9. ஸுப⁴ஸுத்தம்

462. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தேன கோ² பன ஸமயேன ஸுபோ⁴ மாணவோ தோதே³ய்யபுத்தோ ஸாவத்தி²யம் படிவஸதி அஞ்ஞதரஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ நிவேஸனே கேனசிதே³வ கரணீயேன. அத² கோ² ஸுபோ⁴ மாணவோ தோதே³ய்யபுத்தோ யஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ நிவேஸனே படிவஸதி தம் க³ஹபதிம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸுதம் மேதம், க³ஹபதி – ‘அவிவித்தா ஸாவத்தீ² அரஹந்தேஹீ’தி. கம் நு க்²வஜ்ஜ ஸமணம் வா ப்³ராஹ்மணம் வா பயிருபாஸேய்யாமா’’தி? ‘‘அயம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமே. தம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வந்தம் பயிருபாஸஸ்ஸூ’’தி. அத² கோ² ஸுபோ⁴ மாணவோ தோதே³ய்யபுத்தோ தஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ படிஸ்ஸுத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² ஸுபோ⁴ மாணவோ தோதே³ய்யபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ப்³ராஹ்மணா, போ⁴ கோ³தம, ஏவமாஹம்ஸு – ‘க³ஹட்டோ² ஆராத⁴கோ ஹோதி ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலம், ந பப்³ப³ஜிதோ ஆராத⁴கோ ஹோதி ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸல’ந்தி. இத⁴ ப⁴வம் கோ³தமோ கிமாஹா’’தி?

463. ‘‘விப⁴ஜ்ஜவாதோ³ கோ² அஹமேத்த², மாணவ; நாஹமேத்த² ஏகம்ஸவாதோ³. கி³ஹிஸ்ஸ வாஹம், மாணவ, பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ வா மிச்சா²படிபத்திம் ந வண்ணேமி. கி³ஹீ வா ஹி, மாணவ, பப்³ப³ஜிதோ வா மிச்சா²படிபன்னோ மிச்சா²படிபத்தாதி⁴கரணஹேது ந ஆராத⁴கோ ஹோதி ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலம். கி³ஹிஸ்ஸ வாஹம், மாணவ, பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ வா ஸம்மாபடிபத்திம் வண்ணேமி. கி³ஹீ வா ஹி, மாணவ, பப்³ப³ஜிதோ வா ஸம்மாபடிபன்னோ ஸம்மாபடிபத்தாதி⁴கரணஹேது ஆராத⁴கோ ஹோதி ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸல’’ந்தி.

‘‘ப்³ராஹ்மணா, போ⁴ கோ³தம, ஏவமாஹம்ஸு – ‘மஹட்ட²மித³ம் மஹாகிச்சம் மஹாதி⁴கரணம் மஹாஸமாரம்ப⁴ம் க⁴ராவாஸகம்மட்டா²னம் மஹப்ப²லம் ஹோதி; அப்பட்ட²மித³ம் அப்பகிச்சம் அப்பாதி⁴கரணம் அப்பஸமாரம்ப⁴ம் பப்³ப³ஜ்ஜா கம்மட்டா²னம் அப்பப²லம் ஹோதீ’தி. இத⁴ ப⁴வம் கோ³தமோ கிமாஹா’’தி.

‘‘ஏத்தா²பி கோ² அஹம், மாணவ, விப⁴ஜ்ஜவாதோ³; நாஹமேத்த² ஏகம்ஸவாதோ³. அத்தி², மாணவ, கம்மட்டா²னம் மஹட்ட²ம் மஹாகிச்சம் மஹாதி⁴கரணம் மஹாஸமாரம்ப⁴ம் விபஜ்ஜமானம் அப்பப²லம் ஹோதி; அத்தி², மாணவ, கம்மட்டா²னம் மஹட்ட²ம் மஹாகிச்சம் மஹாதி⁴கரணம் மஹாஸமாரம்ப⁴ம் ஸம்பஜ்ஜமானம் மஹப்ப²லம் ஹோதி; அத்தி², மாணவ, கம்மட்டா²னம் அப்பட்ட²ம் அப்பகிச்சம் அப்பாதி⁴கரணம் அப்பஸமாரம்ப⁴ம் விபஜ்ஜமானம் அப்பப²லம் ஹோதி; அத்தி², மாணவ, கம்மட்டா²னம் அப்பட்ட²ம் அப்பகிச்சம் அப்பாதி⁴கரணம் அப்பஸமாரம்ப⁴ம் ஸம்பஜ்ஜமானம் மஹப்ப²லம் ஹோதி. கதமஞ்ச, மாணவ, கம்மட்டா²னம் மஹட்ட²ம் மஹாகிச்சம் மஹாதி⁴கரணம் மஹாஸமாரம்ப⁴ம் விபஜ்ஜமானம் அப்பப²லம் ஹோதி? கஸி கோ², மாணவ, கம்மட்டா²னம் மஹட்ட²ம் மஹாகிச்சம் மஹாதி⁴கரணம் மஹாஸமாரம்ப⁴ம் விபஜ்ஜமானம் அப்பப²லம் ஹோதி. கதமஞ்ச, மாணவ, கம்மட்டா²னம் மஹட்ட²ம் மஹாகிச்சம் மஹாதி⁴கரணம் மஹாஸமாரம்ப⁴ம் ஸம்பஜ்ஜமானம் மஹப்ப²லம் ஹோதி? கஸியேவ கோ², மாணவ, கம்மட்டா²னம் மஹட்ட²ம் மஹாகிச்சம் மஹாதி⁴கரணம் மஹாஸமாரம்ப⁴ம் ஸம்பஜ்ஜமானம் மஹப்ப²லம் ஹோதி. கதமஞ்ச, மாணவ, கம்மட்டா²னம் அப்பட்ட²ம் அப்பகிச்சம் அப்பாதி⁴கரணம் அப்பஸமாரம்ப⁴ம் விபஜ்ஜமானம் அப்பப²லம் ஹோதி? வணிஜ்ஜா கோ², மாணவ, கம்மட்டா²னம் அப்பட்ட²ம் அப்பகிச்சம் அப்பாதி⁴கரணம் அப்பஸமாரம்ப⁴ம் விபஜ்ஜமானம் அப்பப²லம் ஹோதி. கதமஞ்ச மாணவ, கம்மட்டா²னம் அப்பட்ட²ம் அப்பகிச்சம் அப்பாதி⁴கரணம் அப்பஸமாரம்ப⁴ம் ஸம்பஜ்ஜமானம் மஹப்ப²லம் ஹோதி? வணிஜ்ஜாயேவ கோ², மாணவ, கம்மட்டா²னம் அப்பட்ட²ம் அப்பகிச்சம் அப்பாதி⁴கரணம் அப்பஸமாரம்ப⁴ம் ஸம்பஜ்ஜமானம் மஹப்ப²லம் ஹோதி.

