴ ந ஸந்தி, அத்தி² சேவாயம் த³ரத²மத்தா யதி³த³ம் – இமமேவ காயம் படிச்ச ஸளாயதனிகம் ஜீவிதபச்சயா’தி. ஸோ ‘ஸுஞ்ஞமித³ம் ஸஞ்ஞாக³தம் ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞாயா’தி பஜானாதி, ‘ஸுஞ்ஞமித³ம் ஸஞ்ஞாக³தம் நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞாயா’தி பஜானாதி, ‘அத்தி² சேவித³ம் அஸுஞ்ஞதம் யதி³த³ம் – இமமேவ காயம் படிச்ச ஸளாயதனிகம் ஜீவிதபச்சயா’தி. இதி யஞ்ஹி கோ² தத்த² ந ஹோதி தேன தம் ஸுஞ்ஞம் ஸமனுபஸ்ஸதி, யம் பன தத்த² அவஸிட்ட²ம் ஹோதி தம் ‘ஸந்தமித³ம் அத்தீ²’தி பஜானாதி. ஏவம்பிஸ்ஸ ஏஸா, ஆனந்த³, யதா²பு⁴ச்சா அவிபல்லத்தா² பரிஸுத்³தா⁴ ஸுஞ்ஞதாவக்கந்தி ப⁴வதி.

183. ‘‘புன சபரம், ஆனந்த³, பி⁴க்கு² அமனஸிகரித்வா ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞம், அமனஸிகரித்வா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞம், அனிமித்தம் சேதோஸமாதி⁴ம் படிச்ச மனஸி கரோதி ஏகத்தம். தஸ்ஸ அனிமித்தே சேதோஸமாதி⁴ம்ஹி சித்தம் பக்க²ந்த³தி பஸீத³தி ஸந்திட்ட²தி அதி⁴முச்சதி. ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘அயம்பி கோ² அனிமித்தோ சேதோஸமாதி⁴ அபி⁴ஸங்க²தோ அபி⁴ஸஞ்சேதயிதோ’. ‘யம் கோ² பன கிஞ்சி அபி⁴ஸங்க²தம் அபி⁴ஸஞ்சேதயிதம் தத³னிச்சம் நிரோத⁴த⁴ம்ம’ந்தி பஜானாதி. தஸ்ஸ ஏவம் ஜானதோ ஏவம் பஸ்ஸதோ காமாஸவாபி சித்தம் விமுச்சதி, ப⁴வாஸவாபி சித்தம் விமுச்சதி, அவிஜ்ஜாஸவாபி சித்தம் விமுச்சதி. விமுத்தஸ்மிம் விமுத்தமிதி ஞாணம் ஹோதி. ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி பஜானாதி. ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘யே அஸ்ஸு த³ரதா² காமாஸவம் படிச்ச தேத⁴ ந ஸந்தி, யே அஸ்ஸு த³ரதா² ப⁴வாஸவம் படிச்ச தேத⁴ ந ஸந்தி, யே அஸ்ஸு த³ரதா² அவிஜ்ஜாஸவம் படிச்ச தேத⁴ ந ஸந்தி, அத்தி² சேவாயம் த³ரத²மத்தா யதி³த³ம் – இமமேவ காயம் படிச்ச ஸளாயதனிகம் ஜீவிதபச்சயா’தி. ஸோ ‘ஸுஞ்ஞமித³ம் ஸஞ்ஞாக³தம் காமாஸவேனா’தி பஜானாதி, ‘ஸுஞ்ஞமித³ம் ஸஞ்ஞாக³தம் ப⁴வாஸவேனா’தி பஜானாதி, ‘ஸுஞ்ஞமித³ம் ஸஞ்ஞாக³தம் அவிஜ்ஜாஸவேனா’தி பஜானாதி, ‘அத்தி² சேவித³ம் அஸுஞ்ஞதம் யதி³த³ம் – இமமேவ காயம் படிச்ச ஸளாயதனிகம் ஜீவிதபச்சயா’தி. இதி யஞ்ஹி கோ² தத்த² ந ஹோதி தேன தம் ஸுஞ்ஞம் ஸமனுபஸ்ஸதி, யம் பன தத்த² அவஸிட்ட²ம் ஹோதி தம் ‘ஸந்தமித³ம் அத்தீ²’தி பஜானாதி. ஏவம்பிஸ்ஸ ஏஸா, ஆனந்த³, யதா²பு⁴ச்சா அவிபல்லத்தா² பரிஸுத்³தா⁴ பரமானுத்தரா ஸுஞ்ஞதாவக்கந்தி ப⁴வதி.

184. ‘‘யேபி ஹி கேசி, ஆனந்த³, அதீதமத்³தா⁴னம் ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா பரிஸுத்³த⁴ம் பரமானுத்தரம் ஸுஞ்ஞதம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிம்ஸு, ஸப்³பே³ தே இமம்யேவ பரிஸுத்³த⁴ம் பரமானுத்தரம் ஸுஞ்ஞதம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிம்ஸு. யேபி [யே (ஸீ. பீ.)] ஹி கேசி, ஆனந்த³, அனாக³தமத்³தா⁴னம் ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா பரிஸுத்³த⁴ம் பரமானுத்தரம் ஸுஞ்ஞதம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸந்தி, ஸப்³பே³ தே இமம்யேவ பரிஸுத்³த⁴ம் பரமானுத்தரம் ஸுஞ்ஞதம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸந்தி. யேபி [யே (ஸீ. பீ.)] ஹி கேசி, ஆனந்த³, ஏதரஹி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா பரிஸுத்³த⁴ம் பரமானுத்தரம் ஸுஞ்ஞதம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தி, ஸப்³பே³ தே இமம்யேவ பரிஸுத்³த⁴ம் பரமானுத்தரம் ஸுஞ்ஞதம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தி. தஸ்மாதிஹ, ஆனந்த³, ‘பரிஸுத்³த⁴ம் பரமானுத்தரம் ஸுஞ்ஞதம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸாமா’தி [விஹரிஸ்ஸாமீதி (பீ. க.)] – ஏவஞ்ஹி வோ [தே (க.)], ஆனந்த³, ஸிக்கி²தப்³ப³’’ந்தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனோ ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி.

சூளஸுஞ்ஞதஸுத்தம் நிட்டி²தம் பட²மம்.

2. மஹாஸுஞ்ஞதஸுத்தம்

185. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸக்கேஸு விஹரதி கபிலவத்து²ஸ்மிம் நிக்³ரோதா⁴ராமே. அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய கபிலவத்து²ம் பிண்டா³ய பாவிஸி. கபிலவத்து²ஸ்மிம் பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ யேன காளகே²மகஸ்ஸ ஸக்கஸ்ஸ விஹாரோ தேனுபஸங்கமி தி³வாவிஹாராய. தேன கோ² பன ஸமயேன காளகே²மகஸ்ஸ ஸக்கஸ்ஸ விஹாரே ஸம்ப³ஹுலானி ஸேனாஸனானி பஞ்ஞத்தானி ஹோந்தி. அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா காளகே²மகஸ்ஸ ஸக்கஸ்ஸ விஹாரே ஸம்ப³ஹுலானி ஸேனாஸனானி பஞ்ஞத்தானி. தி³ஸ்வான ப⁴க³வதோ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ஸம்ப³ஹுலானி கோ² காளகே²மகஸ்ஸ ஸக்கஸ்ஸ விஹாரே ஸேனாஸனானி பஞ்ஞத்தானி. ஸம்ப³ஹுலா நு கோ² இத⁴ பி⁴க்கூ² விஹரந்தீ’’தி.

186. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஸம்ப³ஹுலேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் க⁴டாய ஸக்கஸ்ஸ விஹாரே சீவரகம்மம் கரோதி. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேன க⁴டாய ஸக்கஸ்ஸ விஹாரோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஸம்ப³ஹுலானி கோ², ஆனந்த³, காளகே²மகஸ்ஸ ஸக்கஸ்ஸ விஹாரே ஸேனாஸனானி பஞ்ஞத்தானி. ஸம்ப³ஹுலா நு கோ² ஏத்த² பி⁴க்கூ² விஹரந்தீ’’தி? ‘‘ஸம்ப³ஹுலானி, ப⁴ந்தே, காளகே²மகஸ்ஸ ஸக்கஸ்ஸ விஹாரே ஸேனாஸனானி பஞ்ஞத்தானி. ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² ஏத்த² விஹரந்தி. சீவரகாரஸமயோ நோ, ப⁴ந்தே, வத்ததீ’’தி.

‘‘ந கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ஸோப⁴தி ஸங்க³ணிகாராமோ ஸங்க³ணிகரதோ ஸங்க³ணிகாராமதம் அனுயுத்தோ க³ணாராமோ க³ணரதோ க³ணஸம்முதி³தோ. ஸோ வதானந்த³, பி⁴க்கு² ஸங்க³ணிகாராமோ ஸங்க³ணிகரதோ ஸங்க³ணிகாராமதம் அனுயுத்தோ க³ணாராமோ க³ணரதோ க³ணஸம்முதி³தோ யம் தம் நேக்க²ம்மஸுக²ம் பவிவேகஸுக²ம் உபஸமஸுக²ம் ஸம்போ³தி⁴ஸுக²ம் [ஸம்போ³த⁴ஸுக²ம் (ஸீ. பீ.), ஸம்போ³த⁴ஸுக²ம் சித்தேகக்³க³தாஸுக²ம் (க.) உபரி அரணவிப⁴ங்க³ஸுத்தே பன ஸம்போ³தி⁴ஸுக²ந்த்வேவ தி³ஸ்ஸதி] தஸ்ஸ ஸுக²ஸ்ஸ நிகாமலாபீ⁴ ப⁴விஸ்ஸதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴தி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. யோ ச கோ² ஸோ, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ஏகோ க³ணஸ்மா வூபகட்டோ² விஹரதி தஸ்ஸேதம் பி⁴க்கு²னோ பாடிகங்க²ம் யம் தம் நேக்க²ம்மஸுக²ம் பவிவேகஸுக²ம் உபஸமஸுக²ம் ஸம்போ³தி⁴ஸுக²ம் தஸ்ஸ ஸுக²ஸ்ஸ நிகாமலாபீ⁴ ப⁴விஸ்ஸதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴தி – டா²னமேதம் விஜ்ஜதி.

‘‘ஸோ வதானந்த³, பி⁴க்கு² ஸங்க³ணிகாராமோ ஸங்க³ணிகரதோ ஸங்க³ணிகாராமதம் அனுயுத்தோ க³ணாராமோ க³ணரதோ க³ணஸம்முதி³தோ ஸாமாயிகம் வா கந்தம் சேதோவிமுத்திம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸதி அஸாமாயிகம் வா அகுப்பந்தி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. யோ ச கோ² ஸோ, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ஏகோ க³ணஸ்மா வூபகட்டோ² விஹரதி தஸ்ஸேதம் பி⁴க்கு²னோ பாடிகங்க²ம் ஸாமாயிகம் வா கந்தம் சேதோவிமுத்திம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸதி அஸாமாயிகம் வா அகுப்பந்தி – டா²னமேதம் விஜ்ஜதி.

‘‘நாஹம், ஆனந்த³, ஏகம் ரூபம்பி [ஏகரூபம்பி (ஸீ.)] ஸமனுபஸ்ஸாமி யத்த² ரத்தஸ்ஸ யதா²பி⁴ரதஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ விபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா ந உப்பஜ்ஜேய்யும் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸூபாயாஸா.

187. ‘‘அயம் கோ² பனானந்த³, விஹாரோ ததா²க³தேன அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴ யதி³த³ம் – ஸப்³ப³னிமித்தானம் அமனஸிகாரா அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஞ்ஞதம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிதும் [விஹரதம் (க. ஸீ.), விஹரதி (ஸ்யா. கம். க.)]. தத்ர சே, ஆனந்த³, ததா²க³தம் இமினா விஹாரேன விஹரந்தம் ப⁴வந்தி [ப⁴க³வந்தம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். க.)] உபஸங்கமிதாரோ பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²னியோ உபாஸகா உபாஸிகாயோ ராஜானோ ராஜமஹாமத்தா தித்தி²யா தித்தி²யஸாவகா. தத்ரானந்த³, ததா²க³தோ விவேகனின்னேனேவ சித்தேன விவேகபோணேன விவேகபப்³பா⁴ரேன வூபகட்டே²ன நேக்க²ம்மாபி⁴ரதேன ப்³யந்தீபூ⁴தேன ஸப்³ப³ஸோ ஆஸவட்டா²னீயேஹி த⁴ம்மேஹி அஞ்ஞத³த்து² உய்யோஜனிகபடிஸம்யுத்தம்யேவ கத²ம் கத்தா ஹோதி. தஸ்மாதிஹானந்த³, பி⁴க்கு² சேபி ஆகங்கே²ய்ய – ‘அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஞ்ஞதம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்ய’ந்தி, தேனானந்த³, பி⁴க்கு²னா அஜ்ஜ²த்தமேவ சித்தம் ஸண்ட²பேதப்³ப³ம் ஸன்னிஸாதே³தப்³ப³ம் ஏகோதி³ காதப்³ப³ம் ஸமாத³ஹாதப்³ப³ம்.

188. ‘‘கத²ஞ்சானந்த³, பி⁴க்கு² அஜ்ஜ²த்தமேவ சித்தம் ஸண்ட²பேதி ஸன்னிஸாதே³தி ஏகோதி³ம் கரோதி [ஏகோதி³கரோதி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ஸமாத³ஹதி? இதா⁴னந்த³, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி…பே… து³தியம் ஜா²னம்… ததியம் ஜா²னம்… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஏவம் கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² அஜ்ஜ²த்தமேவ சித்தம் ஸண்ட²பேதி ஸன்னிஸாதே³தி ஏகோதி³ம் கரோதி ஸமாத³ஹதி. ஸோ அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஞ்ஞதம் மனஸி கரோதி. தஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஞ்ஞதம் மனஸிகரோதோ ஸுஞ்ஞதாய சித்தம் ந பக்க²ந்த³தி நப்பஸீத³தி ந ஸந்திட்ட²தி ந விமுச்சதி. ஏவம் ஸந்தமேதம், ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ஏவம் பஜானாதி – ‘அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஞ்ஞதம் கோ² மே மனஸிகரோதோ அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஞ்ஞதாய சித்தம் ந பக்க²ந்த³தி நப்பஸீத³தி ந ஸந்திட்ட²தி ந விமுச்சதீ’தி. இதிஹ தத்த² ஸம்பஜானோ ஹோதி. ஸோ ப³ஹித்³தா⁴ ஸுஞ்ஞதம் மனஸி கரோதி…பே… ஸோ அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ ஸுஞ்ஞதம் மனஸி கரோதி …பே… ஸோ ஆனேஞ்ஜம் மனஸி கரோதி. தஸ்ஸ ஆனேஞ்ஜம் மனஸிகரோதோ ஆனேஞ்ஜாய சித்தம் ந பக்க²ந்த³தி நப்பஸீத³தி ந ஸந்திட்ட²தி ந விமுச்சதி. ஏவம் ஸந்தமேதம், ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ஏவம் பஜானாதி – ‘ஆனேஞ்ஜம் கோ² மே மனஸிகரோதோ ஆனேஞ்ஜாய சித்தம் ந பக்க²ந்த³தி நப்பஸீத³தி ந ஸந்திட்ட²தி ந விமுச்சதீ’தி. இதிஹ தத்த² ஸம்பஜானோ ஹோதி.

‘‘தேனானந்த³, பி⁴க்கு²னா தஸ்மிம்யேவ புரிமஸ்மிம் ஸமாதி⁴னிமித்தே அஜ்ஜ²த்தமேவ சித்தம் ஸண்ட²பேதப்³ப³ம் ஸன்னிஸாதே³தப்³ப³ம் ஏகோதி³ காதப்³ப³ம் ஸமாத³ஹாதப்³ப³ம். ஸோ அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஞ்ஞதம் மனஸி கரோதி. தஸ்ஸ அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஞ்ஞதம் மனஸிகரோதோ அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஞ்ஞதாய சித்தம் பக்க²ந்த³தி பஸீத³தி ஸந்திட்ட²தி விமுச்சதி. ஏவம் ஸந்தமேதம், ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ஏவம் பஜானாதி – ‘அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஞ்ஞதம் கோ² மே மனஸிகரோதோ அஜ்ஜ²த்தம் ஸுஞ்ஞதாய சித்தம் பக்க²ந்த³தி பஸீத³தி ஸந்திட்ட²தி விமுச்சதீ’தி. இதிஹ தத்த² ஸம்பஜானோ ஹோதி. ஸோ ப³ஹித்³தா⁴ ஸுஞ்ஞதம் மனஸி கரோதி…பே… ஸோ அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ ஸுஞ்ஞதம் மனஸி கரோதி…பே… ஸோ ஆனேஞ்ஜம் மனஸி கரோதி. தஸ்ஸ ஆனேஞ்ஜம் மனஸிகரோதோ ஆனேஞ்ஜாய சித்தம் பக்க²ந்த³தி பஸீத³தி ஸந்திட்ட²தி விமுச்சதி. ஏவம் ஸந்தமேதம், ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ஏவம் பஜானாதி – ‘ஆனேஞ்ஜம் கோ² மே மனஸிகரோதோ ஆனேஞ்ஜாய சித்தம் பக்க²ந்த³தி பஸீத³தி ஸந்திட்ட²தி விமுச்சதீ’தி. இதிஹ தத்த² ஸம்பஜானோ ஹோதி.

189. ‘‘தஸ்ஸ சே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு²னோ இமினா விஹாரேன விஹரதோ சங்கமாய சித்தம் நமதி, ஸோ சங்கமதி – ‘ஏவம் மம் சங்கமந்தம் நாபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அன்வாஸ்ஸவிஸ்ஸந்தீ’தி. இதிஹ தத்த² ஸம்பஜானோ ஹோதி. தஸ்ஸ சே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு²னோ இமினா விஹாரேன விஹரதோ டா²னாய சித்தம் நமதி, ஸோ திட்ட²தி – ‘ஏவம் மம் டி²தம் நாபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அன்வாஸ்ஸவிஸ்ஸந்தீ’தி. இதிஹ தத்த² ஸம்பஜானோ ஹோதி. தஸ்ஸ சே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு²னோ இமினா விஹாரேன விஹரதோ நிஸஜ்ஜாய சித்தம் நமதி, ஸோ நிஸீத³தி – ‘ஏவம் மம் நிஸின்னம் நாபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அன்வாஸ்ஸவிஸ்ஸந்தீ’தி. இதிஹ தத்த² ஸம்பஜானோ ஹோதி. தஸ்ஸ சே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு²னோ இமினா விஹாரேன விஹரதோ ஸயனாய சித்தம் நமதி, ஸோ ஸயதி – ‘ஏவம் மம் ஸயந்தம் நாபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அன்வாஸ்ஸவிஸ்ஸந்தீ’தி. இதிஹ தத்த² ஸம்பஜானோ ஹோதி.

