4. கோ⁴டமுக²ஸுத்தம்

412. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ஆயஸ்மா உதே³னோ பா³ராணஸியம் விஹரதி கே²மியம்ப³வனே. தேன கோ² பன ஸமயேன கோ⁴டமுகோ² ப்³ராஹ்மணோ பா³ராணஸிம் அனுப்பத்தோ ஹோதி கேனசிதே³வ கரணீயேன. அத² கோ² கோ⁴டமுகோ² ப்³ராஹ்மணோ ஜங்கா⁴விஹாரம் அனுசங்கமமானோ அனுவிசரமானோ யேன கே²மியம்ப³வனம் தேனுபஸங்கமி. தேன கோ² பன ஸமயேன ஆயஸ்மா உதே³னோ அப்³போ⁴காஸே சங்கமதி. அத² கோ² கோ⁴டமுகோ² ப்³ராஹ்மணோ யேனாயஸ்மா உதே³னோ தேனுபஸங்கமி; உபஸங்கமித்வா ஆயஸ்மதா உதே³னேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. ஸம்மோத³னீயம் கத²ம் ஸாரணீயம் வீதிஸாரேத்வா ஆயஸ்மந்தம் உதே³னம் சங்கமந்தம் அனுசங்கமமானோ ஏவமாஹ – ‘‘அம்போ⁴ ஸமண, ‘நத்தி² த⁴ம்மிகோ பரிப்³ப³ஜோ’ [பரிப்³பா³ஜோ (ஸீ. பீ.)] – ஏவம் மே ஏத்த² ஹோதி. தஞ்ச கோ² ப⁴வந்தரூபானம் வா அத³ஸ்ஸனா, யோ வா பனேத்த² த⁴ம்மோ’’தி.

ஏவம் வுத்தே, ஆயஸ்மா உதே³னோ சங்கமா ஓரோஹித்வா விஹாரம் பவிஸித்வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதி³. கோ⁴டமுகோ²பி கோ² ப்³ராஹ்மணோ சங்கமா ஓரோஹித்வா விஹாரம் பவிஸித்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி. ஏகமந்தம் டி²தம் கோ² கோ⁴டமுக²ம் ப்³ராஹ்மணம் ஆயஸ்மா உதே³னோ ஏதத³வோச – ‘‘ஸம்விஜ்ஜந்தி [ஸம்விஜ்ஜந்தே (ப³ஹூஸு)] கோ², ப்³ராஹ்மண, ஆஸனானி. ஸசே ஆகங்க²ஸி, நிஸீதா³’’தி. ‘‘ஏததே³வ கோ² பன மயம் போ⁴தோ உதே³னஸ்ஸ ஆக³மயமானா (ந) நிஸீதா³ம. கத²ஞ்ஹி நாம மாதி³ஸோ புப்³பே³ அனிமந்திதோ ஆஸனே நிஸீதி³தப்³ப³ம் மஞ்ஞேய்யா’’தி? அத² கோ² கோ⁴டமுகோ² ப்³ராஹ்மணோ அஞ்ஞதரம் நீசம் ஆஸனம் க³ஹேத்வா ஏகமந்தம் நிஸீதி³. ஏகமந்தம் நிஸின்னோ கோ² கோ⁴டமுகோ² ப்³ராஹ்மணோ ஆயஸ்மந்தம் உதே³னம் ஏதத³வோச – ‘‘அம்போ⁴ ஸமண, ‘நத்தி² த⁴ம்மிகோ பரிப்³ப³ஜோ’ – ஏவம் மே ஏத்த² ஹோதி. தஞ்ச கோ² ப⁴வந்தரூபானம் வா அத³ஸ்ஸனா, யோ வா பனேத்த² த⁴ம்மோ’’தி. ‘‘ஸசே கோ² பன மே த்வம், ப்³ராஹ்மண, அனுஞ்ஞேய்யம் அனுஜானேய்யாஸி, படிக்கோஸிதப்³ப³ஞ்ச படிக்கோஸேய்யாஸி; யஸ்ஸ ச பன மே பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ந ஜானேய்யாஸி, மமம்யேவ தத்த² உத்தரி படிபுச்சே²ய்யாஸி – ‘இத³ம், போ⁴ உதே³ன, கத²ம், இமஸ்ஸ க்வத்தோ²’தி? ஏவம் கத்வா ஸியா நோ ஏத்த² கதா²ஸல்லாபோ’’தி. ‘‘அனுஞ்ஞேய்யம் க்²வாஹம் போ⁴தோ உதே³னஸ்ஸ அனுஜானிஸ்ஸாமி, படிக்கோஸிதப்³ப³ஞ்ச படிக்கோஸிஸ்ஸாமி; யஸ்ஸ ச பனாஹம் போ⁴தோ உதே³னஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ந ஜானிஸ்ஸாமி, ப⁴வந்தம்யேவ தத்த² உதே³னம் உத்தரி படிபுச்சி²ஸ்ஸாமி – ‘இத³ம், போ⁴ உதே³ன, கத²ம், இமஸ்ஸ க்வத்தோ²’தி? ஏவம் கத்வா ஹோது நோ ஏத்த² கதா²ஸல்லாபோ’’தி.