464. ‘‘ஸேய்யதா²பி, மாணவ, கஸி கம்மட்டா²னம் மஹட்ட²ம் மஹாகிச்சம் மஹாதி⁴கரணம் மஹாஸமாரம்ப⁴ம் விபஜ்ஜமானம் அப்பப²லம் ஹோதி; ஏவமேவ கோ², மாணவ, க⁴ராவாஸகம்மட்டா²னம் மஹட்ட²ம் மஹாகிச்சம் மஹாதி⁴கரணம் மஹாஸமாரம்ப⁴ம் விபஜ்ஜமானம் அப்பப²லம் ஹோதி. ஸேய்யதா²பி, மாணவ, கஸியேவ கம்மட்டா²னம் மஹட்ட²ம் மஹாகிச்சம் மஹாதி⁴கரணம் மஹாஸமாரம்ப⁴ம் ஸம்பஜ்ஜமானம் மஹப்ப²லம் ஹோதி; ஏவமேவ கோ², மாணவ, க⁴ராவாஸகம்மட்டா²னம் மஹட்ட²ம் மஹாகிச்சம் மஹாதி⁴கரணம் மஹாஸமாரம்ப⁴ம் ஸம்பஜ்ஜமானம் மஹப்ப²லம் ஹோதி. ஸேய்யதா²பி, மாணவ, வணிஜ்ஜா கம்மட்டா²னம் அப்பட்ட²ம் அப்பகிச்சம் அப்பாதி⁴கரணம் அப்பஸமாரம்ப⁴ம் விபஜ்ஜமானம் அப்பப²லம் ஹோதி; ஏவமேவ கோ², மாணவ, பப்³ப³ஜ்ஜா கம்மட்டா²னம் அப்பட்ட²ம் அப்பகிச்சம் அப்பாதி⁴கரணம் அப்பஸமாரம்ப⁴ம் விபஜ்ஜமானம் அப்பப²லம் ஹோதி. ஸேய்யதா²பி, மாணவ, வணிஜ்ஜாயேவ கம்மட்டா²னம் அப்பட்ட²ம் அப்பகிச்சம் அப்பாதி⁴கரணம் அப்பஸமாரம்ப⁴ம் ஸம்பஜ்ஜமானம் மஹப்ப²லம் ஹோதி; ஏவமேவ கோ², மாணவ, பப்³ப³ஜ்ஜா கம்மட்டா²னம் அப்பட்ட²ம் அப்பகிச்சம் அப்பாதி⁴கரணம் அப்பஸமாரம்ப⁴ம் ஸம்பஜ்ஜமானம் மஹப்ப²லம் ஹோதீ’’தி.

‘‘ப்³ராஹ்மணா, போ⁴ கோ³தம, பஞ்ச த⁴ம்மே பஞ்ஞபேந்தி புஞ்ஞஸ்ஸ கிரியாய, குஸலஸ்ஸ ஆராத⁴னாயா’’தி. ‘‘யே தே, மாணவ, ப்³ராஹ்மணா பஞ்ச த⁴ம்மே பஞ்ஞபேந்தி புஞ்ஞஸ்ஸ கிரியாய, குஸலஸ்ஸ ஆராத⁴னாய – ஸசே தே அக³ரு – ஸாது⁴ தே பஞ்ச த⁴ம்மே இமஸ்மிம் பரிஸதி பா⁴ஸஸ்ஸூ’’தி. ‘‘ந கோ² மே, போ⁴ கோ³தம, க³ரு யத்த²ஸ்ஸு ப⁴வந்தோ வா நிஸின்னோ ப⁴வந்தரூபோ வா’’தி [நிஸின்னா ப⁴வந்தரூபா வாதி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)]. ‘‘தேன ஹி, மாணவ, பா⁴ஸஸ்ஸூ’’தி. ‘‘ஸச்சம் கோ², போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணா பட²மம் த⁴ம்மம் பஞ்ஞபேந்தி புஞ்ஞஸ்ஸ கிரியாய, குஸலஸ்ஸ ஆராத⁴னாய. தபம் கோ², போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணா து³தியம் த⁴ம்மம் பஞ்ஞபேந்தி புஞ்ஞஸ்ஸ கிரியாய, குஸலஸ்ஸ ஆராத⁴னாய. ப்³ரஹ்மசரியம் கோ², போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணா ததியம் த⁴ம்மம் பஞ்ஞபேந்தி புஞ்ஞஸ்ஸ கிரியாய, குஸலஸ்ஸ ஆராத⁴னாய. அஜ்ஜே²னம் கோ², போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணா சதுத்த²ம் த⁴ம்மம் பஞ்ஞபேந்தி புஞ்ஞஸ்ஸ கிரியாய, குஸலஸ்ஸ ஆராத⁴னாய. சாக³ம் கோ², போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணா பஞ்சமம் த⁴ம்மம் பஞ்ஞபேந்தி புஞ்ஞஸ்ஸ கிரியாய, குஸலஸ்ஸ ஆராத⁴னாய. ப்³ராஹ்மணா, போ⁴ கோ³தம, இமே பஞ்ச த⁴ம்மே பஞ்ஞபேந்தி புஞ்ஞஸ்ஸ கிரியாய, குஸலஸ்ஸ ஆராத⁴னாயாதி. இத⁴ ப⁴வம் கோ³தமோ கிமாஹா’’தி?

