7. மஹாசத்தாரீஸகஸுத்தம்

136. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘அரியம் வோ, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸமாதி⁴ம் தே³ஸேஸ்ஸாமி ஸஉபனிஸம் ஸபரிக்கா²ரம். தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, அரியோ ஸம்மாஸமாதி⁴ ஸஉபனிஸோ ஸபரிக்கா²ரோ? ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி², ஸம்மாஸங்கப்போ, ஸம்மாவாசா, ஸம்மாகம்மந்தோ, ஸம்மாஆஜீவோ, ஸம்மாவாயாமோ, ஸம்மாஸதி; யா கோ², பி⁴க்க²வே, இமேஹி ஸத்தஹங்கே³ஹி சித்தஸ்ஸ ஏகக்³க³தா பரிக்க²தா – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, அரியோ ஸம்மாஸமாதி⁴ ஸஉபனிஸோ இதிபி, ஸபரிக்கா²ரோ இதிபி. தத்ர, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி² புப்³ப³ங்க³மா ஹோதி. கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி² புப்³ப³ங்க³மா ஹோதி? மிச்சா²தி³ட்டி²ம் ‘மிச்சா²தி³ட்டீ²’தி பஜானாதி, ஸம்மாதி³ட்டி²ம் ‘ஸம்மாதி³ட்டீ²’தி பஜானாதி – ஸாஸ்ஸ ஹோதி ஸம்மாதி³ட்டி².

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²தி³ட்டி²? ‘நத்தி² தி³ன்னம், நத்தி² யிட்ட²ம், நத்தி² ஹுதம், நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ, நத்தி² அயம் லோகோ, நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² மாதா, நத்தி² பிதா, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² லோகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸம்மக்³க³தா ஸம்மாபடிபன்னா யே இமஞ்ச லோகம் பரஞ்ச லோகம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³ந்தீ’தி – அயம், பி⁴க்க²வே, மிச்சா²தி³ட்டி².

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி²? ஸம்மாதி³ட்டி²ம்பஹம் [ஸம்மாதி³ட்டி²மஹம் (க.) ஏவம் ஸம்மாஸங்கப்பம்பஹம்க்யாதீ³ஸுபி], பி⁴க்க²வே, த்³வாயம் [த்³வயம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.) டீகா ஓலோகேதப்³பா³] வதா³மி – அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி² ஸாஸவா புஞ்ஞபா⁴கி³யா உபதி⁴வேபக்கா; அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி² அரியா அனாஸவா லோகுத்தரா மக்³க³ங்கா³. கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி² ஸாஸவா புஞ்ஞபா⁴கி³யா உபதி⁴வேபக்கா? ‘அத்தி² தி³ன்னம், அத்தி² யிட்ட²ம், அத்தி² ஹுதம், அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ, அத்தி² அயம் லோகோ, அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² மாதா, அத்தி² பிதா, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² லோகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸம்மக்³க³தா ஸம்மாபடிபன்னா யே இமஞ்ச லோகம் பரஞ்ச லோகம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³ந்தீ’தி – அயம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி² ஸாஸவா புஞ்ஞபா⁴கி³யா உபதி⁴வேபக்கா.

‘‘கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி² அரியா அனாஸவா லோகுத்தரா மக்³க³ங்கா³? யா கோ², பி⁴க்க²வே, அரியசித்தஸ்ஸ அனாஸவசித்தஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸமங்கி³னோ அரியமக்³க³ம் பா⁴வயதோ பஞ்ஞா பஞ்ஞிந்த்³ரியம் பஞ்ஞாப³லம் த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ ஸம்மாதி³ட்டி² மக்³க³ங்க³ம் [மக்³க³ங்கா³ (ஸீ. பீ.)] – அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி² அரியா அனாஸவா லோகுத்தரா மக்³க³ங்கா³. ஸோ மிச்சா²தி³ட்டி²யா பஹானாய வாயமதி, ஸம்மாதி³ட்டி²யா, உபஸம்பதா³ய, ஸ்வாஸ்ஸ [ஸ்வாயம் (க.)] ஹோதி ஸம்மாவாயாமோ. ஸோ ஸதோ மிச்சா²தி³ட்டி²ம் பஜஹதி, ஸதோ ஸம்மாதி³ட்டி²ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, ஸாஸ்ஸ [ஸாயம் (க.)] ஹோதி ஸம்மாஸதி. இதியிமே [இதிமே (ஸீ.), இதிஸ்ஸிமே (ஸ்யா. கம். பீ.)] தயோ த⁴ம்மா ஸம்மாதி³ட்டி²ம் அனுபரிதா⁴வந்தி அனுபரிவத்தந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி², ஸம்மாவாயாமோ, ஸம்மாஸதி.

137. ‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி² புப்³ப³ங்க³மா ஹோதி. கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி² புப்³ப³ங்க³மா ஹோதி? மிச்சா²ஸங்கப்பம் ‘மிச்சா²ஸங்கப்போ’தி பஜானாதி, ஸம்மாஸங்கப்பம் ‘ஸம்மாஸங்கப்போ’தி பஜானாதி, ஸாஸ்ஸ ஹோதி ஸம்மாதி³ட்டி².

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஸங்கப்போ? காமஸங்கப்போ, ப்³யாபாத³ஸங்கப்போ, விஹிம்ஸாஸங்கப்போ – அயம், பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஸங்கப்போ.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸங்கப்போ? ஸம்மாஸங்கப்பம்பஹம், பி⁴க்க²வே, த்³வாயம் வதா³மி – அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸங்கப்போ ஸாஸவோ புஞ்ஞபா⁴கி³யோ உபதி⁴வேபக்கோ; அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸங்கப்போ அரியோ அனாஸவோ லோகுத்தரோ மக்³க³ங்கோ³. கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸங்கப்போ ஸாஸவோ புஞ்ஞபா⁴கி³யோ உபதி⁴வேபக்கோ? நேக்க²ம்மஸங்கப்போ, அப்³யாபாத³ஸங்கப்போ, அவிஹிம்ஸாஸங்கப்போ – ‘அயம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸங்கப்போ ஸாஸவோ புஞ்ஞபா⁴கி³யோ உபதி⁴வேபக்கோ’’’.

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸங்கப்போ அரியோ அனாஸவோ லோகுத்தரோ மக்³க³ங்கோ³? யோ கோ², பி⁴க்க²வே, அரியசித்தஸ்ஸ அனாஸவசித்தஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸமங்கி³னோ அரியமக்³க³ம் பா⁴வயதோ தக்கோ விதக்கோ ஸங்கப்போ அப்பனா ப்³யப்பனா சேதஸோ அபி⁴னிரோபனா வசீஸங்கா²ரோ – அயம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸங்கப்போ அரியோ அனாஸவோ லோகுத்தரோ மக்³க³ங்கோ³. ஸோ மிச்சா²ஸங்கப்பஸ்ஸ பஹானாய வாயமதி, ஸம்மாஸங்கப்பஸ்ஸ உபஸம்பதா³ய, ஸ்வாஸ்ஸ ஹோதி ஸம்மாவாயாமோ. ஸோ ஸதோ மிச்சா²ஸங்கப்பம் பஜஹதி, ஸதோ ஸம்மாஸங்கப்பம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி; ஸாஸ்ஸ ஹோதி ஸம்மாஸதி. இதியிமே தயோ த⁴ம்மா ஸம்மாஸங்கப்பம் அனுபரிதா⁴வந்தி அனுபரிவத்தந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி², ஸம்மாவாயாமோ, ஸம்மாஸதி.

138. ‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி² புப்³ப³ங்க³மா ஹோதி. கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி² புப்³ப³ங்க³மா ஹோதி? மிச்சா²வாசம் ‘மிச்சா²வாசா’தி பஜானாதி, ஸம்மாவாசம் ‘ஸம்மாவாசா’தி பஜானாதி; ஸாஸ்ஸ ஹோதி ஸம்மாதி³ட்டி². கதமா ச, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²வாசா? முஸாவாதோ³, பிஸுணா வாசா, ப²ருஸா வாசா, ஸம்ப²ப்பலாபோ – அயம், பி⁴க்க²வே, மிச்சா²வாசா. கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாவாசா? ஸம்மாவாசம்பஹம், பி⁴க்க²வே, த்³வாயம் வதா³மி – அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஸம்மாவாசா ஸாஸவா புஞ்ஞபா⁴கி³யா உபதி⁴வேபக்கா; அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஸம்மாவாசா அரியா அனாஸவா லோகுத்தரா மக்³க³ங்கா³. கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாவாசா ஸாஸவா புஞ்ஞபா⁴கி³யா உபதி⁴வேபக்கா? முஸாவாதா³ வேரமணீ, பிஸுணாய வாசாய வேரமணீ, ப²ருஸாய வாசாய வேரமணீ, ஸம்ப²ப்பலாபா வேரமணீ – அயம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மாவாசா ஸாஸவா புஞ்ஞபா⁴கி³யா உபதி⁴வேபக்கா. கதமா ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாவாசா அரியா அனாஸவா லோகுத்தரா மக்³க³ங்கா³? யா கோ², பி⁴க்க²வே, அரியசித்தஸ்ஸ அனாஸவசித்தஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸமங்கி³னோ அரியமக்³க³ம் பா⁴வயதோ சதூஹி வசீது³ச்சரிதேஹி ஆரதி விரதி படிவிரதி வேரமணீ – அயம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மாவாசா அரியா அனாஸவா லோகுத்தரா மக்³க³ங்கா³. ஸோ மிச்சா²வாசாய பஹானாய வாயமதி, ஸம்மாவாசாய உபஸம்பதா³ய; ஸ்வாஸ்ஸ ஹோதி ஸம்மாவாயாமோ. ஸோ ஸதோ மிச்சா²வாசம் பஜஹதி, ஸதோ ஸம்மாவாசம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி; ஸாஸ்ஸ ஹோதி ஸம்மாஸதி. இதியிமே தயோ த⁴ம்மா ஸம்மாவாசம் அனுபரிதா⁴வந்தி அனுபரிவத்தந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி², ஸம்மாவாயாமோ, ஸம்மாஸதி.

139. ‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி² புப்³ப³ங்க³மா ஹோதி. கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி² புப்³ப³ங்க³மா ஹோதி? மிச்சா²கம்மந்தம் ‘மிச்சா²கம்மந்தோ’தி பஜானாதி, ஸம்மாகம்மந்தம் ‘ஸம்மாகம்மந்தோ’தி பஜானாதி; ஸாஸ்ஸ ஹோதி ஸம்மாதி³ட்டி². கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²கம்மந்தோ? பாணாதிபாதோ, அதி³ன்னாதா³னம், காமேஸுமிச்சா²சாரோ – அயம், பி⁴க்க²வே, மிச்சா²கம்மந்தோ. கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாகம்மந்தோ? ஸம்மாகம்மந்தம்பஹம், பி⁴க்க²வே, த்³வாயம் வதா³மி – அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஸம்மாகம்மந்தோ ஸாஸவோ புஞ்ஞபா⁴கி³யோ உபதி⁴வேபக்கோ; அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஸம்மாகம்மந்தோ அரியோ அனாஸவோ லோகுத்தரோ மக்³க³ங்கோ³. கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாகம்மந்தோ ஸாஸவோ புஞ்ஞபா⁴கி³யோ உபதி⁴வேபக்கோ? பாணாதிபாதா வேரமணீ, அதி³ன்னாதா³னா வேரமணீ, காமேஸுமிச்சா²சாரா வேரமணீ – அயம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மாகம்மந்தோ ஸாஸவோ புஞ்ஞபா⁴கி³யோ உபதி⁴வேபக்கோ. கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாகம்மந்தோ அரியோ அனாஸவோ லோகுத்தரோ மக்³க³ங்கோ³? யா கோ², பி⁴க்க²வே, அரியசித்தஸ்ஸ அனாஸவசித்தஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸமங்கி³னோ அரியமக்³க³ம் பா⁴வயதோ தீஹி காயது³ச்சரிதேஹி ஆரதி விரதி படிவிரதி வேரமணீ – அயம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மாகம்மந்தோ அரியோ அனாஸவோ லோகுத்தரோ மக்³க³ங்கோ³. ஸோ மிச்சா²கம்மந்தஸ்ஸ பஹானாய வாயமதி, ஸம்மாகம்மந்தஸ்ஸ உபஸம்பதா³ய; ஸ்வாஸ்ஸ ஹோதி ஸம்மாவாயாமோ. ஸோ ஸதோ மிச்சா²கம்மந்தம் பஜஹதி, ஸதோ ஸம்மாகம்மந்தம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி; ஸாஸ்ஸ ஹோதி ஸம்மாஸதி. இதியிமே தயோ த⁴ம்மா ஸம்மாகம்மந்தம் அனுபரிதா⁴வந்தி அனுபரிவத்தந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி², ஸம்மாவாயாமோ, ஸம்மாஸதி.

140. ‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி² புப்³ப³ங்க³மா ஹோதி. கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி² புப்³ப³ங்க³மா ஹோதி? மிச்சா²ஆஜீவம் ‘மிச்சா²ஆஜீவோ’தி பஜானாதி, ஸம்மாஆஜீவம் ‘ஸம்மாஆஜீவோ’தி பஜானாதி; ஸாஸ்ஸ ஹோதி ஸம்மாதி³ட்டி². கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஆஜீவோ? குஹனா, லபனா, நேமித்திகதா, நிப்பேஸிகதா, லாபே⁴ன லாப⁴ம் நிஜிகீ³ஸனதா [நிஜிகி³ம் ஸனதா (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] – அயம், பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஆஜீவோ. கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஆஜீவோ? ஸம்மாஆஜீவம்பஹம், பி⁴க்க²வே, த்³வாயம் வதா³மி – அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஆஜீவோ ஸாஸவோ புஞ்ஞபா⁴கி³யோ உபதி⁴வேபக்கோ; அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஆஜீவோ அரியோ அனாஸவோ லோகுத்தரோ மக்³க³ங்கோ³. கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஆஜீவோ ஸாஸவோ புஞ்ஞபா⁴கி³யோ உபதி⁴வேபக்கோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ மிச்சா²ஆஜீவம் பஹாய ஸம்மாஆஜீவேன ஜீவிகம் கப்பேதி – அயம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஆஜீவோ ஸாஸவோ புஞ்ஞபா⁴கி³யோ உபதி⁴வேபக்கோ. கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஆஜீவோ அரியோ அனாஸவோ லோகுத்தரோ மக்³க³ங்கோ³? யா கோ², பி⁴க்க²வே, அரியசித்தஸ்ஸ அனாஸவசித்தஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸமங்கி³னோ அரியமக்³க³ம் பா⁴வயதோ மிச்சா²ஆஜீவா ஆரதி விரதி படிவிரதி வேரமணீ – அயம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஆஜீவோ அரியோ அனாஸவோ லோகுத்தரோ மக்³க³ங்கோ³. ஸோ மிச்சா²ஆஜீவஸ்ஸ பஹானாய வாயமதி, ஸம்மாஆஜீவஸ்ஸ உபஸம்பதா³ய; ஸ்வாஸ்ஸ ஹோதி ஸம்மாவாயாமோ. ஸோ ஸதோ மிச்சா²ஆஜீவம் பஜஹதி, ஸதோ ஸம்மாஆஜீவம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி; ஸாஸ்ஸ ஹோதி ஸம்மாஸதி. இதியிமே தயோ த⁴ம்மா ஸம்மாஆஜீவம் அனுபரிதா⁴வந்தி அனுபரிவத்தந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஸம்மாதி³ட்டி², ஸம்மாவாயாமோ, ஸம்மாஸதி.

141. ‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி² புப்³ப³ங்க³மா ஹோதி. கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி² புப்³ப³ங்க³மா ஹோதி? ஸம்மாதி³ட்டி²ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸங்கப்போ பஹோதி, ஸம்மாஸங்கப்பஸ்ஸ ஸம்மாவாசா பஹோதி, ஸம்மாவாசஸ்ஸ ஸம்மாகம்மந்தோ பஹோதி, ஸம்மாகம்மந்தஸ்ஸ ஸம்மாஆஜீவோ பஹோதி, ஸம்மாஆஜீவஸ்ஸ ஸம்மாவாயாமோ பஹோதி, ஸம்மாவாயாமஸ்ஸ ஸம்மாஸதி பஹோதி, ஸம்மாஸதிஸ்ஸ ஸம்மாஸமாதி⁴ பஹோதி, ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸ ஸம்மாஞாணம் பஹோதி, ஸம்மாஞாணஸ்ஸ ஸம்மாவிமுத்தி பஹோதி. இதி கோ², பி⁴க்க²வே, அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தோ ஸேக்கோ² [அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தா ஸேகா² படிபதா³ (ஸீ.), அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தோ ஸேகோ² பாடிபதோ³ (பீ. க.) ( ) நத்தி² ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ. போத்த²கேஸு], த³ஸங்க³ஸமன்னாக³தோ அரஹா ஹோதி. (தத்ரபி ஸம்மாஞாணேன அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா விக³தா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி).

