5. ப³ஹுதா⁴துகஸுத்தம்

124. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தத்ர கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பி⁴க்க²வோ’’தி. ‘‘ப⁴த³ந்தே’’தி தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸும். ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

‘‘யானி கானிசி, பி⁴க்க²வே, ப⁴யானி உப்பஜ்ஜந்தி ஸப்³பா³னி தானி பா³லதோ உப்பஜ்ஜந்தி, நோ பண்டி³ததோ; யே கேசி உபத்³த³வா உப்பஜ்ஜந்தி ஸப்³பே³ தே பா³லதோ உப்பஜ்ஜந்தி, நோ பண்டி³ததோ; யே கேசி உபஸக்³கா³ உப்பஜ்ஜந்தி ஸப்³பே³ தே பா³லதோ உப்பஜ்ஜந்தி, நோ பண்டி³ததோ. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, நளாகா³ரா வா திணாகா³ரா வா அக்³கி³ முத்தோ [அக்³கி³முக்கோ (ஸீ. பீ.)] கூடாகா³ரானிபி த³ஹதி உல்லித்தாவலித்தானி நிவாதானி பு²ஸிதக்³க³ளானி பிஹிதவாதபானானி; ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, யானி கானிசி ப⁴யானி உப்பஜ்ஜந்தி ஸப்³பா³னி தானி பா³லதோ உப்பஜ்ஜந்தி, நோ பண்டி³ததோ; யே கேசி உபத்³த³வா உப்பஜ்ஜந்தி ஸப்³பே³ தே பா³லதோ உப்பஜ்ஜந்தி, நோ பண்டி³ததோ; யே கேசி உபஸக்³கா³ உப்பஜ்ஜந்தி ஸப்³பே³ தே பா³லதோ உப்பஜ்ஜந்தி, நோ பண்டி³ததோ. இதி கோ², பி⁴க்க²வே, ஸப்படிப⁴யோ பா³லோ, அப்படிப⁴யோ பண்டி³தோ; ஸஉபத்³த³வோ பா³லோ, அனுபத்³த³வோ பண்டி³தோ; ஸஉபஸக்³கோ³ பா³லோ, அனுபஸக்³கோ³ பண்டி³தோ. நத்தி², பி⁴க்க²வே, பண்டி³ததோ ப⁴யம், நத்தி² பண்டி³ததோ உபத்³த³வோ, நத்தி² பண்டி³ததோ உபஸக்³கோ³. தஸ்மாதிஹ, பி⁴க்க²வே, ‘பண்டி³தா ப⁴விஸ்ஸாம வீமம்ஸகா’தி – ஏவஞ்ஹி வோ, பி⁴க்க²வே, ஸிக்கி²தப்³ப³’’ந்தி.

ஏவம் வுத்தே, ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘கித்தாவதா நு கோ², ப⁴ந்தே, பண்டி³தோ பி⁴க்கு² ‘வீமம்ஸகோ’தி அலம் வசனாயா’’தி? ‘‘யதோ கோ², ஆனந்த³, பி⁴க்கு² தா⁴துகுஸலோ ச ஹோதி, ஆயதனகுஸலோ ச ஹோதி, படிச்சஸமுப்பாத³குஸலோ ச ஹோதி, டா²னாடா²னகுஸலோ ச ஹோதி – ஏத்தாவதா கோ², ஆனந்த³, பண்டி³தோ பி⁴க்கு² ‘வீமம்ஸகோ’தி அலம் வசனாயா’’தி.

125. ‘‘கித்தாவதா பன, ப⁴ந்தே, ‘தா⁴துகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி? ‘‘அட்டா²ரஸ கோ² இமா, ஆனந்த³, தா⁴துயோ – சக்கு²தா⁴து, ரூபதா⁴து, சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴து; ஸோததா⁴து, ஸத்³த³தா⁴து, ஸோதவிஞ்ஞாணதா⁴து; கா⁴னதா⁴து, க³ந்த⁴தா⁴து, கா⁴னவிஞ்ஞாணதா⁴து; ஜிவ்ஹாதா⁴து, ரஸதா⁴து, ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணதா⁴து; காயதா⁴து, போ²ட்ட²ப்³ப³தா⁴து, காயவிஞ்ஞாணதா⁴து; மனோதா⁴து, த⁴ம்மதா⁴து, மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து. இமா கோ², ஆனந்த³, அட்டா²ரஸ தா⁴துயோ யதோ ஜானாதி பஸ்ஸதி – ஏத்தாவதாபி கோ², ஆனந்த³, ‘தா⁴துகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி.