465. ‘‘கிம் பன, மாணவ, அத்தி² கோசி ப்³ராஹ்மணானம் ஏகப்³ராஹ்மணோபி யோ ஏவமாஹ – ‘அஹம் இமேஸம் பஞ்சன்னம் த⁴ம்மானம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா விபாகம் பவேதே³மீ’’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘கிம் பன, மாணவ, அத்தி² கோசி ப்³ராஹ்மணானம் ஏகாசரியோபி ஏகாசரியபாசரியோபி யாவ ஸத்தமா ஆசரியமஹயுகா³பி யோ ஏவமாஹ – ‘அஹம் இமேஸம் பஞ்சன்னம் த⁴ம்மானம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா விபாகம் பவேதே³மீ’’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’. ‘‘கிம் பன, மாணவ, யேபி தே ப்³ராஹ்மணானம் புப்³ப³கா இஸயோ மந்தானம் கத்தாரோ மந்தானம் பவத்தாரோ யேஸமித³ம் ஏதரஹி ப்³ராஹ்மணா போராணம் மந்தபத³ம் கீ³தம் பவுத்தம் ஸமிஹிதம் தத³னுகா³யந்தி தத³னுபா⁴ஸந்தி பா⁴ஸிதமனுபா⁴ஸந்தி வாசிதமனுவாசேந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – அட்ட²கோ வாமகோ வாமதே³வோ வேஸ்ஸாமித்தோ யமதக்³கி³ அங்கீ³ரஸோ பா⁴ரத்³வாஜோ வாஸேட்டோ² கஸ்ஸபோ ப⁴கு³, தேபி ஏவமாஹம்ஸு – ‘மயம் இமேஸம் பஞ்சன்னம் த⁴ம்மானம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா விபாகம் பவேதே³மா’’’தி? ‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’.

‘‘இதி கிர, மாணவ, நத்தி² கோசி ப்³ராஹ்மணானம் ஏகப்³ராஹ்மணோபி யோ ஏவமாஹ – ‘அஹம் இமேஸம் பஞ்சன்னம் த⁴ம்மானம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா விபாகம் பவேதே³மீ’தி; நத்தி² கோசி ப்³ராஹ்மணானம் ஏகாசரியோபி ஏகாசரியபாசரியோபி யாவ ஸத்தமா ஆசரியமஹயுகா³பி யோ ஏவமாஹ – ‘அஹம் இமேஸம் பஞ்சன்னம் த⁴ம்மானம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா விபாகம் பவேதே³மீ’தி; யேபி தே ப்³ராஹ்மணானம் புப்³ப³கா இஸயோ மந்தானம் கத்தாரோ மந்தானம் பவத்தாரோ, யேஸமித³ம் ஏதரஹி ப்³ராஹ்மணா போராணம் மந்தபத³ம் கீ³தம் பவுத்தம் ஸமிஹிதம், தத³னுகா³யந்தி தத³னுபா⁴ஸந்தி பா⁴ஸிதமனுபா⁴ஸந்தி வாசிதமனுவாசேந்தி, ஸேய்யதி²த³ம் – அட்ட²கோ வாமகோ வாமதே³வோ வேஸ்ஸாமித்தோ யமதக்³கி³ அங்கீ³ரஸோ பா⁴ரத்³வாஜோ வாஸேட்டோ² கஸ்ஸபோ ப⁴கு³. தேபி ந ஏவமாஹம்ஸு – ‘மயம் இமேஸம் பஞ்சன்னம் த⁴ம்மானம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா விபாகம் பவேதே³மா’தி.

‘‘ஸேய்யதா²பி, மாணவ, அந்த⁴வேணி பரம்பராஸம்ஸத்தா புரிமோபி ந பஸ்ஸதி மஜ்ஜி²மோபி ந பஸ்ஸதி பச்சி²மோபி ந பஸ்ஸதி; ஏவமேவ கோ², மாணவ, அந்த⁴வேணூபமம் மஞ்ஞே ப்³ராஹ்மணானம் பா⁴ஸிதம் ஸம்பஜ்ஜதி – புரிமோபி ந பஸ்ஸதி மஜ்ஜி²மோபி ந பஸ்ஸதி பச்சி²மோபி ந பஸ்ஸதீ’’தி.

466. ஏவம் வுத்தே, ஸுபோ⁴ மாணவோ தோதே³ய்யபுத்தோ ப⁴க³வதா அந்த⁴வேணூபமேன வுச்சமானோ குபிதோ அனத்தமனோ ப⁴க³வந்தம்யேவ கு²ம்ஸேந்தோ ப⁴க³வந்தம்யேவ வம்பே⁴ந்தோ ப⁴க³வந்தம்யேவ வத³மானோ – ‘ஸமணோ கோ³தமோ பாபிதோ ப⁴விஸ்ஸதீ’தி ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ப்³ராஹ்மணோ, போ⁴ கோ³தம, போக்க²ரஸாதி ஓபமஞ்ஞோ ஸுப⁴க³வனிகோ ஏவமாஹ – ‘ஏவமேவ பனிதே⁴கச்சே [பனிமேகே (ஸப்³ப³த்த²)] ஸமணப்³ராஹ்மணா உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸம் படிஜானந்தி. தேஸமித³ம் பா⁴ஸிதம் ஹஸ்ஸகம்யேவ ஸம்பஜ்ஜதி, நாமகம்யேவ ஸம்பஜ்ஜதி, ரித்தகம்யேவ ஸம்பஜ்ஜதி, துச்ச²கம்யேவ ஸம்பஜ்ஜதி. கத²ஞ்ஹி நாம மனுஸ்ஸபூ⁴தோ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸம் ஞஸ்ஸதி வா த³க்க²தி வா ஸச்சி² வா கரிஸ்ஸதீதி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’’’தி?

‘‘கிம் பன, மாணவ, ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி ஓபமஞ்ஞோ ஸுப⁴க³வனிகோ ஸப்³பே³ஸம்யேவ ஸமணப்³ராஹ்மணானம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாதீ’’தி? ‘‘ஸகாயபி ஹி, போ⁴ கோ³தம, புண்ணிகாய தா³ஸியா ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி ஓபமஞ்ஞோ ஸுப⁴க³வனிகோ சேதஸா சேதோ பரிச்ச ந பஜானாதி, குதோ பன ஸப்³பே³ஸம்யேவ ஸமணப்³ராஹ்மணானம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானிஸ்ஸதீ’’தி?

