8. கோ³பகமோக்³க³ல்லானஸுத்தம்

79. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ராஜக³ஹே விஹரதி வேளுவனே கலந்த³கனிவாபே அசிரபரினிப்³பு³தே ப⁴க³வதி. தேன கோ² பன ஸமயேன ராஜா மாக³தோ⁴ அஜாதஸத்து வேதே³ஹிபுத்தோ ராஜக³ஹம் படிஸங்கா²ராபேதி ரஞ்ஞோ பஜ்ஜோதஸ்ஸ ஆஸங்கமானோ. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் நிவாஸேத்வா பத்தசீவரமாதா³ய ராஜக³ஹம் பிண்டா³ய பாவிஸி. அத² கோ² ஆயஸ்மதோ ஆனந்த³ஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘அதிப்பகோ³ கோ² தாவ ராஜக³ஹே பிண்டா³ய சரிதும். யம்னூனாஹம் யேன கோ³பகமோக்³க³ல்லானஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ கம்மந்தோ, யேன கோ³பகமோக்³க³ல்லானோ ப்³ராஹ்மணோ தேனுபஸங்கமேய்ய’’ந்தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யேன கோ³பகமோக்³க³ல்லானஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ கம்மந்தோ, யேன கோ³பகமோக்³க³ல்லானோ ப்³ராஹ்மணோ தேனுபஸங்கமி. அத்³த³ஸா கோ² கோ³பகமோக்³க³ல்லானோ ப்³ராஹ்மணோ ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம். தி³ஸ்வான ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதத³வோச – ‘‘ஏது கோ² ப⁴வம் ஆனந்தோ³. ஸ்வாக³தம் போ⁴தோ ஆனந்த³ஸ்ஸ. சிரஸ்ஸம் கோ² ப⁴வம் ஆனந்தோ³ இமம் பரியாயமகாஸி யதி³த³ம் இதா⁴க³மனாய. நிஸீத³து ப⁴வம் ஆனந்தோ³, இத³மாஸனம் பஞ்ஞத்த’’ந்தி. நிஸீதி³ கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ பஞ்ஞத்தே ஆஸனே. கோ³பகமோக்³க³ல்லானோபி கோ² ப்³ராஹ்மணோ அஞ்ஞதரம் நீசம் ஆஸனம் க³ஹேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² கோ³பகமோக்³க³ல்லானோ ப்³ராஹ்மணோ ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதத³வோச – ‘‘அத்தி² நு கோ², போ⁴ ஆனந்த³, ஏகபி⁴க்கு²பி தேஹி த⁴ம்மேஹி ஸப்³பே³னஸப்³ப³ம் ஸப்³ப³தா²ஸப்³ப³ம் ஸமன்னாக³தோ யேஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ அஹோஸி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி? ‘‘நத்தி² கோ², ப்³ராஹ்மண, ஏகபி⁴க்கு²பி தேஹி த⁴ம்மேஹி ஸப்³பே³னஸப்³ப³ம் ஸப்³ப³தா²ஸப்³ப³ம் ஸமன்னாக³தோ யேஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ ஸோ ப⁴க³வா அஹோஸி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴. ஸோ ஹி, ப்³ராஹ்மண, ப⁴க³வா அனுப்பன்னஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ உப்பாதே³தா, அஸஞ்ஜாதஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ ஸஞ்ஜனேதா, அனக்கா²தஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ அக்கா²தா, மக்³க³ஞ்ஞூ, மக்³க³விதூ³, மக்³க³கோவிதோ³; மக்³கா³னுகா³ ச பன ஏதரஹி ஸாவகா விஹரந்தி பச்சா² ஸமன்னாக³தா’’தி. அயஞ்ச ஹித³ம் ஆயஸ்மதோ ஆனந்த³ஸ்ஸ கோ³பகமோக்³க³ல்லானேன ப்³ராஹ்மணேன ஸத்³தி⁴ம் அந்தராகதா² விப்பகதா அஹோஸி.