‘‘ஸியா பன, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞோபி பரியாயோ, யதா² ‘தா⁴துகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி? ‘‘ஸியா, ஆனந்த³. ச²யிமா, ஆனந்த³, தா⁴துயோ – பத²வீதா⁴து, ஆபோதா⁴து, தேஜோதா⁴து, வாயோதா⁴து, ஆகாஸதா⁴து, விஞ்ஞாணதா⁴து. இமா கோ², ஆனந்த³, ச² தா⁴துயோ யதோ ஜானாதி பஸ்ஸதி – ஏத்தாவதாபி கோ², ஆனந்த³, ‘தா⁴துகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி.

‘‘ஸியா பன, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞோபி பரியாயோ, யதா² ‘தா⁴துகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி? ‘‘ஸியா, ஆனந்த³. ச²யிமா, ஆனந்த³, தா⁴துயோ – ஸுக²தா⁴து, து³க்க²தா⁴து, ஸோமனஸ்ஸதா⁴து, தோ³மனஸ்ஸதா⁴து, உபேக்கா²தா⁴து, அவிஜ்ஜாதா⁴து. இமா கோ², ஆனந்த³, ச² தா⁴துயோ யதோ ஜானாதி பஸ்ஸதி – ஏத்தாவதாபி கோ², ஆனந்த³, ‘தா⁴துகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி.

‘‘ஸியா பன, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞோபி பரியாயோ, யதா² ‘தா⁴துகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி? ‘‘ஸியா, ஆனந்த³. ச²யிமா, ஆனந்த³, தா⁴துயோ – காமதா⁴து, நேக்க²ம்மதா⁴து, ப்³யாபாத³தா⁴து, அப்³யாபாத³தா⁴து, விஹிம்ஸாதா⁴து, அவிஹிம்ஸாதா⁴து. இமா கோ², ஆனந்த³, ச² தா⁴துயோ யதோ ஜானாதி பஸ்ஸதி – ஏத்தாவதாபி கோ², ஆனந்த³, ‘தா⁴துகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி.

‘‘ஸியா பன, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞோபி பரியாயோ, யதா² ‘தா⁴துகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி? ‘‘ஸியா, ஆனந்த³. திஸ்ஸோ இமா, ஆனந்த³, தா⁴துயோ – காமதா⁴து, ரூபதா⁴து, அரூபதா⁴து. இமா கோ², ஆனந்த³, திஸ்ஸோ தா⁴துயோ யதோ ஜானாதி பஸ்ஸதி – ஏத்தாவதாபி கோ², ஆனந்த³, ‘தா⁴துகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி.

‘‘ஸியா பன, ப⁴ந்தே, அஞ்ஞோபி பரியாயோ, யதா² ‘தா⁴துகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி? ‘‘ஸியா, ஆனந்த³. த்³வே இமா, ஆனந்த³, தா⁴துயோ – ஸங்க²தாதா⁴து, அஸங்க²தாதா⁴து. இமா கோ², ஆனந்த³, த்³வே தா⁴துயோ யதோ ஜானாதி பஸ்ஸதி – ஏத்தாவதாபி கோ², ஆனந்த³, ‘தா⁴துகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி.

126. ‘‘கித்தாவதா பன, ப⁴ந்தே, ‘ஆயதனகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி? ‘‘ச² கோ² பனிமானி, ஆனந்த³, அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரானி ஆயதனானி – சக்கு²சேவ ரூபா ச ஸோதஞ்ச ஸத்³தா³ ச கா⁴னஞ்ச க³ந்தா⁴ ச ஜிவ்ஹா ச ரஸா ச காயோ ச போ²ட்ட²ப்³பா³ ச மனோ ச த⁴ம்மா ச. இமானி கோ², ஆனந்த³, ச² அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரானி ஆயதனானி யதோ ஜானாதி பஸ்ஸதி – ஏத்தாவதா கோ², ஆனந்த³, ‘ஆயதனகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி.

