2. அனுபத³வக்³கோ³

1. அனுபத³ஸுத்தம்

93. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘பண்டி³தோ, பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தோ; மஹாபஞ்ஞோ, பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தோ; புது²பஞ்ஞோ, பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தோ; ஹாஸபஞ்ஞோ [ஹாஸுபஞ்ஞோ (ஸீ. பீ.)], பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தோ; ஜவனபஞ்ஞோ, பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தோ; திக்க²பஞ்ஞோ, பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தோ; நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞோ, பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தோ; ஸாரிபுத்தோ, பி⁴க்க²வே, அட்³ட⁴மாஸம் அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனம் விபஸ்ஸதி. தத்ரித³ம், பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தஸ்ஸ அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனாய ஹோதி.

94. ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தோ விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. யே ச பட²மே ஜா²னே [பட²மஜ்ஜா²னே (க. ஸீ. பீ. க.)] த⁴ம்மா விதக்கோ ச விசாரோ ச பீதி ச ஸுக²ஞ்ச சித்தேகக்³க³தா ச, ப²ஸ்ஸோ வேத³னா ஸஞ்ஞா சேதனா சித்தம் ச²ந்தோ³ அதி⁴மோக்கோ² வீரியம் ஸதி உபேக்கா² மனஸிகாரோ – த்யாஸ்ஸ த⁴ம்மா அனுபத³வவத்தி²தா ஹோந்தி. த்யாஸ்ஸ த⁴ம்மா விதி³தா உப்பஜ்ஜந்தி, விதி³தா உபட்ட²ஹந்தி, விதி³தா அப்³ப⁴த்த²ம் க³ச்ச²ந்தி. ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘ஏவம் கிரமே த⁴ம்மா அஹுத்வா ஸம்போ⁴ந்தி, ஹுத்வா படிவேந்தீ’தி. ஸோ தேஸு த⁴ம்மேஸு அனுபாயோ அனபாயோ அனிஸ்ஸிதோ அப்படிப³த்³தோ⁴ [அப்படிப³ந்தோ⁴ (க.)] விப்பமுத்தோ விஸம்யுத்தோ விமரியாதீ³கதேன சேதஸா விஹரதி. ஸோ ‘அத்தி² உத்தரி நிஸ்ஸரண’ந்தி பஜானாதி. தப்³ப³ஹுலீகாரா அத்தி²த்வேவஸ்ஸ [அத்தி²தேவஸ்ஸ (ஸீ. பீ.)] ஹோதி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தோ விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்பஸாத³னம் சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வம் அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. யே ச து³தியே ஜா²னே த⁴ம்மா – அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்பஸாதோ³ ச பீதி ச ஸுக²ஞ்ச சித்தேகக்³க³தா ச, ப²ஸ்ஸோ வேத³னா ஸஞ்ஞா சேதனா சித்தம் ச²ந்தோ³ அதி⁴மோக்கோ² வீரியம் ஸதி உபேக்கா² மனஸிகாரோ – த்யாஸ்ஸ த⁴ம்மா அனுபத³வவத்தி²தா ஹோந்தி. த்யாஸ்ஸ த⁴ம்மா விதி³தா உப்பஜ்ஜந்தி, விதி³தா உபட்ட²ஹந்தி, விதி³தா அப்³ப⁴த்த²ம் க³ச்ச²ந்தி. ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘ஏவம் கிரமே த⁴ம்மா அஹுத்வா ஸம்போ⁴ந்தி, ஹுத்வா படிவேந்தீ’தி. ஸோ தேஸு த⁴ம்மேஸு அனுபாயோ அனபாயோ அனிஸ்ஸிதோ அப்படிப³த்³தோ⁴ விப்பமுத்தோ விஸம்யுத்தோ விமரியாதீ³கதேன சேதஸா விஹரதி. ஸோ ‘அத்தி² உத்தரி நிஸ்ஸரண’ந்தி பஜானாதி. தப்³ப³ஹுலீகாரா அத்தி²த்வேவஸ்ஸ ஹோதி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தோ பீதியா ச விராகா³ உபேக்க²கோ ச விஹரதி ஸதோ ச ஸம்பஜானோ, ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதே³தி. யம் தம் அரியா ஆசிக்க²ந்தி – ‘உபேக்க²கோ ஸதிமா ஸுக²விஹாரீ’தி ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. யே ச ததியே ஜா²னே த⁴ம்மா – ஸுக²ஞ்ச ஸதி ச ஸம்பஜஞ்ஞஞ்ச சித்தேகக்³க³தா ச, ப²ஸ்ஸோ வேத³னா ஸஞ்ஞா சேதனா சித்தம் ச²ந்தோ³ அதி⁴மோக்கோ² வீரியம் ஸதி உபேக்கா² மனஸிகாரோ – த்யாஸ்ஸ த⁴ம்மா அனுபத³வவத்தி²தா ஹோந்தி, த்யாஸ்ஸ த⁴ம்மா விதி³தா உப்பஜ்ஜந்தி, விதி³தா உபட்ட²ஹந்தி, விதி³தா அப்³ப⁴த்த²ம் க³ச்ச²ந்தி. ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘ஏவம் கிரமே த⁴ம்மா அஹுத்வா ஸம்போ⁴ந்தி, ஹுத்வா படிவேந்தீ’தி. ஸோ தேஸு த⁴ம்மேஸு அனுபாயோ அனபாயோ அனிஸ்ஸிதோ அப்படிப³த்³தோ⁴ விப்பமுத்தோ விஸம்யுத்தோ விமரியாதீ³கதேன சேதஸா விஹரதி. ஸோ ‘அத்தி² உத்தரி நிஸ்ஸரண’ந்தி பஜானாதி. தப்³ப³ஹுலீகாரா அத்தி²த்வேவஸ்ஸ ஹோதி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தோ ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா புப்³பே³வ ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மா அது³க்க²மஸுக²ம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ம் சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. யே ச சதுத்தே² ஜா²னே த⁴ம்மா – உபேக்கா² அது³க்க²மஸுகா² வேத³னா பஸ்ஸத்³த⁴த்தா சேதஸோ அனாபோ⁴கோ³ ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ சித்தேகக்³க³தா ச, ப²ஸ்ஸோ வேத³னா ஸஞ்ஞா சேதனா சித்தம் ச²ந்தோ³ அதி⁴மோக்கோ² வீரியம் ஸதி உபேக்கா² மனஸிகாரோ – த்யாஸ்ஸ த⁴ம்மா அனுபத³வவத்தி²தா ஹோந்தி. த்யாஸ்ஸ த⁴ம்மா விதி³தா உப்பஜ்ஜந்தி, விதி³தா உபட்ட²ஹந்தி, விதி³தா அப்³ப⁴த்த²ம் க³ச்ச²ந்தி. ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘ஏவம் கிரமே த⁴ம்மா அஹுத்வா ஸம்போ⁴ந்தி, ஹுத்வா படிவேந்தீ’தி. ஸோ தேஸு த⁴ம்மேஸு அனுபாயோ அனபாயோ அனிஸ்ஸிதோ அப்படிப³த்³தோ⁴ விப்பமுத்தோ விஸம்யுத்தோ விமரியாதீ³கதேன சேதஸா விஹரதி. ஸோ ‘அத்தி² உத்தரி நிஸ்ஸரண’ந்தி பஜானாதி. தப்³ப³ஹுலீகாரா அத்தி²த்வேவஸ்ஸ ஹோதி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தோ ஸப்³ப³ஸோ ரூபஸஞ்ஞானம் ஸமதிக்கமா படிக⁴ஸஞ்ஞானம் அத்த²ங்க³மா நானத்தஸஞ்ஞானம் அமனஸிகாரா ‘அனந்தோ ஆகாஸோ’தி ஆகாஸானஞ்சாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. யே ச ஆகாஸானஞ்சாயதனே த⁴ம்மா – ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஞ்ஞா ச சித்தேகக்³க³தா ச ப²ஸ்ஸோ வேத³னா ஸஞ்ஞா சேதனா சித்தம் ச²ந்தோ³ அதி⁴மோக்கோ² வீரியம் ஸதி உபேக்கா² மனஸிகாரோ – த்யாஸ்ஸ த⁴ம்மா அனுபத³வவத்தி²தா ஹோந்தி. த்யாஸ்ஸ த⁴ம்மா விதி³தா உப்பஜ்ஜந்தி, விதி³தா உபட்ட²ஹந்தி, விதி³தா அப்³ப⁴த்த²ம் க³ச்ச²ந்தி. ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘ஏவம் கிரமே த⁴ம்மா அஹுத்வா ஸம்போ⁴ந்தி, ஹுத்வா படிவேந்தீ’தி. ஸோ தேஸு த⁴ம்மேஸு அனுபாயோ அனபாயோ அனிஸ்ஸிதோ அப்படிப³த்³தோ⁴ விப்பமுத்தோ விஸம்யுத்தோ விமரியாதீ³கதேன சேதஸா விஹரதி. ஸோ ‘அத்தி² உத்தரி நிஸ்ஸரண’ந்தி பஜானாதி. தப்³ப³ஹுலீகாரா அத்தி²த்வேவஸ்ஸ ஹோதி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தோ ஸப்³ப³ஸோ ஆகாஸானஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ‘அனந்தம் விஞ்ஞாண’ந்தி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. யே ச விஞ்ஞாணஞ்சாயதனே த⁴ம்மா – விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஞ்ஞா ச சித்தேகக்³க³தா ச, ப²ஸ்ஸோ வேத³னா ஸஞ்ஞா சேதனா சித்தம் ச²ந்தோ³ அதி⁴மோக்கோ² வீரியம் ஸதி உபேக்கா² மனஸிகாரோ – த்யாஸ்ஸ த⁴ம்மா அனுபத³வவத்தி²தா ஹோந்தி. த்யாஸ்ஸ த⁴ம்மா விதி³தா உப்பஜ்ஜந்தி, விதி³தா உபட்ட²ஹந்தி, விதி³தா அப்³ப⁴த்த²ம் க³ச்ச²ந்தி. ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘ஏவம் கிரமே த⁴ம்மா அஹுத்வா ஸம்போ⁴ந்தி, ஹுத்வா படிவேந்தீ’தி. ஸோ தேஸு த⁴ம்மேஸு அனுபாயோ அனபாயோ அனிஸ்ஸிதோ அப்படிப³த்³தோ⁴ விப்பமுத்தோ விஸம்யுத்தோ விமரியாதீ³கதேன சேதஸா விஹரதி. ஸோ ‘அத்தி² உத்தரி நிஸ்ஸரண’ந்தி பஜானாதி. தப்³ப³ஹுலீகாரா அத்தி²த்வேவஸ்ஸ ஹோதி.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தோ ஸப்³ப³ஸோ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ‘நத்தி² கிஞ்சீ’தி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. யே ச ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனே த⁴ம்மா – ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞா ச சித்தேகக்³க³தா ச, ப²ஸ்ஸோ வேத³னா ஸஞ்ஞா சேதனா சித்தம் ச²ந்தோ³ அதி⁴மோக்கோ² வீரியம் ஸதி உபேக்கா² மனஸிகாரோ – த்யாஸ்ஸ த⁴ம்மா அனுபத³வவத்தி²தா ஹோந்தி. த்யாஸ்ஸ த⁴ம்மா விதி³தா உப்பஜ்ஜந்தி, விதி³தா உபட்ட²ஹந்தி, விதி³தா அப்³ப⁴த்த²ம் க³ச்ச²ந்தி. ஸோ ஏவம் பஜானாதி – ‘ஏவம் கிரமே த⁴ம்மா அஹுத்வா ஸம்போ⁴ந்தி, ஹுத்வா படிவேந்தீ’தி. ஸோ தேஸு த⁴ம்மேஸு அனுபாயோ அனபாயோ அனிஸ்ஸிதோ அப்படிப³த்³தோ⁴ விப்பமுத்தோ விஸம்யுத்தோ விமரியாதீ³கதேன சேதஸா விஹரதி. ஸோ ‘அத்தி² உத்தரி நிஸ்ஸரண’ந்தி பஜானாதி. தப்³ப³ஹுலீகாரா அத்தி²த்வேவஸ்ஸ ஹோதி.

95. ‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தோ ஸப்³ப³ஸோ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் ஸமதிக்கம்ம நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ தாய ஸமாபத்தியா ஸதோ வுட்ட²ஹதி. ஸோ தாய ஸமாபத்தியா ஸதோ வுட்ட²ஹித்வா யே த⁴ம்மா [யே தே த⁴ம்மா (ஸீ.)] அதீதா நிருத்³தா⁴ விபரிணதா தே த⁴ம்மே ஸமனுபஸ்ஸதி – ‘ஏவம் கிரமே த⁴ம்மா அஹுத்வா ஸம்போ⁴ந்தி, ஹுத்வா படிவேந்தீ’தி. ஸோ தேஸு த⁴ம்மேஸு அனுபாயோ அனபாயோ அனிஸ்ஸிதோ அப்படிப³த்³தோ⁴ விப்பமுத்தோ விஸம்யுத்தோ விமரியாதீ³கதேன சேதஸா விஹரதி. ஸோ ‘அத்தி² உத்தரி நிஸ்ஸரண’ந்தி பஜானாதி. தப்³ப³ஹுலீகாரா அத்தி²த்வேவஸ்ஸ ஹோதி.

96. ‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தோ ஸப்³ப³ஸோ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தி. ஸோ தாய ஸமாபத்தியா ஸதோ வுட்ட²ஹதி. ஸோ தாய ஸமாபத்தியா ஸதோ வுட்ட²ஹித்வா யே த⁴ம்மா அதீதா நிருத்³தா⁴ விபரிணதா தே த⁴ம்மே ஸமனுபஸ்ஸதி – ‘ஏவம் கிரமே த⁴ம்மா அஹுத்வா ஸம்போ⁴ந்தி, ஹுத்வா படிவேந்தீ’தி. ஸோ தேஸு த⁴ம்மேஸு அனுபாயோ அனபாயோ அனிஸ்ஸிதோ அப்படிப³த்³தோ⁴ விப்பமுத்தோ விஸம்யுத்தோ விமரியாதீ³கதேன சேதஸா விஹரதி. ஸோ ‘நத்தி² உத்தரி நிஸ்ஸரண’ந்தி பஜானாதி. தப்³ப³ஹுலீகாரா நத்தி²த்வேவஸ்ஸ ஹோதி.

97. ‘‘யம் கோ² தம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘வஸிப்பத்தோ பாரமிப்பத்தோ அரியஸ்மிம் ஸீலஸ்மிம், வஸிப்பத்தோ பாரமிப்பத்தோ அரியஸ்மிம் ஸமாதி⁴ஸ்மிம், வஸிப்பத்தோ பாரமிப்பத்தோ அரியாய பஞ்ஞாய, வஸிப்பத்தோ பாரமிப்பத்தோ அரியாய விமுத்தியா’தி, ஸாரிபுத்தமேவ தம் ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘வஸிப்பத்தோ பாரமிப்பத்தோ அரியஸ்மிம் ஸீலஸ்மிம், வஸிப்பத்தோ பாரமிப்பத்தோ அரியஸ்மிம் ஸமாதி⁴ஸ்மிம், வஸிப்பத்தோ பாரமிப்பத்தோ அரியாய பஞ்ஞாய, வஸிப்பத்தோ பாரமிப்பத்தோ அரியாய விமுத்தியா’தி. யம் கோ² தம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘ப⁴க³வதோ புத்தோ ஓரஸோ முக²தோ ஜாதோ த⁴ம்மஜோ த⁴ம்மனிம்மிதோ த⁴ம்மதா³யாதோ³ நோ ஆமிஸதா³யாதோ³’தி, ஸாரிபுத்தமேவ தம் ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்ய – ‘ப⁴க³வதோ புத்தோ ஓரஸோ முக²தோ ஜாதோ த⁴ம்மஜோ த⁴ம்மனிம்மிதோ த⁴ம்மதா³யாதோ³ நோ ஆமிஸதா³யாதோ³’தி. ஸாரிபுத்தோ, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தேன அனுத்தரம் த⁴ம்மசக்கம் பவத்திதம் ஸம்மதே³வ அனுப்பவத்தேதீ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.