‘‘ஸேய்யதா²பி, மாணவ, ஜச்சந்தோ⁴ புரிஸோ ந பஸ்ஸேய்ய கண்ஹஸுக்கானி ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய நீலகானி ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய பீதகானி ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய லோஹிதகானி ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய மஞ்ஜிட்ட²கானி ரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய ஸமவிஸமம், ந பஸ்ஸேய்ய தாரகரூபானி, ந பஸ்ஸேய்ய சந்தி³மஸூரியே. ஸோ ஏவம் வதே³ய்ய – ‘நத்தி² கண்ஹஸுக்கானி ரூபானி, நத்தி² கண்ஹஸுக்கானம் ரூபானம் த³ஸ்ஸாவீ; நத்தி² நீலகானி ரூபானி, நத்தி² நீலகானம் ரூபானம் த³ஸ்ஸாவீ; நத்தி² பீதகானி ரூபானி, நத்தி² பீதகானம் ரூபானம் த³ஸ்ஸாவீ; நத்தி² லோஹிதகானி ரூபானி, நத்தி² லோஹிதகானம் ரூபானம் த³ஸ்ஸாவீ; நத்தி² மஞ்ஜிட்ட²கானி ரூபானி, நத்தி² மஞ்ஜிட்ட²கானம் ரூபானம் த³ஸ்ஸாவீ; நத்தி² ஸமவிஸமம், நத்தி² ஸமவிஸமஸ்ஸ த³ஸ்ஸாவீ; நத்தி² தாரகரூபானி, நத்தி² தாரகரூபானம் த³ஸ்ஸாவீ; நத்தி² சந்தி³மஸூரியா, நத்தி² சந்தி³மஸூரியானம் த³ஸ்ஸாவீ. அஹமேதம் ந ஜானாமி, அஹமேதம் ந பஸ்ஸாமி; தஸ்மா தம் நத்தீ²’தி. ஸம்மா நு கோ² ஸோ, மாணவ, வத³மானோ வதே³ய்யா’’தி?

‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம. அத்தி² கண்ஹஸுக்கானி ரூபானி, அத்தி² கண்ஹஸுக்கானம் ரூபானம் த³ஸ்ஸாவீ; அத்தி² நீலகானி ரூபானி, அத்தி² நீலகானம் ரூபானம் த³ஸ்ஸாவீ; அத்தி² பீதகானி ரூபானி, அத்தி² பீதகானம் ரூபானம் த³ஸ்ஸாவீ; அத்தி² லோஹிதகானி ரூபானி, அத்தி² லோஹிதகானம் ரூபானம் த³ஸ்ஸாவீ; அத்தி² மஞ்ஜிட்ட²கானி ரூபானி, அத்தி² மஞ்ஜிட்ட²கானம் ரூபானம் த³ஸ்ஸாவீ; அத்தி² ஸமவிஸமம், அத்தி² ஸமவிஸமஸ்ஸ த³ஸ்ஸாவீ; அத்தி² தாரகரூபானி, அத்தி² தாரகரூபானம் த³ஸ்ஸாவீ; அத்தி² சந்தி³மஸூரியா, அத்தி² சந்தி³மஸூரியானம் த³ஸ்ஸாவீ. ‘அஹமேதம் ந ஜானாமி, அஹமேதம் ந பஸ்ஸாமி; தஸ்மா தம் நத்தீ²’தி; ந ஹி ஸோ, போ⁴ கோ³தம, ஸம்மா வத³மானோ வதே³ய்யா’’தி.

‘‘ஏவமேவ கோ², மாணவ, ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி ஓபமஞ்ஞோ ஸுப⁴க³வனிகோ அந்தோ⁴ அசக்கு²கோ. ஸோ வத உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸம் ஞஸ்ஸதி வா த³க்க²தி வா ஸச்சி² வா கரிஸ்ஸதீதி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி’’.

467. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, மாணவ, யே தே கோஸலகா ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலா, ஸேய்யதி²த³ம் – சங்கீ ப்³ராஹ்மணோ தாருக்கோ² ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி ப்³ராஹ்மணோ ஜாணுஸ்ஸோணி ப்³ராஹ்மணோ பிதா ச [வா (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] தே தோதே³ய்யோ, கதமா நேஸம் ஸேய்யோ [ஸேய்யா (ஸ்யா. கம்.)], யம் வா தே ஸம்முச்சா [ஸம்முஸா (ஸீ. பீ.)] வாசம் பா⁴ஸேய்யும் யம் வா அஸம்முச்சா’’தி? ‘‘ஸம்முச்சா, போ⁴ கோ³தம’’.

‘‘கதமா நேஸம் ஸேய்யோ, யம் வா தே மந்தா வாசம் பா⁴ஸேய்யும் யம் வா அமந்தா’’தி? ‘‘மந்தா, போ⁴ கோ³தம’’.

‘‘கதமா நேஸம் ஸேய்யோ, யம் வா தே படிஸங்கா²ய வாசம் பா⁴ஸேய்யும் யம் வா அப்படிஸங்கா²யா’’தி? ‘‘படிஸங்கா²ய, போ⁴ கோ³தம’’.

‘‘கதமா நேஸம் ஸேய்யோ, யம் வா தே அத்த²ஸம்ஹிதம் வாசம் பா⁴ஸேய்யும் யம் வா அனத்த²ஸம்ஹித’’ந்தி? ‘‘அத்த²ஸம்ஹிதம், போ⁴ கோ³தம’’.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, மாணவ, யதி³ ஏவம் ஸந்தே, ப்³ராஹ்மணேன போக்க²ரஸாதினா ஓபமஞ்ஞேன ஸுப⁴க³வனிகேன ஸம்முச்சா வாசா பா⁴ஸிதா அஸம்முச்சா’’தி [அஸம்முஸா வாதி (பீ.) ஏவமிதரபஞ்ஹத்தயேபி வாஸத்³தே³ன ஸஹ தி³ஸ்ஸதி]? ‘‘அஸம்முச்சா, போ⁴ கோ³தம’’.

‘‘மந்தா வாசா பா⁴ஸிதா அமந்தா வா’’தி? ‘‘அமந்தா, போ⁴ கோ³தம’’.

‘‘படிஸங்கா²ய வாசா பா⁴ஸிதா அப்படிஸங்கா²யா’’தி? ‘‘அப்படிஸங்கா²ய, போ⁴ கோ³தம’’.

‘‘அத்த²ஸம்ஹிதா வாசா பா⁴ஸிதா அனத்த²ஸம்ஹிதா’’தி? ‘‘அனத்த²ஸம்ஹிதா, போ⁴ கோ³தம’’.

‘‘பஞ்ச கோ² இமே, மாணவ, நீவரணா. கதமே பஞ்ச? காமச்ச²ந்த³னீவரணம், ப்³யாபாத³னீவரணம், தீ²னமித்³த⁴னீவரணம் உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சனீவரணம், விசிகிச்சா²னீவரணம் – இமே கோ², மாணவ, பஞ்ச நீவரணா. இமேஹி கோ² மாணவ, பஞ்சஹி நீவரணேஹி ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி ஓபமஞ்ஞோ ஸுப⁴க³வனிகோ ஆவுதோ நிவுதோ ஓபு²டோ [ஓவுதோ (ஸீ.), ஓபு²தோ (ஸ்யா. கம். பீ.)] பரியோனத்³தோ⁴. ஸோ வத உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸம் ஞஸ்ஸதி வா த³க்க²தி வா ஸச்சி² வா கரிஸ்ஸதீதி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி.