அத² கோ² வஸ்ஸகாரோ ப்³ராஹ்மணோ மக³த⁴மஹாமத்தோ ராஜக³ஹே கம்மந்தே அனுஸஞ்ஞாயமானோ யேன கோ³பகமோக்³க³ல்லானஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ கம்மந்தோ, யேனாயஸ்மா ஆனந்தோ³ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா ஆனந்தே³ன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² வஸ்ஸகாரோ ப்³ராஹ்மணோ மக³த⁴மஹாமத்தோ ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதத³வோச – ‘‘காயனுத்த², போ⁴ ஆனந்த³, ஏதரஹி கதா²ய ஸன்னிஸின்னா, கா ச பன வோ அந்தராகதா² விப்பகதா’’தி? ‘‘இத⁴ மம், ப்³ராஹ்மண, கோ³பகமோக்³க³ல்லானோ ப்³ராஹ்மணோ ஏவமாஹ – ‘அத்தி² நு கோ², போ⁴ ஆனந்த³, ஏகபி⁴க்கு²பி தேஹி த⁴ம்மேஹி ஸப்³பே³னஸப்³ப³ம் ஸப்³ப³தா²ஸப்³ப³ம் ஸமன்னாக³தோ யேஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ அஹோஸி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴’தி. ஏவம் வுத்தே அஹம், ப்³ராஹ்மண, கோ³பகமோக்³க³ல்லானம் ப்³ராஹ்மணம் ஏதத³வோசம் – ‘நத்தி² கோ², ப்³ராஹ்மண, ஏகபி⁴க்கு²பி தேஹி த⁴ம்மேஹி ஸப்³பே³னஸப்³ப³ம் ஸப்³ப³தா²ஸப்³ப³ம் ஸமன்னாக³தோ யேஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ ஸோ ப⁴க³வா அஹோஸி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴. ஸோ ஹி, ப்³ராஹ்மண, ப⁴க³வா அனுப்பன்னஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ உப்பாதே³தா, அஸஞ்ஜாதஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ ஸஞ்ஜனேதா, அனக்கா²தஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ அக்கா²தா, மக்³க³ஞ்ஞூ, மக்³க³விதூ³, மக்³க³கோவிதோ³; மக்³கா³னுகா³ ச பன ஏதரஹி ஸாவகா விஹரந்தி பச்சா² ஸமன்னாக³தா’தி. அயம் கோ² நோ, ப்³ராஹ்மண, கோ³பகமோக்³க³ல்லானேன ப்³ராஹ்மணேன ஸத்³தி⁴ம் அந்தராகதா² விப்பகதா. அத² த்வம் அனுப்பத்தோ’’தி.

80. ‘‘அத்தி² நு கோ², போ⁴ ஆனந்த³, ஏகபி⁴க்கு²பி தேன போ⁴தா கோ³தமேன ட²பிதோ – ‘அயம் வோ மமச்சயேன படிஸரணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி, யம் தும்ஹே ஏதரஹி படிபாதே³ய்யாதா²’’தி [படிதா⁴வேய்யாதா²தி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)]? ‘‘நத்தி² கோ², ப்³ராஹ்மண, ஏகபி⁴க்கு²பி தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ட²பிதோ – ‘அயம் வோ மமச்சயேன படிஸரணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி, யம் மயம் ஏதரஹி படிபாதே³ய்யாமா’’தி. ‘‘அத்தி² பன, போ⁴ ஆனந்த³, ஏகபி⁴க்கு²பி ஸங்கே⁴ன ஸம்மதோ, ஸம்ப³ஹுலேஹி தே²ரேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ட²பிதோ – ‘அயம் நோ ப⁴க³வதோ அச்சயேன படிஸரணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி, யம் தும்ஹே ஏதரஹி படிபாதே³ய்யாதா²’’தி? ‘‘நத்தி² கோ², ப்³ராஹ்மண, ஏகபி⁴க்கு²பி ஸங்கே⁴ன ஸம்மதோ, ஸம்ப³ஹுலேஹி தே²ரேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ட²பிதோ – ‘அயம் நோ ப⁴க³வதோ அச்சயேன படிஸரணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி, யம் மயம் ஏதரஹி படிபாதே³ய்யாமா’’தி. ‘‘ஏவம் அப்படிஸரணே ச பன, போ⁴ ஆனந்த³, கோ ஹேது ஸாமக்³கி³யா’’தி? ‘‘ந கோ² மயம், ப்³ராஹ்மண, அப்படிஸரணா; ஸப்படிஸரணா மயம், ப்³ராஹ்மண; த⁴ம்மப்படிஸரணா’’தி.