413. ‘‘சத்தாரோமே, ப்³ராஹ்மண, புக்³க³லா ஸந்தோ ஸம்விஜ்ஜமானா லோகஸ்மிம். கதமே சத்தாரோ? இத⁴, ப்³ராஹ்மண, ஏகச்சோ புக்³க³லோ அத்தந்தபோ ஹோதி அத்தபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ. இத⁴ பன, ப்³ராஹ்மண, ஏகச்சோ புக்³க³லோ பரந்தபோ ஹோதி பரபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ. இத⁴ பன, ப்³ராஹ்மண, ஏகச்சோ புக்³க³லோ அத்தந்தபோ ச ஹோதி அத்தபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ பரந்தபோ ச பரபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ. இத⁴ பன, ப்³ராஹ்மண, ஏகச்சோ புக்³க³லோ நேவத்தந்தபோ ஹோதி நாத்தபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ, ந பரந்தபோ ந பரபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ. ஸோ அனத்தந்தபோ அபரந்தபோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே நிச்சா²தோ நிப்³பு³தோ ஸீதீபூ⁴தோ ஸுக²ப்படிஸம்வேதீ³ ப்³ரஹ்மபூ⁴தேன அத்தனா விஹரதி. இமேஸம், ப்³ராஹ்மண, சதுன்னம் புக்³க³லானம் கதமோ தே புக்³க³லோ சித்தம் ஆராதே⁴தீ’’தி?

‘‘ய்வாயம், போ⁴ உதே³ன, புக்³க³லோ அத்தந்தபோ அத்தபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ அயம் மே புக்³க³லோ சித்தம் நாராதே⁴தி; யோபாயம், போ⁴ உதே³ன, புக்³க³லோ பரந்தபோ பரபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ அயம்பி மே புக்³க³லோ சித்தம் நாராதே⁴தி; யோபாயம், போ⁴ உதே³ன, புக்³க³லோ அத்தந்தபோ ச அத்தபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ பரந்தபோ ச பரபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ அயம்பி மே புக்³க³லோ சித்தம் நாராதே⁴தி; யோ ச கோ² அயம், போ⁴ உதே³ன, புக்³க³லோ நேவத்தந்தபோ நாத்தபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ ந பரந்தபோ ந பரபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ ஸோ அனத்தந்தபோ அபரந்தபோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே நிச்சா²தோ நிப்³பு³தோ ஸீதீபூ⁴தோ ஸுக²ப்படிஸம்வேதீ³ ப்³ரஹ்மபூ⁴தேன அத்தனா விஹரதி. அயமேவ மே புக்³க³லோ சித்தம் ஆராதே⁴தீ’’தி.