அனுபத³ஸுத்தம் நிட்டி²தம் பட²மம்.

2. ச²ப்³பி³ஸோத⁴னஸுத்தம்

98. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அஞ்ஞம் ப்³யாகரோதி – ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயாதி பஜானாமீ’தி. தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ பா⁴ஸிதம் நேவ அபி⁴னந்தி³தப்³ப³ம் நப்படிக்கோஸிதப்³ப³ம். அனபி⁴னந்தி³த்வா அப்படிக்கோஸித்வா பஞ்ஹோ புச்சி²தப்³போ³ – ‘சத்தாரோமே, ஆவுஸோ, வோஹாரா தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸம்மத³க்கா²தா. கதமே சத்தாரோ? தி³ட்டே² தி³ட்ட²வாதி³தா, ஸுதே ஸுதவாதி³தா, முதே முதவாதி³தா, விஞ்ஞாதே விஞ்ஞாதவாதி³தா – இமே கோ², ஆவுஸோ, சத்தாரோ வோஹாரா தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸம்மத³க்கா²தா. கத²ம் ஜானதோ பனாயஸ்மதோ, கத²ம் பஸ்ஸதோ இமேஸு சதூஸு வோஹாரேஸு அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுத்த’ந்தி? கீ²ணாஸவஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ வுஸிதவதோ கதகரணீயஸ்ஸ ஓஹிதபா⁴ரஸ்ஸ அனுப்பத்தஸத³த்த²ஸ்ஸ பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனஸ்ஸ ஸம்மத³ஞ்ஞாவிமுத்தஸ்ஸ அயமனுத⁴ம்மோ ஹோதி வேய்யாகரணாய – ‘தி³ட்டே² கோ² அஹம், ஆவுஸோ, அனுபாயோ அனபாயோ அனிஸ்ஸிதோ அப்படிப³த்³தோ⁴ விப்பமுத்தோ விஸம்யுத்தோ விமரியாதீ³கதேன சேதஸா விஹராமி. ஸுதே கோ² அஹம், ஆவுஸோ…பே… முதே கோ² அஹம், ஆவுஸோ… விஞ்ஞாதே கோ² அஹம், ஆவுஸோ, அனுபாயோ அனபாயோ அனிஸ்ஸிதோ அப்படிப³த்³தோ⁴ விப்பமுத்தோ விஸம்யுத்தோ விமரியாதீ³கதேன சேதஸா விஹராமி. ஏவம் கோ² மே, ஆவுஸோ, ஜானதோ ஏவம் பஸ்ஸதோ இமேஸு சதூஸு வோஹாரேஸு அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுத்த’ந்தி. தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ ‘ஸாதூ⁴’தி பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³தப்³ப³ம் அனுமோதி³தப்³ப³ம். ‘ஸாதூ⁴’தி பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உத்தரிம் பஞ்ஹோ புச்சி²தப்³போ³.

99. ‘‘‘பஞ்சிமே, ஆவுஸோ, உபாதா³னக்க²ந்தா⁴ தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸம்மத³க்கா²தா. கதமே பஞ்ச? ஸேய்யதி²த³ம் – ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, வேத³னுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, ஸஞ்ஞுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, ஸங்கா²ருபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴ – இமே கோ², ஆவுஸோ, பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸம்மத³க்கா²தா. கத²ம் ஜானதோ பனாயஸ்மதோ, கத²ம் பஸ்ஸதோ இமேஸு பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுத்த’ந்தி? கீ²ணாஸவஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ வுஸிதவதோ கதகரணீயஸ்ஸ ஓஹிதபா⁴ரஸ்ஸ அனுப்பத்தஸத³த்த²ஸ்ஸ பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனஸ்ஸ ஸம்மத³ஞ்ஞாவிமுத்தஸ்ஸ அயமனுத⁴ம்மோ ஹோதி வேய்யாகரணாய – ‘ரூபம் கோ² அஹம், ஆவுஸோ, அப³லம் விராகு³னம் [விராக³ம் (ஸீ. பீ.), விராகு³தம் (டீகா)] அனஸ்ஸாஸிகந்தி விதி³த்வா யே ரூபே உபாயூபாதா³னா [உபயூபாதா³னா (க.)] சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயா தேஸம் க²யா விராகா³ நிரோதா⁴ சாகா³ படினிஸ்ஸக்³கா³ விமுத்தம் மே சித்தந்தி பஜானாமி. வேத³னம் கோ² அஹம், ஆவுஸோ…பே… ஸஞ்ஞம் கோ² அஹம், ஆவுஸோ… ஸங்கா²ரே கோ² அஹம், ஆவுஸோ… விஞ்ஞாணம் கோ² அஹம், ஆவுஸோ, அப³லம் விராகு³னம் அனஸ்ஸாஸிகந்தி விதி³த்வா யே விஞ்ஞாணே உபாயூபாதா³னா சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயா தேஸம் க²யா விராகா³ நிரோதா⁴ சாகா³ படினிஸ்ஸக்³கா³ விமுத்தம் மே சித்தந்தி பஜானாமி. ஏவம் கோ² மே, ஆவுஸோ, ஜானதோ ஏவம் பஸ்ஸதோ இமேஸு பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுத்த’ந்தி. தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ ‘ஸாதூ⁴’தி பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³தப்³ப³ம், அனுமோதி³தப்³ப³ம். ‘ஸாதூ⁴’தி பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உத்தரிம் பஞ்ஹோ புச்சி²தப்³போ³.

100. ‘‘‘ச²யிமா, ஆவுஸோ, தா⁴துயோ தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸம்மத³க்கா²தா. கதமா ச²? பத²வீதா⁴து, ஆபோதா⁴து, தேஜோதா⁴து, வாயோதா⁴து, ஆகாஸதா⁴து, விஞ்ஞாணதா⁴து – இமா கோ², ஆவுஸோ, ச² தா⁴துயோ தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸம்மத³க்கா²தா. கத²ம் ஜானதோ பனாயஸ்மதோ, கத²ம் பஸ்ஸதோ இமாஸு ச²ஸு தா⁴தூஸு அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுத்த’ந்தி? கீ²ணாஸவஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ வுஸிதவதோ கதகரணீயஸ்ஸ ஓஹிதபா⁴ரஸ்ஸ அனுப்பத்தஸத³த்த²ஸ்ஸ பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனஸ்ஸ ஸம்மத³ஞ்ஞாவிமுத்தஸ்ஸ அயமனுத⁴ம்மோ ஹோதி வேய்யாகரணாய – ‘பத²வீதா⁴தும் கோ² அஹம், ஆவுஸோ, ந அத்ததோ உபக³ச்சி²ம், ந ச பத²வீதா⁴துனிஸ்ஸிதம் அத்தானம். யே ச பத²வீதா⁴துனிஸ்ஸிதா உபாயூபாதா³னா சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயா தேஸம் க²யா விராகா³ நிரோதா⁴ சாகா³ படினிஸ்ஸக்³கா³ விமுத்தம் மே சித்தந்தி பஜானாமி. ஆபோதா⁴தும் கோ² அஹம், ஆவுஸோ…பே… தேஜோதா⁴தும் கோ² அஹம், ஆவுஸோ… வாயோதா⁴தும் கோ² அஹம், ஆவுஸோ… ஆகாஸதா⁴தும் கோ² அஹம், ஆவுஸோ… விஞ்ஞாணதா⁴தும் கோ² அஹம், ஆவுஸோ, ந அத்ததோ உபக³ச்சி²ம், ந ச விஞ்ஞாணதா⁴துனிஸ்ஸிதம் அத்தானம். யே ச விஞ்ஞாணதா⁴துனிஸ்ஸிதா உபாயூபாதா³னா சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயா தேஸம் க²யா விராகா³ நிரோதா⁴ சாகா³ படினிஸ்ஸக்³கா³ விமுத்தம் மே சித்தந்தி பஜானாமி. ஏவம் கோ² மே, ஆவுஸோ, ஜானதோ, ஏவம் பஸ்ஸதோ இமாஸு ச²ஸு தா⁴தூஸு அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுத்த’ந்தி. தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ ‘ஸாதூ⁴’தி பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³தப்³ப³ம், அனுமோதி³தப்³ப³ம். ‘ஸாதூ⁴’தி பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உத்தரிம் பஞ்ஹோ புச்சி²தப்³போ³.

101. ‘‘‘ச² கோ² பனிமானி, ஆவுஸோ, அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரானி [அஜ்ஜ²த்திகானி பா³ஹிரானி (ஸ்யா. கம். பீ.)] ஆயதனானி தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸம்மத³க்கா²தானி. கதமானி ச²? சக்கு² சேவ ரூபா ச, ஸோதஞ்ச ஸத்³தா³ ச, கா⁴னஞ்ச க³ந்தா⁴ ச, ஜிவ்ஹா ச ரஸா ச, காயோ ச போ²ட்ட²ப்³பா³ ச, மனோ ச த⁴ம்மா ச – இமானி கோ², ஆவுஸோ, ச² அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரானி ஆயதனானி தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸம்மத³க்கா²தானி. கத²ம் ஜானதோ பனாயஸ்மதோ, கத²ம் பஸ்ஸதோ இமேஸு ச²ஸு அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரேஸு ஆயதனேஸு அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுத்த’ந்தி? கீ²ணாஸவஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ வுஸிதவதோ கதகரணீயஸ்ஸ ஓஹிதபா⁴ரஸ்ஸ அனுப்பத்தஸத³த்த²ஸ்ஸ பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனஸ்ஸ ஸம்மத³ஞ்ஞாவிமுத்தஸ்ஸ அயமனுத⁴ம்மோ ஹோதி வேய்யாகரணாய – ‘சக்கு²ஸ்மிம், ஆவுஸோ, ரூபே சக்கு²விஞ்ஞாணே சக்கு²விஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதப்³பே³ஸு த⁴ம்மேஸு யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ [நந்தி³ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] யா தண்ஹா யே ச உபாயூபாதா³னா சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயா தேஸம் க²யா விராகா³ நிரோதா⁴ சாகா³ படினிஸ்ஸக்³கா³ விமுத்தம் மே சித்தந்தி பஜானாமி. ஸோதஸ்மிம், ஆவுஸோ, ஸத்³தே³ ஸோதவிஞ்ஞாணே…பே… கா⁴னஸ்மிம், ஆவுஸோ, க³ந்தே⁴ கா⁴னவிஞ்ஞாணே… ஜிவ்ஹாய, ஆவுஸோ, ரஸே ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணே… காயஸ்மிம், ஆவுஸோ, போ²ட்ட²ப்³பே³ காயவிஞ்ஞாணே… மனஸ்மிம், ஆவுஸோ, த⁴ம்மே மனோவிஞ்ஞாணே மனோவிஞ்ஞாணவிஞ்ஞாதப்³பே³ஸு த⁴ம்மேஸு யோ ச²ந்தோ³ யோ ராகோ³ யா நந்தீ³ யா தண்ஹா யே ச உபாயூபாதா³னா சேதஸோ அதி⁴ட்டா²னாபி⁴னிவேஸானுஸயா தேஸம் க²யா விராகா³ நிரோதா⁴ சாகா³ படினிஸ்ஸக்³கா³ விமுத்தம் மே சித்தந்தி பஜானாமி. ஏவம் கோ² மே, ஆவுஸோ, ஜானதோ ஏவம் பஸ்ஸதோ இமேஸு ச²ஸு அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரேஸு ஆயதனேஸு அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுத்த’ந்தி. தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ ‘ஸாதூ⁴’தி பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³தப்³ப³ம் அனுமோதி³தப்³ப³ம். ‘ஸாதூ⁴’தி பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உத்தரிம் பஞ்ஹோ புச்சி²தப்³போ³.

102. ‘‘‘கத²ம் ஜானதோ பனாயஸ்மதோ, கத²ம் பஸ்ஸதோ இமஸ்மிஞ்ச ஸவிஞ்ஞாணகே காயே ப³ஹித்³தா⁴ ச ஸப்³ப³னிமித்தேஸு அஹம்காரமமம்காரமானானுஸயா ஸமூஹதா’தி [ஸுஸமூஹதாதி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)]? கீ²ணாஸவஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ வுஸிதவதோ கதகரணீயஸ்ஸ ஓஹிதபா⁴ரஸ்ஸ அனுப்பத்தஸத³த்த²ஸ்ஸ பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனஸ்ஸ ஸம்மத³ஞ்ஞாவிமுத்தஸ்ஸ அயமனுத⁴ம்மோ ஹோதி வேய்யாகரணாய – ‘புப்³பே³ கோ² அஹம், ஆவுஸோ, அகா³ரியபூ⁴தோ ஸமானோ அவித்³த³ஸு அஹோஸிம். தஸ்ஸ மே ததா²க³தோ வா ததா²க³தஸாவகோ வா த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி. தாஹம் த⁴ம்மம் ஸுத்வா ததா²க³தே ஸத்³த⁴ம் படிலபி⁴ம். ஸோ தேன ஸத்³தா⁴படிலாபே⁴ன ஸமன்னாக³தோ இதி படிஸஞ்சிக்கி²ம் – ஸம்பா³தோ⁴ க⁴ராவாஸோ ரஜாபதோ², அப்³போ⁴காஸோ பப்³ப³ஜ்ஜா. நயித³ம் ஸுகரம் அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதா ஏகந்தபரிபுண்ணம் ஏகந்தபரிஸுத்³த⁴ம் ஸங்க²லிகி²தம் ப்³ரஹ்மசரியம் சரிதும். யம்னூனாஹம் கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜேய்ய’’’ந்தி.

‘‘ஸோ கோ² அஹம், ஆவுஸோ, அபரேன ஸமயேன அப்பம் வா போ⁴க³க்க²ந்த⁴ம் பஹாய மஹந்தம் வா போ⁴க³க்க²ந்த⁴ம் பஹாய, அப்பம் வா ஞாதிபரிவட்டம் பஹாய மஹந்தம் வா ஞாதிபரிவட்டம் பஹாய கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிம். ஸோ ஏவம் பப்³ப³ஜிதோ ஸமானோ பி⁴க்கூ²னம் ஸிக்கா²ஸாஜீவஸமாபன்னோ பாணாதிபாதம் பஹாய பாணாதிபாதா படிவிரதோ அஹோஸிம் நிஹிதத³ண்டோ³ நிஹிதஸத்தோ², லஜ்ஜீ த³யாபன்னோ ஸப்³ப³பாணபூ⁴தஹிதானுகம்பீ விஹாஸிம். அதி³ன்னாதா³னம் பஹாய அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதோ அஹோஸிம் தி³ன்னாதா³யீ தி³ன்னபாடிகங்கீ², அதே²னேன ஸுசிபூ⁴தேன அத்தனா விஹாஸிம். அப்³ரஹ்மசரியம் பஹாய ப்³ரஹ்மசாரீ அஹோஸிம் ஆராசாரீ விரதோ மேது²னா கா³மத⁴ம்மா. முஸாவாத³ம் பஹாய முஸாவாதா³ படிவிரதோ அஹோஸிம் ஸச்சவாதீ³ ஸச்சஸந்தோ⁴ தே²தோ பச்சயிகோ அவிஸம்வாத³கோ லோகஸ்ஸ. பிஸுணம் வாசம் பஹாய பிஸுணாய வாசாய படிவிரதோ அஹோஸிம், இதோ ஸுத்வா ந அமுத்ர அக்கா²தா இமேஸம் பே⁴தா³ய, அமுத்ர வா ஸுத்வா ந இமேஸம் அக்கா²தா அமூஸம் பே⁴தா³ய; இதி பி⁴ன்னானம் வா ஸந்தா⁴தா ஸஹிதானம் வா அனுப்பதா³தா ஸமக்³கா³ராமோ ஸமக்³க³ரதோ ஸமக்³க³னந்தீ³ ஸமக்³க³கரணிம் வாசம் பா⁴ஸிதா அஹோஸிம். ப²ருஸம் வாசம் பஹாய ப²ருஸாய வாசாய படிவிரதோ அஹோஸிம்; யா ஸா வாசா நேலா கண்ணஸுகா² பேமனீயா ஹத³யங்க³மா போரீ ப³ஹுஜனகந்தா ப³ஹுஜனமனாபா ததா²ரூபிம் வாசம் பா⁴ஸிதா அஹோஸிம். ஸம்ப²ப்பலாபம் பஹாய ஸம்ப²ப்பலாபா படிவிரதோ அஹோஸிம்; காலவாதீ³ பூ⁴தவாதீ³ அத்த²வாதீ³ த⁴ம்மவாதீ³ வினயவாதீ³ நிதா⁴னவதிம் வாசம் பா⁴ஸிதா அஹோஸிம் காலேன ஸாபதே³ஸம் பரியந்தவதிம் அத்த²ஸம்ஹிதம்.