‘‘‘அத்தி² நு கோ², போ⁴ ஆனந்த³, ஏகபி⁴க்கு²பி தேன போ⁴தா கோ³தமேன ட²பிதோ – அயம் வோ மமச்சயேன படிஸரணம் ப⁴விஸ்ஸதீதி, யம் தும்ஹே ஏதரஹி படிபாதே³ய்யாதா²’தி – இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘நத்தி² கோ², ப்³ராஹ்மண, ஏகபி⁴க்கு²பி தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ட²பிதோ – அயம் வோ மமச்சயேன படிஸரணம் ப⁴விஸ்ஸதீதி, யம் மயம் ஏதரஹி படிபாதே³ய்யாமா’தி வதே³ஸி; ‘அத்தி² பன, போ⁴ ஆனந்த³, ஏகபி⁴க்கு²பி ஸங்கே⁴ன ஸம்மதோ, ஸம்ப³ஹுலேஹி தே²ரேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ட²பிதோ – அயம் நோ ப⁴க³வதோ அச்சயேன படிஸரணம் ப⁴விஸ்ஸதீதி, யம் தும்ஹே ஏதரஹி படிபாதே³ய்யாதா²’தி – இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘நத்தி² கோ², ப்³ராஹ்மண, ஏகபி⁴க்கு²பி ஸங்கே⁴ன ஸம்மதோ, ஸம்ப³ஹுலேஹி தே²ரேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ட²பிதோ – அயம் நோ ப⁴க³வதோ அச்சயேன படிஸரணம் ப⁴விஸ்ஸதீதி, யம் மயம் ஏதரஹி படிபாதே³ய்யாமா’தி – வதே³ஸி; ‘ஏவம் அப்படிஸரணே ச பன, போ⁴ ஆனந்த³, கோ ஹேது ஸாமக்³கி³யா’தி இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘ந கோ² மயம், ப்³ராஹ்மண, அப்படிஸரணா; ஸப்படிஸரணா மயம், ப்³ராஹ்மண; த⁴ம்மப்படிஸரணா’தி வதே³ஸி. இமஸ்ஸ பன, போ⁴ ஆனந்த³, பா⁴ஸிதஸ்ஸ கத²ம் அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³’’தி?

81. ‘‘அத்தி² கோ², ப்³ராஹ்மண, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன பி⁴க்கூ²னம் ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞத்தம், பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ட்ட²ம். தே மயம் தத³ஹுபோஸதே² யாவதிகா ஏகம் கா³மகே²த்தம் உபனிஸ்ஸாய விஹராம தே ஸப்³பே³ ஏகஜ்ஜ²ம் ஸன்னிபதாம; ஸன்னிபதித்வா யஸ்ஸ தம் பவத்ததி தம் அஜ்ஜே²ஸாம. தஸ்மிம் சே ப⁴ஞ்ஞமானே ஹோதி பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஆபத்தி ஹோதி வீதிக்கமோ தம் மயம் யதா²த⁴ம்மம் யதா²னுஸிட்ட²ம் காரேமாதி.

‘‘ந கிர நோ ப⁴வந்தோ காரேந்தி; த⁴ம்மோ நோ காரேதி’’. ‘‘அத்தி² நு கோ², போ⁴ ஆனந்த³, ஏகபி⁴க்கு²பி யம் தும்ஹே ஏதரஹி ஸக்கரோத² க³ரும் கரோத² [க³ருகரோத² (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] மானேத² பூஜேத²; ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா [க³ருகத்வா (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] உபனிஸ்ஸாய விஹரதா²’’தி? ‘‘நத்தி² கோ², ப்³ராஹ்மண, ஏகபி⁴க்கு²பி யம் மயம் ஏதரஹி ஸக்கரோம க³ரும் கரோம மானேம பூஜேம; ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா உபனிஸ்ஸாய விஹராமா’’தி.