‘‘கஸ்மா பன தே, ப்³ராஹ்மண, இமே தயோ புக்³க³லா சித்தம் நாராதே⁴ந்தீ’’தி? ‘‘ய்வாயம், போ⁴ உதே³ன, புக்³க³லோ அத்தந்தபோ அத்தபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ ஸோ அத்தானம் ஸுக²காமம் து³க்க²படிக்கூலம் ஆதாபேதி பரிதாபேதி; இமினா மே அயம் புக்³க³லோ சித்தம் நாராதே⁴தி. யோபாயம், போ⁴ உதே³ன, புக்³க³லோ பரந்தபோ பரபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ ஸோ பரம் ஸுக²காமம் து³க்க²படிக்கூலம் ஆதாபேதி பரிதாபேதி; இமினா மே அயம் புக்³க³லோ சித்தம் நாராதே⁴தி. யோபாயம், போ⁴ உதே³ன, புக்³க³லோ அத்தந்தபோ ச அத்தபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ பரந்தபோ ச பரபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ ஸோ அத்தானஞ்ச பரஞ்ச ஸுக²காமம் து³க்க²படிக்கூலம் ஆதாபேதி பரிதாபேதி; இமினா மே அயம் புக்³க³லோ சித்தம் நாராதே⁴தி. யோ ச கோ² அயம், போ⁴ உதே³ன, புக்³க³லோ நேவத்தந்தபோ நாத்தபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ ந பரந்தபோ ந பரபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ ஸோ அனத்தந்தபோ அபரந்தபோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே நிச்சா²தோ நிப்³பு³தோ ஸீதீபூ⁴தோ ஸுக²ப்படிஸம்வேதீ³ ப்³ரஹ்மபூ⁴தேன அத்தனா விஹரதி, ஸோ அத்தானஞ்ச பரஞ்ச ஸுக²காமம் து³க்க²படிக்கூலம் நேவ ஆதாபேதி ந பரிதாபேதி; இமினா மே அயம் புக்³க³லோ சித்தம் ஆராதே⁴தீ’’தி.

414. ‘‘த்³வேமா, ப்³ராஹ்மண, பரிஸா. கதமா த்³வே? இத⁴, ப்³ராஹ்மண, ஏகச்சா பரிஸா ஸாரத்தரத்தா மணிகுண்ட³லேஸு புத்தப⁴ரியம் பரியேஸதி, தா³ஸிதா³ஸம் பரியேஸதி, கே²த்தவத்து²ம் பரியேஸதி, ஜாதரூபரஜதம் பரியேஸதி.

‘‘இத⁴ பன, ப்³ராஹ்மண, ஏகச்சா பரிஸா அஸாரத்தரத்தா மணிகுண்ட³லேஸு புத்தப⁴ரியம் பஹாய, தா³ஸிதா³ஸம் பஹாய, கே²த்தவத்து²ம் பஹாய, ஜாதரூபரஜதம் பஹாய, அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதா. ஸ்வாயம், ப்³ராஹ்மண, புக்³க³லோ நேவத்தந்தபோ நாத்தபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ ந பரந்தபோ ந பரபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ. ஸோ அனத்தந்தபோ அபரந்தபோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே நிச்சா²தோ நிப்³பு³தோ ஸீதீபூ⁴தோ ஸுக²ப்படிஸம்வேதீ³ ப்³ரஹ்மபூ⁴தேன அத்தனா விஹரதி. இத⁴ கதமம் த்வம், ப்³ராஹ்மண, புக்³க³லம் கதமாய பரிஸாய ப³ஹுலம் ஸமனுபஸ்ஸஸி – யா சாயம் பரிஸா ஸாரத்தரத்தா மணிகுண்ட³லேஸு புத்தப⁴ரியம் பரியேஸதி தா³ஸிதா³ஸம் பரியேஸதி கே²த்தவத்து²ம் பரியேஸதி ஜாதரூபரஜதம் பரியேஸதி, யா சாயம் பரிஸா அஸாரத்தரத்தா மணிகுண்ட³லேஸு புத்தப⁴ரியம் பஹாய தா³ஸிதா³ஸம் பஹாய கே²த்தவத்து²ம் பஹாய ஜாதரூபரஜதம் பஹாய அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதா’’தி?

‘‘ய்வாயம், போ⁴ உதே³ன, புக்³க³லோ நேவத்தந்தபோ நாத்தபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ ந பரந்தபோ ந பரபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ ஸோ அனத்தந்தபோ அபரந்தபோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே நிச்சா²தோ நிப்³பு³தோ ஸீதீபூ⁴தோ ஸுக²ப்படிஸம்வேதீ³ ப்³ரஹ்மபூ⁴தேன அத்தனா விஹரதி; இமாஹம் புக்³க³லம் யாயம் பரிஸா அஸாரத்தரத்தா மணிகுண்ட³லேஸு புத்தப⁴ரியம் பஹாய தா³ஸிதா³ஸம் பஹாய கே²த்தவத்து²ம் பஹாய ஜாதரூபரஜதம் பஹாய அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதா இமிஸ்ஸம் பரிஸாயம் ப³ஹுலம் ஸமனுபஸ்ஸாமீ’’தி.