‘‘தஸ்ஸ சே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு²னோ இமினா விஹாரேன விஹரதோ கதா²ய [ப⁴ஸ்ஸாய (ஸீ.), பா⁴ஸாய (ஸ்யா. கம். பீ.)] சித்தம் நமதி, ஸோ – ‘யாயம் கதா² ஹீனா க³ம்மா போது²ஜ்ஜனிகா அனரியா அனத்த²ஸம்ஹிதா ந நிப்³பி³தா³ய ந விராகா³ய ந நிரோதா⁴ய ந உபஸமாய ந அபி⁴ஞ்ஞாய ந ஸம்போ³தா⁴ய ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி, ஸேய்யதி²த³ம் – ராஜகதா² சோரகதா² மஹாமத்தகதா² ஸேனாகதா² ப⁴யகதா² யுத்³த⁴கதா² அன்னகதா² பானகதா² வத்த²கதா² ஸயனகதா² மாலாகதா² க³ந்த⁴கதா² ஞாதிகதா² யானகதா² கா³மகதா² நிக³மகதா² நக³ரகதா² ஜனபத³கதா² இத்தி²கதா² ஸுராகதா² விஸிகா²கதா² கும்ப⁴ட்டா²னகதா² புப்³ப³பேதகதா² நானத்தகதா² லோகக்கா²யிகா ஸமுத்³த³க்கா²யிகா இதிப⁴வாப⁴வகதா² இதி வா இதி – ஏவரூபிம் கத²ம் ந கதே²ஸ்ஸாமீ’தி. இதிஹ தத்த² ஸம்பஜானோ ஹோதி. யா ச கோ² அயம், ஆனந்த³, கதா² அபி⁴ஸல்லேகி²கா சேதோவினீவரணஸப்பாயா [சேதோவிசாரணஸப்பாயா (ஸீ. ஸ்யா. கம்.), சேதோவிவரணஸப்பாயா (பீ.)] ஏகந்தனிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய உபஸமாய அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி, ஸேய்யதி²த³ம் – அப்பிச்ச²கதா² ஸந்துட்டி²கதா² பவிவேககதா² அஸம்ஸக்³க³கதா² வீரியாரம்ப⁴கதா² ஸீலகதா² ஸமாதி⁴கதா² பஞ்ஞாகதா² விமுத்திகதா² விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனகதா² இதி – ‘ஏவரூபிம் கத²ம் கதே²ஸ்ஸாமீ’தி. இதிஹ தத்த² ஸம்பஜானோ ஹோதி.

‘‘தஸ்ஸ சே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு²னோ இமினா விஹாரேன விஹரதோ விதக்காய சித்தம் நமதி, ஸோ – ‘யே தே விதக்கா ஹீனா க³ம்மா போது²ஜ்ஜனிகா அனரியா அனத்த²ஸம்ஹிதா ந நிப்³பி³தா³ய ந விராகா³ய ந நிரோதா⁴ய ந உபஸமாய ந அபி⁴ஞ்ஞாய ந ஸம்போ³தா⁴ய ந நிப்³பா³னாய ஸம்வத்தந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – காமவிதக்கோ ப்³யாபாத³விதக்கோ விஹிம்ஸாவிதக்கோ இதி ஏவரூபே விதக்கே [ஏவரூபேன விதக்கேன (ஸீ. ஸ்யா. கம். க.)] ந விதக்கேஸ்ஸாமீ’தி. இதிஹ தத்த² ஸம்பஜானோ ஹோதி. யே ச கோ² இமே, ஆனந்த³, விதக்கா அரியா நிய்யானிகா நிய்யந்தி தக்கரஸ்ஸ ஸம்மாது³க்க²க்க²யாய, ஸேய்யதி²த³ம் – நேக்க²ம்மவிதக்கோ அப்³யாபாத³விதக்கோ அவிஹிம்ஸாவிதக்கோ இதி – ‘ஏவரூபே விதக்கே [ஏவரூபேன விதக்கேன (க.)] விதக்கேஸ்ஸாமீ’தி. இதிஹ தத்த² ஸம்பஜானோ ஹோதி.

190. ‘‘பஞ்ச கோ² இமே, ஆனந்த³, காமகு³ணா. கதமே பஞ்ச? சக்கு²விஞ்ஞேய்யா ரூபா இட்டா² கந்தா மனாபா பியரூபா காமூபஸம்ஹிதா ரஜனீயா, ஸோதவிஞ்ஞேய்யா ஸத்³தா³… கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா க³ந்தா⁴… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யா ரஸா… காயவிஞ்ஞேய்யா போ²ட்ட²ப்³பா³ இட்டா² கந்தா மனாபா பியரூபா காமூபஸம்ஹிதா ரஜனீயா – இமே கோ², ஆனந்த³, பஞ்ச காமகு³ணா யத்த² பி⁴க்கு²னா அபி⁴க்க²ணம் ஸகம் சித்தம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் – ‘அத்தி² நு கோ² மே இமேஸு பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு அஞ்ஞதரஸ்மிம் வா அஞ்ஞதரஸ்மிம் வா ஆயதனே உப்பஜ்ஜதி சேதஸோ ஸமுதா³சாரோ’தி? ஸசே, ஆனந்த³, பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் பஜானாதி – ‘அத்தி² கோ² மே இமேஸு பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு அஞ்ஞதரஸ்மிம் வா அஞ்ஞதரஸ்மிம் வா ஆயதனே உப்பஜ்ஜதி சேதஸோ ஸமுதா³சாரோ’தி, ஏவம் ஸந்தமேதம் [ஏவம் ஸந்தம் (அட்ட².)], ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ஏவம் பஜானாதி – ‘யோ கோ² இமேஸு பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு ச²ந்த³ராகோ³ ஸோ மே நப்பஹீனோ’தி. இதிஹ தத்த² ஸம்பஜானோ ஹோதி. ஸசே பனானந்த³, பி⁴க்கு² பச்சவேக்க²மானோ ஏவம் பஜானாதி – ‘நத்தி² கோ² மே இமேஸு பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு அஞ்ஞதரஸ்மிம் வா அஞ்ஞதரஸ்மிம் வா ஆயதனே உப்பஜ்ஜதி சேதஸோ ஸமுதா³சாரோ’தி, ஏவம் ஸந்தமேதம், ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ஏவம் பஜானாதி – ‘யோ கோ² இமேஸு பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு ச²ந்த³ராகோ³ ஸோ மே பஹீனோ’தி. இதிஹ தத்த² ஸம்பஜானோ ஹோதி.

191. ‘‘பஞ்ச கோ² இமே, ஆனந்த³, உபாதா³னக்க²ந்தா⁴ யத்த² பி⁴க்கு²னா உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸினா விஹாதப்³ப³ம் – ‘இதி ரூபம் இதி ரூபஸ்ஸ ஸமுத³யோ இதி ரூபஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ, இதி வேத³னா… இதி ஸஞ்ஞா… இதி ஸங்கா²ரா… இதி விஞ்ஞாணம் இதி விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸமுத³யோ இதி விஞ்ஞாணஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ’தி. தஸ்ஸ இமேஸு பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ யோ பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு அஸ்மிமானோ ஸோ பஹீயதி. ஏவம் ஸந்தமேதம், ஆனந்த³, பி⁴க்கு² ஏவம் பஜானாதி – ‘யோ கோ² இமேஸு பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு அஸ்மிமானோ ஸோ மே பஹீனோ’தி. இதிஹ தத்த² ஸம்பஜானோ ஹோதி. இமே கோ² தே, ஆனந்த³, த⁴ம்மா ஏகந்தகுஸலா குஸலாயாதிகா [த⁴ம்மா ஏகந்தகுஸலாயதிகா (ஸப்³ப³த்த²) அட்ட²கதா²டீகா ஓலோகேதப்³பா³] அரியா லோகுத்தரா அனவக்கந்தா பாபிமதா. தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஆனந்த³, கம் அத்த²வஸம் ஸம்பஸ்ஸமானோ அரஹதி ஸாவகோ ஸத்தா²ரம் அனுப³ந்தி⁴தும் அபி பணுஜ்ஜமானோ’’தி [அபி பனுஜ்ஜமானோபீதி (க. ஸீ.), அபி பயுஜ்ஜமானோதி (ஸ்யா. கம். பீ.)]? ‘‘ப⁴க³வம்மூலகா நோ, ப⁴ந்தே, த⁴ம்மா ப⁴க³வம்னேத்திகா ப⁴க³வம்படிஸரணா. ஸாது⁴ வத, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வந்தம்யேவ படிபா⁴து ஏதஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்தோ². ப⁴க³வதோ ஸுத்வா பி⁴க்கூ² தா⁴ரேஸ்ஸந்தீ’’தி.

192. ‘‘ந கோ², ஆனந்த³, அரஹதி ஸாவகோ ஸத்தா²ரம் அனுப³ந்தி⁴தும், யதி³த³ம் ஸுத்தம் கே³ய்யம் வேய்யாகரணம் தஸ்ஸ ஹேது [வேய்யாகரணஸ்ஸ ஹேது (க.)]. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? தீ³க⁴ரத்தஸ்ஸ [தீ³க⁴ரத்தம் + அஸ்ஸாதி பத³ச்சே²தோ³] ஹி தே, ஆனந்த³, த⁴ம்மா ஸுதா தா⁴தா வசஸா பரிசிதா மனஸானுபேக்கி²தா தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தா⁴. யா ச கோ² அயம், ஆனந்த³, கதா² அபி⁴ஸல்லேகி²கா சேதோவினீவரணஸப்பாயா ஏகந்தனிப்³பி³தா³ய விராகா³ய நிரோதா⁴ய உபஸமா அபி⁴ஞ்ஞாய ஸம்போ³தா⁴ய நிப்³பா³னாய ஸம்வத்ததி, ஸேய்யதி²த³ம் – அப்பிச்ச²கதா² ஸந்துட்டி²கதா² பவிவேககதா² அஸம்ஸக்³க³கதா² வீரியாரம்ப⁴கதா² ஸீலகதா² ஸமாதி⁴கதா² பஞ்ஞாகதா² விமுத்திகதா² விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனகதா² – ஏவரூபியா கோ², ஆனந்த³, கதா²ய ஹேது அரஹதி ஸாவகோ ஸத்தா²ரம் அனுப³ந்தி⁴தும் அபி பணுஜ்ஜமானோ.

‘‘ஏவம் ஸந்தே கோ², ஆனந்த³, ஆசரியூபத்³த³வோ ஹோதி, ஏவம் ஸந்தே அந்தேவாஸூபத்³த³வோ ஹோதி, ஏவம் ஸந்தே ப்³ரஹ்மசாரூபத்³த³வோ ஹோதி.

193. ‘‘கத²ஞ்சானந்த³, ஆசரியூபத்³த³வோ ஹோதி? இதா⁴னந்த³, ஏகச்சோ ஸத்தா² விவித்தம் ஸேனாஸனம் ப⁴ஜதி அரஞ்ஞம் ருக்க²மூலம் பப்³ப³தம் கந்த³ரம் கி³ரிகு³ஹம் ஸுஸானம் வனபத்த²ம் அப்³போ⁴காஸம் பலாலபுஞ்ஜம். தஸ்ஸ ததா²வூபகட்ட²ஸ்ஸ விஹரதோ அன்வாவத்தந்தி [அன்வாவட்டந்தி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா நேக³மா சேவ ஜானபதா³ ச. ஸோ அன்வாவத்தந்தேஸு ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகேஸு நேக³மேஸு சேவ ஜானபதே³ஸு ச முச்ச²ம் நிகாமயதி [முச்ச²தி காமயதி (ஸீ. பீ.) அட்ட²கதா²யம் பன ந ததா² தி³ஸ்ஸதி], கே³த⁴ம் ஆபஜ்ஜதி, ஆவத்ததி பா³ஹுல்லாய. அயம் வுச்சதானந்த³, உபத்³த³வோ [உபத்³து³தோ (ஸீ. பீ.)] ஆசரியோ. ஆசரியூபத்³த³வேன அவதி⁴ம்ஸு நம் பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்கிலேஸிகா போனோப்³ப⁴விகா [போனோப⁴விகா (ஸீ. பீ.)] ஸத³ரா து³க்க²விபாகா ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணியா. ஏவம் கோ², ஆனந்த³, ஆசரியூபத்³த³வோ ஹோதி.

194. ‘‘கத²ஞ்சானந்த³, அந்தேவாஸூபத்³த³வோ ஹோதி? தஸ்ஸேவ கோ² பனானந்த³, ஸத்து² ஸாவகோ தஸ்ஸ ஸத்து² விவேகமனுப்³ரூஹயமானோ விவித்தம் ஸேனாஸனம் ப⁴ஜதி அரஞ்ஞம் ருக்க²மூலம் பப்³ப³தம் கந்த³ரம் கி³ரிகு³ஹம் ஸுஸானம் வனபத்த²ம் அப்³போ⁴காஸம் பலாலபுஞ்ஜம். தஸ்ஸ ததா²வூபகட்ட²ஸ்ஸ விஹரதோ அன்வாவத்தந்தி ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா நேக³மா சேவ ஜானபதா³ ச. ஸோ அன்வாவத்தந்தேஸு ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகேஸு நேக³மேஸு சேவ ஜானபதே³ஸு ச முச்ச²ம் நிகாமயதி, கே³த⁴ம் ஆபஜ்ஜதி, ஆவத்ததி பா³ஹுல்லாய. அயம் வுச்சதானந்த³, உபத்³த³வோ அந்தேவாஸீ. அந்தேவாஸூபத்³த³வேன அவதி⁴ம்ஸு நம் பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்கிலேஸிகா போனோப்³ப⁴விகா ஸத³ரா து³க்க²விபாகா ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணியா. ஏவம் கோ², ஆனந்த³, அந்தேவாஸூபத்³த³வோ ஹோதி.

195. ‘‘கத²ஞ்சானந்த³, ப்³ரஹ்மசாரூபத்³த³வோ ஹோதி? இதா⁴னந்த³, ததா²க³தோ லோகே உப்பஜ்ஜதி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா. ஸோ விவித்தம் ஸேனாஸனம் ப⁴ஜதி அரஞ்ஞம் ருக்க²மூலம் பப்³ப³தம் கந்த³ரம் கி³ரிகு³ஹம் ஸுஸானம் வனபத்த²ம் அப்³போ⁴காஸம் பலாலபுஞ்ஜம். தஸ்ஸ ததா²வூபகட்ட²ஸ்ஸ விஹரதோ அன்வாவத்தந்தி ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா நேக³மா சேவ ஜானபதா³ ச. ஸோ அன்வாவத்தந்தேஸு ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகேஸு நேக³மேஸு சேவ ஜானபதே³ஸு ச ந முச்ச²ம் நிகாமயதி, ந கே³த⁴ம் ஆபஜ்ஜதி, ந ஆவத்ததி பா³ஹுல்லாய. தஸ்ஸேவ கோ² பனானந்த³, ஸத்து² ஸாவகோ தஸ்ஸ ஸத்து² விவேகமனுப்³ரூஹயமானோ விவித்தம் ஸேனாஸனம் ப⁴ஜதி அரஞ்ஞம் ருக்க²மூலம் பப்³ப³தம் கந்த³ரம் கி³ரிகு³ஹம் ஸுஸானம் வனபத்த²ம் அப்³போ⁴காஸம் பலாலபுஞ்ஜம். தஸ்ஸ ததா²வூபகட்ட²ஸ்ஸ விஹரதோ அன்வாவத்தந்தி ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகா நேக³மா சேவ ஜானபதா³ ச. ஸோ அன்வாவத்தந்தேஸு ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகேஸு நேக³மேஸு சேவ ஜானபதே³ஸு ச முச்ச²ம் நிகாமயதி, கே³த⁴ம் ஆபஜ்ஜதி, ஆவத்ததி பா³ஹுல்லாய. அயம் வுச்சதானந்த³, உபத்³த³வோ ப்³ரஹ்மசாரீ. ப்³ரஹ்மசாரூபத்³த³வேன அவதி⁴ம்ஸு நம் பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்கிலேஸிகா போனோப்³ப⁴விகா ஸத³ரா து³க்க²விபாகா ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணியா. ஏவம் கோ², ஆனந்த³, ப்³ரஹ்மசாரூபத்³த³வோ ஹோதி.

‘‘தத்ரானந்த³, யோ சேவாயம் ஆசரியூபத்³த³வோ, யோ ச அந்தேவாஸூபத்³த³வோ அயம் தேஹி ப்³ரஹ்மசாரூபத்³த³வோ து³க்க²விபாகதரோ சேவ கடுகவிபாகதரோ ச, அபி ச வினிபாதாய ஸம்வத்ததி.

196. ‘‘தஸ்மாதிஹ மம், ஆனந்த³, மித்தவதாய ஸமுதா³சரத², மா ஸபத்தவதாய. தம் வோ ப⁴விஸ்ஸதி தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய.

‘‘கத²ஞ்சானந்த³, ஸத்தா²ரம் ஸாவகா ஸபத்தவதாய ஸமுதா³சரந்தி, நோ மித்தவதாய? இதா⁴னந்த³, ஸத்தா² ஸாவகானம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி அனுகம்பகோ ஹிதேஸீ அனுகம்பம் உபாதா³ய – ‘இத³ம் வோ ஹிதாய, இத³ம் வோ ஸுகா²யா’தி. தஸ்ஸ ஸாவகா ந ஸுஸ்ஸூஸந்தி, ந ஸோதம் ஓத³ஹந்தி, ந அஞ்ஞா சித்தம் உபட்ட²பேந்தி, வோக்கம்ம ச ஸத்து²ஸாஸனா வத்தந்தி. ஏவம் கோ², ஆனந்த³, ஸத்தா²ரம் ஸாவகா ஸபத்தவதாய ஸமுதா³சரந்தி, நோ மித்தவதாய.

‘‘கத²ஞ்சானந்த³, ஸத்தா²ரம் ஸாவகா மித்தவதாய ஸமுதா³சரந்தி, நோ ஸபத்தவதாய? இதா⁴னந்த³, ஸத்தா² ஸாவகானம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி அனுகம்பகோ ஹிதேஸீ அனுகம்பம் உபாதா³ய – ‘இத³ம் வோ ஹிதாய, இத³ம் வோ ஸுகா²யா’தி. தஸ்ஸ ஸாவகா ஸுஸ்ஸூஸந்தி, ஸோதம் ஓத³ஹந்தி, அஞ்ஞா சித்தம் உபட்ட²பேந்தி, ந ச வோக்கம ஸத்து²ஸாஸனா வத்தந்தி. ஏவம் கோ², ஆனந்த³, ஸத்தா²ரம் ஸாவகா மித்தவதாய ஸமுதா³சரந்தி, நோ ஸபத்தவதாய.