‘‘‘அத்தி² நு கோ², போ⁴ ஆனந்த³, ஏகபி⁴க்கு²பி தேன போ⁴தா கோ³தமேன ட²பிதோ – அயம் வோ மமச்சயேன படிஸரணம் ப⁴விஸ்ஸதீதி யம் தும்ஹே ஏதரஹி படிபாதே³ய்யாதா²’தி – இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘நத்தி² கோ², ப்³ராஹ்மண, ஏகபி⁴க்கு²பி தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ட²பிதோ – அயம் வோ மமச்சயேன படிஸரணம் ப⁴விஸ்ஸதீதி யம் மயம் ஏதரஹி படிபாதே³ய்யாமா’தி வதே³ஸி; ‘அத்தி² பன, போ⁴ ஆனந்த³, ஏகபி⁴க்கு²பி ஸங்கே⁴ன ஸம்மதோ, ஸம்ப³ஹுலேஹி தே²ரேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ட²பிதோ – அயம் நோ ப⁴க³வதோ அச்சயேன படிஸரணம் ப⁴விஸ்ஸதீதி யம் தும்ஹே ஏதரஹி படிபாதே³ய்யாதா²’தி – இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘நத்தி² கோ², ப்³ராஹ்மண, ஏகபி⁴க்கு²பி ஸங்கே⁴ன ஸம்மதோ, ஸம்ப³ஹுலேஹி தே²ரேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ட²பிதோ – அயம் நோ ப⁴க³வதோ அச்சயேன படிஸரணம் ப⁴விஸ்ஸதீதி யம் மயம் ஏதரஹி படிபாதே³ய்யாமா’தி வதே³ஸி; ‘அத்தி² நு கோ², போ⁴ ஆனந்த³, ஏகபி⁴க்கு²பி யம் தும்ஹே ஏதரஹி ஸக்கரோத² க³ரும் கரோத² மானேத² பூஜேத²; ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா உபனிஸ்ஸாய விஹரதா²’தி – இதி புட்டோ² ஸமானோ ‘நத்தி² கோ², ப்³ராஹ்மண, ஏகபி⁴க்கு²பி யம் மயம் ஏதரஹி ஸக்கரோம க³ரும் கரோம மானேம பூஜேம; ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா உபனிஸ்ஸாய விஹராமா’தி வதே³ஸி. இமஸ்ஸ பன, போ⁴ ஆனந்த³, பா⁴ஸிதஸ்ஸ கத²ம் அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³’’தி?

82. ‘‘அத்தி² கோ², ப்³ராஹ்மண, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன த³ஸ பஸாத³னீயா த⁴ம்மா அக்கா²தா. யஸ்மிம் நோ இமே த⁴ம்மா ஸம்விஜ்ஜந்தி தம் மயம் ஏதரஹி ஸக்கரோம க³ரும் கரோம மானேம பூஜேம; ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா உபனிஸ்ஸாய விஹராம. கதமே த³ஸ?

‘‘இத⁴, ப்³ராஹ்மண, பி⁴க்கு² ஸீலவா ஹோதி, பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ விஹரதி ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோ, அணுமத்தேஸு வஜ்ஜேஸு ப⁴யத³ஸ்ஸாவீ, ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸு.

‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதோ ஹோதி ஸுதத⁴ரோ ஸுதஸன்னிசயோ. யே தே த⁴ம்மா ஆதி³கல்யாணா, மஜ்ஜே²கல்யாணா, பரியோஸானகல்யாணா, ஸாத்த²ம், ஸப்³யஞ்ஜனம் [ஸாத்தா² ஸப்³யஞ்ஜனா (ஸீ. ஸ்யா. கம்.)], கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் அபி⁴வத³ந்தி ததா²ரூபாஸ்ஸ த⁴ம்மா ப³ஹுஸ்ஸுதா ஹோந்தி தா⁴தா [த⁴தா (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] வசஸா பரிசிதா மனஸானுபேக்கி²தா தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தா⁴.