‘‘இதா³னேவ கோ² பன தே, ப்³ராஹ்மண, பா⁴ஸிதம் – ‘மயம் ஏவம் ஆஜானாம – அம்போ⁴ ஸமண, நத்தி² த⁴ம்மிகோ பரிப்³ப³ஜோ, ஏவம் மே ஏத்த² ஹோதி. தஞ்ச கோ² ப⁴வந்தரூபானம் வா அத³ஸ்ஸனா, யோ வா பனேத்த² த⁴ம்மோ’’’தி. ‘‘அத்³தா⁴ மேஸா, போ⁴ உதே³ன, ஸானுக்³க³ஹா வாசா பா⁴ஸிதா. ‘அத்தி² த⁴ம்மிகோ பரிப்³ப³ஜோ’ – ஏவம் மே ஏத்த² ஹோதி. ஏவஞ்ச பன மம் ப⁴வம் உதே³னோ தா⁴ரேது. யே ச மே போ⁴தா உதே³னேன சத்தாரோ புக்³க³லா ஸம்கி²த்தேன வுத்தா வித்தா²ரேன அவிப⁴த்தா, ஸாது⁴ மே ப⁴வம், உதே³னோ இமே சத்தாரோ புக்³க³லே வித்தா²ரேன விப⁴ஜது அனுகம்பம் உபாதா³யா’’தி. ‘‘தேன ஹி, ப்³ராஹ்மண, ஸுணாஹி, ஸாது⁴கம் மனஸி கரோஹி, பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஏவம், போ⁴’’தி கோ² கோ⁴டமுகோ² ப்³ராஹ்மணோ ஆயஸ்மதோ உதே³னஸ்ஸ பச்சஸ்ஸோஸி. ஆயஸ்மா உதே³னோ ஏதத³வோச –

415. ‘‘கதமோ ச, ப்³ராஹ்மண, புக்³க³லோ அத்தந்தபோ அத்தபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ? இத⁴, ப்³ராஹ்மண, ஏகச்சோ புக்³க³லோ அசேலகோ ஹோதி முத்தாசாரோ ஹத்தா²பலேக²னோ நஏஹிப⁴த்³த³ந்திகோ நதிட்ட²ப⁴த்³த³ந்திகோ, நாபி⁴ஹடம் ந உத்³தி³ஸ்ஸகதம் ந நிமந்தனம் ஸாதி³யதி. ஸோ ந கும்பி⁴முகா² படிக்³க³ண்ஹாதி, ந களோபிமுகா² படிக்³க³ண்ஹாதி, ந ஏளகமந்தரம், ந த³ண்ட³மந்தரம், ந முஸலமந்தரம், ந த்³வின்னம் பு⁴ஞ்ஜமானானம், ந க³ப்³பி⁴னியா, ந பாயமானாய, ந புரிஸந்தரக³தாய, ந ஸங்கித்தீஸு, ந யத்த² ஸா உபட்டி²தோ ஹோதி, ந யத்த² மக்கி²கா ஸண்ட³ஸண்ட³சாரினீ, ந மச்ச²ம் ந மம்ஸம், ந ஸுரம் ந மேரயம் ந து²ஸோத³கம் பிவதி. ஸோ ஏகாகா³ரிகோ வா ஹோதி ஏகாலோபிகோ, த்³வாகா³ரிகோ வா ஹோதி த்³வாலோபிகோ…பே… ஸத்தாகா³ரிகோ வா ஹோதி ஸத்தாலோபிகோ; ஏகிஸ்ஸாபி த³த்தியா யாபேதி, த்³வீஹிபி த³த்தீஹி யாபேதி…பே… ஸத்தஹிபி த³த்தீஹி யாபேதி; ஏகாஹிகம்பி ஆஹாரம் ஆஹாரேதி, த்³வீஹிகம்பி ஆஹாரம் ஆஹாரேதி…பே… ஸத்தாஹிகம்பி ஆஹாரம் ஆஹாரேதி – இதி ஏவரூபம் அத்³த⁴மாஸிகம் பரியாயப⁴த்தபோ⁴ஜனானுயோக³மனுயுத்தோ விஹரதி. ஸோ ஸாகப⁴க்கோ² வா ஹோதி, ஸாமாகப⁴க்கோ² வா ஹோதி, நீவாரப⁴க்கோ² வா ஹோதி, த³த்³து³லப⁴க்கோ² வா ஹோதி, ஹடப⁴க்கோ² வா ஹோதி, கணப⁴க்கோ² வா ஹோதி, ஆசாமப⁴க்கோ² வா ஹோதி, பிஞ்ஞாகப⁴க்கோ² வா ஹோதி, திணப⁴க்கோ² வா ஹோதி, கோ³மயப⁴க்கோ² வா ஹோதி, வனமூலப²லாஹாரோ யாபேதி பவத்தப²லபோ⁴ஜீ. ஸோ ஸாணானிபி தா⁴ரேதி, மஸாணானிபி தா⁴ரேதி, ச²வது³ஸ்ஸானிபி தா⁴ரேதி, பம்ஸுகூலானிபி தா⁴ரேதி, திரீடானிபி தா⁴ரேதி, அஜினம்பி தா⁴ரேதி, அஜினக்கி²பம்பி தா⁴ரேதி, குஸசீரம்பி தா⁴ரேதி, வாகசீரம்பி தா⁴ரேதி, ப²லகசீரம்பி தா⁴ரேதி, கேஸகம்ப³லம்பி தா⁴ரேதி, வாளகம்ப³லம்பி தா⁴ரேதி, உலூகபக்க²ம்பி தா⁴ரேதி; கேஸமஸ்ஸுலோசகோபி ஹோதி கேஸமஸ்ஸுலோசனானுயோக³மனுயுத்தோ, உப்³ப⁴ட்ட²கோபி ஹோதி ஆஸனபடிக்கி²த்தோ, உக்குடிகோபி ஹோதி உக்குடிகப்பதா⁴னமனுயுத்தோ, கண்டகாபஸ்ஸயிகோபி ஹோதி கண்டகாபஸ்ஸயே ஸேய்யம் கப்பேதி; ஸாயததியகம்பி உத³கோரோஹனானுயோக³மனுயுத்தோ விஹரதி – இதி ஏவரூபம் அனேகவிஹிதம் காயஸ்ஸ ஆதாபனபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ விஹரதி. அயம் வுச்சதி, ப்³ராஹ்மண, புக்³க³லோ அத்தந்தபோ அத்தபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ.