468. ‘‘பஞ்ச கோ² இமே, மாணவ, காமகு³ணா. கதமே பஞ்ச? சக்கு²விஞ்ஞேய்யா ரூபா இட்டா² கந்தா மனாபா பியரூபா காமூபஸம்ஹிதா ரஜனீயா, ஸோதவிஞ்ஞேய்யா ஸத்³தா³…பே… கா⁴னவிஞ்ஞேய்யா க³ந்தா⁴… ஜிவ்ஹா விஞ்ஞேய்யா ரஸா… காயவிஞ்ஞேய்யா போ²ட்ட²ப்³பா³ இட்டா² கந்தா மனாபா பியரூபா காமூபஸம்ஹிதா ரஜனீயா – இமே கோ², மாணவ, பஞ்ச காமகு³ணா. இமேஹி கோ², மாணவ, பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ப்³ராஹ்மணோ போக்க²ரஸாதி ஓபமஞ்ஞோ ஸுப⁴க³வனிகோ க³தி²தோ முச்சி²தோ அஜ்ஜோ²பன்னோ அனாதீ³னவத³ஸ்ஸாவீ அனிஸ்ஸரணபஞ்ஞோ பரிபு⁴ஞ்ஜதி. ஸோ வத உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மா அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸம் ஞஸ்ஸதி வா த³க்க²தி வா ஸச்சி² வா கரிஸ்ஸதீதி – நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, மாணவ, யம் வா திணகட்டு²பாதா³னம் படிச்ச அக்³கி³ம் ஜாலேய்ய யம் வா நிஸ்ஸட்ட²திணகட்டு²பாதா³னம் அக்³கி³ம் ஜாலேய்ய, கதமோ நு க்²வாஸ்ஸ அக்³கி³ அச்சிமா சேவ வண்ணவா ச பப⁴ஸ்ஸரோ சா’’தி? ‘‘ஸசே தம், போ⁴ கோ³தம, டா²னம் நிஸ்ஸட்ட²திணகட்டு²பாதா³னம் அக்³கி³ம் ஜாலேதும், ஸ்வாஸ்ஸ அக்³கி³ அச்சிமா சேவ வண்ணவா ச பப⁴ஸ்ஸரோ சா’’தி. ‘‘அட்டா²னம் கோ² ஏதம், மாணவ, அனவகாஸோ யம் நிஸ்ஸட்ட²திணகட்டு²பாதா³னம் அக்³கி³ம் ஜாலேய்ய அஞ்ஞத்ர இத்³தி⁴மதா. ஸேய்யதா²பி, மாணவ, திணகட்டு²பாதா³னம் படிச்ச அக்³கி³ ஜலதி ததூ²பமாஹம், மாணவ, இமம் பீதிம் வதா³மி யாயம் பீதி பஞ்ச காமகு³ணே படிச்ச. ஸேய்யதா²பி, மாணவ, நிஸ்ஸட்ட²திணகட்டு²பாதா³னோ [நிஸ்ஸட்ட²திணகட்டு²பாதா³னம் படிச்ச (ஸீ. பீ. க.)] அக்³கி³ ஜலதி ததூ²பமாஹம், மாணவ, இமம் பீதிம் வதா³மி யாயம் பீதி அஞ்ஞத்ரேவ காமேஹி அஞ்ஞத்ர அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி.

‘‘கதமா ச, மாணவ, பீதி அஞ்ஞத்ரேவ காமேஹி அஞ்ஞத்ர அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி? இத⁴, மாணவ, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. அயம்பி கோ², மாணவ, பீதி அஞ்ஞத்ரேவ காமேஹி அஞ்ஞத்ர அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி. புன சபரம், மாணவ, பி⁴க்கு² விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா…பே… து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. அயம்பி கோ², மாணவ, பீதி அஞ்ஞத்ரேவ காமேஹி அஞ்ஞத்ர அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி.

469. ‘‘யே தே, மாணவ, ப்³ராஹ்மணா பஞ்ச த⁴ம்மே பஞ்ஞபேந்தி புஞ்ஞஸ்ஸ கிரியாய குஸலஸ்ஸ ஆராத⁴னாய, கதமேத்த² [கமேத்த² (க. ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] ப்³ராஹ்மணா த⁴ம்மம் மஹப்ப²லதரம் பஞ்ஞபேந்தி புஞ்ஞஸ்ஸ கிரியாய குஸலஸ்ஸ ஆராத⁴னாயா’’தி? ‘‘யேமே, போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணா பஞ்ச த⁴ம்மே பஞ்ஞபேந்தி புஞ்ஞஸ்ஸ கிரியாய குஸலஸ்ஸ ஆராத⁴னாய, சாக³மேத்த² ப்³ராஹ்மணா த⁴ம்மம் மஹப்ப²லதரம் பஞ்ஞபேந்தி புஞ்ஞஸ்ஸ கிரியாய குஸலஸ்ஸ ஆராத⁴னாயா’’தி.