‘‘ஸந்துட்டோ² ஹோதி ( ) [(இதரீதரேஹி) தீ³. நி. 3.345] சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானப்பச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரேஹி.

‘‘சதுன்னம் ஜா²னானம் ஆபி⁴சேதஸிகானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரானம் நிகாமலாபீ⁴ ஹோதி அகிச்ச²லாபீ⁴ அகஸிரலாபீ⁴.

‘‘அனேகவிஹிதம் இத்³தி⁴வித⁴ம் பச்சனுபோ⁴தி – ஏகோபி ஹுத்வா ப³ஹுதா⁴ ஹோதி, ப³ஹுதா⁴பி ஹுத்வா ஏகோ ஹோதி; ஆவிபா⁴வம் திரோபா⁴வம்; திரோகுட்டம் [திரோகுட்³ட³ம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] திரோபாகாரம் திரோபப்³ப³தம் அஸஜ்ஜமானோ க³ச்ச²தி, ஸேய்யதா²பி ஆகாஸே; பத²வியாபி உம்முஜ்ஜனிமுஜ்ஜம் கரோதி, ஸேய்யதா²பி உத³கே; உத³கேபி அபி⁴ஜ்ஜமானே க³ச்ச²தி, ஸேய்யதா²பி பத²வியம்; ஆகாஸேபி பல்லங்கேன கமதி, ஸேய்யதா²பி பக்கீ² ஸகுணோ; இமேபி சந்தி³மஸூரியே ஏவம்மஹித்³தி⁴கே ஏவம்மஹானுபா⁴வே பாணினா பரிமஸதி [பராமஸதி (க.)] பரிமஜ்ஜதி, யாவ ப்³ரஹ்மலோகாபி காயேன வஸம் வத்தேதி.

‘‘தி³ப்³பா³ய ஸோததா⁴துயா விஸுத்³தா⁴ய அதிக்கந்தமானுஸிகாய உபோ⁴ ஸத்³தே³ ஸுணாதி – தி³ப்³பே³ ச மானுஸே ச, யே தூ³ரே ஸந்திகே ச.

‘‘பரஸத்தானம் பரபுக்³க³லானம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாதி. ஸராக³ம் வா சித்தம் ‘ஸராக³ம் சித்த’ந்தி பஜானாதி, வீதராக³ம் வா சித்தம் ‘வீதராக³ம் சித்த’ந்தி பஜானாதி, ஸதோ³ஸம் வா சித்தம் ‘ஸதோ³ஸம் சித்த’ந்தி பஜானாதி, வீததோ³ஸம் வா சித்தம் ‘வீததோ³ஸம் சித்த’ந்தி பஜானாதி, ஸமோஹம் வா சித்தம் ‘ஸமோஹம் சித்த’ந்தி பஜானாதி, வீதமோஹம் வா சித்தம் ‘வீதமோஹம் சித்த’ந்தி பஜானாதி, ஸம்கி²த்தம் வா சித்தம் ‘ஸம்கி²த்தம் சித்த’ந்தி பஜானாதி, விக்கி²த்தம் வா சித்தம் ‘விக்கி²த்தம் சித்த’ந்தி பஜானாதி, மஹக்³க³தம் வா சித்தம் ‘மஹக்³க³தம் சித்த’ந்தி பஜானாதி, அமஹக்³க³தம் வா சித்தம் ‘அமஹக்³க³தம் சித்த’ந்தி பஜானாதி, ஸஉத்தரம் வா சித்தம் ‘ஸஉத்தரம் சித்த’ந்தி பஜானாதி, அனுத்தரம் வா சித்தம் ‘அனுத்தரம் சித்த’ந்தி பஜானாதி, ஸமாஹிதம் வா சித்தம் ‘ஸமாஹிதம் சித்த’ந்தி பஜானாதி, அஸமாஹிதம் வா சித்தம் ‘அஸமாஹிதம் சித்த’ந்தி பஜானாதி, விமுத்தம் வா சித்தம் ‘விமுத்தம் சித்த’ந்தி பஜானாதி, அவிமுத்தம் வா சித்தம் ‘அவிமுத்தம் சித்த’ந்தி பஜானாதி.