‘‘தஸ்மாதிஹ மம், ஆனந்த³, மித்தவதாய ஸமுதா³சரத², மா ஸபத்தவதாய. தம் வோ ப⁴விஸ்ஸதி தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய. ந வோ அஹம், ஆனந்த³, ததா² பரக்கமிஸ்ஸாமி யதா² கும்ப⁴காரோ ஆமகே ஆமகமத்தே. நிக்³க³ய்ஹ நிக்³க³ய்ஹாஹம், ஆனந்த³, வக்கா²மி; பவய்ஹ பவய்ஹ, ஆனந்த³, வக்கா²மி [பவய்ஹ பவய்ஹ (ஸீ. பீ.), பக்³க³ய்ஹ பக்³க³ய்ஹ ஆனந்த³ வக்கா²மி (க.)]. யோ ஸாரோ ஸோ ட²ஸ்ஸதீ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனோ ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி.

மஹாஸுஞ்ஞதஸுத்தம் நிட்டி²தம் து³தியம்.

3. அச்ச²ரியஅப்³பு⁴தஸுத்தம்

197. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² ஸம்ப³ஹுலானம் பி⁴க்கூ²னம் பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தானம் உபட்டா²னஸாலாயம் ஸன்னிஸின்னானம் ஸன்னிபதிதானம் அயமந்தராகதா² உத³பாதி³ – ‘‘அச்ச²ரியம், ஆவுஸோ, அப்³பு⁴தம், ஆவுஸோ, ததா²க³தஸ்ஸ மஹித்³தி⁴கதா மஹானுபா⁴வதா, யத்ர ஹி நாம ததா²க³தோ அதீதே பு³த்³தே⁴ பரினிப்³பு³தே சி²ன்னபபஞ்சே சி²ன்னவடுமே பரியாதி³ன்னவட்டே ஸப்³ப³து³க்க²வீதிவத்தே ஜானிஸ்ஸதி [அனுஸ்ஸரிஸ்ஸதி ஜானிஸ்ஸதி (க.)] – ‘ஏவம்ஜச்சா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும்’ இதிபி, ‘ஏவம்னாமா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும்’ இதிபி, ‘ஏவம்கோ³த்தா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும்’ இதிபி, ‘ஏவம்ஸீலா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும்’ இதிபி, ‘ஏவம்த⁴ம்மா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும்’ இதிபி, ‘ஏவம்பஞ்ஞா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும்’ இதிபி, ‘ஏவம்விஹாரீ தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும்’ இதிபி, ‘ஏவம்விமுத்தா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும்’ இதிபீ’’தி! ஏவம் வுத்தே, ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ தே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘அச்ச²ரியா சேவ, ஆவுஸோ, ததா²க³தா அச்ச²ரியத⁴ம்மஸமன்னாக³தா ச; அப்³பு⁴தா சேவ, ஆவுஸோ, ததா²க³தா அப்³பு⁴தத⁴ம்மஸமன்னாக³தா சா’’தி. அயஞ்ச ஹித³ம் தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் அந்தராகதா² விப்பகதா ஹோதி.

198. அத² கோ² ப⁴க³வா ஸாயன்ஹஸமயம் படிஸல்லானா வுட்டி²தோ யேனுபட்டா²னஸாலா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. நிஸஜ்ஜ கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘காய நுத்த², பி⁴க்க²வே, ஏதரஹி கதா²ய ஸன்னிஸின்னா, கா ச பன வோ அந்தராகதா² விப்பகதா’’தி? ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, அம்ஹாகம் பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தானம் உபட்டா²னஸாலாயம் ஸன்னிஸின்னானம் ஸன்னிபதிதானம் அயமந்தராகதா² உத³பாதி³ – ‘அச்ச²ரியம், ஆவுஸோ, அப்³பு⁴தம், ஆவுஸோ, ததா²க³தஸ்ஸ மஹித்³தி⁴கதா மஹானுபா⁴வதா, யத்ர ஹி நாம ததா²க³தோ அதீதே பு³த்³தே⁴ பரினிப்³பு³தே சி²ன்னபபஞ்சே சி²ன்னவடுமே பரியாதி³ன்னவட்டே ஸப்³ப³து³க்க²வீதிவத்தே ஜானிஸ்ஸதி – ஏவம்ஜச்சா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும் இதிபி, ஏவம்னாமா… ஏவம்கோ³த்தா… ஏவம்ஸீலா… ஏவம்த⁴ம்மா.. ஏவம்பஞ்ஞா… ஏவம்விஹாரீ… ஏவம்விமுத்தா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸும் இதிபீ’தி! ஏவம் வுத்தே, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ அம்ஹே ஏதத³வோச – ‘அச்ச²ரியா சேவ, ஆவுஸோ, ததா²க³தா அச்ச²ரியத⁴ம்மஸமன்னாக³தா ச, அப்³பு⁴தா சேவ, ஆவுஸோ, ததா²க³தா அப்³பு⁴தத⁴ம்மஸமன்னாக³தா சா’தி. அயம் கோ² நோ, ப⁴ந்தே, அந்தராகதா² விப்பகதா; அத² ப⁴க³வா அனுப்பத்தோ’’தி.

199. அத² கோ² ப⁴க³வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஆமந்தேஸி – ‘‘தஸ்மாதிஹ தம், ஆனந்த³, பி⁴ய்யோஸோமத்தாய படிப⁴ந்து ததா²க³தஸ்ஸ அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தத⁴ம்மா’’தி [அப்³பு⁴தா த⁴ம்மாதி (?)].

‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘ஸதோ ஸம்பஜானோ, ஆனந்த³, போ³தி⁴ஸத்தோ துஸிதம் காயம் உபபஜ்ஜீ’தி. யம்பி, ப⁴ந்தே, ஸதோ ஸம்பஜானோ போ³தி⁴ஸத்தோ துஸிதம் காயம் உபபஜ்ஜி இத³ம்பாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேமி.

‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘ஸதோ ஸம்பஜானோ, ஆனந்த³, போ³தி⁴ஸத்தோ துஸிதே காயே அட்டா²ஸீ’தி. யம்பி, ப⁴ந்தே, ஸதோ ஸம்பஜானோ போ³தி⁴ஸத்தோ துஸிதே காயே அட்டா²ஸி இத³ம்பாஹம் [இத³ம்பஹம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)], ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேமி.

200. ‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘யாவதாயுகம், ஆனந்த³, போ³தி⁴ஸத்தோ துஸிதே காயே அட்டா²ஸீ’தி. யம்பி, ப⁴ந்தே, யாவதாயுகம் போ³தி⁴ஸத்தோ துஸிதே காயே அட்டா²ஸி இத³ம்பாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேமி.

‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘ஸதோ ஸம்பஜானோ, ஆனந்த³, போ³தி⁴ஸத்தோ துஸிதா, காயா சவித்வா மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமீ’தி. யம்பி, ப⁴ந்தே, ஸதோ ஸம்பஜானோ போ³தி⁴ஸத்தோ துஸிதா காயா சவித்வா மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமி இத³ம்பாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேமி.

201. ‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘யதா³, ஆனந்த³, போ³தி⁴ஸத்தோ துஸிதா காயா சவித்வா மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கமதி, அத² ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய அப்பமாணோ உளாரோ ஓபா⁴ஸோ லோகே பாதுப⁴வதி அதிக்கம்மேவ தே³வானம் தே³வானுபா⁴வம். யாபி தா லோகந்தரிகா அகா⁴ அஸம்வுதா அந்த⁴காரா அந்த⁴காரதிமிஸா, யத்த²பிமே சந்தி³மஸூரியா ஏவம்மஹித்³தி⁴கா ஏவம்மஹானுபா⁴வா ஆபா⁴ய நானுபோ⁴ந்தி தத்த²பி அப்பமாணோ உளாரோ ஓபா⁴ஸோ லோகே பாதுப⁴வதி அதிக்கம்மேவ தே³வானம் தே³வானுபா⁴வம். யேபி தத்த² ஸத்தா உபபன்னா தேபி தேனோபா⁴ஸேன அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸஞ்ஜானந்தி – அஞ்ஞேபி கிர, போ⁴, ஸந்தி ஸத்தா இதூ⁴பபன்னாதி. அயஞ்ச த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து ஸங்கம்பதி ஸம்பகம்பதி ஸம்பவேத⁴தி அப்பமாணோ ச உளாரோ ஓபா⁴ஸோ லோகே பாதுப⁴வதி அதிக்கம்மேவ தே³வானம் தே³வானுபா⁴வ’ந்தி. யம்பி, ப⁴ந்தே…பே… இத³ம்பாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேமி.

202. ‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘யதா³, ஆனந்த³, போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கந்தோ ஹோதி, சத்தாரோ தே³வபுத்தா சதுத்³தி³ஸம் ஆரக்கா²ய உபக³ச்ச²ந்தி – மா நம் போ³தி⁴ஸத்தம் வா போ³தி⁴ஸத்தமாதரம் வா மனுஸ்ஸோ வா அமனுஸ்ஸோ வா கோசி வா விஹேடே²ஸீ’தி. யம்பி, ப⁴ந்தே…பே… இத³ம்பாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேமி.

203. ‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘யதா³, ஆனந்த³, போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கந்தோ ஹோதி, பகதியா ஸீலவதீ போ³தி⁴ஸத்தமாதா ஹோதி விரதா பாணாதிபாதா விரதா அதி³ன்னாதா³னா விரதா காமேஸுமிச்சா²சாரா விரதா முஸாவாதா³ விரதா ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னா’தி. யம்பி, ப⁴ந்தே…பே… இத³ம்பாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேமி.

‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘யதா³, ஆனந்த³, போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கந்தோ ஹோதி, ந போ³தி⁴ஸத்தமாது புரிஸேஸு மானஸம் உப்பஜ்ஜதி காமகு³ணூபஸம்ஹிதம், அனதிக்கமனீயா ச போ³தி⁴ஸத்தமாதா ஹோதி கேனசி புரிஸேன ரத்தசித்தேனா’தி. யம்பி, ப⁴ந்தே…பே… இத³ம்பாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேமி.

‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘யதா³, ஆனந்த³, போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கந்தோ ஹோதி, லாபி⁴னீ போ³தி⁴ஸத்தமாதா ஹோதி பஞ்சன்னம் காமகு³ணானம். ஸா பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதா ஸமங்கீ³பூ⁴தா பரிசாரேதீ’தி. யம்பி, ப⁴ந்தே…பே… இத³ம்பாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேமி.

204. ‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘யதா³, ஆனந்த³, போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கந்தோ ஹோதி, ந போ³தி⁴ஸத்தமாது கோசிதே³வ ஆபா³தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி; ஸுகி²னீ போ³தி⁴ஸத்தமாதா ஹோதி அகிலந்தகாயா; போ³தி⁴ஸத்தஞ்ச போ³தி⁴ஸத்தமாதா திரோகுச்சி²க³தம் பஸ்ஸதி ஸப்³ப³ங்க³பச்சங்க³ம் அஹீனிந்த்³ரியம். ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, மணி வேளுரியோ ஸுபோ⁴ ஜாதிமா அட்ட²ம்ஸோ ஸுபரிகம்மகதோ. தத்ராஸ்ஸ ஸுத்தம் ஆவுதம் நீலம் வா பீதம் வா லோஹிதம் வா ஓதா³தம் வா பண்டு³ஸுத்தம் வா. தமேனம் சக்கு²மா புரிஸோ ஹத்தே² கரித்வா பச்சவேக்கே²ய்ய – அயம் கோ² மணி வேளுரியோ ஸுபோ⁴ ஜாதிமா அட்ட²ம்ஸோ ஸுபரிகம்மகதோ, தத்ரித³ம் ஸுத்தம் ஆவுதம் நீலம் வா பீதம் வா லோஹிதம் வா ஓதா³தம் வா பண்டு³ஸுத்தம் வாதி. ஏவமேவ கோ², ஆனந்த³, யதா³ போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம் ஓக்கந்தோ ஹோதி, ந போ³தி⁴ஸத்தமாது கோசிதே³வ ஆபா³தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி; ஸுகி²னீ போ³தி⁴ஸத்தமாதா ஹோதி அகிலந்தகாயா; போ³தி⁴ஸத்தஞ்ச போ³தி⁴ஸத்தமாதா திரோகுச்சி²க³தம் பஸ்ஸதி ஸப்³ப³ங்க³பச்சங்க³ம் அஹீனிந்த்³ரிய’ந்தி. யம்பி, ப⁴ந்தே…பே… இத³ம்பாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேமி.

205. ‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘ஸத்தாஹஜாதே, ஆனந்த³, போ³தி⁴ஸத்தே போ³தி⁴ஸத்தமாதா காலம் கரோதி, துஸிதம் காயம் உபபஜ்ஜதீ’தி. யம்பி, ப⁴ந்தே…பே… இத³ம்பாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேமி.

‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘யதா² கோ² பனானந்த³, அஞ்ஞா இத்தி²கா நவ வா த³ஸ வா மாஸே க³ப்³ப⁴ம் குச்சி²னா பரிஹரித்வா விஜாயந்தி, ந ஹேவம் போ³தி⁴ஸத்தம் போ³தி⁴ஸத்தமாதா விஜாயதி. த³ஸேவ மாஸானி போ³தி⁴ஸத்தம் போ³தி⁴ஸத்தமாதா குச்சி²னா பரிஹரித்வா விஜாயதீ’தி. யம்பி, ப⁴ந்தே…பே… இத³ம்பாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேமி.

‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘யதா² கோ² பனானந்த³, அஞ்ஞா இத்தி²கா நிஸின்னா வா நிபன்னா வா விஜாயந்தி, ந ஹேவம் போ³தி⁴ஸத்தம் போ³தி⁴ஸத்தமாதா விஜாயதி. டி²தாவ போ³தி⁴ஸத்தம் போ³தி⁴ஸத்தமாதா விஜாயதீ’தி. யம்பி, ப⁴ந்தே…பே… இத³ம்பாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேமி.

‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘யதா³, ஆனந்த³, போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம்ஹா நிக்க²மதி, தே³வா நம் பட²மம் படிக்³க³ண்ஹந்தி பச்சா² மனுஸ்ஸா’தி. யம்பி, ப⁴ந்தே…பே… இத³ம்பாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேமி.

206. ‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘யதா³, ஆனந்த³, போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம்ஹா நிக்க²மதி, அப்பத்தோவ போ³தி⁴ஸத்தோ பத²விம் ஹோதி, சத்தாரோ நம் தே³வபுத்தா படிக்³க³ஹேத்வா மாது புரதோ ட²பேந்தி – அத்தமனா, தே³வி, ஹோஹி; மஹேஸக்கோ² தே புத்தோ உப்பன்னோ’தி. யம்பி, ப⁴ந்தே…பே… இத³ம்பாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேமி.

‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘யதா³, ஆனந்த³, போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம்ஹா நிக்க²மதி, விஸதோ³வ நிக்க²மதி அமக்கி²தோ உதே³ன [உத்³தே³ன (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] அமக்கி²தோ ஸேம்ஹேன அமக்கி²தோ ருஹிரேன அமக்கி²தோ கேனசி அஸுசினா ஸுத்³தோ⁴ விஸதோ³ [விஸுத்³தோ⁴ (ஸ்யா.)]. ஸேய்யதா²பி, ஆனந்த³, மணிரதனம் காஸிகே வத்தே² நிக்கி²த்தம் நேவ மணிரதனம் காஸிகம் வத்த²ம் மக்கே²தி நாபி காஸிகம் வத்த²ம் மணிரதனம் மக்கே²தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? உபி⁴ன்னம் ஸுத்³த⁴த்தா. ஏவமேவ கோ², ஆனந்த³, யதா³ போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம்ஹா நிக்க²மதி, விஸதோ³வ நிக்க²மதி அமக்கி²தோ உதே³ன அமக்கி²தோ ஸேம்ஹேன அமக்கி²தோ ருஹிரேன அமக்கி²தோ கேனசி அஸுசினா ஸுத்³தோ⁴ விஸதோ³’தி. யம்பி, ப⁴ந்தே…பே… இத³ம்பாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேமி.

‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘யதா³, ஆனந்த³, போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம்ஹா நிக்க²மதி, த்³வே உத³கஸ்ஸ தா⁴ரா அந்தலிக்கா² பாதுப⁴வந்தி – ஏகா ஸீதஸ்ஸ, ஏகா உண்ஹஸ்ஸ; யேன போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ உத³ககிச்சம் கரோந்தி மாது சா’தி. யம்பி, ப⁴ந்தே…பே… இத³ம்பாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேமி.

207. ‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘ஸம்பதிஜாதோ, ஆனந்த³, போ³தி⁴ஸத்தோ ஸமேஹி பாதே³ஹி பத²வியம் பதிட்ட²ஹித்வா உத்தராபி⁴முகோ² ஸத்தபத³வீதிஹாரேன க³ச்ச²தி, ஸேதம்ஹி ச²த்தே அனுதா⁴ரியமானே, ஸப்³பா³ ச தி³ஸா விலோகேதி, ஆஸபி⁴ஞ்ச வாசம் பா⁴ஸதி – அக்³கோ³ஹமஸ்மி லோகஸ்ஸ, ஜேட்டோ²ஹமஸ்மி லோகஸ்ஸ, ஸேட்டோ²ஹமஸ்மி லோகஸ்ஸ. அயமந்திமா ஜாதி, நத்தி² தா³னி புனப்³ப⁴வோ’தி. யம்பி, ப⁴ந்தே…பே… இத³ம்பாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேமி.

‘‘ஸம்முகா² மேதம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம் – ‘யதா³, ஆனந்த³, போ³தி⁴ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம்ஹா நிக்க²மதி, அத² ஸதே³வகே லோகே ஸமாரகே ஸப்³ரஹ்மகே ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய அப்பமாணோ உளாரோ ஓபா⁴ஸோ லோகே பாதுப⁴வதி அதிக்கம்மேவ தே³வானம் தே³வானுபா⁴வம். யாபி தா லோகந்தரிகா அகா⁴ அஸம்வுதா அந்த⁴காரா அந்த⁴காரதிமிஸா யத்த²பிமே சந்தி³மஸூரியா ஏவம்மஹித்³தி⁴கா ஏவம்மஹானுபா⁴வா ஆபா⁴ய நானுபோ⁴ந்தி தத்த²பி அப்பமாணோ உளாரோ ஓபா⁴ஸோ லோகே பாதுப⁴வதி அதிக்கம்மேவ தே³வானம் தே³வானுபா⁴வம். யேபி தத்த² ஸத்தா உபபன்னா தேபி தேனோபா⁴ஸேன அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸஞ்ஜானந்தி – அஞ்ஞேபி கிர, போ⁴, ஸந்தி ஸத்தா இதூ⁴பபன்னாதி. அயஞ்ச த³ஸஸஹஸ்ஸீ லோகதா⁴து ஸங்கம்பதி ஸம்பகம்பதி ஸம்பவேத⁴தி, அப்பமாணோ ச உளாரோ ஓபா⁴ஸோ லோகே பாதுப⁴வதி அதிக்கம்மேவ தே³வானம் தே³வானுபா⁴வ’ந்தி. யம்பி, ப⁴ந்தே…பே… இத³ம்பாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேமீ’’தி.