142. ‘‘தத்ர, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி² புப்³ப³ங்க³மா ஹோதி. கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாதி³ட்டி² புப்³ப³ங்க³மா ஹோதி? ஸம்மாதி³ட்டி²ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²தி³ட்டி² நிஜ்ஜிண்ணா ஹோதி. யே ச மிச்சா²தி³ட்டி²பச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி தே சஸ்ஸ நிஜ்ஜிண்ணா ஹோந்தி. ஸம்மாதி³ட்டி²பச்சயா அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி. ஸம்மாஸங்கப்பஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஸங்கப்போ நிஜ்ஜிண்ணோ ஹோதி…பே… ஸம்மாவாசஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²வாசா நிஜ்ஜிண்ணா ஹோதி… ஸம்மாகம்மந்தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²கம்மந்தோ நிஜ்ஜிண்ணோ ஹோதி… ஸம்மாஆஜீவஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஆஜீவோ நிஜ்ஜிண்ணோ ஹோதி… ஸம்மாவாயாமஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²வாயாமோ நிஜ்ஜிண்ணோ ஹோதி… ஸம்மாஸதிஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஸதி நிஜ்ஜிண்ணா ஹோதி… ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஸமாதி⁴ நிஜ்ஜிண்ணோ ஹோதி… ஸம்மாஞாணஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²ஞாணம் நிஜ்ஜிண்ணம் ஹோதி… ஸம்மாவிமுத்தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, மிச்சா²விமுத்தி நிஜ்ஜிண்ணா ஹோதி. யே ச மிச்சா²விமுத்திபச்சயா அனேகே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா ஸம்ப⁴வந்தி தே சஸ்ஸ நிஜ்ஜிண்ணா ஹோந்தி. ஸம்மாவிமுத்திபச்சயா ச அனேகே குஸலா த⁴ம்மா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தி.

‘‘இதி கோ², பி⁴க்க²வே, வீஸதி குஸலபக்கா², வீஸதி அகுஸலபக்கா² – மஹாசத்தாரீஸகோ த⁴ம்மபரியாயோ பவத்திதோ அப்படிவத்தியோ ஸமணேன வா ப்³ராஹ்மணேன வா தே³வேன வா மாரேன வா ப்³ரஹ்முனா வா கேனசி வா லோகஸ்மிம்.

143. ‘‘யோ ஹி கோசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா இமம் மஹாசத்தாரீஸகம் த⁴ம்மபரியாயம் க³ரஹிதப்³ப³ம் படிக்கோஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞேய்ய தஸ்ஸ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே த³ஸஸஹத⁴ம்மிகா வாதா³னுவாதா³ கா³ரய்ஹம் டா²னம் ஆக³ச்ச²ந்தி – ஸம்மாதி³ட்டி²ம் சே ப⁴வம் க³ரஹதி, யே ச மிச்சா²தி³ட்டீ² ஸமணப்³ராஹ்மணா தே போ⁴தோ புஜ்ஜா, தே போ⁴தோ பாஸம்ஸா; ஸம்மாஸங்கப்பம் சே ப⁴வம் க³ரஹதி, யே ச மிச்சா²ஸங்கப்பா ஸமணப்³ராஹ்மணா தே போ⁴தோ புஜ்ஜா, தே போ⁴தோ பாஸம்ஸா; ஸம்மாவாசம் சே ப⁴வம் க³ரஹதி…பே… ஸம்மாகம்மந்தம் சே ப⁴வம் க³ரஹதி… ஸம்மாஆஜீவம் சே ப⁴வம் க³ரஹதி… ஸம்மாவாயாமம் சே ப⁴வம் க³ரஹதி… ஸம்மாஸதிம் சே ப⁴வம் க³ரஹதி… ஸம்மாஸமாதி⁴ம் சே ப⁴வம் க³ரஹதி… ஸம்மாஞாணம் சே ப⁴வம் க³ரஹதி … ஸம்மாவிமுத்திம் சே ப⁴வம் க³ரஹதி, யே ச மிச்சா²விமுத்தீ ஸமணப்³ராஹ்மணா தே போ⁴தோ புஜ்ஜா, தே போ⁴தோ பாஸம்ஸா. யோ கோசி, பி⁴க்க²வே, ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா இமம் மஹாசத்தாரீஸகம் த⁴ம்மபரியாயம் க³ரஹிதப்³ப³ம் படிக்கோஸிதப்³ப³ம் மஞ்ஞேய்ய தஸ்ஸ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே இமே த³ஸஸஹத⁴ம்மிகா வாதா³னுவாதா³ கா³ரய்ஹம் டா²னம் ஆக³ச்ச²ந்தி. யேபி தே, பி⁴க்க²வே, அஹேஸும் ஓக்கலா வஸ்ஸப⁴ஞ்ஞா [வயபி⁴ஞ்ஞா (க.) ஸம். நி. 3.62; அ. நி. 4.30 பஸ்ஸிதப்³ப³ம்] அஹேதுவாதா³ அகிரியவாதா³ நத்தி²கவாதா³ தேபி மஹாசத்தாரீஸகம் த⁴ம்மபரியாயம் ந க³ரஹிதப்³ப³ம் நபடிக்கோஸிதப்³ப³ம் அமஞ்ஞிம்ஸு [மஞ்ஞேய்யும் (க.)]. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? நிந்தா³ப்³யாரோஸஉபாரம்ப⁴ப⁴யா’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.

மஹாசத்தாரீஸகஸுத்தம் நிட்டி²தம் ஸத்தமம்.