‘‘ஸோ பீ³ஜகா³மபூ⁴தகா³மஸமாரம்பா⁴ படிவிரதோ அஹோஸிம், ஏகப⁴த்திகோ அஹோஸிம் ரத்தூபரதோ விரதோ விகாலபோ⁴ஜனா. நச்சகீ³தவாதி³தவிஸூகத³ஸ்ஸனா படிவிரதோ அஹோஸிம். மாலாக³ந்த⁴விலேபனதா⁴ரணமண்ட³னவிபூ⁴ஸனட்டா²னா படிவிரதோ அஹோஸிம். உச்சாஸயனமஹாஸயனா படிவிரதோ அஹோஸிம். ஜாதரூபரஜதபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ அஹோஸிம், ஆமகத⁴ஞ்ஞபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ அஹோஸிம், ஆமகமம்ஸபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ அஹோஸிம்; இத்தி²குமாரிகபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ அஹோஸிம், தா³ஸிதா³ஸபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ அஹோஸிம், அஜேளகபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ அஹோஸிம், குக்குடஸூகரபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ அஹோஸிம், ஹத்தி²க³வஸ்ஸவளவபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ அஹோஸிம், கே²த்தவத்து²படிக்³க³ஹணா படிவிரதோ அஹோஸிம். தூ³தேய்யபஹிணக³மனானுயோகா³ படிவிரதோ அஹோஸிம், கயவிக்கயா படிவிரதோ அஹோஸிம், துலாகூடகம்ஸகூடமானகூடா படிவிரதோ அஹோஸிம், உக்கோடனவஞ்சனனிகதிஸாசியோகா³ படிவிரதோ அஹோஸிம், சே²த³னவத⁴ப³ந்த⁴னவிபராமோஸஆலோபஸஹஸாகாரா படிவிரதோ அஹோஸிம்.

‘‘ஸோ ஸந்துட்டோ² அஹோஸிம் காயபரிஹாரிகேன சீவரேன, குச்சி²பரிஹாரிகேன பிண்ட³பாதேன. ஸோ யேன யேனேவ [யேன யேன ச (க.)] பக்கமிம் ஸமாதா³யேவ பக்கமிம். ஸேய்யதா²பி நாம பக்கீ² ஸகுணோ யேன யேனேவ டே³தி ஸபத்தபா⁴ரோவ டே³தி; ஏவமேவ கோ² அஹம், ஆவுஸோ; ஸந்துட்டோ² அஹோஸிம் காயபரிஹாரிகேன சீவரேன, குச்சி²பரிஹாரிகேன பிண்ட³பாதேன. ஸோ யேன யேனேவ பக்கமிம் ஸமாதா³யேவ பக்கமிம். ஸோ இமினா அரியேன ஸீலக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ அஜ்ஜ²த்தம் அனவஜ்ஜஸுக²ம் படிஸம்வேதே³ஸிம்.

103. ‘‘ஸோ சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா ந நிமித்தக்³கா³ஹீ அஹோஸிம் நானுப்³யஞ்ஜனக்³கா³ஹீ; யத்வாதி⁴கரணமேனம் சக்கு²ந்த்³ரியம் அஸம்வுதம் விஹரந்தம் அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அன்வாஸ்ஸவேய்யும், தஸ்ஸ ஸம்வராய படிபஜ்ஜிம்; ரக்கி²ம் சக்கு²ந்த்³ரியம், சக்கு²ந்த்³ரியே ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜிம். ஸோதேன ஸத்³த³ம் ஸுத்வா…பே… கா⁴னேன க³ந்த⁴ம் கா⁴யித்வா…பே… ஜிவ்ஹாய ரஸம் ஸாயித்வா…பே… காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பு²ஸித்வா…பே… மனஸா த⁴ம்மம் விஞ்ஞாய ந நிமித்தக்³கா³ஹீ அஹோஸிம் நானுப்³யஞ்ஜனக்³கா³ஹீ; யத்வாதி⁴கரணமேனம் மனிந்த்³ரியம் அஸம்வுதம் விஹரந்தம் அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அன்வாஸ்ஸவேய்யும், தஸ்ஸ ஸம்வராய படிபஜ்ஜிம்; ரக்கி²ம் மனிந்த்³ரியம், மனிந்த்³ரியே ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜிம். ஸோ இமினா அரியேன இந்த்³ரியஸம்வரேன ஸமன்னாக³தோ அஜ்ஜ²த்தம் அப்³யாஸேகஸுக²ம் படிஸம்வேதே³ஸிம்.

‘‘ஸோ அபி⁴க்கந்தே படிக்கந்தே ஸம்பஜானகாரீ அஹோஸிம், ஆலோகிதே விலோகிதே ஸம்பஜானகாரீ அஹோஸிம், ஸமிஞ்ஜிதே பஸாரிதே ஸம்பஜானகாரீ அஹோஸிம், ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரதா⁴ரணே ஸம்பஜானகாரீ அஹோஸிம், அஸிதே பீதே கா²யிதே ஸாயிதே ஸம்பஜானகாரீ அஹோஸிம், உச்சாரபஸ்ஸாவகம்மே ஸம்பஜானகாரீ அஹோஸிம், க³தே டி²தே நிஸின்னே ஸுத்தே ஜாக³ரிதே பா⁴ஸிதே துண்ஹீபா⁴வே ஸம்பஜானகாரீ அஹோஸிம்.

‘‘ஸோ இமினா ச அரியேன ஸீலக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ, (இமாய ச அரியாய ஸந்துட்டி²யா ஸமன்னாக³தோ,) [பஸ்ஸ ம. நி. 1.296 சூளஹத்தி²பதோ³பமே] இமினா ச அரியேன இந்த்³ரியஸம்வரேன ஸமன்னாக³தோ, இமினா ச அரியேன ஸதிஸம்பஜஞ்ஞேன ஸமன்னாக³தோ விவித்தம் ஸேனாஸனம் ப⁴ஜிம் அரஞ்ஞம் ருக்க²மூலம் பப்³ப³தம் கந்த³ரம் கி³ரிகு³ஹம் ஸுஸானம் வனபத்த²ம் அப்³போ⁴காஸம் பலாலபுஞ்ஜம். ஸோ பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ நிஸீதி³ம் பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா உஜும் காயம் பணிதா⁴ய பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா.

‘‘ஸோ அபி⁴ஜ்ஜ²ம் லோகே பஹாய விக³தாபி⁴ஜ்ஜே²ன சேதஸா விஹாஸிம், அபி⁴ஜ்ஜா²ய சித்தம் பரிஸோதே⁴ஸிம். ப்³யாபாத³பதோ³ஸம் பஹாய அப்³யாபன்னசித்தோ விஹாஸிம் ஸப்³ப³பாணபூ⁴தஹிதானுகம்பீ, ப்³யாபாத³பதோ³ஸா சித்தம் பரிஸோதே⁴ஸிம். தி²னமித்³த⁴ம் பஹாய விக³ததி²னமித்³தோ⁴ விஹாஸிம் ஆலோகஸஞ்ஞீ ஸதோ ஸம்பஜானோ, தி²னமித்³தா⁴ சித்தம் பரிஸோதே⁴ஸிம். உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் பஹாய அனுத்³த⁴தோ விஹாஸிம் அஜ்ஜ²த்தம், வூபஸந்தசித்தோ, உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சா சித்தம் பரிஸோதே⁴ஸிம். விசிகிச்ச²ம் பஹாய திண்ணவிசிகிச்சோ² விஹாஸிம் அகத²ம்கதீ² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு, விசிகிச்சா²ய சித்தம் பரிஸோதே⁴ஸிம்.

104. ‘‘ஸோ இமே பஞ்ச நீவரணே பஹாய சேதஸோ உபக்கிலேஸே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸிம். விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்பஸாத³னம் சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வம் அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம்…பே… ததியம் ஜா²னம்… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹாஸிம்.

‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே ஆஸவானம் க²யஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேஸிம். ஸோ இத³ம் து³க்க²ந்தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், அயம் து³க்க²ஸமுத³யோதி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம்; இமே ஆஸவாதி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், அயம் ஆஸவஸமுத³யோதி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், அயம் ஆஸவனிரோதோ⁴தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம், அயம் ஆஸவனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³தி யதா²பூ⁴தம் அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம். தஸ்ஸ மே ஏவம் ஜானதோ ஏவம் பஸ்ஸதோ காமாஸவாபி சித்தம் விமுச்சித்த², ப⁴வாஸவாபி சித்தம் விமுச்சித்த², அவிஜ்ஜாஸவாபி சித்தம் விமுச்சித்த²ः விமுத்தஸ்மிம் விமுத்தமிதி ஞாணம் அஹோஸி. கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயாதி அப்³ப⁴ஞ்ஞாஸிம். ஏவம் கோ² மே, ஆவுஸோ, ஜானதோ ஏவம் பஸ்ஸதோ இமஸ்மிஞ்ச ஸவிஞ்ஞாணகே காயே ப³ஹித்³தா⁴ ச ஸப்³ப³னிமித்தேஸு அஹம்காரமமம்காரமானானுஸயா ஸமூஹதா’’தி. ‘‘தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னோ ‘ஸாதூ⁴’தி பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³தப்³ப³ம் அனுமோதி³தப்³ப³ம். ‘ஸாதூ⁴’தி பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா ஏவமஸ்ஸ வசனீயோ – ‘லாபா⁴ நோ, ஆவுஸோ, ஸுலத்³த⁴ம் நோ, ஆவுஸோ, யே மயம் ஆயஸ்மந்தம் தாதி³ஸம் ஸப்³ரஹ்மசாரிம் ஸமனுபஸ்ஸாமா’’’தி [பஸ்ஸாமாதி (ஸீ.)].

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.

ச²ப்³பி³ஸோத⁴னஸுத்தம் நிட்டி²தம் து³தியம்.

3. ஸப்புரிஸஸுத்தம்

105. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘ஸப்புரிஸத⁴ம்மஞ்ச வோ, பி⁴க்க²வே, தே³ஸேஸ்ஸாமி அஸப்புரிஸத⁴ம்மஞ்ச. தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘கதமோ ச, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸத⁴ம்மோ? இத⁴, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸோ உச்சாகுலா பப்³ப³ஜிதோ ஹோதி. ஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அஹம் கோ²ம்ஹி உச்சாகுலா பப்³ப³ஜிதோ, இமே பனஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ந உச்சாகுலா பப்³ப³ஜிதா’தி. ஸோ தாய உச்சாகுலீனதாய அத்தானுக்கம்ஸேதி, பரம் வம்பே⁴தி. அயம் [அயம்பி (ஸீ. பீ.)], பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸத⁴ம்மோ. ஸப்புரிஸோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘ந கோ² உச்சாகுலீனதாய லோப⁴த⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, தோ³ஸத⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, மோஹத⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி. நோ சேபி உச்சாகுலா பப்³ப³ஜிதோ ஹோதி; ஸோ ச ஹோதி த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஸாமீசிப்படிபன்னோ அனுத⁴ம்மசாரீ, ஸோ தத்த² புஜ்ஜோ, ஸோ தத்த² பாஸம்ஸோ’தி. ஸோ படிபத³ம்யேவ அந்தரம் கரித்வா தாய உச்சாகுலீனதாய நேவத்தானுக்கம்ஸேதி ந பரம் வம்பே⁴தி. அயம், பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸத⁴ம்மோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸோ மஹாகுலா பப்³ப³ஜிதோ ஹோதி…பே… [யதா² உச்சாகுலவாரே ததா² வித்தா²ரேதப்³ப³ம்] மஹாபோ⁴க³குலா பப்³ப³ஜிதோ ஹோதி…பே… உளாரபோ⁴க³குலா பப்³ப³ஜிதோ ஹோதி. ஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அஹம் கோ²ம்ஹி உளாரபோ⁴க³குலா பப்³ப³ஜிதோ, இமே பனஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ந உளாரபோ⁴க³குலா பப்³ப³ஜிதா’தி. ஸோ தாய உளாரபோ⁴க³தாய அத்தானுக்கம்ஸேதி, பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸத⁴ம்மோ. ஸப்புரிஸோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘ந கோ² உளாரபோ⁴க³தாய லோப⁴த⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, தோ³ஸத⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, மோஹத⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி. நோ சேபி உளாரபோ⁴க³குலா பப்³ப³ஜிதோ ஹோதி; ஸோ ச ஹோதி த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஸாமீசிப்படிபன்னோ அனுத⁴ம்மசாரீ, ஸோ தத்த² புஜ்ஜோ, ஸோ தத்த² பாஸம்ஸோ’தி. ஸோ படிபத³ம்யேவ அந்தரம் கரித்வா தாய உளாரபோ⁴க³தாய நேவத்தானுக்கம்ஸேதி, ந பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸத⁴ம்மோ.

106. ‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸோ ஞாதோ ஹோதி யஸஸ்ஸீ. ஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அஹம் கோ²ம்ஹி ஞாதோ யஸஸ்ஸீ, இமே பனஞ்ஞே பி⁴க்கூ² அப்பஞ்ஞாதா அப்பேஸக்கா²’தி. ஸோ தேன ஞத்தேன [ஞாதேன (ஸீ. க.), ஞாதத்தேன (ஸ்யா. கம். பீ.)] அத்தானுக்கம்ஸேதி, பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸத⁴ம்மோ. ஸப்புரிஸோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘ந கோ² ஞத்தேன லோப⁴த⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, தோ³ஸத⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, மோஹத⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி. நோ சேபி ஞாதோ ஹோதி யஸஸ்ஸீ; ஸோ ச ஹோதி த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஸாமீசிப்படிபன்னோ அனுத⁴ம்மசாரீ, ஸோ தத்த² புஜ்ஜோ, ஸோ தத்த² பாஸம்ஸோ’தி. ஸோ படிபத³ம்யேவ அந்தரம் கரித்வா தேன ஞத்தேன நேவத்தானுக்கம்ஸேதி, ந பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸத⁴ம்மோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸோ லாபீ⁴ ஹோதி சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரானம். ஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அஹம் கோ²ம்ஹி லாபீ⁴ சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரானம், இமே பனஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ந லாபி⁴னோ சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரான’ந்தி. ஸோ தேன லாபே⁴ன அத்தானுக்கம்ஸேதி, பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸத⁴ம்மோ. ஸப்புரிஸோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘ந கோ² லாபே⁴ன லோப⁴த⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, தோ³ஸத⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, மோஹத⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி. நோ சேபி லாபீ⁴ ஹோதி சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரானம்; ஸோ ச ஹோதி த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஸாமீசிப்படிபன்னோ அனுத⁴ம்மசாரீ, ஸோ தத்த² புஜ்ஜோ, ஸோ தத்த² பாஸம்ஸோ’தி. ஸோ படிபத³ம்யேவ அந்தரம் கரித்வா தேன லாபே⁴ன நேவத்தானுக்கம்ஸேதி, ந பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸத⁴ம்மோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸோ ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி. ஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அஹம் கோ²ம்ஹி ப³ஹுஸ்ஸுதோ, இமே பனஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ந ப³ஹுஸ்ஸுதா’தி. ஸோ தேன பா³ஹுஸச்சேன அத்தானுக்கம்ஸேதி, பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸத⁴ம்மோ. ஸப்புரிஸோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘ந கோ² பா³ஹுஸச்சேன லோப⁴த⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, தோ³ஸத⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, மோஹத⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி. நோ சேபி ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி; ஸோ ச ஹோதி த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஸாமீசிப்படிபன்னோ அனுத⁴ம்மசாரீ, ஸோ தத்த² புஜ்ஜோ, ஸோ தத்த² பாஸம்ஸோ’தி. ஸோ படிபத³ம்யேவ அந்தரம் கரித்வா தேன பா³ஹுஸச்சேன நேவத்தானுக்கம்ஸேதி, ந பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸத⁴ம்மோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸோ வினயத⁴ரோ ஹோதி. ஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அஹம் கோ²ம்ஹி வினயத⁴ரோ, இமே பனஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ந வினயத⁴ரா’தி. ஸோ தேன வினயத⁴ரத்தேன அத்தானுக்கம்ஸேதி, பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸத⁴ம்மோ. ஸப்புரிஸோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘ந கோ² வினயத⁴ரத்தேன லோப⁴த⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, தோ³ஸத⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, மோஹத⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி. நோ சேபி வினயத⁴ரோ ஹோதி; ஸோ ச ஹோதி த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஸாமீசிப்படிபன்னோ அனுத⁴ம்மசாரீ, ஸோ தத்த² புஜ்ஜோ, ஸோ தத்த² பாஸம்ஸோ’தி. ஸோ படிபத³ம்யேவ அந்தரம் கரித்வா தேன வினயத⁴ரத்தேன நேவத்தானுக்கம்ஸேதி, ந பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸத⁴ம்மோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸோ த⁴ம்மகதி²கோ ஹோதி. ஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அஹம் கோ²ம்ஹி த⁴ம்மகதி²கோ, இமே பனஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ந த⁴ம்மகதி²கா’தி. ஸோ தேன த⁴ம்மகதி²கத்தேன அத்தானுக்கம்ஸேதி, பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸத⁴ம்மோ. ஸப்புரிஸோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘ந கோ² த⁴ம்மகதி²கத்தேன லோப⁴த⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, தோ³ஸத⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, மோஹத⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி. நோ சேபி த⁴ம்மகதி²கோ ஹோதி; ஸோ ச ஹோதி த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஸாமீசிப்படிபன்னோ அனுத⁴ம்மசாரீ, ஸோ தத்த² புஜ்ஜோ, ஸோ தத்த² பாஸம்ஸோ’தி. ஸோ படிபத³ம்யேவ அந்தரம் கரித்வா தேன த⁴ம்மகதி²கத்தேன நேவத்தானுக்கம்ஸேதி, ந பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸத⁴ம்மோ.

107. ‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸோ ஆரஞ்ஞிகோ ஹோதி. ஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அஹம் கோ²ம்ஹி ஆரஞ்ஞிகோ இமே பனஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ந ஆரஞ்ஞிகா’தி. ஸோ தேன ஆரஞ்ஞிகத்தேன அத்தானுக்கம்ஸேதி, பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸத⁴ம்மோ. ஸப்புரிஸோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘ந கோ² ஆரஞ்ஞிகத்தேன லோப⁴த⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, தோ³ஸத⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, மோஹத⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி. நோ சேபி ஆரஞ்ஞிகோ ஹோதி; ஸோ ச ஹோதி த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஸாமீசிப்படிபன்னோ அனுத⁴ம்மசாரீ, ஸோ தத்த² புஜ்ஜோ, ஸோ தத்த² பாஸம்ஸோ’தி. ஸோ படிபத³ம்யேவ அந்தரம் கரித்வா தேன ஆரஞ்ஞிகத்தேன நேவத்தானுக்கம்ஸேதி, ந பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸத⁴ம்மோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸோ பம்ஸுகூலிகோ ஹோதி. ஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அஹம் கோ²ம்ஹி பம்ஸுகூலிகோ, இமே பனஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ந பம்ஸுகூலிகா’தி. ஸோ தேன பம்ஸுகூலிகத்தேன அத்தானுக்கம்ஸேதி, பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸத⁴ம்மோ. ஸப்புரிஸோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘ந கோ² பம்ஸுகூலிகத்தேன லோப⁴த⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, தோ³ஸத⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, மோஹத⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி. நோ சேபி பம்ஸுகூலிகோ ஹோதி; ஸோ ச ஹோதி த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஸாமீசிப்படிபன்னோ அனுத⁴ம்மசாரீ, ஸோ தத்த² புஜ்ஜோ, ஸோ தத்த² பாஸம்ஸோ’தி. ஸோ படிபத³ம்யேவ அந்தரம் கரித்வா தேன பம்ஸுகூலிகத்தேன நேவத்தானுக்கம்ஸேதி, ந பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸத⁴ம்மோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸோ பிண்ட³பாதிகோ ஹோதி. ஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அஹம் கோ²ம்ஹி பிண்ட³பாதிகோ, இமே பனஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ந பிண்ட³பாதிகா’தி. ஸோ தேன பிண்ட³பாதிகத்தேன அத்தானுக்கம்ஸேதி, பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸத⁴ம்மோ. ஸப்புரிஸோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘ந கோ² பிண்ட³பாதிகத்தேன லோப⁴த⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, தோ³ஸத⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, மோஹத⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி. நோ சேபி பிண்ட³பாதிகோ ஹோதி; ஸோ ச ஹோதி த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஸாமீசிப்படிபன்னோ அனுத⁴ம்மசாரீ, ஸோ தத்த² புஜ்ஜோ, ஸோ தத்த² பாஸம்ஸோ’தி. ஸோ படிபத³ம்யேவ அந்தரம் கரித்வா தேன பிண்ட³பாதிகத்தேன நேவத்தானுக்கம்ஸேதி, ந பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸத⁴ம்மோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸோ ருக்க²மூலிகோ ஹோதி. ஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அஹம் கோ²ம்ஹி ருக்க²மூலிகோ, இமே பனஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ந ருக்க²மூலிகா’தி. ஸோ தேன ருக்க²மூலிகத்தேன அத்தானுக்கம்ஸேதி, பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸத⁴ம்மோ. ஸப்புரிஸோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘ந கோ² ருக்க²மூலிகத்தேன லோப⁴த⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, தோ³ஸத⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, மோஹத⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி. நோ சேபி ருக்க²மூலிகோ ஹோதி; ஸோ ச ஹோதி த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஸாமீசிப்படிபன்னோ அனுத⁴ம்மசாரீ, ஸோ தத்த² புஜ்ஜோ, ஸோ தத்த² பாஸம்ஸோ’தி. ஸோ படிபத³ம்யேவ அந்தரம் கரித்வா தேன ருக்க²மூலிகத்தேன நேவத்தானுக்கம்ஸேதி, ந பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸத⁴ம்மோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸோ ஸோஸானிகோ ஹோதி…பே… அப்³போ⁴காஸிகோ ஹோதி… நேஸஜ்ஜிகோ ஹோதி… யதா²ஸந்த²திகோ ஹோதி… ஏகாஸனிகோ ஹோதி. ஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அஹம் கோ²ம்ஹி ஏகாஸனிகோ, இமே பனஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ந ஏகாஸனிகா’தி. ஸோ தேன ஏகாஸனிகத்தேன அத்தானுக்கம்ஸேதி, பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸத⁴ம்மோ. ஸப்புரிஸோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘ந கோ² ஏகாஸனிகத்தேன லோப⁴த⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, தோ³ஸத⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி, மோஹத⁴ம்மா வா பரிக்க²யம் க³ச்ச²ந்தி. நோ சேபி ஏகாஸனிகோ ஹோதி; ஸோ ச ஹோதி த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோ ஸாமீசிப்படிபன்னோ அனுத⁴ம்மசாரீ, ஸோ தத்த² புஜ்ஜோ, ஸோ தத்த² பாஸம்ஸோ’தி. ஸோ படிபத³ம்யேவ அந்தரம் கரித்வா தேன ஏகாஸனிகத்தேன நேவத்தானுக்கம்ஸேதி, ந பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸத⁴ம்மோ.

108. ‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸோ விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அஹம் கோ²ம்ஹி பட²மஜ்ஜா²னஸமாபத்தியா லாபீ⁴, இமே பனஞ்ஞே பி⁴க்கூ² பட²மஜ்ஜா²னஸமாபத்தியா ந லாபி⁴னோ’தி. ஸோ தாய பட²மஜ்ஜா²னஸமாபத்தியா அத்தானுக்கம்ஸேதி, பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸத⁴ம்மோ. ஸப்புரிஸோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘பட²மஜ்ஜா²னஸமாபத்தியாபி கோ² அதம்மயதா வுத்தா ப⁴க³வதா. யேன யேன ஹி மஞ்ஞந்தி ததோ தம் ஹோதி அஞ்ஞதா²’தி. ஸோ அதம்மயதஞ்ஞேவ அந்தரம் கரித்வா தாய பட²மஜ்ஜா²னஸமாபத்தியா நேவத்தானுக்கம்ஸேதி, ந பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸத⁴ம்மோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸோ விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்பஸாத³னம் சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வம் அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம்…பே… ததியம் ஜா²னம்… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அஹம் கோ²ம்ஹி சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமாபத்தியா லாபீ⁴, இமே பனஞ்ஞே பி⁴க்கூ² சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமாபத்தியா ந லாபி⁴னோ’தி. ஸோ தாய சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமாபத்தியா அத்தானுக்கம்ஸேதி, பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸத⁴ம்மோ. ஸப்புரிஸோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமாபத்தியாபி கோ² அதம்மயதா வுத்தா ப⁴க³வதா. யேன யேன ஹி மஞ்ஞந்தி ததோ தம் ஹோதி அஞ்ஞதா²’தி. ஸோ அதம்மயதஞ்ஞேவ அந்தரம் கரித்வா தாய சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமாபத்தியா நேவத்தானுக்கம்ஸேதி, ந பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸத⁴ம்மோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸோ ஸப்³ப³ஸோ ரூபஸஞ்ஞானம் ஸமதிக்கமா படிக⁴ஸஞ்ஞானம் அத்த²ங்க³மா நானத்தஸஞ்ஞானம் அமனஸிகாரா ‘அனந்தோ ஆகாஸோ’தி ஆகாஸானஞ்சாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அஹம் கோ²ம்ஹி ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்தியா லாபீ⁴, இமே பனஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்தியா ந லாபி⁴னோ’தி. ஸோ தாய ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்தியா அத்தானுக்கம்ஸேதி, பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸத⁴ம்மோ. ஸப்புரிஸோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்தியாபி கோ² அதம்மயதா வுத்தா ப⁴க³வதா. யேன யேன ஹி மஞ்ஞந்தி ததோ தம் ஹோதி அஞ்ஞதா²’தி. ஸோ அதம்மயதஞ்ஞேவ அந்தரம் கரித்வா தாய ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்தியா நேவத்தானுக்கம்ஸேதி, ந பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸத⁴ம்மோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸோ ஸப்³ப³ஸோ ஆகாஸானஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ‘அனந்தம் விஞ்ஞாண’ந்தி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அஹம் கோ²ம்ஹி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸமாபத்தியா லாபீ⁴, இமே பனஞ்ஞே பி⁴க்கூ² விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸமாபத்தியா ந லாபி⁴னோ’தி. ஸோ தாய விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸமாபத்தியா அத்தானுக்கம்ஸேதி, பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸத⁴ம்மோ. ஸப்புரிஸோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸமாபத்தியாபி கோ² அதம்மயதா வுத்தா ப⁴க³வதா. யேன யேன ஹி மஞ்ஞந்தி ததோ தம் ஹோதி அஞ்ஞதா²’தி. ஸோ அதம்மயதஞ்ஞேவ அந்தரம் கரித்வா தாய விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸமாபத்தியா நேவத்தானுக்கம்ஸேதி, ந பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸத⁴ம்மோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸோ ஸப்³ப³ஸோ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ‘நத்தி² கிஞ்சீ’தி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அஹம் கோ²ம்ஹி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியா லாபீ⁴, இமே பனஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியா ந லாபி⁴னோ’தி. ஸோ தாய ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியா அத்தானுக்கம்ஸேதி, பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸத⁴ம்மோ. ஸப்புரிஸோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியாபி கோ² அதம்மயதா வுத்தா ப⁴க³வதா. யேன யேன ஹி மஞ்ஞந்தி ததோ தம் ஹோதி அஞ்ஞதா²’தி. ஸோ அதம்மயதஞ்ஞேவ அந்தரம் கரித்வா தாய ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியா நேவத்தானுக்கம்ஸேதி, ந பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸத⁴ம்மோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸோ ஸப்³ப³ஸோ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் ஸமதிக்கம்ம நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘அஹம் கோ²ம்ஹி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியா லாபீ⁴, இமே பனஞ்ஞே பி⁴க்கூ² நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியா ந லாபி⁴னோ’தி. ஸோ தாய நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியா அத்தானுக்கம்ஸேதி, பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, அஸப்புரிஸத⁴ம்மோ. ஸப்புரிஸோ ச கோ², பி⁴க்க²வே, இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியாபி கோ² அதம்மயதா வுத்தா ப⁴க³வதா. யேன யேன ஹி மஞ்ஞந்தி ததோ தம் ஹோதி அஞ்ஞதா²’தி. ஸோ அதம்மயதஞ்ஞேவ அந்தரம் கரித்வா தாய நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியா நேவத்தானுக்கம்ஸேதி, ந பரம் வம்பே⁴தி. அயம்பி, பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸத⁴ம்மோ.

‘‘புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸப்புரிஸோ ஸப்³ப³ஸோ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் ஸமதிக்கம்ம ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஆஸவா [ஏகச்சே ஆஸவா (க.)] பரிக்கீ²ணா ஹோந்தி. அயம் [அயம் கோ² (ஸ்யா. கம்.)], பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ந கிஞ்சி மஞ்ஞதி, ந குஹிஞ்சி மஞ்ஞதி, ந கேனசி மஞ்ஞதீ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனா தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்து³ந்தி.

ஸப்புரிஸஸுத்தம் நிட்டி²தம் ததியம்.

4. ஸேவிதப்³பா³ஸேவிதப்³ப³ஸுத்தம்

109. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘‘ஸேவிதப்³பா³ஸேவிதப்³ப³ம் வோ, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மபரியாயம் தே³ஸேஸ்ஸாமி. தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘காயஸமாசாரம்பாஹம் [பஹம் (ஸப்³ப³த்த²)], பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் காயஸமாசாரம். வசீஸமாசாரம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் வசீஸமாசாரம். மனோஸமாசாரம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் மனோஸமாசாரம். சித்துப்பாத³ம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் சித்துப்பாத³ம். ஸஞ்ஞாபடிலாப⁴ம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸஞ்ஞாபடிலாப⁴ம். தி³ட்டி²படிலாப⁴ம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் தி³ட்டி²படிலாப⁴ம். அத்தபா⁴வபடிலாப⁴ம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் அத்தபா⁴வபடிலாப⁴’’ந்தி.

ஏவம் வுத்தே ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இமஸ்ஸ கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ, வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ, ஏவம் வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானாமி.

110. ‘‘‘காயஸமாசாரம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் காயஸமாசார’ந்தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம் ப⁴க³வதா. கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? யதா²ரூபம், ப⁴ந்தே, காயஸமாசாரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, ஏவரூபோ காயஸமாசாரோ ந ஸேவிதப்³போ³; யதா²ரூபஞ்ச கோ², ப⁴ந்தே, காயஸமாசாரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, ஏவரூபோ காயஸமாசாரோ ஸேவிதப்³போ³.