‘‘கித்தாவதா பன, ப⁴ந்தே, ‘படிச்சஸமுப்பாத³குஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி? ‘‘இதா⁴னந்த³, பி⁴க்கு² ஏவம் பஜானாதி – ‘இமஸ்மிம் ஸதி இத³ம் ஹோதி, இமஸ்ஸுப்பாதா³ இத³ம் உப்பஜ்ஜதி, இமஸ்மிம் அஸதி இத³ம் ந ஹோதி, இமஸ்ஸ நிரோதா⁴ இத³ம் நிருஜ்ஜ²தி, யதி³த³ம் – அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ரா, ஸங்கா²ரபச்சயா விஞ்ஞாணம், விஞ்ஞாணபச்சயா நாமரூபம், நாமரூபபச்சயா ஸளாயதனம், ஸளாயதனபச்சயா ப²ஸ்ஸோ, ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா, வேத³னாபச்சயா தண்ஹா, தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னம், உபாதா³னபச்சயா ப⁴வோ, ப⁴வபச்சயா ஜாதி, ஜாதிபச்சயா ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸூபாயாஸா ஸம்ப⁴வந்தி. ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யோ ஹோதி. அவிஜ்ஜாயத்வேவ அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴ ஸங்கா²ரனிரோதோ⁴, ஸங்கா²ரனிரோதா⁴ விஞ்ஞாணனிரோதோ⁴, விஞ்ஞாணனிரோதா⁴ நாமரூபனிரோதோ⁴, நாமரூபனிரோதா⁴ ஸளாயதனனிரோதோ⁴, ஸளாயதனனிரோதா⁴ ப²ஸ்ஸனிரோதோ⁴, ப²ஸ்ஸனிரோதா⁴ வேத³னானிரோதோ⁴, வேத³னானிரோதா⁴ தண்ஹானிரோதோ⁴, தண்ஹானிரோதா⁴ உபாதா³னனிரோதோ⁴, உபாதா³னனிரோதா⁴ ப⁴வனிரோதோ⁴, ப⁴வனிரோதா⁴ ஜாதினிரோதோ⁴, ஜாதினிரோதா⁴ ஜராமரணம் ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸூபாயாஸா நிருஜ்ஜ²ந்தி. ஏவமேதஸ்ஸ கேவலஸ்ஸ து³க்க²க்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிரோதோ⁴ ஹோதி’. ஏத்தாவதா கோ², ஆனந்த³, ‘படிச்சஸமுப்பாத³குஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி.

127. ‘‘கித்தாவதா பன, ப⁴ந்தே, ‘டா²னாடா²னகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி? ‘‘இதா⁴னந்த³, பி⁴க்கு² ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ கஞ்சி [கிஞ்சி (ஸ்யா. கம். க.)] ஸங்கா²ரம் நிச்சதோ உபக³ச்சே²ய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் புது²ஜ்ஜனோ கஞ்சி ஸங்கா²ரம் நிச்சதோ உபக³ச்சே²ய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ கஞ்சி ஸங்கா²ரம் ஸுக²தோ உபக³ச்சே²ய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் புது²ஜ்ஜனோ கஞ்சி ஸங்கா²ரம் ஸுக²தோ உபக³ச்சே²ய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ கஞ்சி த⁴ம்மம் அத்ததோ உபக³ச்சே²ய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி, ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் புது²ஜ்ஜனோ கஞ்சி த⁴ம்மம் அத்ததோ உபக³ச்சே²ய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி.

128. ‘‘‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ மாதரம் ஜீவிதா வோரோபேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் புது²ஜ்ஜனோ மாதரம் ஜீவிதா வோரோபேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ பிதரம் ஜீவிதா வோரோபேய்ய…பே… அரஹந்தம் ஜீவிதா வோரோபேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ து³ட்ட²சித்தோ ததா²க³தஸ்ஸ லோஹிதம் உப்பாதே³ய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் புது²ஜ்ஜனோ து³ட்ட²சித்தோ ததா²க³தஸ்ஸ லோஹிதம் உப்பாதே³ய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்தே³ய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் புது²ஜ்ஜனோ ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்தே³ய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ அஞ்ஞம் ஸத்தா²ரம் உத்³தி³ஸேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் புது²ஜ்ஜனோ அஞ்ஞம் ஸத்தா²ரம் உத்³தி³ஸேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி.

129. ‘‘‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா த்³வே அரஹந்தோ ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ அபுப்³ப³ம் அசரிமம் உப்பஜ்ஜேய்யும், நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா ஏகோ அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ உப்பஜ்ஜேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா த்³வே ராஜானோ சக்கவத்தினோ அபுப்³ப³ம் அசரிமம் உப்பஜ்ஜேய்யும், நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் ஏகிஸ்ஸா லோகதா⁴துயா ஏகோ ராஜா சக்கவத்தீ உப்பஜ்ஜேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி.