208. ‘‘தஸ்மாதிஹ த்வம், ஆனந்த³, இத³ம்பி ததா²க³தஸ்ஸ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேஹி. இதா⁴னந்த³, ததா²க³தஸ்ஸ விதி³தா வேத³னா உப்பஜ்ஜந்தி, விதி³தா உபட்ட²ஹந்தி, விதி³தா அப்³ப⁴த்த²ம் க³ச்ச²ந்தி; விதி³தா ஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜந்தி, விதி³தா உபட்ட²ஹந்தி, விதி³தா அப்³ப⁴த்த²ம் க³ச்ச²ந்தி; விதி³தா விதக்கா உப்பஜ்ஜந்தி, விதி³தா உபட்ட²ஹந்தி, விதி³தா அப்³ப⁴த்த²ம் க³ச்ச²ந்தி. இத³ம்பி கோ², த்வம், ஆனந்த³, ததா²க³தஸ்ஸ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேஹீ’’தி. ‘‘யம்பி, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ விதி³தா வேத³னா உப்பஜ்ஜந்தி, விதி³தா உபட்ட²ஹந்தி, விதி³தா அப்³ப⁴த்த²ம் க³ச்ச²ந்தி; விதி³தா ஸஞ்ஞா… விதி³தா விதக்கா உப்பஜ்ஜந்தி, விதி³தா உபட்ட²ஹந்தி, விதி³தா அப்³ப⁴த்த²ம் க³ச்ச²ந்தி. இத³ம்பாஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேமீ’’தி.

இத³மவோச ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³. ஸமனுஞ்ஞோ ஸத்தா² அஹோஸி; அத்தமனா ச தே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மதோ ஆனந்த³ஸ்ஸ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.

அச்ச²ரியஅப்³பு⁴தஸுத்தம் நிட்டி²தம் ததியம்.

4. பா³குலஸுத்தம்

209. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ஆயஸ்மா பா³குலோ [ப³க்குலோ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. அத² கோ² அசேலகஸ்ஸபோ ஆயஸ்மதோ பா³குலஸ்ஸ புராணகி³ஹிஸஹாயோ யேனாயஸ்மா பா³குலோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா பா³குலேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² அசேலகஸ்ஸபோ ஆயஸ்மந்தம் பா³குலம் ஏதத³வோச –

‘‘கீவசிரம் பப்³ப³ஜிதோஸி, ஆவுஸோ பா³குலா’’தி? ‘‘அஸீதி மே, ஆவுஸோ, வஸ்ஸானி பப்³ப³ஜிதஸ்ஸா’’தி. ‘‘இமேஹி பன தே, ஆவுஸோ பா³குல, அஸீதியா வஸ்ஸேஹி கதிக்க²த்தும் மேது²னோ த⁴ம்மோ படிஸேவிதோ’’தி? ‘‘ந கோ² மம், ஆவுஸோ கஸ்ஸப, ஏவம் புச்சி²தப்³ப³ம் – ‘இமேஹி பன தே, ஆவுஸோ பா³குல, அஸீதியா வஸ்ஸேஹி கதிக்க²த்தும் மேது²னோ த⁴ம்மோ படிஸேவிதோ’தி. ஏவஞ்ச கோ² மம், ஆவுஸோ கஸ்ஸப, புச்சி²தப்³ப³ம் – ‘இமேஹி பன தே, ஆவுஸோ பா³குல, அஸீதியா வஸ்ஸேஹி கதிக்க²த்தும் காமஸஞ்ஞா உப்பன்னபுப்³பா³’’’தி? ( ) [(இமேஹி பன தே ஆவுஸோ ப³க்குல அஸீதியோ வஸ்ஸேஹி கதிக்க²த்தும் காமஸஞ்ஞா உப்பன்னபுப்³பா³தி.) (ஸீ. பீ.)]

210. ‘‘அஸீதி மே, ஆவுஸோ, வஸ்ஸானி பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ நாபி⁴ஜானாமி காமஸஞ்ஞம் உப்பன்னபுப்³ப³ம். யம்பாயஸ்மா பா³குலோ அஸீதியா வஸ்ஸேஹி நாபி⁴ஜானாதி காமஸஞ்ஞம் உப்பன்னபுப்³ப³ம் இத³ம்பி மயம் ஆயஸ்மதோ பா³குலஸ்ஸ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேம.

‘‘அஸீதி மே, ஆவுஸோ, வஸ்ஸானி பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ நாபி⁴ஜானாமி ப்³யாபாத³ஸஞ்ஞம்…பே… விஹிம்ஸாஸஞ்ஞம் உப்பன்னபுப்³ப³ம். யம்பாயஸ்மா பா³குலோ அஸீதியா வஸ்ஸேஹி நாபி⁴ஜானாதி விஹிம்ஸாஸஞ்ஞம் உப்பன்னபுப்³ப³ம், இத³ம்பி மயம் ஆயஸ்மதோ பா³குலஸ்ஸ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேம.

‘‘அஸீதி மே, ஆவுஸோ, வஸ்ஸானி பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ நாபி⁴ஜானாமி காமவிதக்கம் உப்பன்னபுப்³ப³ம். யம்பாயஸ்மா பா³குலோ அஸீதியா வஸ்ஸேஹி நாபி⁴ஜானாதி காமவிதக்கம் உப்பன்னபுப்³ப³ம், இத³ம்பி மயம் ஆயஸ்மதோ பா³குலஸ்ஸ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேம.

‘‘அஸீதி மே, ஆவுஸோ, வஸ்ஸானி பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ நாபி⁴ஜானாமி ப்³யாபாத³விதக்கம்…பே… விஹிம்ஸாவிதக்கம் உப்பன்னபுப்³ப³ம். யம்பாயஸ்மா பா³குலோ அஸீதியா வஸ்ஸேஹி நாபி⁴ஜானாதி விஹிம்ஸாவிதக்கம் உப்பன்னபுப்³ப³ம், இத³ம்பி மயம் ஆயஸ்மதோ பா³குலஸ்ஸ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேம.

211. ‘‘அஸீதி மே, ஆவுஸோ, வஸ்ஸானி பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ நாபி⁴ஜானாமி க³ஹபதிசீவரம் ஸாதி³தா. யம்பாயஸ்மா பா³குலோ அஸீதியா வஸ்ஸேஹி நாபி⁴ஜானாதி க³ஹபதிசீவரம் ஸாதி³தா, இத³ம்பி மயம் ஆயஸ்மதோ பா³குலஸ்ஸ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேம.

‘‘அஸீதி மே, ஆவுஸோ, வஸ்ஸானி பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ நாபி⁴ஜானாமி ஸத்தே²ன சீவரம் சி²ந்தி³தா. யம்பாயஸ்மா பா³குலோ அஸீதியா வஸ்ஸேஹி நாபி⁴ஜானாதி ஸத்தே²ன சீவரம் சி²ந்தி³தா…பே… தா⁴ரேம.

‘‘அஸீதி மே, ஆவுஸோ, வஸ்ஸானி பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ நாபி⁴ஜானாமி ஸூசியா சீவரம் ஸிப்³பி³தா…பே… நாபி⁴ஜானாமி ரஜனேன சீவரம் ரஜிதா… நாபி⁴ஜானாமி கதி²னே [கடி²னே (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] சீவரம் ஸிப்³பி³தா… நாபி⁴ஜானாமி ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் சீவரகம்மே விசாரிதா [ஸப்³ரஹ்மசாரீ சீவரகம்மே ப்³யாபாரிதா (ஸீ. பீ.)] … நாபி⁴ஜானாமி நிமந்தனம் ஸாதி³தா… நாபி⁴ஜானாமி ஏவரூபம் சித்தம் உப்பன்னபுப்³ப³ம் – ‘அஹோ வத மம் கோசி நிமந்தேய்யா’தி… நாபி⁴ஜானாமி அந்தரக⁴ரே நிஸீதி³தா… நாபி⁴ஜானாமி அந்தரக⁴ரே பு⁴ஞ்ஜிதா… நாபி⁴ஜானாமி மாதுகா³மஸ்ஸ அனுப்³யஞ்ஜனஸோ நிமித்தம் க³ஹேதா… நாபி⁴ஜானாமி மாதுகா³மஸ்ஸ த⁴ம்மம் தே³ஸிதா அந்தமஸோ சதுப்பத³ம்பி கா³த²ம்… நாபி⁴ஜானாமி பி⁴க்கு²னுபஸ்ஸயம் உபஸங்கமிதா… நாபி⁴ஜானாமி பி⁴க்கு²னியா த⁴ம்மம் தே³ஸிதா… நாபி⁴ஜானாமி ஸிக்க²மானாய த⁴ம்மம் தே³ஸிதா… நாபி⁴ஜானாமி ஸாமணேரியா த⁴ம்மம் தே³ஸிதா… நாபி⁴ஜானாமி பப்³பா³ஜேதா… நாபி⁴ஜானாமி உபஸம்பாதே³தா… நாபி⁴ஜானாமி நிஸ்ஸயம் தா³தா… நாபி⁴ஜானாமி ஸாமணேரம் உபட்டா²பேதா… நாபி⁴ஜானாமி ஜந்தாக⁴ரே ந்ஹாயிதா… நாபி⁴ஜானாமி சுண்ணேன ந்ஹாயிதா… நாபி⁴ஜானாமி ஸப்³ரஹ்மசாரீக³த்தபரிகம்மே விசாரிதா [ப்³யாபாரிதா (ஸீ. பீ.)] … நாபி⁴ஜானாமி ஆபா³த⁴ம் உப்பன்னபுப்³ப³ம், அந்தமஸோ க³த்³தூ³ஹனமத்தம்பி… நாபி⁴ஜானாமி பே⁴ஸஜ்ஜம் உபஹரிதா, அந்தமஸோ ஹரிதகிக²ண்ட³ம்பி… நாபி⁴ஜானாமி அபஸ்ஸேனகம் அபஸ்ஸயிதா… நாபி⁴ஜானாமி ஸேய்யம் கப்பேதா. யம்பாயஸ்மா…பே… தா⁴ரேம.

‘‘அஸீதி மே, ஆவுஸோ, வஸ்ஸானி பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ நாபி⁴ஜானாமி கா³மந்தஸேனாஸனே வஸ்ஸம் உபக³ந்தா. யம்பாயஸ்மா பா³குலோ அஸீதியா வஸ்ஸேஹி நாபி⁴ஜானாதி கா³மந்தஸேனாஸனே வஸ்ஸம் உபக³ந்தா, இத³ம்பி மயம் ஆயஸ்மதோ பா³குலஸ்ஸ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேம.

‘‘ஸத்தாஹமேவ கோ² அஹம், ஆவுஸோ, ஸரணோ ரட்ட²பிண்ட³ம் பு⁴ஞ்ஜிம்; அத² அட்ட²மியம் அஞ்ஞா உத³பாதி³. யம்பாயஸ்மா பா³குலோ ஸத்தாஹமேவ ஸரணோ ரட்ட²பிண்ட³ம் பு⁴ஞ்ஜி; அத² அட்ட²மியம் அஞ்ஞா உத³பாதி³ இத³ம்பி மயம் ஆயஸ்மதோ பா³குலஸ்ஸ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேம.

212. ‘‘லபே⁴ய்யாஹம், ஆவுஸோ பா³குல, இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே பப்³ப³ஜ்ஜம், லபே⁴ய்யம் உபஸம்பத³’’ந்தி. அலத்த² கோ² அசேலகஸ்ஸபோ இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே பப்³ப³ஜ்ஜம், அலத்த² உபஸம்பத³ம். அசிரூபஸம்பன்னோ பனாயஸ்மா கஸ்ஸபோ ஏகோ வூபகட்டோ² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரந்தோ நசிரஸ்ஸேவ – யஸ்ஸத்தா²ய குலபுத்தா ஸம்மதே³வ அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜந்தி தத³னுத்தரம் – ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸானம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸி. ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸி. அஞ்ஞதரோ கோ² பனாயஸ்மா கஸ்ஸபோ அரஹதம் அஹோஸி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா பா³குலோ அபரேன ஸமயேன அவாபுரணம் [அபாபுரணம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ஆதா³ய விஹாரேன விஹாரம் உபஸங்கமித்வா ஏவமாஹ – ‘‘அபி⁴க்கமதா²யஸ்மந்தோ, அபி⁴க்கமதா²யஸ்மந்தோ. அஜ்ஜ மே பரினிப்³பா³னம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. ‘‘யம்பாயஸ்மா பா³குலோ அவாபுரணம் ஆதா³ய விஹாரேன விஹாரம் உபஸங்கமித்வா ஏவமாஹ – ‘அபி⁴க்கமதா²யஸ்மந்தோ, அபி⁴க்கமதா²யஸ்மந்தோ; அஜ்ஜ மே பரினிப்³பா³னம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி, இத³ம்பி மயம் ஆயஸ்மதோ பா³குலஸ்ஸ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேம’’.

ஆயஸ்மா பா³குலோ மஜ்ஜே² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிஸின்னகோவ பரினிப்³பா³யி. ‘‘யம்பாயஸ்மா பா³குலோ மஜ்ஜே² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிஸின்னகோவ பரினிப்³பா³யி, இத³ம்பி மயம் ஆயஸ்மதோ பா³குலஸ்ஸ அச்ச²ரியம் அப்³பு⁴தத⁴ம்மம் தா⁴ரேமா’’தி.

பா³குலஸுத்தம் நிட்டி²தம் சதுத்த²ம்.

5. த³ந்தபூ⁴மிஸுத்தம்

213. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. தேன கோ² பன ஸமயேன அசிரவதோ ஸமணுத்³தே³ஸோ அரஞ்ஞகுடிகாயம் விஹரதி. அத² கோ² ஜயஸேனோ ராஜகுமாரோ ஜங்கா⁴விஹாரம் அனுசங்கமமானோ அனுவிசரமானோ யேன அசிரவதோ ஸமணுத்³தே³ஸோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா அசிரவதேன ஸமணுத்³தே³ஸேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஜயஸேனோ ராஜகுமாரோ அசிரவதம் ஸமணுத்³தே³ஸம் ஏதத³வோச –

‘‘ஸுதம் மேதம், போ⁴ அக்³கி³வேஸ்ஸன – ‘இத⁴ பி⁴க்கு² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரந்தோ பு²ஸேய்ய சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³த’ந்தி. ‘ஏவமேதம், ராஜகுமார, ஏவமேதம், ராஜகுமார. இத⁴ பி⁴க்கு² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரந்தோ பு²ஸேய்ய சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³த’ந்தி. ‘ஸாது⁴ மே ப⁴வம் அக்³கி³வேஸ்ஸனோ யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதூ’தி. ‘ந கோ² தே அஹம், ராஜகுமார, ஸக்கோமி யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதும். அஹஞ்ச ஹி தே, ராஜகுமார, யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் தே³ஸேய்யம், த்வஞ்ச மே பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ந ஆஜானேய்யாஸி; ஸோ மமஸ்ஸ கிலமதோ², ஸா மமஸ்ஸ விஹேஸா’தி. ‘தே³ஸேது மே ப⁴வம் அக்³கி³வேஸ்ஸனோ யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம். அப்பேவனாமாஹம் போ⁴தோ அக்³கி³வேஸ்ஸனஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானேய்ய’ந்தி. ‘தே³ஸேய்யம் கோ² தே அஹம், ராஜகுமார, யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம். ஸசே மே த்வம் பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானேய்யாஸி, இச்சேதம் குஸலம்; நோ சே மே த்வம் பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானேய்யாஸி, யதா²ஸகே திட்டே²ய்யாஸி, ந மம் தத்த² உத்தரிம் படிபுச்சே²ய்யாஸீ’தி. ‘தே³ஸேது மே ப⁴வம் அக்³கி³வேஸ்ஸனோ யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம். ஸசே அஹம் போ⁴தோ அக்³கி³வேஸ்ஸனஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானிஸ்ஸாமி [ஆஜானேய்யாமி (க.)], இச்சேதம் குஸலம்; நோ சே அஹம் போ⁴தோ அக்³கி³வேஸ்ஸனஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானிஸ்ஸாமி, யதா²ஸகே திட்டி²ஸ்ஸாமி [திட்டே²ய்யாமி (க.)], நாஹம் தத்த² ப⁴வந்தம் அக்³கி³வேஸ்ஸனம் உத்தரிம் படிபுச்சி²ஸ்ஸாமீ’’’தி.

214. அத² கோ² அசிரவதோ ஸமணுத்³தே³ஸோ ஜயஸேனஸ்ஸ ராஜகுமாரஸ்ஸ யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி. ஏவம் வுத்தே, ஜயஸேனோ ராஜகுமாரோ அசிரவதம் ஸமணுத்³தே³ஸம் ஏதத³வோச – ‘‘அட்டா²னமேதம், போ⁴ அக்³கி³வேஸ்ஸன, அனவகாஸோ யம் பி⁴க்கு² அப்பமத்தோ ஆதாபீ பஹிதத்தோ விஹரந்தோ பு²ஸேய்ய சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³த’’ந்தி. அத² கோ² ஜயஸேனோ ராஜகுமாரோ அசிரவதஸ்ஸ ஸமணுத்³தே³ஸஸ்ஸ அட்டா²னதஞ்ச அனவகாஸதஞ்ச பவேதே³த்வா உட்டா²யாஸனா பக்காமி.

அத² கோ² அசிரவதோ ஸமணுத்³தே³ஸோ அசிரபக்கந்தே ஜயஸேனே ராஜகுமாரே யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² அசிரவதோ ஸமணுத்³தே³ஸோ யாவதகோ அஹோஸி ஜயஸேனேன ராஜகுமாரேன ஸத்³தி⁴ம் கதா²ஸல்லாபோ தம் ஸப்³ப³ம் ப⁴க³வதோ ஆரோசேஸி.

ஏவம் வுத்தே, ப⁴க³வா அசிரவதம் ஸமணுத்³தே³ஸம் ஏதத³வோச – ‘‘தம் குதேத்த², அக்³கி³வேஸ்ஸன, லப்³பா⁴. யம் தம் நேக்க²ம்மேன ஞாதப்³ப³ம் நேக்க²ம்மேன த³ட்ட²ப்³ப³ம் நேக்க²ம்மேன பத்தப்³ப³ம் நேக்க²ம்மேன ஸச்சி²காதப்³ப³ம் தம் வத ஜயஸேனோ ராஜகுமாரோ காமமஜ்ஜே² வஸந்தோ காமே பரிபு⁴ஞ்ஜந்தோ காமவிதக்கேஹி க²ஜ்ஜமானோ காமபரிளாஹேன பரிட³ய்ஹமானோ காமபரியேஸனாய உஸ்ஸுகோ [உஸ்ஸுக்கோ (ஸப்³ப³த்த²)] ஞஸ்ஸதி வா த³க்க²தி வா ஸச்சி² வா கரிஸ்ஸதீ’’தி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி.