‘‘தம் கி மஞ்ஞஸி, மாணவ, இத⁴ அஞ்ஞதரஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ மஹாயஞ்ஞோ பச்சுபட்டி²தோ அஸ்ஸ. அத² த்³வே ப்³ராஹ்மணா ஆக³ச்சே²ய்யும் – ‘இத்த²ன்னாமஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ மஹாயஞ்ஞம் அனுப⁴விஸ்ஸாமா’தி. தத்ரேகஸ்ஸ [தத்தே²கஸ்ஸ (பீ.)] ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ ஏவமஸ்ஸ – ‘அஹோ வத! அஹமேவ லபே⁴ய்யம் ப⁴த்தக்³கே³ அக்³கா³ஸனம் அக்³கோ³த³கம் அக்³க³பிண்ட³ம், ந அஞ்ஞோ ப்³ராஹ்மணோ லபே⁴ய்ய ப⁴த்தக்³கே³ அக்³கா³ஸனம் அக்³கோ³த³கம் அக்³க³பிண்ட³’ந்தி. டா²னம் கோ² பனேதம், மாணவ, விஜ்ஜதி யம் அஞ்ஞோ ப்³ராஹ்மணோ லபே⁴ய்ய ப⁴த்தக்³கே³ அக்³கா³ஸனம் அக்³கோ³த³கம் அக்³க³பிண்ட³ம், ந ஸோ ப்³ராஹ்மணோ லபே⁴ய்ய ப⁴த்தக்³கே³ அக்³கா³ஸனம் அக்³கோ³த³கம் அக்³க³பிண்ட³ம். ‘அஞ்ஞோ ப்³ராஹ்மணோ லப⁴தி ப⁴த்தக்³கே³ அக்³கா³ஸனம் அக்³கோ³த³கம் அக்³க³பிண்ட³ம், நாஹம் லபா⁴மி ப⁴த்தக்³கே³ அக்³கா³ஸனம் அக்³கோ³த³கம் அக்³க³பிண்ட³’ந்தி – இதி ஸோ குபிதோ ஹோதி அனத்தமனோ. இமஸ்ஸ பன, மாணவ, ப்³ராஹ்மணா கிம் விபாகம் பஞ்ஞபேந்தீ’’தி? ‘‘ந க்²வேத்த², போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணா ஏவம் தா³னம் தே³ந்தி – ‘இமினா பரோ குபிதோ ஹோது அனத்தமனோ’தி. அத² க்²வேத்த² ப்³ராஹ்மணா அனுகம்பாஜாதிகம்யேவ [அனுகம்பஜாதிகம்யேவ (ஸ்யா. கம். க.)] தா³னம் தே³ந்தீ’’தி. ‘‘ஏவம் ஸந்தே, கோ², மாணவ, ப்³ராஹ்மணானம் இத³ம் ச²ட்ட²ம் புஞ்ஞகிரியவத்து² ஹோதி – யதி³த³ம் அனுகம்பாஜாதிக’’ந்தி. ‘‘ஏவம் ஸந்தே, போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணானம் இத³ம் ச²ட்ட²ம் புஞ்ஞகிரியவத்து² ஹோதி – யதி³த³ம் அனுகம்பாஜாதிக’’ந்தி.

‘‘யே தே, மாணவ, ப்³ராஹ்மணா பஞ்ச த⁴ம்மே பஞ்ஞபேந்தி புஞ்ஞஸ்ஸ கிரியாய குஸலஸ்ஸ ஆராத⁴னாய, இமே த்வம் பஞ்ச த⁴ம்மே கத்த² ப³ஹுலம் ஸமனுபஸ்ஸஸி – க³ஹட்டே²ஸு வா பப்³ப³ஜிதேஸு வா’’தி? ‘‘யேமே, போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணா பஞ்ச த⁴ம்மே பஞ்ஞபேந்தி புஞ்ஞஸ்ஸ கிரியாய குஸலஸ்ஸ ஆராத⁴னாய, இமாஹம் பஞ்ச த⁴ம்மே பப்³ப³ஜிதேஸு ப³ஹுலம் ஸமனுபஸ்ஸாமி அப்பம் க³ஹட்டே²ஸு. க³ஹட்டோ² ஹி, போ⁴ கோ³தம, மஹட்டோ² மஹாகிச்சோ மஹாதி⁴கரணோ மஹாஸமாரம்போ⁴, ந ஸததம் ஸமிதம் ஸச்சவாதீ³ ஹோதி; பப்³ப³ஜிதோ கோ² பன, போ⁴ கோ³தம, அப்பட்டோ² அப்பகிச்சோ அப்பாதி⁴கரணோ அப்பஸமாரம்போ⁴, ஸததம் ஸமிதம் ஸச்சவாதீ³ ஹோதி. க³ஹட்டோ² ஹி, போ⁴ கோ³தம, மஹட்டோ² மஹாகிச்சோ மஹாதி⁴கரணோ மஹாஸமாரம்போ⁴ ந ஸததம் ஸமிதம் தபஸ்ஸீ ஹோதி… ப்³ரஹ்மசாரீ ஹோதி… ஸஜ்ஜா²யப³ஹுலோ ஹோதி… சாக³ப³ஹுலோ ஹோதி; பப்³ப³ஜிதோ கோ² பன, போ⁴ கோ³தம, அப்பட்டோ² அப்பகிச்சோ அப்பாதி⁴கரணோ அப்பஸமாரம்போ⁴ ஸததம் ஸமிதம் தபஸ்ஸீ ஹோதி… ப்³ரஹ்மசாரீ ஹோதி… ஸஜ்ஜா²யப³ஹுலோ ஹோதி… சாக³ப³ஹுலோ ஹோதி. யேமே, போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணா பஞ்ச த⁴ம்மே பஞ்ஞபேந்தி புஞ்ஞஸ்ஸ கிரியாய குஸலஸ்ஸ ஆராத⁴னாய, இமாஹம் பஞ்ச த⁴ம்மே பப்³ப³ஜிதேஸு ப³ஹுலம் ஸமனுபஸ்ஸாமி அப்பம் க³ஹட்டே²ஸூ’’தி.

‘‘யே தே, மாணவ, ப்³ராஹ்மணா பஞ்ச த⁴ம்மே பஞ்ஞபேந்தி புஞ்ஞஸ்ஸ கிரியாய குஸலஸ்ஸ ஆராத⁴னாய சித்தஸ்ஸாஹம் ஏதே பரிக்கா²ரே வதா³மி – யதி³த³ம் சித்தம் அவேரம் அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் தஸ்ஸ பா⁴வனாய. இத⁴, மாணவ, பி⁴க்கு² ஸச்சவாதீ³ ஹோதி. ஸோ ‘ஸச்சவாதீ³ம்ஹீ’தி லப⁴தி அத்த²வேத³ம், லப⁴தி த⁴ம்மவேத³ம், லப⁴தி த⁴ம்மூபஸம்ஹிதம் பாமோஜ்ஜம். யம் தம் குஸலூபஸம்ஹிதம் பாமோஜ்ஜம், சித்தஸ்ஸாஹம் ஏதம் பரிக்கா²ரம் வதா³மி – யதி³த³ம் சித்தம் அவேரம் அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் தஸ்ஸ பா⁴வனாய. இத⁴, மாணவ, பி⁴க்கு² தபஸ்ஸீ ஹோதி…பே… ப்³ரஹ்மசாரீ ஹோதி…பே… ஸஜ்ஜா²யப³ஹுலோ ஹோதி…பே… சாக³ப³ஹுலோ ஹோதி. ஸோ ‘சாக³ப³ஹுலோம்ஹீ’தி லப⁴தி அத்த²வேத³ம், லப⁴தி த⁴ம்மவேத³ம், லப⁴தி த⁴ம்மூபஸம்ஹிதம் பாமோஜ்ஜம். யம் தம் குஸலூபஸம்ஹிதம் பாமோஜ்ஜம், சித்தஸ்ஸாஹம் ஏதம் பரிக்கா²ரம் வதா³மி – யதி³த³ம் சித்தம் அவேரம் அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் தஸ்ஸ பா⁴வனாய. யே தே மாணவ, ப்³ராஹ்மணா, பஞ்ச த⁴ம்மே பஞ்ஞபேந்தி புஞ்ஞஸ்ஸ கிரியாய குஸலஸ்ஸ ஆராத⁴னாய, சித்தஸ்ஸாஹம் ஏதே பரிக்கா²ரே வதா³மி – யதி³த³ம் சித்தம் அவேரம் அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் தஸ்ஸ பா⁴வனாயா’’தி.