‘‘அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ திஸ்ஸோபி ஜாதியோ சதஸ்ஸோபி ஜாதியோ பஞ்சபி ஜாதியோ த³ஸபி ஜாதியோ வீஸம்பி ஜாதியோ திம்ஸம்பி ஜாதியோ சத்தாரீஸம்பி ஜாதியோ பஞ்ஞாஸம்பி ஜாதியோ ஜாதிஸதம்பி ஜாதிஸஹஸ்ஸம்பி ஜாதிஸதஸஹஸ்ஸம்பி அனேகேபி ஸம்வட்டகப்பே அனேகேபி விவட்டகப்பே அனேகேபி ஸம்வட்டவிவட்டகப்பே – ‘அமுத்ராஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ, ஸோ ததோ சுதோ அமுத்ர உத³பாதி³ம்; தத்ராபாஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ, ஸோ ததோ சுதோ இதூ⁴பபன்னோ’தி. இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி.

‘‘தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸத்தே பஸ்ஸதி சவமானே உபபஜ்ஜமானே ஹீனே பணீதே ஸுவண்ணே து³ப்³ப³ண்ணே, ஸுக³தே து³க்³க³தே யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி.

‘‘ஆஸவானம் க²யா அனாஸவம் சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திம் தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி.

‘‘இமே கோ², ப்³ராஹ்மண, தேன ப⁴க³வதா ஜானதா பஸ்ஸதா அரஹதா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன த³ஸ பஸாத³னீயா த⁴ம்மா அக்கா²தா. யஸ்மிம் நோ இமே த⁴ம்மா ஸம்விஜ்ஜந்தி தம் மயம் ஏதரஹி ஸக்கரோம க³ரும் கரோம மானேம பூஜேம; ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா உபனிஸ்ஸாய விஹராமா’’தி.