215. ‘‘ஸேய்யதா²பிஸ்ஸு, அக்³கி³வேஸ்ஸன, த்³வே ஹத்தி²த³ம்மா வா அஸ்ஸத³ம்மா வா கோ³த³ம்மா வா ஸுத³ந்தா ஸுவினீதா, த்³வே ஹத்தி²த³ம்மா வா அஸ்ஸத³ம்மா வா கோ³த³ம்மா வா அத³ந்தா அவினீதா. தம் கிம் மஞ்ஞஸி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, யே தே த்³வே ஹத்தி²த³ம்மா வா அஸ்ஸத³ம்மா வா கோ³த³ம்மா வா ஸுத³ந்தா ஸுவினீதா, அபி நு தே த³ந்தாவ த³ந்தகாரணம் க³ச்சே²ய்யும், த³ந்தாவ த³ந்தபூ⁴மிம் ஸம்பாபுணேய்யு’’ந்தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘யே பன தே த்³வே ஹத்தி²த³ம்மா வா அஸ்ஸத³ம்மா வா கோ³த³ம்மா வா அத³ந்தா அவினீதா, அபி நு தே அத³ந்தாவ த³ந்தகாரணம் க³ச்சே²ய்யும், அத³ந்தாவ த³ந்தபூ⁴மிம் ஸம்பாபுணேய்யும், ஸேய்யதா²பி தே த்³வே ஹத்தி²த³ம்மா வா அஸ்ஸத³ம்மா வா கோ³த³ம்மா வா ஸுத³ந்தா ஸுவினீதா’’தி? ‘‘நோ ஹேதம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஏவமேவ கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, யம் தம் நேக்க²ம்மேன ஞாதப்³ப³ம் நேக்க²ம்மேன த³ட்ட²ப்³ப³ம் நேக்க²ம்மேன பத்தப்³ப³ம் நேக்க²ம்மேன ஸச்சி²காதப்³ப³ம் தம் வத ஜயஸேனோ ராஜகுமாரோ காமமஜ்ஜே² வஸந்தோ காமே பரிபு⁴ஞ்ஜந்தோ காமவிதக்கேஹி க²ஜ்ஜமானோ காமபரிளாஹேன பரிட³ய்ஹமானோ காமபரியேஸனாய உஸ்ஸுகோ ஞஸ்ஸதி வா த³க்க²தி வா ஸச்சி² வா கரிஸ்ஸதீ’’தி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி.

216. ‘‘ஸேய்யதா²பி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, கா³மஸ்ஸ வா நிக³மஸ்ஸ வா அவிதூ³ரே மஹாபப்³ப³தோ. தமேனம் த்³வே ஸஹாயகா தம்ஹா கா³மா வா நிக³மா வா நிக்க²மித்வா ஹத்த²விலங்க⁴கேன யேன ஸோ பப்³ப³தோ தேனுபஸங்கமேய்யும்; உபஸங்கமித்வா ஏகோ ஸஹாயகோ ஹேட்டா² பப்³ப³தபாதே³ திட்டே²ய்ய, ஏகோ ஸஹாயகோ உபரிபப்³ப³தம் ஆரோஹேய்ய. தமேனம் ஹேட்டா² பப்³ப³தபாதே³ டி²தோ ஸஹாயகோ உபரிபப்³ப³தே டி²தம் ஸஹாயகம் ஏவம் வேத³ய்ய – ‘யம், ஸம்ம, கிம் த்வம் பஸ்ஸஸி உபரிபப்³ப³தே டி²தோ’தி? ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘பஸ்ஸாமி கோ² அஹம், ஸம்ம, உபரிபப்³ப³தே டி²தோ ஆராமராமணேய்யகம் வனராமணேய்யகம் பூ⁴மிராமணேய்யகம் போக்க²ரணீராமணேய்யக’’’ந்தி.

‘‘ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘அட்டா²னம் கோ² ஏதம், ஸம்ம, அனவகாஸோ யம் த்வம் உபரிபப்³ப³தே டி²தோ பஸ்ஸேய்யாஸி ஆராமராமணேய்யகம் வனராமணேய்யகம் பூ⁴மிராமணேய்யகம் போக்க²ரணீராமணேய்யக’ந்தி. தமேனம் உபரிபப்³ப³தே டி²தோ ஸஹாயகோ ஹேட்டி²மபப்³ப³தபாத³ம் ஓரோஹித்வா தம் ஸஹாயகம் பா³ஹாயம் க³ஹேத்வா உபரிபப்³ப³தம் ஆரோபேத்வா முஹுத்தம் அஸ்ஸாஸேத்வா ஏவம் வதே³ய்ய – ‘யம், ஸம்ம, கிம் த்வம் பஸ்ஸஸி உபரிபப்³ப³தே டி²தோ’தி? ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘பஸ்ஸாமி கோ² அஹம், ஸம்ம, உபரிபப்³ப³தே டி²தோ ஆராமராமணேய்யகம் வனராமணேய்யகம் பூ⁴மிராமணேய்யகம் போக்க²ரணீராமணேய்யக’’’ந்தி.

‘‘ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘இதா³னேவ கோ² தே, ஸம்ம, பா⁴ஸிதம் – மயம் ஏவம் ஆஜானாம – அட்டா²னம் கோ² ஏதம் ஸம்ம, அனவகாஸோ யம் த்வம் உபரிபப்³ப³தே டி²தோ பஸ்ஸேய்யாஸி ஆராமராமணேய்யகம் வனராமணேய்யகம் பூ⁴மிராமணேய்யகம் போக்க²ரணீராமணேய்யக’ந்தி. இதா³னேவ ச பன தே பா⁴ஸிதம் மயம் ஏவம் ஆஜானாம – ‘பஸ்ஸாமி கோ² அஹம், ஸம்ம, உபரிபப்³ப³தே டி²தோ ஆராமராமணேய்யகம் வனராமணேய்யகம் பூ⁴மிராமணேய்யகம் போக்க²ரணீராமணேய்யக’ந்தி. ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘ததா² ஹி பனாஹம், ஸம்ம, இமினா மஹதா பப்³ப³தேன ஆவுதோ [ஆவடோ (ஸீ. அட்ட². பீ.), ஆவுடோ (ஸ்யா. கம். க.)] த³ட்டே²ய்யம் நாத்³த³ஸ’’’ந்தி.

‘‘அதோ மஹந்ததரேன, அக்³கி³வேஸ்ஸன, அவிஜ்ஜாக²ந்தே⁴ன ஜயஸேனோ ராஜகுமாரோ ஆவுதோ நிவுதோ [நிவுடோ (ஸ்யா. கம். பீ. க.)] ஓபு²டோ [ஓவுதோ (ஸீ.), ஓவுடோ (ஸ்யா. கம். பீ.)] பரியோனத்³தோ⁴. ஸோ வத யம் தம் நேக்க²ம்மேன ஞாதப்³ப³ம் நேக்க²ம்மேன த³ட்ட²ப்³ப³ம் நேக்க²ம்மேன பத்தப்³ப³ம் நேக்க²ம்மேன ஸச்சி²காதப்³ப³ம் தம் வத ஜயஸேனோ ராஜகுமாரோ காமமஜ்ஜே² வஸந்தோ காமே பரிபு⁴ஞ்ஜந்தோ காமவிதக்கேஹி க²ஜ்ஜமானோ காமபரிளாஹேன பரிட³ய்ஹமானோ காமபரியேஸனாய உஸ்ஸுகோ ஞஸ்ஸதி வா த³க்க²தி வா ஸச்சி² வா கரிஸ்ஸதீதி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. ஸசே கோ² தம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஜயஸேனஸ்ஸ ராஜகுமாரஸ்ஸ இமா த்³வே உபமா படிபா⁴யேய்யும் [படிபா⁴ஸேய்யும் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)], அனச்ச²ரியம் தே ஜயஸேனோ ராஜகுமாரோ பஸீதே³ய்ய, பஸன்னோ ச தே பஸன்னாகாரம் கரேய்யா’’தி. ‘‘குதோ பன மம், ப⁴ந்தே, ஜயஸேனஸ்ஸ ராஜகுமாரஸ்ஸ இமா த்³வே உபமா படிபா⁴யிஸ்ஸந்தி [படிபா⁴ஸிஸ்ஸந்தி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] அனச்ச²ரியா புப்³பே³ அஸ்ஸுதபுப்³பா³, ஸேய்யதா²பி ப⁴க³வந்த’’ந்தி?

217. ‘‘ஸேய்யதா²பி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, ராஜா க²த்தியோ முத்³தா⁴வஸித்தோ நாக³வனிகம் ஆமந்தேதி – ‘ஏஹி த்வம், ஸம்ம நாக³வனிக, ரஞ்ஞோ நாக³ம் அபி⁴ருஹித்வா நாக³வனம் பவிஸித்வா ஆரஞ்ஞகம் நாக³ம் அதிபஸ்ஸித்வா ரஞ்ஞோ நாக³ஸ்ஸ கீ³வாயம் உபனிப³ந்தா⁴ஹீ’தி. ‘ஏவம், தே³வா’தி கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, நாக³வனிகோ ரஞ்ஞோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴வஸித்தஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா ரஞ்ஞோ நாக³ம் அபி⁴ருஹித்வா நாக³வனம் பவிஸித்வா ஆரஞ்ஞகம் நாக³ம் அதிபஸ்ஸித்வா ரஞ்ஞோ நாக³ஸ்ஸ கீ³வாயம் உபனிப³ந்த⁴தி. தமேனம் ரஞ்ஞோ நாகோ³ அப்³போ⁴காஸம் நீஹரதி. ஏத்தாவதா கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஆரஞ்ஞகோ நாகோ³ அப்³போ⁴காஸம் க³தோ ஹோதி. ஏத்த²கே³தா⁴ [ஏதகே³தா⁴ (ஸீ. பீ.)] ஹி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஆரஞ்ஞகா நாகா³ யதி³த³ம் – நாக³வனம். தமேனம் நாக³வனிகோ ரஞ்ஞோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴வஸித்தஸ்ஸ ஆரோசேஸி – ‘அப்³போ⁴காஸக³தோ கோ² [கோ² தே (ஸ்யா. கம். க.)], தே³வ, ஆரஞ்ஞகோ நாகோ³’தி. அத² கோ² அக்³கி³வேஸ்ஸன, தமேனம் ராஜா க²த்தியோ முத்³தா⁴வஸித்தோ ஹத்தி²த³மகம் ஆமந்தேஸி – ‘ஏஹி த்வம், ஸம்ம ஹத்தி²த³மக, ஆரஞ்ஞகம் நாக³ம் த³மயாஹி ஆரஞ்ஞகானஞ்சேவ ஸீலானம் அபி⁴னிம்மத³னாய ஆரஞ்ஞகானஞ்சேவ ஸரஸங்கப்பானம் அபி⁴னிம்மத³னாய ஆரஞ்ஞகானஞ்சேவ த³ரத²கிலமத²பரிளாஹானம் அபி⁴னிம்மத³னாய கா³மந்தே அபி⁴ரமாபனாய மனுஸ்ஸகந்தேஸு ஸீலேஸு ஸமாத³பனாயா’’’தி [ஸமாதா³பனாயாதி (?)].

‘‘‘ஏவம், தே³வா’தி கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஹத்தி²த³மகோ ரஞ்ஞோ க²த்தியஸ்ஸ முத்³தா⁴வஸித்தஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா மஹந்தம் த²ம்ப⁴ம் பத²வியம் நிக²ணித்வா ஆரஞ்ஞகஸ்ஸ நாக³ஸ்ஸ கீ³வாயம் உபனிப³ந்த⁴தி ஆரஞ்ஞகானஞ்சேவ ஸீலானம் அபி⁴னிம்மத³னாய ஆரஞ்ஞகானஞ்சேவ ஸரஸங்கப்பானம் அபி⁴னிம்மத³னாய ஆரஞ்ஞகானஞ்சேவ த³ரத²கிலமத²பரிளாஹானம் அபி⁴னிம்மத³னாய கா³மந்தே அபி⁴ரமாபனாய மனுஸ்ஸகந்தேஸு ஸீலேஸு ஸமாத³பனாய. தமேனம் ஹத்தி²த³மகோ யா ஸா வாசா நேலா கண்ணஸுகா² பேமனீயா ஹத³யங்க³மா போரீ ப³ஹுஜனகந்தா ப³ஹுஜனமனாபா ததா²ரூபாஹி வாசாஹி ஸமுதா³சரதி. யதோ கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஆரஞ்ஞகோ நாகோ³ ஹத்தி²த³மகஸ்ஸ யா ஸா வாசா நேலா கண்ணஸுகா² பேமனீயா ஹத³யங்க³மா போரீ ப³ஹுஜனகந்தா ப³ஹுஜனமனாபா ததா²ரூபாஹி வாசாஹி ஸமுதா³சரியமானோ ஸுஸ்ஸூஸதி, ஸோதம் ஓத³ஹதி, அஞ்ஞா சித்தம் உபட்டா²பேதி; தமேனம் ஹத்தி²த³மகோ உத்தரி திணகா⁴ஸோத³கம் அனுப்பவேச்ச²தி.

‘‘யதோ கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஆரஞ்ஞகோ நாகோ³ ஹத்தி²த³மகஸ்ஸ திணகா⁴ஸோத³கம் படிக்³க³ண்ஹாதி, தத்ர ஹத்தி²த³மகஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘ஜீவிஸ்ஸதி கோ² [நு கோ² (ஸீ. க.)] தா³னி ஆரஞ்ஞகோ [ரஞ்ஞோ (ஸீ. பீ.)] நாகோ³’தி. தமேனம் ஹத்தி²த³மகோ உத்தரி காரணம் காரேதி – ‘ஆதி³ய, போ⁴, நிக்கி²ப, போ⁴’தி. யதோ கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஆரஞ்ஞகோ நாகோ³ ஹத்தி²த³மகஸ்ஸ ஆதா³னனிக்கே²பே வசனகரோ ஹோதி ஓவாத³ப்படிகரோ, தமேனம் ஹத்தி²த³மகோ உத்தரி காரணம் காரேதி – ‘அபி⁴க்கம, போ⁴, படிக்கம, போ⁴’தி. யதோ கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஆரஞ்ஞகோ நாகோ³ ஹத்தி²த³மகஸ்ஸ அபி⁴க்கமபடிக்கமவசனகரோ ஹோதி ஓவாத³ப்படிகரோ, தமேனம் ஹத்தி²த³மகோ உத்தரி காரணம் காரேதி – ‘உட்ட²ஹ, போ⁴, நிஸீத³, போ⁴’தி. யதோ கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஆரஞ்ஞகோ நாகோ³ ஹத்தி²த³மகஸ்ஸ உட்டா²னனிஸஜ்ஜாய வசனகரோ ஹோதி ஓவாத³ப்படிகரோ, தமேனம் ஹத்தி²த³மகோ உத்தரி ஆனேஞ்ஜம் நாம காரணம் காரேதி, மஹந்தஸ்ஸ ப²லகம் ஸோண்டா³ய உபனிப³ந்த⁴தி, தோமரஹத்தோ² ச புரிஸோ உபரிகீ³வாய நிஸின்னோ ஹோதி, ஸமந்ததோ ச தோமரஹத்தா² புரிஸா பரிவாரேத்வா டி²தா ஹோந்தி, ஹத்தி²த³மகோ ச தீ³க⁴தோமரயட்டி²ம் க³ஹேத்வா புரதோ டி²தோ ஹோதி. ஸோ ஆனேஞ்ஜம் காரணம் காரியமானோ நேவ புரிமே பாதே³ சோபேதி ந பச்சி²மே பாதே³ சோபேதி, ந புரிமகாயம் சோபேதி ந பச்சி²மகாயம் சோபேதி, ந ஸீஸம் சோபேதி, ந கண்ணே சோபேதி, ந த³ந்தே சோபேதி, ந நங்கு³ட்ட²ம் சோபேதி, ந ஸோண்ட³ம் சோபேதி. ஸோ ஹோதி ஆரஞ்ஞகோ நாகோ³ க²மோ ஸத்திப்பஹாரானம் அஸிப்பஹாரானம் உஸுப்பஹாரானம் ஸரபத்தப்பஹாரானம் [பரஸத்த²ப்பஹாரானம் (ஸீ.), பரஸத்துப்பஹாரானம் (ஸ்யா. கம். பீ.)] பே⁴ரிபணவவம்ஸஸங்க²டி³ண்டி³மனின்னாத³ஸத்³தா³னம் [பே⁴ரிபணவஸங்க²திணவனின்னாத³ஸத்³தா³னம் (பீ.)] ஸப்³ப³வங்கதோ³ஸனிஹிதனின்னீதகஸாவோ ராஜாரஹோ ராஜபோ⁴க்³கோ³ ரஞ்ஞோ அங்க³ந்தேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி.

218. ‘‘ஏவமேவ கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, இத⁴ ததா²க³தோ லோகே உப்பஜ்ஜதி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா. ஸோ இமம் லோகம் ஸதே³வகம் ஸமாரகம் ஸப்³ரஹ்மகம் ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணிம் பஜம் ஸதே³வமனுஸ்ஸம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³தி. ஸோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம் ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம், கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதி. தம் த⁴ம்மம் ஸுணாதி க³ஹபதி வா க³ஹபதிபுத்தோ வா அஞ்ஞதரஸ்மிம் வா குலே பச்சாஜாதோ. ஸோ தம் த⁴ம்மம் ஸுத்வா ததா²க³தே ஸத்³த⁴ம் படிலப⁴தி. ஸோ தேன ஸத்³தா⁴படிலாபே⁴ன ஸமன்னாக³தோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘ஸம்பா³தோ⁴ க⁴ராவாஸோ ரஜாபதோ², அப்³போ⁴காஸோ பப்³ப³ஜ்ஜா. நயித³ம் ஸுகரம் அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதா ஏகந்தபரிபுண்ணம் ஏகந்தபரிஸுத்³த⁴ம் ஸங்க²லிகி²தம் ப்³ரஹ்மசரியம் சரிதும். யம்னூனாஹம் கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜேய்ய’ந்தி.

‘‘ஸோ அபரேன ஸமயேன அப்பம் வா போ⁴க³க்க²ந்த⁴ம் பஹாய மஹந்தம் வா போ⁴க³க்க²ந்த⁴ம் பஹாய அப்பம் வா ஞாதிபரிவட்டம் பஹாய மஹந்தம் வா ஞாதிபரிவட்டம் பஹாய கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜதி. ஏத்தாவதா கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, அரியஸாவகோ அப்³போ⁴காஸக³தோ ஹோதி. ஏத்த²கே³தா⁴ ஹி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, தே³வமனுஸ்ஸா யதி³த³ம் – பஞ்ச காமகு³ணா. தமேனம் ததா²க³தோ உத்தரிம் வினேதி – ‘ஏஹி த்வம், பி⁴க்கு², ஸீலவா ஹோஹி, பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ விஹராஹி ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோ, அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீ, ஸமாதா³ய ஸிக்க²ஸ்ஸு ஸிக்கா²பதே³ஸூ’’’தி.