111. ‘‘கத²ம்ரூபம், ப⁴ந்தே, காயஸமாசாரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி? இத⁴, ப⁴ந்தே, ஏகச்சோ பாணாதிபாதீ ஹோதி லுத்³தோ³ லோஹிதபாணி ஹதப்பஹதே நிவிட்டோ² அத³யாபன்னோ பாணபூ⁴தேஸு; அதி³ன்னாதா³யீ கோ² பன ஹோதி, யம் தம் பரஸ்ஸ பரவித்தூபகரணம் கா³மக³தம் வா அரஞ்ஞக³தம் வா தம் அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதா³தா ஹோதி; காமேஸுமிச்சா²சாரீ கோ² பன ஹோதி, யா தா மாதுரக்கி²தா பிதுரக்கி²தா மாதாபிதுரக்கி²தா பா⁴துரக்கி²தா ப⁴கி³னிரக்கி²தா ஞாதிரக்கி²தா கோ³த்தரக்கி²தா த⁴ம்மரக்கி²தா ஸஸ்ஸாமிகா ஸபரித³ண்டா³ அந்தமஸோ மாலாகு³ளபரிக்கி²த்தாபி ததா²ரூபாஸு சாரித்தம் ஆபஜ்ஜிதா ஹோதி – ஏவரூபம், ப⁴ந்தே, காயஸமாசாரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி.

‘‘கத²ம்ரூபம், ப⁴ந்தே, காயஸமாசாரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி? இத⁴, ப⁴ந்தே, ஏகச்சோ பாணாதிபாதம் பஹாய பாணாதிபாதா படிவிரதோ ஹோதி நிஹிதத³ண்டோ³ நிஹிதஸத்தோ², லஜ்ஜீ த³யாபன்னோ ஸப்³ப³பாணபூ⁴தஹிதானுகம்பீ விஹரதி; அதி³ன்னாதா³னம் பஹாய அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதோ ஹோதி, யம் தம் பரஸ்ஸ பரவித்தூபகரணம் கா³மக³தம் வா அரஞ்ஞக³தம் வா தம் நாதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதா³தா ஹோதி; காமேஸுமிச்சா²சாரம் பஹாய காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதோ ஹோதி, யா தா மாதுரக்கி²தா பிதுரக்கி²தா மாதாபிதுரக்கி²தா பா⁴துரக்கி²தா ப⁴கி³னிரக்கி²தா ஞாதிரக்கி²தா கோ³த்தரக்கி²தா த⁴ம்மரக்கி²தா ஸஸ்ஸாமிகா ஸபரித³ண்டா³ அந்தமஸோ மாலாகு³ளபரிக்கி²த்தாபி ததா²ரூபாஸு ந சாரித்தம் ஆபஜ்ஜிதா ஹோதி – ஏவரூபம், ப⁴ந்தே, காயஸமாசாரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி. ‘காயஸமாசாரம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் காயஸமாசார’ந்தி – இதி யம் தம் வுத்தம் ப⁴க³வதா இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘‘வசீஸமாசாரம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் வசீஸமாசார’ந்தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம் ப⁴க³வதா. கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? யதா²ரூபம், ப⁴ந்தே, வசீஸமாசாரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, ஏவரூபோ வசீஸமாசாரோ ந ஸேவிதப்³போ³; யதா²ரூபஞ்ச கோ², ப⁴ந்தே, வசீஸமாசாரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி ஏவரூபோ வசீஸமாசாரோ ஸேவிதப்³போ³.

112. ‘‘கத²ம்ரூபம், ப⁴ந்தே, வசீஸமாசாரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி? இத⁴, ப⁴ந்தே, ஏகச்சோ முஸாவாதீ³ ஹோதி, ஸபா⁴க³தோ [ஸப⁴க்³க³தோ (ப³ஹூஸு)] வா பரிஸாக³தோ [பரிஸக்³க³தோ (ப³ஹூஸு)] வா ஞாதிமஜ்ஜ²க³தோ வா பூக³மஜ்ஜ²க³தோ வா ராஜகுலமஜ்ஜ²க³தோ வா அபி⁴னீதோ ஸக்கி²புட்டோ² – ‘ஏஹம்போ⁴ புரிஸ, யம் ஜானாஸி தம் வதே³ஹீ’தி ஸோ அஜானம் வா ஆஹ – ‘ஜானாமீ’தி, ஜானம் வா ஆஹ – ‘ந ஜானாமீ’தி; அபஸ்ஸம் வா ஆஹ – ‘பஸ்ஸாமீ’தி, பஸ்ஸம் வா ஆஹ – ‘ந பஸ்ஸாமீ’தி – இதி [பஸ்ஸ ம. நி. 1.440 ஸாலேய்யகஸுத்தே] அத்தஹேது வா பரஹேது வா ஆமிஸகிஞ்சிக்க²ஹேது [கிஞ்சக்க²ஹேது (ஸீ.)] வா ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸிதா ஹோதி; பிஸுணவாசோ கோ² பன ஹோதி, இதோ ஸுத்வா அமுத்ர அக்கா²தா இமேஸம் பே⁴தா³ய, அமுத்ர வா ஸுத்வா இமேஸம் அக்கா²தா அமூஸம் பே⁴தா³ய – இதி ஸமக்³கா³னம் வா பே⁴த்தா, பி⁴ன்னானம் வா அனுப்பதா³தா, வக்³கா³ராமோ, வக்³க³ரதோ, வக்³க³னந்தீ³, வக்³க³கரணிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி; ப²ருஸவாசோ கோ² பன ஹோதி, யா ஸா வாசா கண்ட³கா கக்கஸா ப²ருஸா பரகடுகா பராபி⁴ஸஜ்ஜனீ கோத⁴ஸாமந்தா அஸமாதி⁴ஸம்வத்தனிகா, ததா²ரூபிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி; ஸம்ப²ப்பலாபீ கோ² பன ஹோதி அகாலவாதீ³ அபூ⁴தவாதீ³ அனத்த²வாதீ³ அத⁴ம்மவாதீ³ அவினயவாதீ³, அனிதா⁴னவதிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி அகாலேன அனபதே³ஸம் அபரியந்தவதிம் அனத்த²ஸம்ஹிதம் – ஏவரூபம், ப⁴ந்தே, வசீஸமாசாரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி.

‘‘கத²ம்ரூபம், ப⁴ந்தே, வசீஸமாசாரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி? இத⁴, ப⁴ந்தே, ஏகச்சோ முஸாவாத³ம் பஹாய முஸாவாதா³ படிவிரதோ ஹோதி ஸபா⁴க³தோ வா பரிஸாக³தோ வா ஞாதிமஜ்ஜ²க³தோ வா பூக³மஜ்ஜ²க³தோ வா ராஜகுலமஜ்ஜ²க³தோ வா அபி⁴னீதோ ஸக்கி²புட்டோ² – ‘ஏஹம்போ⁴ புரிஸ, யம் ஜானாஸி தம் வதே³ஹீ’தி ஸோ அஜானம் வா ஆஹ – ‘ந ஜானாமீ’தி, ஜானம் வா ஆஹ – ‘ஜானாமீ’தி, அபஸ்ஸம் வா ஆஹ – ‘ந பஸ்ஸாமீ’தி, பஸ்ஸம் வா ஆஹ – ‘பஸ்ஸாமீ’தி – இதி அத்தஹேது வா பரஹேது வா ஆமிஸகிஞ்சிக்க²ஹேது வா ந ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸிதா ஹோதி; பிஸுணம் வாசம் பஹாய பிஸுணாய வாசாய படிவிரதோ ஹோதி, இதோ ஸுத்வா ந அமுத்ர அக்கா²தா இமேஸம் பே⁴தா³ய, அமுத்ர வா ஸுத்வா ந இமேஸம் அக்கா²தா அமூஸம் பே⁴தா³ய – இதி பி⁴ன்னானம் வா ஸந்தா⁴தா ஸஹிதானம் வா அனுப்பதா³தா ஸமக்³கா³ராமோ ஸமக்³க³ரதோ ஸமக்³க³னந்தீ³ ஸமக்³க³கரணிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி; ப²ருஸம் வாசம் பஹாய ப²ருஸாய வாசாய படிவிரதோ ஹோதி, யா ஸா வாசா நேலா கண்ணஸுகா² பேமனீயா ஹத³யங்க³மா போரீ ப³ஹுஜனகந்தா ப³ஹுஜனமனாபா ததா²ரூபிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி; ஸம்ப²ப்பலாபம் பஹாய ஸம்ப²ப்பலாபா படிவிரதோ ஹோதி காலவாதீ³ பூ⁴தவாதீ³ அத்த²வாதீ³ த⁴ம்மவாதீ³ வினயவாதீ³, நிதா⁴னவதிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி காலேன ஸாபதே³ஸம் பரியந்தவதிம் அத்த²ஸம்ஹிதம் – ஏவரூபம், ப⁴ந்தே, வசீஸமாசாரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி. ‘வசீஸமாசாரம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் வசீஸமாசார’ந்தி – இதி யம் தம் வுத்தம் ப⁴க³வதா இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘‘மனோஸமாசாரம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் மனோஸமாசார’ந்தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம் ப⁴க³வதா. கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? யதா²ரூபம், ப⁴ந்தே, மனோஸமாசாரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி ஏவரூபோ மனோஸமாசாரோ ந ஸேவிதப்³போ³; யதா²ரூபஞ்ச கோ², ப⁴ந்தே, மனோஸமாசாரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி ஏவரூபோ மனோஸமாசாரோ ஸேவிதப்³போ³.

113. ‘‘கத²ம்ரூபம், ப⁴ந்தே, மனோஸமாசாரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி? இத⁴, ப⁴ந்தே, ஏகச்சோ அபி⁴ஜ்ஜா²லு ஹோதி, யம் தம் பரஸ்ஸ பரவித்தூபகரணம் தம் அபி⁴ஜ்ஜா²தா ஹோதி – ‘அஹோ வத யம் பரஸ்ஸ தம் மமஸ்ஸா’தி; ப்³யாபன்னசித்தோ கோ² பன ஹோதி பது³ட்ட²மனஸங்கப்போ – ‘இமே ஸத்தா ஹஞ்ஞந்து வா வஜ்ஜ²ந்து வா உச்சி²ஜ்ஜந்து வா வினஸ்ஸந்து வா மா வா அஹேஸு’ந்தி – ஏவரூபம், ப⁴ந்தே, மனோஸமாசாரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி.

‘‘கத²ம்ரூபம், ப⁴ந்தே, மனோஸமாசாரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி? இத⁴, ப⁴ந்தே, ஏகச்சோ அனபி⁴ஜ்ஜா²லு ஹோதி, யம் தம் பரஸ்ஸ பரவித்தூபகரணம் தம் நாபி⁴ஜ்ஜா²தா ஹோதி – ‘அஹோ வத யம் பரஸ்ஸ தம் மமஸ்ஸா’தி; அப்³யாபன்னசித்தோ கோ² பன ஹோதி அப்பது³ட்ட²மனஸங்கப்போ – ‘இமே ஸத்தா அவேரா அப்³யாப³ஜ்ஜா² [அப்³யாபஜ்ஜா² (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ. க.)] அனீகா⁴ ஸுகீ² அத்தானம் பரிஹரந்தூ’தி – ஏவரூபம், ப⁴ந்தே, மனோஸமாசாரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி. ‘மனோஸமாசாரம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் மனோஸமாசார’ந்தி – இதி யம் தம் வுத்தம் ப⁴க³வதா இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

114. ‘‘‘சித்துப்பாத³ம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் சித்துப்பாத³’ந்தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம் ப⁴க³வதா. கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? யதா²ரூபம், ப⁴ந்தே, சித்துப்பாத³ம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி ஏவரூபோ சித்துப்பாதோ³ ந ஸேவிதப்³போ³; யதா²ரூபஞ்ச கோ², ப⁴ந்தே, சித்துப்பாத³ம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி ஏவரூபோ சித்துப்பாதோ³ ஸேவிதப்³போ³.

‘‘கத²ம்ரூபம், ப⁴ந்தே, சித்துப்பாத³ம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி? இத⁴, ப⁴ந்தே, ஏகச்சோ அபி⁴ஜ்ஜா²லு ஹோதி, அபி⁴ஜ்ஜா²ஸஹக³தேன சேதஸா விஹரதி; ப்³யாபாத³வா ஹோதி, ப்³யாபாத³ஸஹக³தேன சேதஸா விஹரதி; விஹேஸவா ஹோதி, விஹேஸாஸஹக³தேன சேதஸா விஹரதி – ஏவரூபம், ப⁴ந்தே, சித்துப்பாத³ம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி.

‘‘கத²ம்ரூபம், ப⁴ந்தே, சித்துப்பாத³ம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி? இத⁴, ப⁴ந்தே, ஏகச்சோ அனபி⁴ஜ்ஜா²லு ஹோதி, அனபி⁴ஜ்ஜா²ஸஹக³தேன சேதஸா விஹரதி; அப்³யாபாத³வா ஹோதி, அப்³யாபாத³ஸஹக³தேன சேதஸா விஹரதி; அவிஹேஸவா ஹோதி, அவிஹேஸாஸஹக³தேன சேதஸா விஹரதி – ஏவரூபம், ப⁴ந்தே, சித்துப்பாத³ம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி. ‘சித்துப்பாத³ம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் சித்துப்பாத³’ந்தி – இதி யம் தம் வுத்தம் ப⁴க³வதா இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

115. ‘‘‘ஸஞ்ஞாபடிலாப⁴ம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸஞ்ஞாபடிலாப⁴’ந்தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம் ப⁴க³வதா. கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? யதா²ரூபம், ப⁴ந்தே, ஸஞ்ஞாபடிலாப⁴ம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி ஏவரூபோ ஸஞ்ஞாபடிலாபோ⁴ ந ஸேவிதப்³போ³; யதா²ரூபஞ்ச கோ², ப⁴ந்தே, ஸஞ்ஞாபடிலாப⁴ம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி ஏவரூபோ ஸஞ்ஞாபடிலாபோ⁴ ஸேவிதப்³போ³.

‘‘கத²ம்ரூபம், ப⁴ந்தே, ஸஞ்ஞாபடிலாப⁴ம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி? இத⁴, ப⁴ந்தே, ஏகச்சோ அபி⁴ஜ்ஜா²லு ஹோதி, அபி⁴ஜ்ஜா²ஸஹக³தாய ஸஞ்ஞாய விஹரதி; ப்³யாபாத³வா ஹோதி, ப்³யாபாத³ஸஹக³தாய ஸஞ்ஞாய விஹரதி; விஹேஸவா ஹோதி, விஹேஸாஸஹக³தாய ஸஞ்ஞாய விஹரதி – ஏவரூபம், ப⁴ந்தே, ஸஞ்ஞாபடிலாப⁴ம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி.

‘‘கத²ம்ரூபம், ப⁴ந்தே, ஸஞ்ஞாபடிலாப⁴ம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி? இத⁴, ப⁴ந்தே, ஏகச்சோ அனபி⁴ஜ்ஜா²லு ஹோதி, அனபி⁴ஜ்ஜா²ஸஹக³தாய ஸஞ்ஞாய விஹரதி; அப்³யாபாத³வா ஹோதி, அப்³யாபாத³ஸஹக³தாய ஸஞ்ஞாய விஹரதி; அவிஹேஸவா ஹோதி, அவிஹேஸாஸஹக³தாய ஸஞ்ஞாய விஹரதி – ஏவரூபம், ப⁴ந்தே, ஸஞ்ஞாபடிலாப⁴ம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி. ‘ஸஞ்ஞாபடிலாப⁴ம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸஞ்ஞாபடிலாப⁴’ந்தி – இதி யம் தம் வுத்தம் ப⁴க³வதா இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

116. ‘‘‘தி³ட்டி²படிலாப⁴ம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் தி³ட்டி²படிலாப⁴’ந்தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம் ப⁴க³வதா. கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? யதா²ரூபம், ப⁴ந்தே, தி³ட்டி²படிலாப⁴ம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி ஏவரூபோ தி³ட்டி²படிலாபோ⁴ ந ஸேவிதப்³போ³; யதா²ரூபஞ்ச கோ², ப⁴ந்தே, தி³ட்டி²படிலாப⁴ம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி – ஏவரூபோ தி³ட்டி²படிலாபோ⁴ ஸேவிதப்³போ³.