83. ஏவம் வுத்தே வஸ்ஸகாரோ ப்³ராஹ்மணோ மக³த⁴மஹாமத்தோ உபனந்த³ம் ஸேனாபதிம் ஆமந்தேஸி – ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞதி ப⁴வம் ஸேனாபதி [மஞ்ஞஸி ஏவம் ஸேனாபதி (ஸ்யா. கம். பீ.), மஞ்ஞஸி ஸேனாபதி (ஸீ.), மஞ்ஞஸி ப⁴வம் ஸேனாபதி (க.)] யதி³மே போ⁴ந்தோ ஸக்காதப்³ப³ம் ஸக்கரோந்தி, க³ரும் காதப்³ப³ம் க³ரும் கரோந்தி, மானேதப்³ப³ம் மானேந்தி, பூஜேதப்³ப³ம் பூஜேந்தி’’? ‘‘தக்³கி⁴மே [தக்³க⁴ மே (க.)] போ⁴ந்தோ ஸக்காதப்³ப³ம் ஸக்கரோந்தி, க³ரும் காதப்³ப³ம் க³ரும் கரோந்தி, மானேதப்³ப³ம் மானேந்தி, பூஜேதப்³ப³ம் பூஜேந்தி. இமஞ்ச ஹி தே போ⁴ந்தோ ந ஸக்கரேய்யும் ந க³ரும் கரேய்யும் ந மானேய்யும் ந பூஜேய்யும்; அத² கிஞ்சரஹி தே போ⁴ந்தோ ஸக்கரேய்யும் க³ரும் கரேய்யும் மானேய்யும் பூஜேய்யும், ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா மானேத்வா பூஜேத்வா உபனிஸ்ஸாய விஹரேய்யு’’ந்தி? அத² கோ² வஸ்ஸகாரோ ப்³ராஹ்மணோ மக³த⁴மஹாமத்தோ ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதத³வோச – ‘‘கஹம் பன ப⁴வம் ஆனந்தோ³ ஏதரஹி விஹரதீ’’தி? ‘‘வேளுவனே கோ²ஹம், ப்³ராஹ்மண, ஏதரஹி விஹராமீ’’தி. ‘‘கச்சி பன, போ⁴ ஆனந்த³, வேளுவனம் ரமணீயஞ்சேவ அப்பஸத்³த³ஞ்ச அப்பனிக்³கோ⁴ஸஞ்ச விஜனவாதம் மனுஸ்ஸராஹஸ்ஸேய்யகம் [மனுஸ்ஸராஹஸேய்யகம் (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] படிஸல்லானஸாருப்ப’’ந்தி? ‘‘தக்³க⁴, ப்³ராஹ்மண, வேளுவனம் ரமணீயஞ்சேவ அப்பஸத்³த³ஞ்ச அப்பனிக்³கோ⁴ஸஞ்ச விஜனவாதம் மனுஸ்ஸராஹஸ்ஸேய்யகம் படிஸல்லானஸாருப்பம், யதா² தம் தும்ஹாதி³ஸேஹி ரக்க²கேஹி கோ³பகேஹீ’’தி. ‘‘தக்³க⁴, போ⁴ ஆனந்த³, வேளுவனம் ரமணீயஞ்சேவ அப்பஸத்³த³ஞ்ச அப்பனிக்³கோ⁴ஸஞ்ச விஜனவாதம் மனுஸ்ஸராஹஸ்ஸேய்யகம் படிஸல்லானஸாருப்பம், யதா² தம் ப⁴வந்தேஹி ஜா²யீஹி ஜா²னஸீலீஹி. ஜா²யினோ சேவ ப⁴வந்தோ ஜா²னஸீலினோ ச’’.

‘‘ஏகமிதா³ஹம், போ⁴ ஆனந்த³, ஸமயம் ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ வேஸாலியம் விஹரதி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம். அத² க்²வாஹம், போ⁴ ஆனந்த³, யேன மஹாவனம் கூடாகா³ரஸாலா யேன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ தேனுபஸங்கமிம். தத்ர ச பன ஸோ [தத்ர ச ஸோ (ஸீ. பீ.)] ப⁴வம் கோ³தமோ அனேகபரியாயேன ஜா²னகத²ம் கதே²ஸி. ஜா²யீ சேவ ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ அஹோஸி ஜா²னஸீலீ ச. ஸப்³ப³ஞ்ச பன ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ ஜா²னம் வண்ணேஸீ’’தி.

84. ‘‘ந ச கோ², ப்³ராஹ்மண, ஸோ ப⁴க³வா ஸப்³ப³ம் ஜா²னம் வண்ணேஸி, நபி ஸோ ப⁴க³வா ஸப்³ப³ம் ஜா²னம் ந வண்ணேஸீதி. கத²ம் ரூபஞ்ச, ப்³ராஹ்மண, ஸோ ப⁴க³வா ஜா²னம் ந வண்ணேஸி? இத⁴, ப்³ராஹ்மண, ஏகச்சோ காமராக³பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி காமராக³பரேதேன, உப்பன்னஸ்ஸ ச காமராக³ஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி; ஸோ காமராக³ம்யேவ அந்தரம் கரித்வா ஜா²யதி பஜ்ஜா²யதி நிஜ்ஜா²யதி அபஜ்ஜா²யதி. ப்³யாபாத³பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி ப்³யாபாத³பரேதேன, உப்பன்னஸ்ஸ ச ப்³யாபாத³ஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி; ஸோ ப்³யாபாத³ம்யேவ அந்தரம் கரித்வா ஜா²யதி பஜ்ஜா²யதி நிஜ்ஜா²யதி அபஜ்ஜா²யதி. தி²னமித்³த⁴பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி தி²னமித்³த⁴பரேதேன, உப்பன்னஸ்ஸ ச தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி; ஸோ தி²னமித்³த⁴ம்யேவ அந்தரம் கரித்வா ஜா²யதி பஜ்ஜா²யதி நிஜ்ஜா²யதி அபஜ்ஜா²யதி. உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சபரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சபரேதேன, உப்பன்னஸ்ஸ ச உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸ நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி; ஸோ உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம்யேவ அந்தரம் கரித்வா ஜா²யதி பஜ்ஜா²யதி நிஜ்ஜா²யதி அபஜ்ஜா²யதி. விசிகிச்சா²பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி விசிகிச்சா²பரேதேன, உப்பன்னாய ச விசிகிச்சா²ய நிஸ்ஸரணம் யதா²பூ⁴தம் நப்பஜானாதி; ஸோ விசிகிச்ச²ம்யேவ அந்தரம் கரித்வா ஜா²யதி பஜ்ஜா²யதி நிஜ்ஜா²யதி அபஜ்ஜா²யதி. ஏவரூபம் கோ², ப்³ராஹ்மண, ஸோ ப⁴க³வா ஜா²னம் ந வண்ணேஸி.