‘‘யதோ கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, அரியஸாவகோ ஸீலவா ஹோதி, பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோ அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீ, ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு, தமேனம் ததா²க³தோ உத்தரிம் வினேதி – ‘ஏஹி த்வம், பி⁴க்கு², இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரோ ஹோஹி, சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா மா நிமித்தக்³கா³ஹீ…பே… (யதா² க³ணகமோக்³க³ல்லானஸுத்தந்தே, ஏவம் வித்தா²ரேதப்³பா³னி.)

219. ‘‘ஸோ இமே பஞ்ச நீவரணே பஹாய சேதஸோ உபக்கிலேஸே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். வேத³னாஸு…பே… சித்தே…பே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம். ஸேய்யதா²பி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, ஹத்தி²த³மகோ மஹந்தம் த²ம்ப⁴ம் பத²வியம் நிக²ணித்வா ஆரஞ்ஞகஸ்ஸ நாக³ஸ்ஸ கீ³வாயம் உபனிப³ந்த⁴தி ஆரஞ்ஞகானஞ்சேவ ஸீலானம் அபி⁴னிம்மத³னாய ஆரஞ்ஞகானஞ்சேவ ஸரஸங்கப்பானம் அபி⁴னிம்மத³னாய ஆரஞ்ஞகானஞ்சேவ த³ரத²கிலமத²பரிளாஹானம் அபி⁴னிம்மத³னாய கா³மந்தே அபி⁴ரமாபனாய மனுஸ்ஸகந்தேஸு ஸீலேஸு ஸமாத³பனாய; ஏவமேவ கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, அரியஸாவகஸ்ஸ இமே சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா சேதஸோ உபனிப³ந்த⁴னா ஹோந்தி கே³ஹஸிதானஞ்சேவ ஸீலானம் அபி⁴னிம்மத³னாய கே³ஹஸிதானஞ்சேவ ஸரஸங்கப்பானம் அபி⁴னிம்மத³னாய கே³ஹஸிதானஞ்சேவ த³ரத²கிலமத²பரிளாஹானம் அபி⁴னிம்மத³னாய ஞாயஸ்ஸ அதி⁴க³மாய நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாய.

220. ‘‘தமேனம் ததா²க³தோ உத்தரிம் வினேதி – ‘ஏஹி த்வம், பி⁴க்கு², காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹராஹி, மா ச காமூபஸம்ஹிதம் விதக்கம் விதக்கேஸி. வேத³னாஸு… சித்தே… த⁴ம்மேஸு த⁴ம்மானுபஸ்ஸீ விஹராஹி, மா ச காமூபஸம்ஹிதம் விதக்கம் விதக்கேஸீ’’’தி.

‘‘ஸோ விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்பஸாத³னம் சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வம் அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம்…பே… ததியம் ஜா²னம்… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேதி. ஸோ அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ…பே… இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி.

221. ‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே ஸத்தானம் சுதூபபாதஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேதி. ஸோ தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸத்தே பஸ்ஸதி சவமானே உபபஜ்ஜமானே ஹீனே பணீதே ஸுவண்ணே து³ப்³ப³ண்ணே, ஸுக³தே து³க்³க³தே…பே… யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி.

‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே ஆஸவானம் க²யஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேதி. ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி; ‘இமே ஆஸவா’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் ஆஸவஸமுத³யோ’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் ஆஸவனிரோதோ⁴’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் ஆஸவனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. தஸ்ஸ ஏவம் ஜானதோ ஏவம் பஸ்ஸதோ காமாஸவாபி சித்தம் விமுச்சதி, ப⁴வாஸவாபி சித்தம் விமுச்சதி, அவிஜ்ஜாஸவாபி சித்தம் விமுச்சதி. விமுத்தஸ்மிம் விமுத்தமிதி ஞாணம் ஹோதி. ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி பஜானாதி.

‘‘ஸோ ஹோதி பி⁴க்கு² க²மோ ஸீதஸ்ஸ உண்ஹஸ்ஸ ஜிக⁴ச்சா²ய பிபாஸாய ட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸானம் து³ருத்தானம் து³ராக³தானம் வசனபதா²னம், உப்பன்னானம் ஸாரீரிகானம் வேத³னானம் து³க்கா²னம் திப்³பா³னம் க²ரானம் கடுகானம் அஸாதானம் அமனாபானம் பாணஹரானம் அதி⁴வாஸகஜாதிகோ ஹோதி ஸப்³ப³ராக³தோ³ஸமோஹனிஹிதனின்னீதகஸாவோ ஆஹுனேய்யோ பாஹுனேய்யோ த³க்கி²ணேய்யோ அஞ்ஜலிகரணீயோ அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் லோகஸ்ஸ.

222. ‘‘மஹல்லகோ சேபி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, ரஞ்ஞோ நாகோ³ அத³ந்தோ அவினீதோ காலங்கரோதி, ‘அத³ந்தமரணம் [அத³ந்தம் மரணம் (க.)] மஹல்லகோ ரஞ்ஞோ நாகோ³ காலங்கதோ’த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி; மஜ்ஜி²மோ சேபி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, ரஞ்ஞோ நாகோ³. த³ஹரோ சேபி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, ரஞ்ஞோ நாகோ³ அத³ந்தோ அவினீதோ காலங்கரோதி, ‘அத³ந்தமரணம் த³ஹரோ ரஞ்ஞோ நாகோ³ காலங்கதோ’த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி; ஏவமேவ கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, தே²ரோ சேபி பி⁴க்கு² அகீ²ணாஸவோ காலங்கரோதி, ‘அத³ந்தமரணம் தே²ரோ பி⁴க்கு² காலங்கதோ’த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி; மஜ்ஜி²மோ சேபி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, பி⁴க்கு². நவோ சேபி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, பி⁴க்கு² அகீ²ணாஸவோ காலங்கரோதி, ‘அத³ந்தமரணம் நவோ பி⁴க்கு² காலங்கதோ’த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி.

‘‘மஹல்லகோ சேபி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, ரஞ்ஞோ நாகோ³ ஸுத³ந்தோ ஸுவினீதோ காலங்கரோதி, ‘த³ந்தமரணம் மஹல்லகோ ரஞ்ஞோ நாகோ³ காலங்கதோ’த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி; மஜ்ஜி²மோ சேபி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, ரஞ்ஞோ நாகோ³… த³ஹரோ சேபி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, ரஞ்ஞோ நாகோ³ ஸுத³ந்தோ ஸுவினீதோ காலங்கரோதி, ‘த³ந்தமரணம் த³ஹரோ ரஞ்ஞோ நாகோ³ காலங்கதோ’த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி; ஏவமேவ கோ², அக்³கி³வேஸ்ஸன, தே²ரோ சேபி பி⁴க்கு² கீ²ணாஸவோ காலங்கரோதி, ‘த³ந்தமரணம் தே²ரோ பி⁴க்கு² காலங்கதோ’த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி; மஜ்ஜி²மோ சேபி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, பி⁴க்கு². நவோ சேபி, அக்³கி³வேஸ்ஸன, பி⁴க்கு² கீ²ணாஸவோ காலங்கரோதி, ‘த³ந்தமரணம் நவோ பி⁴க்கு² காலங்கதோ’த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தீ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனோ அசிரவதோ ஸமணுத்³தே³ஸோ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி.

த³ந்தபூ⁴மிஸுத்தம் நிட்டி²தம் பஞ்சமம்.

6. பூ⁴மிஜஸுத்தம்

223. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே. அத² கோ² ஆயஸ்மா பூ⁴மிஜோ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன ஜயஸேனஸ்ஸ ராஜகுமாரஸ்ஸ நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. அத² கோ² ஜயஸேனோ ராஜகுமாரோ யேனாயஸ்மா பூ⁴மிஜோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா பூ⁴மிஜேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஜயஸேனோ ராஜகுமாரோ ஆயஸ்மந்தம் பூ⁴மிஜம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸந்தி, போ⁴ பூ⁴மிஜ, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ‘ஆஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ [சரதி, அப⁴ப்³போ³ (ஸீ. பீ.) ஏவமுபரிபி ஏகவசனேனேவ தி³ஸ்ஸதி] ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; அனாஸஞ்சேபி [ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்ச சேபி (அட்ட².)] கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; நேவாஸம் நானாஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாயா’தி. இத⁴ போ⁴தோ பூ⁴மிஜஸ்ஸ ஸத்தா² கிம்வாதீ³ [கிம்வாதீ³ கிம்தி³ட்டீ² (ஸ்யா. கம். க.)] கிமக்கா²யீ’’தி? ‘‘ந கோ² மேதம், ராஜகுமார, ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம். டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் ப⁴க³வா ஏவம் ப்³யாகரேய்ய – ‘ஆஸஞ்சேபி கரித்வா அயோனிஸோ ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; அனாஸஞ்சேபி கரித்வா அயோனிஸோ ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்சேபி கரித்வா அயோனிஸோ ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; நேவாஸம் நானாஸஞ்சேபி கரித்வா அயோனிஸோ ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. ஆஸஞ்சேபி கரித்வா யோனிஸோ ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, ப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; அனாஸஞ்சேபி கரித்வா யோனிஸோ ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, ப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்சேபி கரித்வா யோனிஸோ ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, ப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; நேவாஸம் நானாஸஞ்சேபி கரித்வா யோனிஸோ ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, ப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாயா’தி. ந கோ² மே தம், ராஜகுமார, ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம். டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் ப⁴க³வா ஏவம் ப்³யாகரேய்யா’’தி. ‘‘ஸசே கோ² போ⁴தோ பூ⁴மிஜஸ்ஸ ஸத்தா² ஏவம்வாதீ³ [ஏவம்வாதீ³ ஏவம்தி³ட்டீ² (ஸ்யா. கம். க.)] ஏவமக்கா²யீ, அத்³தா⁴ போ⁴தோ பூ⁴மிஜஸ்ஸ ஸத்தா² ஸப்³பே³ஸம்யேவ புது²ஸமணப்³ராஹ்மணானம் முத்³தா⁴னம் [பு³த்³தா⁴னம் (க.) முத்³தா⁴னந்திமுத்³த⁴ம், மத்த²கந்தி அத்தோ²] மஞ்ஞே ஆஹச்ச திட்ட²தீ’’தி. அத² கோ² ஜயஸேனோ ராஜகுமாரோ ஆயஸ்மந்தம் பூ⁴மிஜம் ஸகேனேவ தா²லிபாகேன பரிவிஸி.

224. அத² கோ² ஆயஸ்மா பூ⁴மிஜோ பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஆயஸ்மா பூ⁴மிஜோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இதா⁴ஹம், ப⁴ந்தே, புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன ஜயஸேனஸ்ஸ ராஜகுமாரஸ்ஸ நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமிம்; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³ம். அத² கோ², ப⁴ந்தே, ஜயஸேனோ ராஜகுமாரோ யேனாஹம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா மயா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ², ப⁴ந்தே, ஜயஸேனோ ராஜகுமாரோ மம் ஏதத³வோச – ‘ஸந்தி, போ⁴ பூ⁴மிஜ, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஏவம்வாதி³னோ ஏவம்தி³ட்டி²னோ – ஆஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; அனாஸஞ்சேபி கரித்வா…பே… ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; நேவாஸம் நானாஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாயா’தி. ‘இத⁴ போ⁴தோ பூ⁴மிஜஸ்ஸ ஸத்தா² கிம்வாதீ³ கிமக்கா²யீ’தி? ஏவம் வுத்தே அஹம், ப⁴ந்தே, ஜயஸேனம் ராஜகுமாரம் ஏதத³வோசம் – ‘ந கோ² மே தம், ராஜகுமார, ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம். டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் ப⁴க³வா ஏவம் ப்³யாகரேய்ய – ஆஸஞ்சேபி கரித்வா அயோனிஸோ ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; அனாஸஞ்சேபி கரித்வா அயோனிஸோ ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்சேபி கரித்வா அயோனிஸோ ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; நேவாஸம் நானாஸஞ்சேபி கரித்வா அயோனிஸோ ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. ஆஸஞ்சேபி கரித்வா யோனிஸோ ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, ப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; அனாஸஞ்சேபி கரித்வா…பே… ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்சேபி கரித்வா…பே… நேவாஸம் நானாஸஞ்சேபி கரித்வா யோனிஸோ ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, ப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாயாதி. ந கோ² மே தம், ராஜகுமார, ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² ஸுதம், ஸம்முகா² படிக்³க³ஹிதம். டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் ப⁴க³வா ஏவம் ப்³யாகரேய்யா’தி. ‘ஸசே போ⁴தோ பூ⁴மிஜஸ்ஸ ஸத்தா² ஏவம்வாதீ³ ஏவமக்கா²யீ, அத்³தா⁴ போ⁴தோ பூ⁴மிஜஸ்ஸ ஸத்தா² ஸப்³பே³ஸம்யேவ புது²ஸமணப்³ராஹ்மணானம் முத்³தா⁴னம் மஞ்ஞே ஆஹச்ச திட்ட²தீ’தி. ‘கச்சாஹம், ப⁴ந்தே, ஏவம் புட்டோ² ஏவம் ப்³யாகரமானோ வுத்தவாதீ³ சேவ ப⁴க³வதோ ஹோமி, ந ச ப⁴க³வந்தம் அபூ⁴தேன அப்³பா⁴சிக்கா²மி, த⁴ம்மஸ்ஸ சானுத⁴ம்மம் ப்³யாகரோமி, ந ச கோசி ஸஹத⁴ம்மிகோ வாதா³னுவாதோ³ கா³ரய்ஹம் டா²னம் ஆக³ச்ச²தீ’’’தி?

‘‘தக்³க⁴ த்வம், பூ⁴மிஜ, ஏவம் புட்டோ² ஏவம் ப்³யாகரமானோ வுத்தவாதீ³ சேவ மே ஹோஸி, ந ச மம் அபூ⁴தேன அப்³பா⁴சிக்க²ஸி, த⁴ம்மஸ்ஸ சானுத⁴ம்மம் ப்³யாகரோஸி, ந ச கோசி ஸஹத⁴ம்மிகோ வாதா³னுவாதோ³ கா³ரய்ஹம் டா²னம் ஆக³ச்ச²தி. யே ஹி கேசி, பூ⁴மிஜ, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா மிச்சா²தி³ட்டி²னோ மிச்சா²ஸங்கப்பா மிச்சா²வாசா மிச்சா²கம்மந்தா மிச்சா²ஆஜீவா மிச்சா²வாயாமா மிச்சா²ஸதீ மிச்சா²ஸமாதி⁴னோ தே ஆஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; அனாஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; நேவாஸம் நானாஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அயோனி ஹேஸா, பூ⁴மிஜ, ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய.

225. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பூ⁴மிஜ, புரிஸோ தேலத்தி²கோ தேலக³வேஸீ தேலபரியேஸனம் சரமானோ வாலிகம் தோ³ணியா ஆகிரித்வா உத³கேன பரிப்போ²ஸகம் பரிப்போ²ஸகம் பீளேய்ய. ஆஸஞ்சேபி கரித்வா வாலிகம் தோ³ணியா ஆகிரித்வா உத³கேன பரிப்போ²ஸகம் பரிப்போ²ஸகம் பீளேய்ய, அப⁴ப்³போ³ தேலஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; அனாஸஞ்சேபி கரித்வா வாலிகம் தோ³ணியா ஆகிரித்வா உத³கேன பரிப்போ²ஸகம் பரிப்போ²ஸகம் பீளேய்ய, அப⁴ப்³போ³ தேலஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்சேபி கரித்வா வாலிகம் தோ³ணியா ஆகிரித்வா உத³கேன பரிப்போ²ஸகம் பரிப்போ²ஸகம் பீளேய்ய, அப⁴ப்³போ³ தேலஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; நேவாஸம் நானாஸஞ்சேபி கரித்வா வாலிகம் தோ³ணியா ஆகிரித்வா உத³கேன பரிப்போ²ஸகம் பரிப்போ²ஸகம் பீளேய்ய, அப⁴ப்³போ³ தேலஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அயோனி ஹேஸா, பூ⁴மிஜ, தேலஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. ஏவமேவ கோ², பூ⁴மிஜ, யே ஹி கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா மிச்சா²தி³ட்டி²னோ மிச்சா²ஸங்கப்பா மிச்சா²வாசா மிச்சா²கம்மந்தா மிச்சா²ஆஜீவா மிச்சா²வாயாமா மிச்சா²ஸதீ மிச்சா²ஸமாதி⁴னோ தே ஆஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; அனாஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; நேவாஸம் நானாஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அயோனி ஹேஸா, பூ⁴மிஜ, ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பூ⁴மிஜ, புரிஸோ கீ²ரத்தி²கோ கீ²ரக³வேஸீ கீ²ரபரியேஸனம் சரமானோ கா³விம் தருணவச்ச²ம் விஸாணதோ ஆவிஞ்சே²ய்ய [ஆவிஞ்ஜேய்ய (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)]. ஆஸஞ்சேபி கரித்வா கா³விம் தருணவச்ச²ம் விஸாணதோ ஆவிஞ்சே²ய்ய, அப⁴ப்³போ³ கீ²ரஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; அனாஸஞ்சேபி கரித்வா…பே… ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்சேபி கரித்வா…பே… நேவாஸம் நானாஸஞ்சேபி கரித்வா கா³விம் தருணவச்ச²ம் விஸாணதோ ஆவிஞ்சே²ய்ய, அப⁴ப்³போ³ கீ²ரஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அயோனி ஹேஸா, பூ⁴மிஜ, கீ²ரஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. ஏவமேவ கோ², பூ⁴மிஜ, யே ஹி கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா மிச்சா²தி³ட்டி²னோ…பே… மிச்சா²ஸமாதி⁴னோ தே ஆஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; அனாஸஞ்சேபி கரித்வா…பே… ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்சேபி கரித்வா…பே… நேவாஸம் நானாஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அயோனி ஹேஸா, பூ⁴மிஜ, ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய.

226. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பூ⁴மிஜ, புரிஸோ நவனீதத்தி²கோ நவனீதக³வேஸீ நவனீதபரியேஸனம் சரமானோ உத³கம் கலஸே ஆஸிஞ்சித்வா மத்தே²ன [மந்தே²ன (ஸீ.), மத்தேன (க.)] ஆவிஞ்சே²ய்ய. ஆஸஞ்சேபி கரித்வா உத³கம் கலஸே ஆஸிஞ்சித்வா மத்தே²ன ஆவிஞ்சே²ய்ய, அப⁴ப்³போ³ நவனீதஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; அனாஸஞ்சேபி கரித்வா…பே… ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்சேபி கரித்வா…பே… நேவாஸம் நானாஸஞ்சேபி கரித்வா உத³கம் கலஸே ஆஸிஞ்சித்வா மத்தே²ன ஆவிஞ்சே²ய்ய, அப⁴ப்³போ³ நவனீதஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அயோனி ஹேஸா, பூ⁴மிஜ, நவனீதஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. ஏவமேவ கோ², பூ⁴மிஜ, யே ஹி கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா மிச்சா²தி³ட்டி²னோ…பே… மிச்சா²ஸமாதி⁴னோ தே ஆஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; அனாஸஞ்சேபி கரித்வா…பே… ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்சேபி கரித்வா…பே… நேவாஸம் நானாஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அயோனி ஹேஸா, பூ⁴மிஜ, ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பூ⁴மிஜ, புரிஸோ அக்³கி³த்தி²கோ [அக்³க³த்தி²கோ (ஸீ.)] அக்³கி³க³வேஸீ அக்³கி³பரியேஸனம் சரமானோ அல்லம் கட்ட²ம் ஸஸ்னேஹம் உத்தராரணிம் ஆதா³ய அபி⁴மந்தே²ய்ய [அபி⁴மத்தே²ய்ய (ஸ்யா. கம். பீ. க.)]. ஆஸஞ்சேபி கரித்வா அல்லம் கட்ட²ம் ஸஸ்னேஹம் உத்தராரணிம் ஆதா³ய அபி⁴மந்தே²ய்ய, அப⁴ப்³போ³ அக்³கி³ஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; அனாஸஞ்சேபி கரித்வா…பே… ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்சேபி கரித்வா…பே… நேவாஸம் நானாஸஞ்சேபி கரித்வா அல்லம் கட்ட²ம் ஸஸ்னேஹம் உத்தராரணிம் ஆதா³ய அபி⁴மந்தே²ய்ய, அப⁴ப்³போ³ அக்³கி³ஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அயோனி ஹேஸா, பூ⁴மிஜ, அக்³கி³ஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. ஏவமேவ கோ², பூ⁴மிஜ, யே ஹி கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா மிச்சா²தி³ட்டி²னோ…பே… மிச்சா²ஸமாதி⁴னோ தே ஆஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; அனாஸஞ்சேபி கரித்வா…பே…ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்சேபி கரித்வா…பே… நேவாஸம் நானாஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, அப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? அயோனி ஹேஸா, பூ⁴மிஜ, ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. யே ஹி கேசி, பூ⁴மிஜ, ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஸம்மாதி³ட்டி²னோ ஸம்மாஸங்கப்பா ஸம்மாவாசா ஸம்மாகம்மந்தா ஸம்மாஆஜீவா ஸம்மாவாயாமா ஸம்மாஸதீ ஸம்மாஸமாதி⁴னோ தே ஆஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, ப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; அனாஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, ப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, ப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; நேவாஸம் நானாஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, ப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? யோனி ஹேஸா, பூ⁴மிஜ, ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய.

227. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பூ⁴மிஜ, புரிஸோ தேலத்தி²கோ தேலக³வேஸீ தேலபரியேஸனம் சரமானோ திலபிட்ட²ம் தோ³ணியா ஆகிரித்வா உத³கேன பரிப்போ²ஸகம் பரிப்போ²ஸகம் பீளேய்ய. ஆஸஞ்சேபி கரித்வா திலபிட்ட²ம் தோ³ணியா ஆகிரித்வா உத³கேன பரிப்போ²ஸகம் பரிப்போ²ஸகம் பீளேய்ய, ப⁴ப்³போ³ தேலஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; அனாஸஞ்சேபி கரித்வா…பே… ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்சேபி கரித்வா…பே… நேவாஸம் நானாஸஞ்சேபி கரித்வா திலபிட்ட²ம் தோ³ணியா ஆகிரித்வா உத³கேன பரிப்போ²ஸகம் பரிப்போ²ஸகம் பீளேய்ய, ப⁴ப்³போ³ தேலஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? யோனி ஹேஸா, பூ⁴மிஜ, தேலஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. ஏவமேவ கோ², பூ⁴மிஜ, யே ஹி கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஸம்மாதி³ட்டி²னோ…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴னோ தே ஆஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, ப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; அனாஸஞ்சேபி கரித்வா…பே… ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்சேபி கரித்வா…பே… நேவாஸம் நானாஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, ப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? யோனி ஹேஸா, பூ⁴மிஜ, ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பூ⁴மிஜ, புரிஸோ கீ²ரத்தி²கோ கீ²ரக³வேஸீ கீ²ரபரியேஸனம் சரமானோ கா³விம் தருணவச்ச²ம் த²னதோ ஆவிஞ்சே²ய்ய. ஆஸஞ்சேபி கரித்வா கா³விம் தருணவச்ச²ம் த²னதோ ஆவிஞ்சே²ய்ய, ப⁴ப்³போ³ கீ²ரஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; அனாஸஞ்சேபி கரித்வா…பே… ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்சேபி கரித்வா…பே… நேவாஸம் நானாஸஞ்சேபி கரித்வா கா³விம் தருணவச்ச²ம் த²னதோ ஆவிஞ்சே²ய்ய, ப⁴ப்³போ³ கீ²ரஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? யோனி ஹேஸா, பூ⁴மிஜ, கீ²ரஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. ஏவமேவ கோ², பூ⁴மிஜ, யே ஹி கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஸம்மாதி³ட்டி²னோ…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴னோ தே ஆஸஞ்சேபி கரித்வா…பே… அனாஸஞ்சேபி கரித்வா…பே… ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்சேபி கரித்வா…பே… நேவாஸம் நானாஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, ப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? யோனி ஹேஸா, பூ⁴மிஜ, ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய.

228. ‘‘ஸேய்யதா²பி, பூ⁴மிஜ, புரிஸோ நவனீதத்தி²கோ நவனீதக³வேஸீ நவனீதபரியேஸனம் சரமானோ த³தி⁴ம் கலஸே ஆஸிஞ்சித்வா மத்தே²ன ஆவிஞ்சே²ய்ய. ஆஸஞ்சேபி கரித்வா த³தி⁴ம் கலஸே ஆஸிஞ்சித்வா மத்தே²ன ஆவிஞ்சே²ய்ய, ப⁴ப்³போ³ நவனீதஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; அனாஸஞ்சேபி கரித்வா… ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்சேபி கரித்வா… நேவாஸம் நானாஸஞ்சேபி கரித்வா த³தி⁴ம் கலஸே ஆஸிஞ்சித்வா மத்தே²ன ஆவிஞ்சே²ய்ய, ப⁴ப்³போ³ நவனீதஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? யோனி ஹேஸா, பூ⁴மிஜ, நவனீதஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. ஏவமேவ கோ², பூ⁴மிஜ, யே ஹி கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஸம்மாதி³ட்டி²னோ…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴னோ தே ஆஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, ப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; அனாஸஞ்சேபி கரித்வா… ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்சேபி கரித்வா … நேவாஸம் நானாஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, ப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? யோனி ஹேஸா, பூ⁴மிஜ, ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய.

‘‘ஸேய்யதா²பி, பூ⁴மிஜ, புரிஸோ அக்³கி³த்தி²கோ அக்³கி³க³வேஸீ அக்³கி³பரியேஸனம் சரமானோ ஸுக்க²ம் கட்ட²ம் கோளாபம் உத்தராரணிம் ஆதா³ய அபி⁴மந்தே²ய்ய; ( ) [(ப⁴ப்³போ³ அக்³கி³ஸ்ஸ அதி⁴க³மாய) (ஸப்³ப³த்த²)] ஆஸஞ்சேபி கரித்வா… அனாஸஞ்சேபி கரித்வா.. ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்சேபி கரித்வா… நேவாஸம் நானாஸஞ்சேபி கரித்வா ஸுக்க² கட்ட²ம் கோளாபம் உத்தராரணிம் ஆதா³ய அபி⁴மந்தே²ய்ய, ப⁴ப்³போ³ அக்³கி³ஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? யோனி ஹேஸா, பூ⁴மிஜ, அக்³கி³ஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. ஏவமேவ கோ², பூ⁴மிஜ, யே ஹி கேசி ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா ஸம்மாதி³ட்டி²னோ…பே… ஸம்மாஸமாதி⁴னோ தே ஆஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, ப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; அனாஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, ப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; ஆஸஞ்ச அனாஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, ப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய; நேவாஸம் நானாஸஞ்சேபி கரித்வா ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, ப⁴ப்³பா³ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? யோனி ஹேஸா, பூ⁴மிஜ, ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாய.

‘‘ஸசே கோ² தம், பூ⁴மிஜ, ஜயஸேனஸ்ஸ ராஜகுமாரஸ்ஸ இமா சதஸ்ஸோ உபமா படிபா⁴யேய்யும் அனச்ச²ரியம் தே ஜயஸேனோ ராஜகுமாரோ பஸீதே³ய்ய, பஸன்னோ ச தே பஸன்னாகாரம் கரேய்யா’’தி. ‘‘குதோ பன மம், ப⁴ந்தே, ஜயஸேனஸ்ஸ ராஜகுமாரஸ்ஸ இமா சதஸ்ஸோ உபமா படிபா⁴யிஸ்ஸந்தி அனச்ச²ரியா புப்³பே³ அஸ்ஸுதபுப்³பா³, ஸேய்யதா²பி ப⁴க³வந்த’’ந்தி?

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனோ ஆயஸ்மா பூ⁴மிஜோ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி.

பூ⁴மிஜஸுத்தம் நிட்டி²தம் ச²ட்ட²ம்.

7. அனுருத்³த⁴ஸுத்தம்

229. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. அத² கோ² பஞ்சகங்கோ³ த²பதி அஞ்ஞதரம் புரிஸம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஏஹி த்வம், அம்போ⁴ புரிஸ, யேனாயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ தேனுபஸங்கம; உபஸங்கமித்வா மம வசனேன ஆயஸ்மதோ அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ பாதே³ ஸிரஸா வந்தா³ஹி [வந்தா³ஹி, ஏவஞ்ச வதே³ஹி (ஸீ. பீ.)] – ‘பஞ்சகங்கோ³, ப⁴ந்தே, த²பதி ஆயஸ்மதோ அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ பாதே³ ஸிரஸா வந்த³தீ’தி; ஏவஞ்ச வதே³ஹி [ஏவஞ்ச வதே³தி (ஸீ. பீ.)] – ‘அதி⁴வாஸேது கிர, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ பஞ்சகங்க³ஸ்ஸ த²பதிஸ்ஸ ஸ்வாதனாய அத்தசதுத்தோ² ப⁴த்தம்; யேன ச கிர, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ பகே³வதரம் ஆக³ச்சே²ய்ய; பஞ்சகங்கோ³, ப⁴ந்தே, த²பதி [பஞ்சகங்கோ³ த²பதி (ஸீ. பீ.)] ப³ஹுகிச்சோ ப³ஹுகரணீயோ ராஜகரணீயேனா’’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² ஸோ புரிஸோ பஞ்சகங்க³ஸ்ஸ த²பதிஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா யேனாயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸோ புரிஸோ ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் ஏதத³வோச – ‘‘பஞ்சகங்கோ³, ப⁴ந்தே, த²பதி ஆயஸ்மதோ அனுருத்³த⁴ஸ்ஸ பாதே³ ஸிரஸா வந்த³தி, ஏவஞ்ச வதே³தி – ‘அதி⁴வாஸேது கிர, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ பஞ்சகங்க³ஸ்ஸ த²பதிஸ்ஸ ஸ்வாதனாய அத்தசதுத்தோ² ப⁴த்தம்; யேன ச கிர, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ பகே³வதரம் ஆக³ச்சே²ய்ய; பஞ்சகங்கோ³, ப⁴ந்தே, த²பதி ப³ஹுகிச்சோ ப³ஹுகரணீயோ ராஜகரணீயேனா’’’தி. அதி⁴வாஸேஸி கோ² ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ துண்ஹீபா⁴வேன.

230. அத² கோ² ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ தஸ்ஸா ரத்தியா அச்சயேன புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய யேன பஞ்சகங்க³ஸ்ஸ த²பதிஸ்ஸ நிவேஸனம் தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. அத² கோ² பஞ்சகங்கோ³ த²பதி ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் பணீதேன கா²த³னீயேன போ⁴ஜனீயேன ஸஹத்தா² ஸந்தப்பேஸி ஸம்பவாரேஸி. அத² கோ² பஞ்சகங்கோ³ த²பதி ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் பு⁴த்தாவிம் ஓனீதபத்தபாணிம் அஞ்ஞதரம் நீசம் ஆஸனம் க³ஹேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² பஞ்சகங்கோ³ த²பதி ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் ஏதத³வோச –

‘‘இத⁴ மம், ப⁴ந்தே, தே²ரா பி⁴க்கூ² உபஸங்கமித்வா ஏவமாஹம்ஸு – ‘அப்பமாணம், க³ஹபதி, சேதோவிமுத்திம் பா⁴வேஹீ’தி [அப்பமாணா க³ஹபதி சேதோவிமுத்தி பா⁴வேதப்³பா³தி (க.)]. ஏகச்சே தே²ரா ஏவமாஹம்ஸு – ‘மஹக்³க³தம், க³ஹபதி, சேதோவிமுத்திம் பா⁴வேஹீ’தி. யா சாயம், ப⁴ந்தே, அப்பமாணா சேதோவிமுத்தி யா ச மஹக்³க³தா சேதோவிமுத்தி – இமே த⁴ம்மா நானத்தா² சேவ நானாப்³யஞ்ஜனா ச, உதா³ஹு ஏகத்தா² ப்³யஞ்ஜனமேவ நான’’ந்தி? ‘‘தேன ஹி, க³ஹபதி, தம் யேவேத்த² படிபா⁴து. அபண்ணகந்தே இதோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. ‘‘மய்ஹம் கோ², ப⁴ந்தே, ஏவம் ஹோதி – ‘யா சாயம் அப்பமாணா சேதோவிமுத்தி யா ச மஹக்³க³தா சேதோவிமுத்தி இமே த⁴ம்மா ஏகத்தா² ப்³யஞ்ஜனமேவ நான’’’ந்தி. ‘‘யா சாயம், க³ஹபதி, அப்பமாணா சேதோவிமுத்தி யா ச மஹக்³க³தா சேதோவிமுத்தி இமே த⁴ம்மா நானத்தா² சேவ நானாப்³யஞ்ஜனா ச. தத³மினாபேதம், க³ஹபதி, பரியாயேன வேதி³தப்³ப³ம் யதா² இமே த⁴ம்மா நானத்தா² சேவ நானாப்³யஞ்ஜனா ச’’.

‘‘கதமா ச, க³ஹபதி, அப்பமாணா சேதோவிமுத்தி? இத⁴, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி, ததா² து³தியம் ததா² ததியம் ததா² சதுத்த²ம்; இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாப³ஜ்ஜே²ன ப²ரித்வா விஹரதி. கருணாஸஹக³தேன சேதஸா… முதி³தாஸஹக³தேன சேதஸா… உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி, ததா² து³தியம் ததா² ததியம் ததா² சதுத்த²ம்; இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாப³ஜ்ஜே²ன ப²ரித்வா விஹரதி. அயம் வுச்சதி, க³ஹபதி, அப்பமாணா சேதோவிமுத்தி.

231. ‘‘கதமா ச, க³ஹபதி, மஹக்³க³தா சேதோவிமுத்தி? இத⁴, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² யாவதா ஏகம் ருக்க²மூலம் மஹக்³க³தந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி. அயம் வுச்சதி, க³ஹபதி, மஹக்³க³தா சேதோவிமுத்தி. இத⁴ பன, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² யாவதா த்³வே வா தீணி வா ருக்க²மூலானி மஹக்³க³தந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி. அயம்பி [அயம் (ஸ்யா. கம். க.)] வுச்சதி, க³ஹபதி, மஹக்³க³தா சேதோவிமுத்தி. இத⁴ பன, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² யாவதா ஏகம் கா³மக்கே²த்தம் மஹக்³க³தந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி. அயம்பி வுச்சதி, க³ஹபதி, மஹக்³க³தா சேதோவிமுத்தி. இத⁴ பன, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² யாவதா த்³வே வா தீணி வா கா³மக்கே²த்தானி மஹக்³க³தந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி. அயம்பி வுச்சதி, க³ஹபதி, மஹக்³க³தா சேதோவிமுத்தி. இத⁴ பன, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² யாவதா ஏகம் மஹாரஜ்ஜம் மஹக்³க³தந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி. அயம்பி வுச்சதி, க³ஹபதி, மஹக்³க³தா சேதோவிமுத்தி. இத⁴ பன, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² யாவதா த்³வே வா தீணி வா மஹாரஜ்ஜானி மஹக்³க³தந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி. அயம்பி வுச்சதி, க³ஹபதி, மஹக்³க³தா சேதோவிமுத்தி. இத⁴ பன, க³ஹபதி, பி⁴க்கு² யாவதா ஸமுத்³த³பரியந்தம் பத²விம் மஹக்³க³தந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி. அயம்பி வுச்சதி, க³ஹபதி, மஹக்³க³தா சேதோவிமுத்தி. இமினா கோ² ஏதம், க³ஹபதி, பரியாயேன வேதி³தப்³ப³ம் யதா² இமே த⁴ம்மா நானத்தா² சேவ நானாப்³யஞ்ஜனா ச.

232. ‘‘சதஸ்ஸோ கோ² இமா க³ஹபதி, ப⁴வூபபத்தியோ. கதமா சதஸ்ஸோ? இத⁴, க³ஹபதி, ஏகச்சோ ‘பரித்தாபா⁴’தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி. ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா பரித்தாபா⁴னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. இத⁴ பன, க³ஹபதி, ஏகச்சோ ‘அப்பமாணாபா⁴’தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி. ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அப்பமாணாபா⁴னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. இத⁴ பன, க³ஹபதி, ஏகச்சோ ‘ஸம்கிலிட்டா²பா⁴’தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி. ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸம்கிலிட்டா²பா⁴னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. இத⁴ பன, க³ஹபதி, ஏகச்சோ ‘பரிஸுத்³தா⁴பா⁴’தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி. ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா பரிஸுத்³தா⁴பா⁴னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. இமா கோ², க³ஹபதி, சதஸ்ஸோ ப⁴வூபபத்தியோ.

‘‘ஹோதி கோ² ஸோ, க³ஹபதி, ஸமயோ, யா தா தே³வதா ஏகஜ்ஜ²ம் ஸன்னிபதந்தி, தாஸம் ஏகஜ்ஜ²ம் ஸன்னிபதிதானம் வண்ணனானத்தஞ்ஹி கோ² பஞ்ஞாயதி நோ ச ஆபா⁴னானத்தம். ஸேய்யதா²பி, க³ஹபதி, புரிஸோ ஸம்ப³ஹுலானி தேலப்பதீ³பானி ஏகம் க⁴ரம் பவேஸேய்ய. தேஸம் ஏகம் க⁴ரம் பவேஸிதானம் அச்சினானத்தஞ்ஹி கோ² பஞ்ஞாயேத², நோ ச ஆபா⁴னானத்தம்; ஏவமேவ கோ², க³ஹபதி, ஹோதி கோ² ஸோ ஸமயோ, யா தா தே³வதா ஏகஜ்ஜ²ம் ஸன்னிபதந்தி தாஸம் ஏகஜ்ஜ²ம் ஸன்னிபதிதானம் வண்ணனானத்தஞ்ஹி கோ² பஞ்ஞாயதி, நோ ச ஆபா⁴னானத்தம்.