130. ‘‘‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் இத்தீ² அரஹம் அஸ்ஸ ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் புரிஸோ அரஹம் அஸ்ஸ ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் இத்தீ² ராஜா அஸ்ஸ சக்கவத்தீ, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் புரிஸோ ராஜா அஸ்ஸ சக்கவத்தீ, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் இத்தீ² ஸக்கத்தம் கரேய்ய … மாரத்தம் கரேய்ய… ப்³ரஹ்மத்தம் கரேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் புரிஸோ ஸக்கத்தம் கரேய்ய… மாரத்தம் கரேய்ய… ப்³ரஹ்மத்தம் கரேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி.

131. ‘‘‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் காயது³ச்சரிதஸ்ஸ இட்டோ² கந்தோ மனாபோ விபாகோ நிப்³ப³த்தேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் காயது³ச்சரிதஸ்ஸ அனிட்டோ² அகந்தோ அமனாபோ விபாகோ நிப்³ப³த்தேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் வசீது³ச்சரிதஸ்ஸ…பே… யம் மனோது³ச்சரிதஸ்ஸ இட்டோ² கந்தோ மனாபோ விபாகோ நிப்³ப³த்தேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் வசீது³ச்சரிதஸ்ஸ…பே… யம் மனோது³ச்சரிதஸ்ஸ அனிட்டோ² அகந்தோ அமனாபோ விபாகோ நிப்³ப³த்தேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீதி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் காயஸுசரிதஸ்ஸ அனிட்டோ² அகந்தோ அமனாபோ விபாகோ நிப்³ப³த்தேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் காயஸுசரிதஸ்ஸ இட்டோ² கந்தோ மனாபோ விபாகோ நிப்³ப³த்தேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் வசீஸுசரிதஸ்ஸ…பே… யம் மனோஸுசரிதஸ்ஸ அனிட்டோ² அகந்தோ அமனாபோ விபாகோ நிப்³ப³த்தேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் வசீஸுசரிதஸ்ஸ…பே… யம் மனோஸுசரிதஸ்ஸ இட்டோ² கந்தோ மனாபோ விபாகோ நிப்³ப³த்தேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி.

‘‘‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் காயது³ச்சரிதஸமங்கீ³ தம்னிதா³னா தப்பச்சயா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் காயது³ச்சரிதஸமங்கீ³ தம்னிதா³னா தப்பச்சயா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் வசீது³ச்சரிதஸமங்கீ³…பே… யம் மனோது³ச்சரிதஸமங்கீ³ தம்னிதா³னா தப்பச்சயா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் வசீது³ச்சரிதஸமங்கீ³…பே… யம் மனோது³ச்சரிதஸமங்கீ³ தம்னிதா³னா தப்பச்சயா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் காயஸுசரிதஸமங்கீ³ தம்னிதா³னா தப்பச்சயா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் காயஸுசரிதஸமங்கீ³ தம்னிதா³னா தப்பச்சயா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ யம் வசீஸுசரிதஸமங்கீ³…பே… யம் மனோஸுசரிதஸமங்கீ³ தம்னிதா³னா தப்பச்சயா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி; ‘டா²னஞ்ச கோ² ஏதம் விஜ்ஜதி யம் வசீஸுசரிதஸமங்கீ³…பே… யம் மனோஸுசரிதஸமங்கீ³ தம்னிதா³னா தப்பச்சயா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜேய்ய, டா²னமேதம் விஜ்ஜதீ’தி பஜானாதி. ஏத்தாவதா கோ², ஆனந்த³, ‘டா²னாடா²னகுஸலோ பி⁴க்கூ²’தி அலம் வசனாயா’’தி.

132. ஏவம் வுத்தே ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அச்ச²ரியம், ப⁴ந்தே, அப்³பு⁴தம், ப⁴ந்தே! கோனாமோ அயம், ப⁴ந்தே, த⁴ம்மபரியாயோ’’தி? ‘‘தஸ்மாதிஹ த்வம், ஆனந்த³, இமம் த⁴ம்மபரியாயம் ‘ப³ஹுதா⁴துகோ’திபி நம் தா⁴ரேஹி, ‘சதுபரிவட்டோ’திபி நம் தா⁴ரேஹி, ‘த⁴ம்மாதா³ஸோ’திபி நம் தா⁴ரேஹி, ‘அமதது³ந்து³பீ⁴’திபி [து³த்³ரபீ⁴திபி (க.)] நம் தா⁴ரேஹி, ‘அனுத்தரோ ஸங்கா³மவிஜயோ’திபி நம் தா⁴ரேஹீ’’தி.

இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனோ ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³தி.

ப³ஹுதா⁴துகஸுத்தம் நிட்டி²தம் பஞ்சமம்.