‘‘கத²ம் ரூபஞ்ச, ப்³ராஹ்மண, ஸோ ப⁴க³வா ஜா²னம் வண்ணேஸி? இத⁴, ப்³ராஹ்மண, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்பஸாத³னம் சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வம் அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம்…பே… ததியம் ஜா²னம்… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஏவரூபம் கோ², ப்³ராஹ்மண, ஸோ ப⁴க³வா ஜா²னம் வண்ணேஸீ’’தி.

‘‘கா³ரய்ஹம் கிர, போ⁴ ஆனந்த³, ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ ஜா²னம் க³ரஹி, பாஸம்ஸம் பஸம்ஸி. ஹந்த³, ச தா³னி மயம், போ⁴ ஆனந்த³, க³ச்சா²ம; ப³ஹுகிச்சா மயம் ப³ஹுகரணீயா’’தி. ‘‘யஸ்ஸதா³னி த்வம், ப்³ராஹ்மண, காலம் மஞ்ஞஸீ’’தி. அத² கோ² வஸ்ஸகாரோ ப்³ராஹ்மணோ மக³த⁴மஹாமத்தோ ஆயஸ்மதோ ஆனந்த³ஸ்ஸ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா பக்காமி.

அத² கோ² கோ³பகமோக்³க³ல்லானோ ப்³ராஹ்மணோ அசிரபக்கந்தே வஸ்ஸகாரே ப்³ராஹ்மணே மக³த⁴மஹாமத்தே ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதத³வோச – ‘‘யம் நோ மயம் ப⁴வந்தம் ஆனந்த³ம் அபுச்சி²ம்ஹா தம் நோ ப⁴வம் ஆனந்தோ³ ந ப்³யாகாஸீ’’தி. ‘‘நனு தே, ப்³ராஹ்மண, அவோசும்ஹா – ‘நத்தி² கோ², ப்³ராஹ்மண, ஏகபி⁴க்கு²பி தேஹி த⁴ம்மேஹி ஸப்³பே³னஸப்³ப³ம் ஸப்³ப³தா²ஸப்³ப³ம் ஸமன்னாக³தோ யேஹி த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ ஸோ ப⁴க³வா அஹோஸி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴. ஸோ ஹி, ப்³ராஹ்மண, ப⁴க³வா அனுப்பன்னஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ உப்பாதே³தா, அஸஞ்ஜாதஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ ஸஞ்ஜனேதா, அனக்கா²தஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ அக்கா²தா, மக்³க³ஞ்ஞூ, மக்³க³விதூ³, மக்³க³கோவிதோ³. மக்³கா³னுகா³ ச பன ஏதரஹி ஸாவகா விஹரந்தி பச்சா² ஸமன்னாக³தா’’’தி.

கோ³பகமோக்³க³ல்லானஸுத்தம் நிட்டி²தம் அட்ட²மம்.