470. ஏவம் வுத்தே, ஸுபோ⁴ மாணவோ தோதே³ய்யபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஸுதம் மேதம், போ⁴ கோ³தம – ‘ஸமணோ கோ³தமோ ப்³ரஹ்மானம் ஸஹப்³யதாய மக்³க³ம் ஜானாதீ’’’தி.

‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, மாணவ, ஆஸன்னே இதோ நளகாரகா³மோ, ந யிதோ தூ³ரே நளகாரகா³மோ’’தி?

‘‘ஏவம், போ⁴, ஆஸன்னே இதோ நளகாரகா³மோ, ந யிதோ தூ³ரே நளகாரகா³மோ’’தி.

‘‘தம், கிம் மஞ்ஞஸி மாணவ, இத⁴ஸ்ஸ புரிஸோ நளகாரகா³மே ஜாதவத்³தோ⁴ [ஜாதவட்³டோ⁴ (ஸ்யா. கம். க.)]; தமேனம் நளகாரகா³மதோ தாவதே³வ அவஸடம் [அபஸக்கம் (ஸ்யா. கம். க.)] நளகாரகா³மஸ்ஸ மக்³க³ம் புச்சே²ய்யும்; ஸியா நு கோ², மாணவ, தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ நளகாரகா³மே ஜாதவத்³த⁴ஸ்ஸ நளகாரகா³மஸ்ஸ மக்³க³ம் புட்ட²ஸ்ஸ த³ந்தா⁴யிதத்தம் வா வித்தா²யிதத்தம் வா’’தி?

‘‘நோ ஹித³ம், போ⁴ கோ³தம’’.

‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது’’?

‘‘அமு ஹி, போ⁴ கோ³தம, புரிஸோ நளகாரகா³மே ஜாதவத்³தோ⁴. தஸ்ஸ ஸப்³பா³னேவ நளகாரகா³மஸ்ஸ மக்³கா³னி ஸுவிதி³தானீ’’தி. ‘‘ஸியா நு கோ², மாணவ, தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ நளகாரகா³மே ஜாதவத்³த⁴ஸ்ஸ நளகாரகா³மஸ்ஸ மக்³க³ம் புட்ட²ஸ்ஸ த³ந்தா⁴யிதத்தம் வா வித்தா²யிதத்தம் வாதி, ந த்வேவ ததா²க³தஸ்ஸ ப்³ரஹ்மலோகம் வா ப்³ரஹ்மலோககா³மினிம் வா படிபத³ம் புட்ட²ஸ்ஸ த³ந்தா⁴யிதத்தம் வா வித்தா²யிதத்தம் வா. ப்³ரஹ்மானஞ்சாஹம், மாணவ, பஜானாமி ப்³ரஹ்மலோகஞ்ச ப்³ரஹ்மலோககா³மினிஞ்ச படிபத³ம்; யதா²படிபன்னோ ச ப்³ரஹ்மலோகம் உபபன்னோ தஞ்ச பஜானாமீ’’தி.

‘‘ஸுதம் மேதம், போ⁴ கோ³தம – ‘ஸமணோ கோ³தமோ ப்³ரஹ்மானம் ஸஹப்³யதாய மக்³க³ம் தே³ஸேதீ’தி. ஸாது⁴ மே ப⁴வம் கோ³தமோ ப்³ரஹ்மானம் ஸஹப்³யதாய மக்³க³ம் தே³ஸேதூ’’தி.

‘‘தேன ஹி, மாணவ, ஸுணாஹி, ஸாது⁴கம் மனஸி கரோஹி, பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம் போ⁴’’தி கோ² ஸுபோ⁴ மாணவோ தோதே³ய்யபுத்தோ ப⁴க³வதோ பச்சஸ்ஸோஸி. ப⁴க³வா ஏதத³வோச –