‘‘கத²ம்ரூபம், ப⁴ந்தே, தி³ட்டி²படிலாப⁴ம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி? இத⁴, ப⁴ந்தே, ஏகச்சோ ஏவம்தி³ட்டி²கோ ஹோதி – ‘நத்தி² தி³ன்னம், நத்தி² யிட்ட²ம், நத்தி² ஹுதம், நத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ, நத்தி² அயம் லோகோ, நத்தி² பரோ லோகோ, நத்தி² மாதா, நத்தி² பிதா, நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, நத்தி² லோகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸம்மக்³க³தா ஸம்மாபடிபன்னா யே இமஞ்ச லோகம் பரஞ்ச லோகம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³ந்தீ’தி – ஏவரூபம், ப⁴ந்தே, தி³ட்டி²படிலாப⁴ம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி.

‘‘கத²ம்ரூபம், ப⁴ந்தே, தி³ட்டி²படிலாப⁴ம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி? இத⁴, ப⁴ந்தே, ஏகச்சோ ஏவம்தி³ட்டி²கோ ஹோதி – ‘அத்தி² தி³ன்னம், அத்தி² யிட்ட²ம், அத்தி² ஹுதம், அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ, அத்தி² அயம் லோகோ, அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² மாதா, அத்தி² பிதா, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² லோகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸம்மக்³க³தா ஸம்மாபடிபன்னா யே இமஞ்ச லோகம் பரஞ்ச லோகம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³ந்தீ’தி – ஏவரூபம், ப⁴ந்தே, தி³ட்டி²படிலாப⁴ம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி. ‘தி³ட்டி²படிலாப⁴ம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் தி³ட்டி²படிலாப⁴’ந்தி – இதி யம் தம் வுத்தம் ப⁴க³வதா இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

117. ‘‘‘அத்தபா⁴வபடிலாப⁴ம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் அத்தபா⁴வபடிலாப⁴’ந்தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம் ப⁴க³வதா. கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? யதா²ரூபம், ப⁴ந்தே, அத்தபா⁴வபடிலாப⁴ம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி – ஏவரூபோ அத்தபா⁴வபடிலாபோ⁴ ந ஸேவிதப்³போ³; யதா²ரூபஞ்ச கோ², ப⁴ந்தே, அத்தபா⁴வபடிலாப⁴ம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி – ஏவரூபோ அத்தபா⁴வபடிலாபோ⁴ ஸேவிதப்³போ³.

‘‘கத²ம்ரூபம், ப⁴ந்தே, அத்தபா⁴வபடிலாப⁴ம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி? ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் [ஸப்³யாபஜ்ஜ²ம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ. க.)], ப⁴ந்தே, அத்தபா⁴வபடிலாப⁴ம் அபி⁴னிப்³ப³த்தயதோ அபரினிட்டி²தபா⁴வாய அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி; அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம், ப⁴ந்தே, அத்தபா⁴வபடிலாப⁴ம் அபி⁴னிப்³ப³த்தயதோ பரினிட்டி²தபா⁴வாய அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி. ‘அத்தபா⁴வபடிலாப⁴ம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் அத்தபா⁴வபடிலாப⁴’ந்தி – இதி யம் தம் வுத்தம் ப⁴க³வதா இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘இமஸ்ஸ கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ, வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ, ஏவம் வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானாமீ’’தி.

118. ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, ஸாரிபுத்த! ஸாது⁴ கோ² த்வம், ஸாரிபுத்த, இமஸ்ஸ மயா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ, வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ, ஏவம் வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானாஸி.

‘‘‘காயஸமாசாரம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் காயஸமாசார’ந்தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம் மயா. கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? யதா²ரூபம், ஸாரிபுத்த, காயஸமாசாரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி ஏவரூபோ காயஸமாசாரோ ந ஸேவிதப்³போ³; யதா²ரூபஞ்ச கோ², ஸாரிபுத்த, காயஸமாசாரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி – ஏவரூபோ காயஸமாசாரோ ஸேவிதப்³போ³.

‘‘கத²ம்ரூபம், ஸாரிபுத்த, காயஸமாசாரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி? இத⁴, ஸாரிபுத்த, ஏகச்சோ பாணாதிபாதீ ஹோதி லுத்³தோ³ லோஹிதபாணி ஹதப்பஹதே நிவிட்டோ² அத³யாபன்னோ பாணபூ⁴தேஸு; அதி³ன்னாதா³யீ கோ² பன ஹோதி, யம் தம் பரஸ்ஸ பரவித்தூபகரணம் கா³மக³தம் வா அரஞ்ஞக³தம் வா தம் அதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதா³தா ஹோதி; காமேஸுமிச்சா²சாரீ கோ² பன ஹோதி, யா தா மாதுரக்கி²தா பிதுரக்கி²தா மாதாபிதுரக்கி²தா பா⁴துரக்கி²தா ப⁴கி³னிரக்கி²தா ஞாதிரக்கி²தா கோ³த்தரக்கி²தா த⁴ம்மரக்கி²தா ஸஸ்ஸாமிகா ஸபரித³ண்டா³ அந்தமஸோ மாலாகு³ளபரிக்கி²த்தாபி ததா²ரூபாஸு சாரித்தம் ஆபஜ்ஜிதா ஹோதி – ஏவரூபம், ஸாரிபுத்த, காயஸமாசாரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி.

‘‘கத²ம்ரூபம், ஸாரிபுத்த, காயஸமாசாரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி? இத⁴, ஸாரிபுத்த, ஏகச்சோ பாணாதிபாதம் பஹாய பாணாதிபாதா படிவிரதோ ஹோதி நிஹிதத³ண்டோ³ நிஹிதஸத்தோ², லஜ்ஜீ த³யாபன்னோ ஸப்³ப³பாணபூ⁴தஹிதானுகம்பீ விஹரதி; அதி³ன்னாதா³னம் பஹாய அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதோ ஹோதி, யம் தம் பரஸ்ஸ பரவித்தூபகரணம் கா³மக³தம் வா அரஞ்ஞக³தம் வா தம் நாதி³ன்னம் தே²ய்யஸங்கா²தம் ஆதா³தா ஹோதி; காமேஸுமிச்சா²சாரம் பஹாய காமேஸுமிச்சா²சாரா படிவிரதோ ஹோதி, யா தா மாதுரக்கி²தா பிதுரக்கி²தா மாதாபிதுரக்கி²தா பா⁴துரக்கி²தா ப⁴கி³னிரக்கி²தா ஞாதிரக்கி²தா கோ³த்தரக்கி²தா த⁴ம்மரக்கி²தா ஸஸ்ஸாமிகா ஸபரித³ண்டா³ அந்தமஸோ மாலாகு³ளபரிக்கி²த்தாபி ததா²ரூபாஸு ந சாரித்தம் ஆபஜ்ஜிதா ஹோதி – ஏவரூபம், ஸாரிபுத்த, காயஸமாசாரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி. ‘காயஸமாசாரம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் காயஸமாசார’ந்தி – இதி யம் தம் வுத்தம் மயா இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘வசீஸமாசாரம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி …பே… மனோஸமாசாரம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி…பே… சித்துப்பாத³ம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி…பே… ஸஞ்ஞாபடிலாப⁴ம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி…பே… தி³ட்டி²படிலாப⁴ம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி…பே….

‘‘‘அத்தபா⁴வபடிலாப⁴ம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் அத்தபா⁴வபடிலாப⁴’ந்தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம் மயா. கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? யதா²ரூபம், ஸாரிபுத்த, அத்தபா⁴வபடிலாப⁴ம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி ஏவரூபோ அத்தபா⁴வபடிலாபோ⁴ ந ஸேவிதப்³போ³; யதா²ரூபஞ்ச கோ², ஸாரிபுத்த, அத்தபா⁴வபடிலாப⁴ம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி – ஏவரூபோ அத்தபா⁴வபடிலாபோ⁴ ஸேவிதப்³போ³.

‘‘கத²ம்ரூபம், ஸாரிபுத்த, அத்தபா⁴வபடிலாப⁴ம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி? ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம், ஸாரிபுத்த, அத்தபா⁴வபடிலாப⁴ம் அபி⁴னிப்³ப³த்தயதோ அபரினிட்டி²தபா⁴வாய அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி; அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம், ஸாரிபுத்த, அத்தபா⁴வபடிலாப⁴ம் அபி⁴னிப்³ப³த்தயதோ பரினிட்டி²தபா⁴வாய அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி. ‘அத்தபா⁴வபடிலாப⁴ம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; தஞ்ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் அத்தபா⁴வபடிலாப⁴’ந்தி – இதி யம் தம் வுத்தம் மயா இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம். இமஸ்ஸ கோ², ஸாரிபுத்த, மயா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ ஏவம் வித்தா²ரேன அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

119. ‘‘சக்கு²விஞ்ஞேய்யம் ரூபம்பாஹம், ஸாரிபுத்த, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; ஸோதவிஞ்ஞேய்யம் ஸத்³த³ம்பாஹம், ஸாரிபுத்த, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி அஸேவிதப்³ப³ம்பி; கா⁴னவிஞ்ஞேய்யம் க³ந்த⁴ம்பாஹம், ஸாரிபுத்த, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யம் ரஸம்பாஹம், ஸாரிபுத்த, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; காயவிஞ்ஞேய்யம் போ²ட்ட²ப்³ப³ம்பாஹம், ஸாரிபுத்த, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி; மனோவிஞ்ஞேய்யம் த⁴ம்மம்பாஹம், ஸாரிபுத்த, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பீ’’தி.

ஏவம் வுத்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இமஸ்ஸ கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ, வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ, ஏவம் வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானாமி. ‘சக்கு²விஞ்ஞேய்யம் ரூபம்பாஹம், ஸாரிபுத்த, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பீ’தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம் ப⁴க³வதா. கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? யதா²ரூபம், ப⁴ந்தே, சக்கு²விஞ்ஞேய்யம் ரூபம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி ஏவரூபம் சக்கு²விஞ்ஞேய்யம் ரூபம் ந ஸேவிதப்³ப³ம்; யதா²ரூபஞ்ச கோ², ப⁴ந்தே, சக்கு²விஞ்ஞேய்யம் ரூபம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி ஏவரூபம் சக்கு²விஞ்ஞேய்யம் ரூபம் ஸேவிதப்³ப³ம். ‘சக்கு²விஞ்ஞேய்யம் ரூபம்பாஹம், ஸாரிபுத்த, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பீ’தி – இதி யம் தம் வுத்தம் ப⁴க³வதா இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘ஸோதவிஞ்ஞேய்யம் ஸத்³த³ம்பாஹம், ஸாரிபுத்த…பே… ஏவரூபோ ஸோதவிஞ்ஞேய்யோ ஸத்³தோ³ ந ஸேவிதப்³போ³… ஏவரூபோ ஸோதவிஞ்ஞேய்யோ ஸத்³தோ³ ஸேவிதப்³போ³… ஏவரூபோ கா⁴னவிஞ்ஞேய்யோ க³ந்தோ⁴ ந ஸேவிதப்³போ³… ஏவரூபோ கா⁴னவிஞ்ஞேய்யோ க³ந்தோ⁴ ஸேவிதப்³போ³… ஏவரூபோ ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யோ ரஸோ ந ஸேவிதப்³போ³… ஏவரூபோ ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யோ ரஸோ ஸேவிதப்³போ³… காயவிஞ்ஞேய்யம் போ²ட்ட²ப்³ப³ம்பாஹம், ஸாரிபுத்த … ஏவரூபோ காயவிஞ்ஞேய்யோ போ²ட்ட²ப்³போ³ ந ஸேவிதப்³போ³… ஏவரூபோ காயவிஞ்ஞேய்யோ போ²ட்ட²ப்³போ³ ஸேவிதப்³போ³.

‘‘‘மனோவிஞ்ஞேய்யம் த⁴ம்மம்பாஹம், ஸாரிபுத்த, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பீ’தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம் ப⁴க³வதா. கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? யதா²ரூபம், ப⁴ந்தே, மனோவிஞ்ஞேய்யம் த⁴ம்மம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி ஏவரூபோ மனோவிஞ்ஞேய்யோ த⁴ம்மோ ந ஸேவிதப்³போ³; யதா²ரூபஞ்ச கோ², ப⁴ந்தே, மனோவிஞ்ஞேய்யம் த⁴ம்மம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி ஏவரூபோ மனோவிஞ்ஞேய்யோ த⁴ம்மோ ஸேவிதப்³போ³. ‘மனோவிஞ்ஞேய்யம் த⁴ம்மம்பாஹம், ஸாரிபுத்த, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பீ’தி – இதி யம் தம் வுத்தம் ப⁴க³வதா இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம். இமஸ்ஸ கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ, வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ, ஏவம் வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானாமீ’’தி.

120. ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, ஸாரிபுத்த! ஸாது⁴ கோ² த்வம், ஸாரிபுத்த, இமஸ்ஸ மயா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ, வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ, ஏவம் வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானாஸி. ‘சக்கு²விஞ்ஞேய்யம் ரூபம்பாஹம், ஸாரிபுத்த, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பீ’தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம் மயா. கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? யதா²ரூபம், ஸாரிபுத்த, சக்கு²விஞ்ஞேய்யம் ரூபம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி ஏவரூபம் சக்கு²விஞ்ஞேய்யம் ரூபம் ந ஸேவிதப்³ப³ம்; யதா²ரூபஞ்ச கோ², ஸாரிபுத்த, சக்கு²விஞ்ஞேய்யம் ரூபம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி ஏவரூபம் சக்கு²விஞ்ஞேய்யம் ரூபம் ஸேவிதப்³ப³ம். ‘சக்கு²விஞ்ஞேய்யம் ரூபம்பாஹம், ஸாரிபுத்த, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பீ’தி – இதி யம் தம் வுத்தம் மயா இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘ஸோதவிஞ்ஞேய்யம் ஸத்³த³ம்பாஹம், ஸாரிபுத்த…பே… ஏவரூபோ ஸோதவிஞ்ஞேய்யோ ஸத்³தோ³ ந ஸேவிதப்³போ³… ஏவரூபோ ஸோதவிஞ்ஞேய்யோ ஸத்³தோ³ ஸேவிதப்³போ³… ஏவரூபோ கா⁴னவிஞ்ஞேய்யோ க³ந்தோ⁴ ந ஸேவிதப்³போ³… ஏவரூபோ கா⁴னவிஞ்ஞேய்யோ க³ந்தோ⁴ ஸேவிதப்³போ³… ஏவரூபோ ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யோ ரஸோ ந ஸேவிதப்³போ³… ஏவரூபோ ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யோ ரஸோ ஸேவிதப்³போ³… ஏவரூபோ காயவிஞ்ஞேய்யோ போ²ட்ட²ப்³போ³ ந ஸேவிதப்³போ³… ஏவரூபோ காயவிஞ்ஞேய்யோ போ²ட்ட²ப்³போ³ ஸேவிதப்³போ³.

‘‘மனோவிஞ்ஞேய்யம் த⁴ம்மம்பாஹம், ஸாரிபுத்த…பே… ஏவரூபோ மனோவிஞ்ஞேய்யோ த⁴ம்மோ ந ஸேவிதப்³போ³… ஏவரூபோ மனோவிஞ்ஞேய்யோ த⁴ம்மோ ஸேவிதப்³போ³. ‘மனோவிஞ்ஞேய்யம் த⁴ம்மம்பாஹம், ஸாரிபுத்த, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பீ’தி – இதி யம் தம் வுத்தம் மயா இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம். இமஸ்ஸ கோ², ஸாரிபுத்த, மயா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ ஏவம் வித்தா²ரேன அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

121. ‘‘சீவரம்பாஹம், ஸாரிபுத்த, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பி…பே… பிண்ட³பாதம்பாஹம், ஸாரிபுத்த… ஸேனாஸனம்பாஹம், ஸாரிபுத்த… கா³மம்பாஹம், ஸாரிபுத்த… நிக³மம்பாஹம், ஸாரிபுத்த… நக³ரம்பாஹம், ஸாரிபுத்த… ஜனபத³ம்பாஹம், ஸாரிபுத்த… புக்³க³லம்பாஹம், ஸாரிபுத்த, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பீ’’தி.