‘‘ஹோதி கோ² ஸோ, க³ஹபதி, ஸமயோ, யா தா தே³வதா ததோ விபக்கமந்தி, தாஸம் ததோ விபக்கமந்தீனம் வண்ணனானத்தஞ்சேவ பஞ்ஞாயதி ஆபா⁴னானத்தஞ்ச. ஸேய்யதா²பி, க³ஹபதி, புரிஸோ தானி ஸம்ப³ஹுலானி தேலப்பதீ³பானி தம்ஹா க⁴ரா நீஹரேய்ய. தேஸம் ததோ நீஹதானம் [நீஹரந்தானம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] அச்சினானத்தஞ்சேவ பஞ்ஞாயேத² ஆபா⁴னானத்தஞ்ச; ஏவமேவ கோ², க³ஹபதி, ஹோதி கோ² ஸோ ஸமயோ, யா தா தே³வதா ததோ விபக்கமந்தி, தாஸம் ததோ விபக்கமந்தீனம் வண்ணனானத்தஞ்சேவ பஞ்ஞாயதி ஆபா⁴னானத்தஞ்ச.

‘‘ந கோ², க³ஹபதி, தாஸம் தே³வதானம் ஏவம் ஹோதி – ‘இத³ம் அம்ஹாகம் நிச்சந்தி வா து⁴வந்தி வா ஸஸ்ஸத’ந்தி வா, அபி ச யத்த² யத்தே²வ தா [யா (க.)] தே³வதா அபி⁴னிவிஸந்தி தத்த² தத்தே²வ தா தே³வதா அபி⁴ரமந்தி. ஸேய்யதா²பி, க³ஹபதி, மக்கி²கானம் காஜேன வா பிடகேன வா ஹரீயமானானம் ந ஏவம் ஹோதி – ‘இத³ம் அம்ஹாகம் நிச்சந்தி வா து⁴வந்தி வா ஸஸ்ஸத’ந்தி வா, அபி ச யத்த² யத்தே²வ தா [யா (க.)] மக்கி²கா அபி⁴னிவிஸந்தி தத்த² தத்தே²வ தா மக்கி²கா அபி⁴ரமந்தி; ஏவமேவ கோ², க³ஹபதி, தாஸம் தே³வதானம் ந ஏவம் ஹோதி – ‘இத³ம் அம்ஹாகம் நிச்சந்தி வா து⁴வந்தி வா ஸஸ்ஸத’ந்தி வா, அபி ச யத்த² யத்தே²வ தா தே³வதா அபி⁴னிவிஸந்தி தத்த² தத்தே²வ தா தே³வதா அபி⁴ரமந்தீ’’தி.

233. ஏவம் வுத்தே, ஆயஸ்மா ஸபி⁴யோ கச்சானோ [கச்சாயனோ (ஸீ.)] ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே அனுருத்³த⁴! அத்தி² ச மே ஏத்த² உத்தரிம் படிபுச்சி²தப்³ப³ம். யா தா, ப⁴ந்தே, தே³வதா ஆபா⁴ ஸப்³பா³ தா பரித்தாபா⁴ உதா³ஹு ஸந்தேத்த² ஏகச்சா தே³வதா அப்பமாணாபா⁴’’தி? ‘‘தத³ங்கே³ன கோ², ஆவுஸோ கச்சான, ஸந்தேத்த² ஏகச்சா தே³வதா பரித்தாபா⁴, ஸந்தி பனேத்த² ஏகச்சா தே³வதா அப்பமாணாபா⁴’’தி. ‘‘கோ நு கோ², ப⁴ந்தே அனுருத்³த⁴, ஹேது கோ பச்சயோ யேன தாஸம் தே³வதானம் ஏகம் தே³வனிகாயம் உபபன்னானம் ஸந்தேத்த² ஏகச்சா தே³வதா பரித்தாபா⁴, ஸந்தி பனேத்த² ஏகச்சா தே³வதா அப்பமாணாபா⁴’’தி?

‘‘தேன ஹாவுஸோ கச்சான, தம்யேவேத்த² படிபுச்சி²ஸ்ஸாமி. யதா² தே க²மேய்ய ததா² நம் ப்³யாகரேய்யாஸி. தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஆவுஸோ கச்சான, ய்வாயம் பி⁴க்கு² யாவதா ஏகம் ருக்க²மூலம் ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி, யோசாயம் [யோபாயம் (க.)] பி⁴க்கு² யாவதா த்³வே வா தீணி வா ருக்க²மூலானி ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி – இமாஸம் உபி⁴ன்னம் சித்தபா⁴வனானம் கதமா சித்தபா⁴வனா மஹக்³க³ததரா’’தி? ‘‘ய்வாயம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² யாவதா த்³வே வா தீணி வா ருக்க²மூலானி ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி – அயம் இமாஸம் உபி⁴ன்னம் சித்தபா⁴வனானம் மஹக்³க³ததரா’’தி.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஆவுஸோ கச்சான, ய்வாயம் பி⁴க்கு² யாவதா த்³வே வா தீணி வா ருக்க²மூலானி ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி, யோசாயம் பி⁴க்கு² யாவதா ஏகம் கா³மக்கே²த்தம் ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி – இமாஸம் உபி⁴ன்னம் சித்தபா⁴வனானம் கதமா சித்தபா⁴வனா மஹக்³க³ததரா’’தி? ‘‘ய்வாயம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² யாவதா ஏகம் கா³மக்கே²த்தம் ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி – அயம் இமாஸம் உபி⁴ன்னம் சித்தபா⁴வனானம் மஹக்³க³ததரா’’தி.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஆவுஸோ கச்சான, ய்வாயம் பி⁴க்கு² யாவதா ஏகம் கா³மக்கே²த்தம் ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி, யோசாயம் பி⁴க்கு² யாவதா த்³வே வா தீணி வா கா³மக்கே²த்தானி ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி – இமாஸம் உபி⁴ன்னம் சித்தபா⁴வனானம் கதமா சித்தபா⁴வனா மஹக்³க³ததரா’’தி? ‘‘ய்வாயம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² யாவதா த்³வே வா தீணி வா கா³மக்கே²த்தானி ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி – அயம் இமாஸம் உபி⁴ன்னம் சித்தபா⁴வனானம் மஹக்³க³ததரா’’தி.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஆவுஸோ கச்சான, ய்வாயம் பி⁴க்கு² யாவதா த்³வே வா தீணி வா கா³மக்கே²த்தானி ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி, யோசாயம் பி⁴க்கு² யாவதா ஏகம் மஹாரஜ்ஜம் ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி – இமாஸம் உபி⁴ன்னம் சித்தபா⁴வனானம் கதமா சித்தபா⁴வனா மஹக்³க³ததரா’’தி? ‘‘ய்வாயம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² யாவதா ஏகம் மஹாரஜ்ஜம் ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி – அயம் இமாஸம் உபி⁴ன்னம் சித்தபா⁴வனானம் மஹக்³க³ததரா’’தி.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஆவுஸோ கச்சான, ய்வாயம் பி⁴க்கு² யாவதா ஏகம் மஹாரஜ்ஜம் ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி, யோசாயம் பி⁴க்கு² யாவதா த்³வே வா தீணி வா மஹாரஜ்ஜானி ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி – இமாஸம் உபி⁴ன்னம் சித்தபா⁴வனானம் கதமா சித்தபா⁴வனா மஹக்³க³ததரா’’தி? ‘‘ய்வாயம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² யாவதா த்³வே வா தீணி வா மஹாரஜ்ஜானி ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி – அயம் இமாஸம் உபி⁴ன்னம் சித்தபா⁴வனானம் மஹக்³க³ததரா’’தி.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ஆவுஸோ கச்சான, ய்வாயம் பி⁴க்கு² யாவதா த்³வே வா தீணி வா மஹாரஜ்ஜானி ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி, யோசாயம் பி⁴க்கு² யாவதா ஸமுத்³த³பரியந்தம் பத²விம் ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி – இமாஸம் உபி⁴ன்னம் சித்தபா⁴வனானம் கதமா சித்தபா⁴வனா மஹக்³க³ததரா’’தி? ‘‘ய்வாயம், ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² யாவதா ஸமுத்³த³பரியந்தம் பத²விம் ‘மஹக்³க³த’ந்தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி – அயம் இமாஸம் உபி⁴ன்னம் சித்தபா⁴வனானம் மஹக்³க³ததரா’’தி? ‘‘அயம் கோ², ஆவுஸோ கச்சான, ஹேது அயம் பச்சயோ, யேன தாஸம் தே³வதானம் ஏகம் தே³வனிகாயம் உபபன்னானம் ஸந்தேத்த² ஏகச்சா தே³வதா பரித்தாபா⁴, ஸந்தி பனேத்த² ஏகச்சா தே³வதா அப்பமாணாபா⁴’’தி.

234. ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே அனுருத்³த⁴! அத்தி² ச மே ஏத்த² உத்தரிம் படிபுச்சி²தப்³ப³ம். யாவதா [யா தா (க.)], ப⁴ந்தே, தே³வதா ஆபா⁴ ஸப்³பா³ தா ஸம்கிலிட்டா²பா⁴ உதா³ஹு ஸந்தேத்த² ஏகச்சா தே³வதா பரிஸுத்³தா⁴பா⁴’’தி? ‘‘தத³ங்கே³ன கோ², ஆவுஸோ கச்சான, ஸந்தேத்த² ஏகச்சா தே³வதா ஸம்கிலிட்டா²பா⁴, ஸந்தி பனேத்த² ஏகச்சா தே³வதா பரிஸுத்³தா⁴பா⁴’’தி. ‘‘கோ நு கோ², ப⁴ந்தே, அனுருத்³த⁴, ஹேது கோ பச்சயோ, யேன தாஸம் தே³வதானம் ஏகம் தே³வனிகாயம் உபபன்னானம் ஸந்தேத்த² ஏகச்சா தே³வதா ஸம்கிலிட்டா²பா⁴, ஸந்தி பனேத்த² ஏகச்சா தே³வதா பரிஸுத்³தா⁴பா⁴’’தி?

‘‘தேன, ஹாவுஸோ கச்சான, உபமம் தே கரிஸ்ஸாமி. உபமாயபிதே⁴கச்சே [உபமாயமிதே⁴கச்சே (க.)] விஞ்ஞூ புரிஸா பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானந்தி. ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ கச்சான, தேலப்பதீ³பஸ்ஸ ஜா²யதோ தேலம்பி அபரிஸுத்³த⁴ம் வட்டிபி அபரிஸுத்³தா⁴. ஸோ தேலஸ்ஸபி அபரிஸுத்³த⁴த்தா வட்டியாபி அபரிஸுத்³த⁴த்தா அந்த⁴ந்த⁴ம் விய ஜா²யதி; ஏவமேவ கோ², ஆவுஸோ கச்சான, இதே⁴கச்சோ பி⁴க்கு² ‘ஸம்கிலிட்டா²பா⁴’தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி, தஸ்ஸ காயது³ட்டு²ல்லம்பி ந ஸுப்படிப்பஸ்ஸத்³த⁴ம் ஹோதி, தி²னமித்³த⁴ம்பி ந ஸுஸமூஹதம் ஹோதி, உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம்பி ந ஸுப்படிவினீதம் ஹோதி. ஸோ காயது³ட்டு²ல்லஸ்ஸபி ந ஸுப்படிப்பஸ்ஸத்³த⁴த்தா தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸபி ந ஸுஸமூஹதத்தா உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸபி ந ஸுப்படிவினீதத்தா அந்த⁴ந்த⁴ம் விய ஜா²யதி. ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸம்கிலிட்டா²பா⁴னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ கச்சான, தேலப்பதீ³பஸ்ஸ ஜா²யதோ தேலம்பி பரிஸுத்³த⁴ம் வட்டிபி பரிஸுத்³தா⁴. ஸோ தேலஸ்ஸபி பரிஸுத்³த⁴த்தா வட்டியாபி பரிஸுத்³த⁴த்தா ந அந்த⁴ந்த⁴ம் விய ஜா²யதி; ஏவமேவ கோ², ஆவுஸோ கச்சான, இதே⁴கச்சோ பி⁴க்கு² ‘பரிஸுத்³தா⁴பா⁴’தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா விஹரதி. தஸ்ஸ காயது³ட்டு²ல்லம்பி ஸுப்படிப்பஸ்ஸத்³த⁴ம் ஹோதி, தி²னமித்³த⁴ம்பி ஸுஸமூஹதம் ஹோதி, உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம்பி ஸுப்படிவினீதம் ஹோதி. ஸோ காயது³ட்டு²ல்லஸ்ஸபி ஸுப்படிப்பஸ்ஸத்³த⁴த்தா தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸபி ஸுஸமூஹதத்தா உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸபி ஸுப்படிவினீதத்தா ந அந்த⁴ந்த⁴ம் விய ஜா²யதி. ஸோ காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா பரிஸுத்³தா⁴பா⁴னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் உபபஜ்ஜதி. அயம் கோ², ஆவுஸோ கச்சான, ஹேது அயம் பச்சயோ யேன தாஸம் தே³வதானம் ஏகம் தே³வனிகாயம் உபபன்னானம் ஸந்தேத்த² ஏகச்சா தே³வதா ஸம்கிலிட்டா²பா⁴, ஸந்தி பனேத்த² ஏகச்சா தே³வதா பரிஸுத்³தா⁴பா⁴’’தி.

235. ஏவம் வுத்தே, ஆயஸ்மா ஸபி⁴யோ கச்சானோ ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴ம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே அனுருத்³த⁴! ந, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ ஏவமாஹ – ‘ஏவம் மே ஸுத’ந்தி வா ‘ஏவம் அரஹதி ப⁴விது’ந்தி வா; அத² ச பன, ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா அனுருத்³தோ⁴ ‘ஏவம்பி தா தே³வதா, இதிபி தா தே³வதா’த்வேவ பா⁴ஸதி. தஸ்ஸ மய்ஹம், ப⁴ந்தே, ஏவம் ஹோதி – ‘அத்³தா⁴ ஆயஸ்மதா அனுருத்³தே⁴ன தாஹி தே³வதாஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸன்னிவுத்த²புப்³ப³ஞ்சேவ ஸல்லபிதபுப்³ப³ஞ்ச ஸாகச்சா² ச ஸமாபஜ்ஜிதபுப்³பா³’’’தி. ‘‘அத்³தா⁴ கோ² அயம், ஆவுஸோ கச்சான, ஆஸஜ்ஜ உபனீய வாசா பா⁴ஸிதா, அபி ச தே அஹம் ப்³யாகரிஸ்ஸாமி – ‘தீ³க⁴ரத்தம் கோ² மே, ஆவுஸோ கச்சான, தாஹி தே³வதாஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸன்னிவுத்த²புப்³ப³ஞ்சேவ ஸல்லபிதபுப்³ப³ஞ்ச ஸாகச்சா² ச ஸமாபஜ்ஜிதபுப்³பா³’’’தி.

ஏவம் வுத்தே, ஆயஸ்மா ஸபி⁴யோ கச்சானோ பஞ்சகங்க³ம் த²பதிம் ஏதத³வோச – ‘‘லாபா⁴ தே, க³ஹபதி, ஸுலத்³த⁴ம் தே, க³ஹபதி, யம் த்வஞ்சேவ தம் கங்கா²த⁴ம்மம் பஹாஸி [பஜஹஸி (க.)], மயஞ்சிமம் [யம்பிமம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] த⁴ம்மபரியாயம் அலத்த²ம்ஹா ஸவனாயா’’தி.

அனுருத்³த⁴ஸுத்தம் நிட்டி²தம் ஸத்தமம்.

8. உபக்கிலேஸஸுத்தம்

236. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா கோஸம்பி³யம் விஹரதி கோ⁴ஸிதாராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன கோஸம்பி³யம் பி⁴க்கூ² ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் முக²ஸத்தீஹி விதுத³ந்தா விஹரந்தி. அத² கோ² அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தோ கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, கோஸம்பி³யம் பி⁴க்கூ² ப⁴ண்ட³னஜாதா கலஹஜாதா விவாதா³பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் முக²ஸத்தீஹி விதுத³ந்தா விஹரந்தி. ஸாது⁴, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா யேன தே பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமது அனுகம்பம் உபாதா³யா’’தி. அதி⁴வாஸேஸி ப⁴க³வா துண்ஹீபா⁴வேன. அத² கோ² ப⁴க³வா யேன தே பி⁴க்கூ² தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா தே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘அலம், பி⁴க்க²வே, மா ப⁴ண்ட³னம், மா கலஹம், மா விக்³க³ஹம், மா விவாத³’’ந்தி.

ஏவம் வுத்தே, அஞ்ஞதரோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஆக³மேது, ப⁴ந்தே! ப⁴க³வா த⁴ம்மஸ்ஸாமீ; அப்போஸ்ஸுக்கோ, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரம் அனுயுத்தோ விஹரது; மயமேதேன ப⁴ண்ட³னேன கலஹேன விக்³க³ஹேன விவாதே³ன பஞ்ஞாயிஸ்ஸாமா’’தி. து³தியம்பி கோ² ப⁴க³வா தே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘அலம், பி⁴க்க²வே, மா ப⁴ண்ட³னம், மா கலஹம், மா விக்³க³ஹம், மா விவாத³’’ந்தி. து³தியம்பி கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஆக³மேது, ப⁴ந்தே! ப⁴க³வா த⁴ம்மஸ்ஸாமீ; அப்போஸ்ஸுக்கோ, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரம் அனுயுத்தோ விஹரது; மயமேதேன ப⁴ண்ட³னேன கலஹேன விக்³க³ஹேன விவாதே³ன பஞ்ஞாயிஸ்ஸாமா’’தி. ததியம்பி கோ² ப⁴க³வா தே பி⁴க்கூ² ஏதத³வோச – ‘‘அலம், பி⁴க்க²வே, மா ப⁴ண்ட³னம், மா கலஹம், மா விக்³க³ஹம், மா விவாத³’’ந்தி. ததியம்பி கோ² ஸோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஆக³மேது, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா த⁴ம்மஸ்ஸாமீ; அப்போஸ்ஸுக்கோ, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரம் அனுயுத்தோ விஹரது; மயமேதேன ப⁴ண்ட³னேன கலஹேன விக்³க³ஹேன விவாதே³ன பஞ்ஞாயிஸ்ஸாமா’’தி.

அத² கோ² ப⁴க³வா புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய கோஸம்பி³ம் பிண்டா³ய பாவிஸி. கோஸம்பி³யம் பிண்டா³ய சரித்வா பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ ஸேனாஸனம் ஸம்ஸாமேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய டி²தகோவ இமா கா³தா² அபா⁴ஸி –

237. ‘‘புது²ஸத்³தோ³ ஸமஜனோ, ந பா³லோ கோசி மஞ்ஞத²;