471. ‘‘கதமோ ச, மாணவ, ப்³ரஹ்மானம் ஸஹப்³யதாய மக்³கோ³? இத⁴, மாணவ, பி⁴க்கு² மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி, ததா² து³தியம், ததா² ததியம், ததா² சதுத்த²ம்; இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாப³ஜ்ஜே²ன ப²ரித்வா விஹரதி. ஏவம் பா⁴விதாய கோ², மாணவ, மேத்தாய சேதோவிமுத்தியா யம் பமாணகதம் கம்மம் ந தம் தத்ராவஸிஸ்ஸதி, ந தம் தத்ராவதிட்ட²தி. ஸேய்யதா²பி, மாணவ, ப³லவா ஸங்க²த⁴மோ அப்பகஸிரேனேவ சாதுத்³தி³ஸா விஞ்ஞாபேய்ய [ஏவமேவ கோ² மாணவ ஏவம் பா⁴விதாய மேத்தாய (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ. தீ³. நி. 1.556) ததா²பி இத⁴ பாடோ²யேவ உபமாய ஸம்ஸந்தி³யமானோ பரிபுண்ணோ விய தி³ஸ்ஸதி]; ஏவமேவ கோ², மாணவ…பே… ஏவம் பா⁴விதாய கோ², மாணவ, மேத்தாய [ஏவமேவ கோ² மாணவ ஏவம் பா⁴விதாய மேத்தாய (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ. தீ³. நி. 1.556) ததா²பி இத⁴ பாடோ²யேவ உபமாய ஸம்ஸந்தி³யமானோ பரிபுண்ணோ விய தி³ஸ்ஸதி] சேதோவிமுத்தியா யம் பமாணகதம் கம்மம் ந தம் தத்ராவஸிஸ்ஸதி, ந தம் தத்ராவதிட்ட²தி. அயம்பி கோ², மாணவ, ப்³ரஹ்மானம் ஸஹப்³யதாய மக்³கோ³. ‘‘புன சபரம், மாணவ, பி⁴க்கு² கருணாஸஹக³தேன சேதஸா…பே… முதி³தாஸஹக³தேன சேதஸா…பே… உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி, ததா² து³தியம், ததா² ததியம், ததா² சதுத்த²ம்; இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாப³ஜ்ஜே²ன ப²ரித்வா விஹரதி. ஏவம் பா⁴விதாய கோ², மாணவ, உபேக்கா²ய சேதோவிமுத்தியா யம் பமாணகதம் கம்மம் ந தம் தத்ராவஸிஸ்ஸதி, ந தம் தத்ராவதிட்ட²தி. ஸேய்யதா²பி, மாணவ, ப³லவா ஸங்க²த⁴மோ அப்பகஸிரேனேவ சாதுத்³தி³ஸா விஞ்ஞாபேய்ய; ஏவமேவ கோ², மாணவ…பே… ஏவம் பா⁴விதாய கோ², மாணவ, உபேக்கா²ய சேதோவிமுத்தியா யம் பமாணகதம் கம்மம் ந தம் தத்ராவஸிஸ்ஸதி, ந தம் தத்ராவதிட்ட²தி. அயம்பி கோ², மாணவ, ப்³ரஹ்மானம் ஸஹப்³யதாய மக்³கோ³’’தி.

472. ஏவம் வுத்தே, ஸுபோ⁴ மாணவோ தோதே³ய்யபுத்தோ ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம, அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம! ஸேய்யதா²பி, போ⁴ கோ³தம, நிக்குஜ்ஜிதம் வா உக்குஜ்ஜேய்ய, படிச்ச²ன்னம் வா விவரேய்ய, மூள்ஹஸ்ஸ வா மக்³க³ம் ஆசிக்கே²ய்ய, அந்த⁴காரே வா தேலபஜ்ஜோதம் தா⁴ரேய்ய – சக்கு²மந்தோ ரூபானி த³க்க²ந்தீதி – ஏவமேவம் போ⁴தா கோ³தமேன அனேகபரியாயேன த⁴ம்மோ பகாஸிதோ. ஏஸாஹம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஸரணம் க³ச்சா²மி த⁴ம்மஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச. உபாஸகம் மம் ப⁴வம் கோ³தமோ தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³தம். ஹந்த³, ச தா³னி மயம், போ⁴ கோ³தம, க³ச்சா²ம; ப³ஹுகிச்சா மயம் ப³ஹுகரணீயா’’தி. ‘‘யஸ்ஸதா³னி த்வம், மாணவ, காலம் மஞ்ஞஸீ’’தி. அத² கோ² ஸுபோ⁴ மாணவோ தோதே³ய்யபுத்தோ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தி³த்வா அனுமோதி³த்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமி.

தேன கோ² பன ஸமயேன ஜாணுஸ்ஸோணி ப்³ராஹ்மணோ ஸப்³ப³ஸேதேன வளவாபி⁴ரதே²ன [வளபீ⁴ரதே²ன (ஸீ.)] ஸாவத்தி²யா நிய்யாதி தி³வா தி³வஸ்ஸ. அத்³த³ஸா கோ² ஜாணுஸ்ஸோணி ப்³ராஹ்மணோ ஸுப⁴ம் மாணவம் தோதே³ய்யபுத்தம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம். தி³ஸ்வான ஸுப⁴ம் மாணவம் தோதே³ய்யபுத்தம் ஏதத³வோச – ‘‘ஹந்த³, குதோ நு ப⁴வம் பா⁴ரத்³வாஜோ ஆக³ச்ச²தி தி³வா தி³வஸ்ஸா’’தி? ‘‘இதோ ஹி கோ² அஹம், போ⁴, ஆக³ச்சா²மி ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ஸந்திகா’’தி. ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸி, ப⁴வம் பா⁴ரத்³வாஜோ, ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ பஞ்ஞாவேய்யத்தியம் பண்டி³தோ மஞ்ஞேதி’’? ‘‘கோ சாஹம், போ⁴, கோ ச ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ பஞ்ஞாவேய்யத்தியம் ஜானிஸ்ஸாமி? ஸோபி நூனஸ்ஸ தாதி³ஸோவ யோ ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ பஞ்ஞாவேய்யத்தியம் ஜானேய்யா’’தி. ‘‘உளாராய க²லு, ப⁴வம் பா⁴ரத்³வாஜோ, ஸமணம் கோ³தமம் பஸம்ஸாய பஸம்ஸதீ’’தி. ‘‘கோ சாஹம், போ⁴, கோ ச ஸமணம் கோ³தமம் பஸம்ஸிஸ்ஸாமி? பஸத்த²பஸத்தோ²வ ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ ஸேட்டோ² தே³வமனுஸ்ஸானம். யே சிமே, போ⁴, ப்³ராஹ்மணா பஞ்ச த⁴ம்மே பஞ்ஞபேந்தி புஞ்ஞஸ்ஸ கிரியாய குஸலஸ்ஸ ஆராத⁴னாய; சித்தஸ்ஸேதே ஸமணோ கோ³தமோ பரிக்கா²ரே வதே³தி – யதி³த³ம் சித்தம் அவேரம் அப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் தஸ்ஸ பா⁴வனாயா’’தி.

ஏவம் வுத்தே, ஜாணுஸ்ஸோணி ப்³ராஹ்மணோ ஸப்³ப³ஸேதா வளவாபி⁴ரதா² ஓரோஹித்வா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா யேன ப⁴க³வா தேனஞ்ஜலிம் பணாமேத்வா உதா³னம் உதா³னேஸி – ‘‘லாபா⁴ ரஞ்ஞோ பஸேனதி³ஸ்ஸ கோஸலஸ்ஸ, ஸுலத்³த⁴லாபா⁴ ரஞ்ஞோ பஸேனதி³ஸ்ஸ கோஸலஸ்ஸ யஸ்ஸ விஜிதே ததா²க³தோ விஹரதி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி.

ஸுப⁴ஸுத்தம் நிட்டி²தம் நவமம்.