ஏவம் வுத்தே, ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘இமஸ்ஸ கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ, வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ, ஏவம் வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானாமி. ‘சீவரம்பாஹம், ஸாரிபுத்த, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பீ’தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம் ப⁴க³வதா. கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? யதா²ரூபம், ப⁴ந்தே, சீவரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி ஏவரூபம் சீவரம் ந ஸேவிதப்³ப³ம்; யதா²ரூபஞ்ச கோ², ப⁴ந்தே, சீவரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி ஏவரூபம் சீவரம் ஸேவிதப்³ப³ம். ‘சீவரம்பாஹம், ஸாரிபுத்த, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பீ’தி – இதி யம் தம் வுத்தம் ப⁴க³வதா இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம்.

‘‘பிண்ட³பாதம்பாஹம், ஸாரிபுத்த…பே… ஏவரூபோ பிண்ட³பாதோ ந ஸேவிதப்³போ³… ஏவரூபோ பிண்ட³பாதோ ஸேவிதப்³போ³… ஸேனாஸனம்பாஹம், ஸாரிபுத்த…பே… ஏவரூபம் ஸேனாஸனம் ந ஸேவிதப்³ப³ம்… ஏவரூபம் ஸேனாஸனம் ஸேவிதப்³ப³ம்… கா³மம்பாஹம், ஸாரிபுத்த …பே… ஏவரூபோ கா³மோ ந ஸேவிதப்³போ³… ஏவரூபோ கா³மோ ஸேவிதப்³போ³… ஏவரூபோ நிக³மோ ந ஸேவிதப்³போ³… ஏவரூபோ நிக³மோ ஸேவிதப்³போ³… ஏவரூபம் நக³ரம் ந ஸேவிதப்³ப³ம்… ஏவரூபம் நக³ரம் ஸேவிதப்³ப³ம்… ஏவரூபோ ஜனபதோ³ ந ஸேவிதப்³போ³… ஏவரூபோ ஜனபதோ³ ஸேவிதப்³போ³.

‘‘‘புக்³க³லம்பாஹம், ஸாரிபுத்த, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பீ’தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம் ப⁴க³வதா. கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? யதா²ரூபம், ப⁴ந்தே, புக்³க³லம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி ஏவரூபோ புக்³க³லோ ந ஸேவிதப்³போ³; யதா²ரூபஞ்ச கோ², ப⁴ந்தே, புக்³க³லம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி ஏவரூபோ புக்³க³லோ ஸேவிதப்³போ³. ‘புக்³க³லம்பாஹம், ஸாரிபுத்த, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பீ’தி – இதி யம் தம் வுத்தம் ப⁴க³வதா இத³மேதம் படிச்ச வுத்தந்தி. இமஸ்ஸ கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ, வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ ஏவம் வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானாமீ’’தி.

122. ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, ஸாரிபுத்த! ஸாது⁴ கோ² த்வம், ஸாரிபுத்த, இமஸ்ஸ மயா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ, வித்தா²ரேன அத்த²ம் அவிப⁴த்தஸ்ஸ ஏவம் வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானாஸி. ‘சீவரம்பாஹம், ஸாரிபுத்த, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பீ’தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம் மயா. கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? யதா²ரூபம், ஸாரிபுத்த, சீவரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி ஏவரூபம் சீவரம் ந ஸேவிதப்³ப³ம்; யதா²ரூபஞ்ச கோ², ஸாரிபுத்த, சீவரம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி ஏவரூபம் சீவரம் ஸேவிதப்³ப³ம். ‘சீவரம்பாஹம், ஸாரிபுத்த, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பீ’தி – இதி யம் தம் வுத்தம் மயா இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம். (யதா² பட²மம் ததா² வித்தா²ரேதப்³ப³ம்) ஏவரூபோ பிண்ட³பாதோ… ஏவரூபம் ஸேனாஸனம்… ஏவரூபோ கா³மோ… ஏவரூபோ நிக³மோ… ஏவரூபம் நக³ரம்… ஏவரூபோ ஜனபதோ³.

‘‘‘புக்³க³லம்பாஹம், ஸாரிபுத்த, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பீ’தி – இதி கோ² பனேதம் வுத்தம் மயா. கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம்? யதா²ரூபம், ஸாரிபுத்த, புக்³க³லம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி, குஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி ஏவரூபோ புக்³க³லோ ந ஸேவிதப்³போ³; யதா²ரூபஞ்ச கோ², ஸாரிபுத்த, புக்³க³லம் ஸேவதோ அகுஸலா த⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, குஸலா த⁴ம்மா அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி ஏவரூபோ புக்³க³லோ ஸேவிதப்³போ³. ‘புக்³க³லம்பாஹம், ஸாரிபுத்த, து³விதே⁴ன வதா³மி – ஸேவிதப்³ப³ம்பி, அஸேவிதப்³ப³ம்பீ’தி – இதி யம் தம் வுத்தம் மயா இத³மேதம் படிச்ச வுத்தம். இமஸ்ஸ கோ², ஸாரிபுத்த, மயா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ ஏவம் வித்தா²ரேன அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

123. ‘‘ஸப்³பே³பி சே, ஸாரிபுத்த, க²த்தியா இமஸ்ஸ மயா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ ஏவம் வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானேய்யும், ஸப்³பே³ஸானம்பிஸ்ஸ க²த்தியானம் தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய. ஸப்³பே³பி சே, ஸாரிபுத்த, ப்³ராஹ்மணா…பே… ஸப்³பே³பி சே, ஸாரிபுத்த, வேஸ்ஸா… ஸப்³பே³பி சே, ஸாரிபுத்த, ஸுத்³தா³ இமஸ்ஸ மயா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ ஏவம் வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானேய்யும், ஸப்³பே³ஸானம்பிஸ்ஸ ஸுத்³தா³னம் தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²ய. ஸதே³வகோபி சே, ஸாரிபுத்த, லோகோ ஸமாரகோ ஸப்³ரஹ்மகோ ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணீ பஜா ஸதே³வமனுஸ்ஸா இமஸ்ஸ மயா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ ஏவம் வித்தா²ரேன அத்த²ம் ஆஜானேய்ய, ஸதே³வகஸ்ஸபிஸ்ஸ லோகஸ்ஸ ஸமாரகஸ்ஸ ஸப்³ரஹ்மகஸ்ஸ ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாய தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஸுகா²யா’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனோ ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி.

ஸேவிதப்³பா³ஸேவிதப்³ப³ஸுத்தம் நிட்டி²தம் சதுத்த²ம்.

5. ப³ஹுதா⁴துகஸுத்தம்

124. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘யானி கானிசி, பி⁴க்க²வே, ப⁴யானி உப்பஜ்ஜந்தி ஸப்³பா³னி தானி பா³லதோ உப்பஜ்ஜந்தி, நோ பண்டி³ததோ; யே கேசி உபத்³த³வா உப்பஜ்ஜந்தி ஸப்³பே³ தே பா³லதோ உப்பஜ்ஜந்தி, நோ பண்டி³ததோ; யே கேசி உபஸக்³கா³ உப்பஜ்ஜந்தி ஸப்³பே³ தே பா³லதோ உப்பஜ்ஜந்தி, நோ பண்டி³ததோ. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, நளாகா³ரா வா திணாகா³ரா வா அக்³கி³ முத்தோ [அக்³கி³முக்கோ (ஸீ. பீ.)] கூடாகா³ரானிபி த³ஹதி உல்லித்தாவலித்தானி நிவாதானி பு²ஸிதக்³க³ளானி பிஹிதவாதபானானி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, யானி கானிசி ப⁴யானி உப்பஜ்ஜந்தி ஸப்³பா³னி தானி பா³லதோ உப்பஜ்ஜந்தி, நோ பண்டி³ததோ; யே கேசி உபத்³த³வா உப்பஜ்ஜந்தி ஸப்³பே³ தே பா³லதோ உப்பஜ்ஜந்தி, நோ பண்டி³ததோ; யே கேசி உபஸக்³கா³ உப்பஜ்ஜந்தி ஸப்³பே³ தே பா³லதோ உப்பஜ்ஜந்தி, நோ பண்டி³ததோ. இதி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸப்படிப⁴யோ பா³லோ, அப்படிப⁴யோ பண்டி³தோ; ஸஉபத்³த³வோ பா³லோ, அனுபத்³த³வோ பண்டி³தோ; ஸஉபஸக்³கோ³ பா³லோ, அனுபஸக்³கோ³ பண்டி³தோ. நத்தி², பி⁴க்க²வே, பண்டி³ததோ ப⁴யம், நத்தி² பண்டி³ததோ உபத்³த³வோ, நத்தி² பண்டி³ததோ உபஸக்³கோ³. தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘பண்டி³தா ப⁴விஸ்ஸாம வீமம்ஸகா’தி – ஏவஞ்ஹி வோ, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கி²தப்³ப³’’ந்தி.

ஏவம் வுத்தே, ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, பண்டி³தோ பி⁴க்கு² ‘வீமம்ஸகோ’தி அலம் வசனாயா’’தி? ‘‘யதோ கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² தா⁴துகுஸலோ ச ஹோதி, ஆயதனகுஸலோ ச ஹோதி, படிச்சஸமுப்பாத³குஸலோ ச ஹோதி, டா²னாடா²னகுஸலோ ச ஹோதி – ஏத்தாவதா கோ², ஆனந்த³, பண்டி³தோ பி⁴க்கு² ‘வீமம்ஸகோ’தி அலம் வசனாயா’’தி.

125. ‘‘கித்தாவதா பன, ப⁴ந்தே, ‘தா⁴துகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி? ‘‘அட்டா²ரஸ கோ² இமா, ஆனந்த³, தா⁴துயோ – சக்கு²தா⁴து, ரூபதா⁴து, சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴து; ஸோததா⁴து, ஸத்³த³தா⁴து, ஸோதவிஞ்ஞாணதா⁴து; கா⁴னதா⁴து, க³ந்த⁴தா⁴து, கா⁴னவிஞ்ஞாணதா⁴து; ஜிவ்ஹாதா⁴து, ரஸதா⁴து, ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணதா⁴து; காயதா⁴து, போ²ட்ட²ப்³ப³தா⁴து, காயவிஞ்ஞாணதா⁴து; மனோதா⁴து, த⁴ம்மதா⁴து, மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து. இமா கோ², ஆனந்த³, அட்டா²ரஸ தா⁴துயோ யதோ ஜானாதி பஸ்ஸதி – ஏத்தாவதாபி கோ², ஆனந்த³, ‘தா⁴துகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி.

‘‘ஸியா பன, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞோபி பரியாயோ, யதா² ‘தா⁴துகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி? ‘‘ஸியா, ஆனந்த³. ச²யிமா, ஆனந்த³, தா⁴துயோ – பத²வீதா⁴து, ஆபோதா⁴து, தேஜோதா⁴து, வாயோதா⁴து, ஆகாஸதா⁴து, விஞ்ஞாணதா⁴து. இமா கோ², ஆனந்த³, ச² தா⁴துயோ யதோ ஜானாதி பஸ்ஸதி – ஏத்தாவதாபி கோ², ஆனந்த³, ‘தா⁴துகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி.

‘‘ஸியா பன, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞோபி பரியாயோ, யதா² ‘தா⁴துகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி? ‘‘ஸியா, ஆனந்த³. ச²யிமா, ஆனந்த³, தா⁴துயோ – ஸுக²தா⁴து, து³க்க²தா⁴து, ஸோமனஸ்ஸதா⁴து, தோ³மனஸ்ஸதா⁴து, உபேக்கா²தா⁴து, அவிஜ்ஜாதா⁴து. இமா கோ², ஆனந்த³, ச² தா⁴துயோ யதோ ஜானாதி பஸ்ஸதி – ஏத்தாவதாபி கோ², ஆனந்த³, ‘தா⁴துகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி.

‘‘ஸியா பன, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞோபி பரியாயோ, யதா² ‘தா⁴துகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி? ‘‘ஸியா, ஆனந்த³. ச²யிமா, ஆனந்த³, தா⁴துயோ – காமதா⁴து, நேக்க²ம்மதா⁴து, ப்³யாபாத³தா⁴து, அப்³யாபாத³தா⁴து, விஹிம்ஸாதா⁴து, அவிஹிம்ஸாதா⁴து. இமா கோ², ஆனந்த³, ச² தா⁴துயோ யதோ ஜானாதி பஸ்ஸதி – ஏத்தாவதாபி கோ², ஆனந்த³, ‘தா⁴துகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி.

‘‘ஸியா பன, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞோபி பரியாயோ, யதா² ‘தா⁴துகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி? ‘‘ஸியா, ஆனந்த³. திஸ்ஸோ இமா, ஆனந்த³, தா⁴துயோ – காமதா⁴து, ரூபதா⁴து, அரூபதா⁴து. இமா கோ², ஆனந்த³, திஸ்ஸோ தா⁴துயோ யதோ ஜானாதி பஸ்ஸதி – ஏத்தாவதாபி கோ², ஆனந்த³, ‘தா⁴துகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி.

‘‘ஸியா பன, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞோபி பரியாயோ, யதா² ‘தா⁴துகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி? ‘‘ஸியா, ஆனந்த³. த்³வே இமா, ஆனந்த³, தா⁴துயோ – ஸங்க²தாதா⁴து, அஸங்க²தாதா⁴து. இமா கோ², ஆனந்த³, த்³வே தா⁴துயோ யதோ ஜானாதி பஸ்ஸதி – ஏத்தாவதாபி கோ², ஆனந்த³, ‘தா⁴துகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி.

126. ‘‘கித்தாவதா பன, ப⁴ந்தே, ‘ஆயதனகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி? ‘‘ச² கோ² பனிமானி, ஆனந்த³, அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரானி ஆயதனானி – சக்கு²சேவ ரூபா ச ஸோதஞ்ச ஸத்³தா³ ச கா⁴னஞ்ச க³ந்தா⁴ ச ஜிவ்ஹா ச ரஸா ச காயோ ச போ²ட்ட²ப்³பா³ ச மனோ ச த⁴ம்மா ச. இமானி கோ², ஆனந்த³, ச² அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரானி ஆயதனானி யதோ ஜானாதி பஸ்ஸதி – ஏத்தாவதா கோ², ஆனந்த³, ‘ஆயதனகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி.

‘‘கித்தாவதா பன, ப⁴ந்தே, ‘படிச்சஸமுப்பாத³குஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி? ‘‘இதா⁴னந்த³, பி⁴க்கு² ஏவம் பஜானாதி – ‘இமஸ்மிம் ஸதி இத³ம் ஹோதி, இமஸ்ஸுப்பாதா³ இத³ம் உப்பஜ்ஜதி, இமஸ்மிம் அஸதி இத³ம் ந ஹோதி, இமஸ்ஸ நிரோதா⁴ இத³ம் நிருஜ்ஜ²தி, யதி³த³ம் – அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ரா, ஸங்கா²ரபச்சயா விஞ்ஞாணம், விஞ்ஞாணபச்சயா நாமரூபம், நாமரூபபச்சயா ஸளாயதனம், ஸளாயதனபச்சயா ப²ஸ்ஸோ, ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா, வேத³னாபச்சயா தண்ஹா, தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னம், உபாதா³னபச்சயா ப⁴வோ, ப⁴வபச்சயா ஜாதி, ஜாதிபச்சயா ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸூபாயாஸா ஸம்ப⁴வந்தி. ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி. அவிஜ்ஜாயத்வேவ அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ ஸங்கா²ரனிரோதோ⁴, ஸங்கா²ரனிரோதா⁴ விஞ்ஞாணனிரோதோ⁴, விஞ்ஞாணனிரோதா⁴ நாமரூபனிரோதோ⁴, நாமரூபனிரோதா⁴ ஸளாயதனனிரோதோ⁴, ஸளாயதனனிரோதா⁴ ப²ஸ்ஸனிரோதோ⁴, ப²ஸ்ஸனிரோதா⁴ வேத³னானிரோதோ⁴, வேத³னானிரோதா⁴ தண்ஹானிரோதோ⁴, தண்ஹானிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴, உபாதா³னனிரோதா⁴ ப⁴வனிரோதோ⁴, ப⁴வனிரோதா⁴ ஜாதினிரோதோ⁴, ஜாதினிரோதா⁴ ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸூபாயாஸா நிருஜ்ஜ²ந்தி. ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதி’. ஏத்தாவதா கோ², ஆனந்த³, ‘படிச்சஸமுப்பாத³குஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி.

127. ‘‘கித்தாவதா பன, ப⁴ந்தே, ‘டா²னாடா²னகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி? ‘‘இதா⁴னந்த³, பி⁴க்கு² ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ கஞ்சி [கிஞ்சி (ஸ்யா. கம். க.)] ஸங்கா²ரம் நிச்சதோ உபக³ச்சே²ய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் புது²ஜ்ஜனோ கஞ்சி ஸங்கா²ரம் நிச்சதோ உபக³ச்சே²ய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ கஞ்சி ஸங்கா²ரம் ஸுக²தோ உபக³ச்சே²ய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் புது²ஜ்ஜனோ கஞ்சி ஸங்கா²ரம் ஸுக²தோ உபக³ச்சே²ய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ கஞ்சி த⁴ம்மம் அத்ததோ உபக³ச்சே²ய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி, ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் புது²ஜ்ஜனோ கஞ்சி த⁴ம்மம் அத்ததோ உபக³ச்சே²ய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி.

128. ‘‘‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ மாதரம் ஜீவிதா வோரோபேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் புது²ஜ்ஜனோ மாதரம் ஜீவிதா வோரோபேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ பிதரம் ஜீவிதா வோரோபேய்ய…பே… அரஹந்தம் ஜீவிதா வோரோபேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ து³ட்ட²சித்தோ ததா²க³தஸ்ஸ லோஹிதம் உப்பாதே³ய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் புது²ஜ்ஜனோ து³ட்ட²சித்தோ ததா²க³தஸ்ஸ லோஹிதம் உப்பாதே³ய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்தே³ய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் புது²ஜ்ஜனோ ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்தே³ய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ அஞ்ஞம் ஸத்தா²ரம் உத்³தி³ஸேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் புது²ஜ்ஜனோ அஞ்ஞம் ஸத்தா²ரம் உத்³தி³ஸேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி.

129. ‘‘‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா த்³வே அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ அபுப்³ப³ம் அசரிமம் உப்பஜ்ஜேய்யும், நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா ஏகோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ உப்பஜ்ஜேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா த்³வே ராஜானோ சக்கவத்தினோ அபுப்³ப³ம் அசரிமம் உப்பஜ்ஜேய்யும், நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா ஏகோ ராஜா சக்கவத்தீ உப்பஜ்ஜேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி.

130. ‘‘‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் இத்தீ² அரஹம் அஸ்ஸ ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் புரிஸோ அரஹம் அஸ்ஸ ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் இத்தீ² ராஜா அஸ்ஸ சக்கவத்தீ, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் புரிஸோ ராஜா அஸ்ஸ சக்கவத்தீ, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் இத்தீ² ஸக்கத்தம் கரேய்ய … மாரத்தம் கரேய்ய… ப்³ரஹ்மத்தம் கரேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் புரிஸோ ஸக்கத்தம் கரேய்ய… மாரத்தம் கரேய்ய… ப்³ரஹ்மத்தம் கரேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி.

131. ‘‘‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் காயது³ச்சரிதஸ்ஸ இட்டோ² கந்தோ மனாபோ விபாகோ நிப்³ப³த்தேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் காயது³ச்சரிதஸ்ஸ அனிட்டோ² அகந்தோ அமனாபோ விபாகோ நிப்³ப³த்தேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் வசீது³ச்சரிதஸ்ஸ…பே… யம் மனோது³ச்சரிதஸ்ஸ இட்டோ² கந்தோ மனாபோ விபாகோ நிப்³ப³த்தேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் வசீது³ச்சரிதஸ்ஸ…பே… யம் மனோது³ச்சரிதஸ்ஸ அனிட்டோ² அகந்தோ அமனாபோ விபாகோ நிப்³ப³த்தேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீதி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் காயஸுசரிதஸ்ஸ அனிட்டோ² அகந்தோ அமனாபோ விபாகோ நிப்³ப³த்தேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் காயஸுசரிதஸ்ஸ இட்டோ² கந்தோ மனாபோ விபாகோ நிப்³ப³த்தேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் வசீஸுசரிதஸ்ஸ…பே… யம் மனோஸுசரிதஸ்ஸ அனிட்டோ² அகந்தோ அமனாபோ விபாகோ நிப்³ப³த்தேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் வசீஸுசரிதஸ்ஸ…பே… யம் மனோஸுசரிதஸ்ஸ இட்டோ² கந்தோ மனாபோ விபாகோ நிப்³ப³த்தேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி.

‘‘‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் காயது³ச்சரிதஸமங்கீ³ தம்னிதா³னா தப்பச்சயா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் காயது³ச்சரிதஸமங்கீ³ தம்னிதா³னா தப்பச்சயா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் வசீது³ச்சரிதஸமங்கீ³…பே… யம் மனோது³ச்சரிதஸமங்கீ³ தம்னிதா³னா தப்பச்சயா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் வசீது³ச்சரிதஸமங்கீ³…பே… யம் மனோது³ச்சரிதஸமங்கீ³ தம்னிதா³னா தப்பச்சயா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் காயஸுசரிதஸமங்கீ³ தம்னிதா³னா தப்பச்சயா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் காயஸுசரிதஸமங்கீ³ தம்னிதா³னா தப்பச்சயா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் வசீஸுசரிதஸமங்கீ³…பே… யம் மனோஸுசரிதஸமங்கீ³ தம்னிதா³னா தப்பச்சயா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் வசீஸுசரிதஸமங்கீ³…பே… யம் மனோஸுசரிதஸமங்கீ³ தம்னிதா³னா தப்பச்சயா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ஏத்தாவதா கோ², ஆனந்த³, ‘டா²னாடா²னகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி.

132. ஏவம் வுத்தே ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அச்ச²ரியம், ப⁴ந்தே, அப்³பு⁴தம், ப⁴ந்தே! கோனாமோ அயம், ப⁴ந்தே, த⁴ம்மபரியாயோ’’தி? ‘‘தஸ்மாதிஹ த்வம், ஆனந்த³, இமம் த⁴ம்மபரியாயம் ‘ப³ஹுதா⁴துகோ’திபி நம் தா⁴ரேஹி, ‘சதுபரிவட்டோ’திபி நம் தா⁴ரேஹி, ‘த⁴ம்மாதா³ஸோ’திபி நம் தா⁴ரேஹி, ‘அமதது³ந்து³பீ⁴’திபி [து³த்³ரபீ⁴திபி (க.)] நம் தா⁴ரேஹி, ‘அனுத்தரோ ஸங்கா³மவிஜயோ’திபி நம் தா⁴ரேஹீ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனோ ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி.

ப³ஹுதா⁴துகஸுத்தம் நிட்டி²தம் பஞ்சமம்.

6. இஸிகி³லிஸுத்தம்

133. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ராஜக³ஹே விஹரதி இஸிகி³லிஸ்மிம் பப்³ப³தே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘பஸ்ஸத² நோ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஏதம் வேபா⁴ரம் பப்³ப³த’’ந்தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஏதஸ்ஸபி கோ², பி⁴க்க²வே, வேபா⁴ரஸ்ஸ பப்³ப³தஸ்ஸ அஞ்ஞாவ ஸமஞ்ஞா அஹோஸி அஞ்ஞா பஞ்ஞத்தி’’.

‘‘பஸ்ஸத² நோ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஏதம் பண்ட³வம் பப்³ப³த’’ந்தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஏதஸ்ஸபி கோ², பி⁴க்க²வே, பண்ட³வஸ்ஸ பப்³ப³தஸ்ஸ அஞ்ஞாவ ஸமஞ்ஞா அஹோஸி அஞ்ஞா பஞ்ஞத்தி’’.

‘‘பஸ்ஸத² நோ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஏதம் வேபுல்லம் பப்³ப³த’’ந்தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஏதஸ்ஸபி கோ², பி⁴க்க²வே, வேபுல்லஸ்ஸ பப்³ப³தஸ்ஸ அஞ்ஞாவ ஸமஞ்ஞா அஹோஸி அஞ்ஞா பஞ்ஞத்தி’’.

‘‘பஸ்ஸத² நோ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஏதம் கி³ஜ்ஜ²கூடம் பப்³ப³த’’ந்தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘ஏதஸ்ஸபி கோ², பி⁴க்க²வே, கி³ஜ்ஜ²கூடஸ்ஸ பப்³ப³தஸ்ஸ அஞ்ஞாவ ஸமஞ்ஞா அஹோஸி அஞ்ஞா பஞ்ஞத்தி’’.

‘‘பஸ்ஸத² நோ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, இமம் இஸிகி³லிம் பப்³ப³த’’ந்தி? ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’. ‘‘இமஸ்ஸ கோ² பன, பி⁴க்க²வே, இஸிகி³லிஸ்ஸ பப்³ப³தஸ்ஸ ஏஸாவ ஸமஞ்ஞா அஹோஸி ஏஸா பஞ்ஞத்தி’’.

‘‘பூ⁴தபுப்³ப³ம், பி⁴க்க²வே, பஞ்ச பச்சேகபு³த்³த⁴ஸதானி இமஸ்மிம் இஸிகி³லிஸ்மிம் பப்³ப³தே சிரனிவாஸினோ அஹேஸும். தே இமம் பப்³ப³தம் பவிஸந்தா தி³ஸ்ஸந்தி, பவிட்டா² ந தி³ஸ்ஸந்தி. தமேனம் மனுஸ்ஸா தி³ஸ்வா ஏவமாஹம்ஸு – ‘அயம் பப்³ப³தோ இமே இஸீ [இஸயோ (க.)] கி³லதீ’தி; ‘இஸிகி³லி இஸிகி³லி’ த்வேவ ஸமஞ்ஞா உத³பாதி³. ஆசிக்கி²ஸ்ஸாமி [அசிக்கி²ஸ்ஸாமி வோ (க.)], பி⁴க்க²வே, பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் நாமானி; கித்தயிஸ்ஸாமி, பி⁴க்க²வே, பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் நாமானி; தே³ஸேஸ்ஸாமி, பி⁴க்க²வே, பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் நாமானி. தம் ஸுணாத², ஸாது⁴கம் மனஸி கரோத²; பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி கோ² தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

134. ‘‘அரிட்டோ² நாம, பி⁴க்க²வே, பச்சேகஸம்பு³த்³தோ⁴ [பச்சேகபு³த்³தோ⁴ (க. ஸீ. பீ.)] இமஸ்மிம் இஸிகி³லிஸ்மிம் பப்³ப³தே சிரனிவாஸீ அஹோஸி; உபரிட்டோ² நாம, பி⁴க்க²வே, பச்சேகஸம்பு³த்³தோ⁴ இமஸ்மிம் இஸிகி³லிஸ்மிம் பப்³ப³தே சிரனிவாஸீ அஹோஸி; தக³ரஸிகீ² [தக்³க³ரஸிகீ² (க.)] நாம, பி⁴க்க²வே, பச்சேகஸம்பு³த்³தோ⁴ இமஸ்மிம் இஸிகி³லிஸ்மிம் பப்³ப³தே சிரனிவாஸீ அஹோஸி; யஸஸ்ஸீ நாம, பி⁴க்க²வே, பச்சேகஸம்பு³த்³தோ⁴ இமஸ்மிம் இஸிகி³லிஸ்மிம் பப்³ப³தே சிரனிவாஸீ அஹோஸி; ஸுத³ஸ்ஸனோ நாம, பி⁴க்க²வே, பச்சேகஸம்பு³த்³தோ⁴ இமஸ்மிம் இஸிகி³லிஸ்மிம் பப்³ப³தே சிரனிவாஸீ அஹோஸி; பியத³ஸ்ஸீ நாம, பி⁴க்க²வே, பச்சேகஸம்பு³த்³தோ⁴ இமஸ்மிம் இஸிகி³லிஸ்மிம் பப்³ப³தே சிரனிவாஸீ அஹோஸி; க³ந்தா⁴ரோ நாம, பி⁴க்க²வே, பச்சேகஸம்பு³த்³தோ⁴ இமஸ்மிம் இஸிகி³லிஸ்மிம் பப்³ப³தே சிரனிவாஸீ அஹோஸி; பிண்டோ³லோ நாம, பி⁴க்க²வே, பச்சேகஸம்பு³த்³தோ⁴ இமஸ்மிம் இஸிகி³லிஸ்மிம் பப்³ப³தே சிரனிவாஸீ அஹோஸி; உபாஸபோ⁴ நாம, பி⁴க்க²வே, பச்சேகஸம்பு³த்³தோ⁴ இமஸ்மிம் இஸிகி³லிஸ்மிம் பப்³ப³தே சிரனிவாஸீ அஹோஸி; நீதோ நாம, பி⁴க்க²வே, பச்சேகஸம்பு³த்³தோ⁴ இமஸ்மிம் இஸிகி³லிஸ்மிம் பப்³ப³தே சிரனிவாஸீ அஹோஸி; ததோ² நாம, பி⁴க்க²வே, பச்சேகஸம்பு³த்³தோ⁴ இமஸ்மிம் இஸிகி³லிஸ்மிம் பப்³ப³தே சிரனிவாஸீ அஹோஸி, ஸுதவா நாம, பி⁴க்க²வே, பச்சேகஸம்பு³த்³தோ⁴ இமஸ்மிம் இஸிகி³லிஸ்மிம் பப்³ப³தே சிரனிவாஸீ அஹோஸி; பா⁴விதத்தோ நாம, பி⁴க்க²வே, பச்சேகஸம்பு³த்³தோ⁴ இமஸ்மிம் இஸிகி³லிஸ்மிம் பப்³ப³தே சிரனிவாஸீ அஹோஸி.

135. ‘‘யே ஸத்தஸாரா அனீகா⁴ நிராஸா,

பச்சேகமேவஜ்ஜ²க³மம்ஸு போ³தி⁴ம் [பச்சேகமேவஜ்ஜ²க³மும் ஸுபோ³தி⁴ம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)];

தேஸம் விஸல்லான நருத்தமானம்,

நாமானி மே கித்தயதோ ஸுணாத².

‘‘அரிட்டோ² உபரிட்டோ² தக³ரஸிகீ² யஸஸ்ஸீ,

ஸுத³ஸ்ஸனோ பியத³ஸ்ஸீ ச ஸுஸம்பு³த்³தோ⁴ [பு³த்³தோ⁴ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)];

க³ந்தா⁴ரோ பிண்டோ³லோ உபாஸபோ⁴ ச,

நீதோ ததோ² ஸுதவா பா⁴விதத்தோ.

‘‘ஸும்போ⁴ ஸுபோ⁴ மதுலோ [மேது²லோ (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] அட்ட²மோ ச,

அத²ஸ்ஸுமேகோ⁴ [அட்ட²ஸுமேதோ⁴ (க.)] அனீகோ⁴ ஸுதா³டோ²;

பச்சேகபு³த்³தா⁴ ப⁴வனேத்திகீ²ணா,

ஹிங்கூ³ ச ஹிங்கோ³ ச மஹானுபா⁴வா.

‘‘த்³வே ஜாலினோ முனினோ அட்ட²கோ ச,

அத² கோஸல்லோ பு³த்³தோ⁴ அதோ² ஸுபா³ஹு;

உபனேமிஸோ நேமிஸோ ஸந்தசித்தோ,