416. ‘‘கதமோ ச, ப்³ராஹ்மண, புக்³க³லோ பரந்தபோ பரபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ? இத⁴, ப்³ராஹ்மண, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ஓரப்³பி⁴கோ ஹோதி ஸூகரிகோ ஸாகுணிகோ மாக³விகோ லுத்³தோ³ மச்ச²கா⁴தகோ சோரோ சோரகா⁴தகோ கோ³கா⁴தகோ ப³ந்த⁴னாகா³ரிகோ – யே வா பனஞ்ஞேபி கேசி குரூரகம்மந்தா. அயம் வுச்சதி, ப்³ராஹ்மண, புக்³க³லோ பரந்தபோ பரபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ.

417. ‘‘கதமோ ச, ப்³ராஹ்மண, புக்³க³லோ அத்தந்தபோ ச அத்தபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ, பரந்தபோ ச பரபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ? இத⁴, ப்³ராஹ்மண, ஏகச்சோ புக்³க³லோ ராஜா வா ஹோதி க²த்தியோ முத்³தா⁴வஸித்தோ, ப்³ராஹ்மணோ வா மஹாஸாலோ. ஸோ புரத்தி²மேன நக³ரஸ்ஸ நவம் ஸந்தா²கா³ரம் காராபேத்வா கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா க²ராஜினம் நிவாஸேத்வா ஸப்பிதேலேன காயம் அப்³ப⁴ஞ்ஜித்வா மக³விஸாணேன பிட்டி²ம் கண்டு³வமானோ நவம் ஸந்தா²கா³ரம் பவிஸதி ஸத்³தி⁴ம் மஹேஸியா ப்³ராஹ்மணேன ச புரோஹிதேன. ஸோ தத்த² அனந்தரஹிதாய பூ⁴மியா ஹரிதுபலித்தாய ஸேய்யம் கப்பேதி. ஏகிஸ்ஸாய கா³வியா ஸரூபவச்சா²ய யம் ஏகஸ்மிம் த²னே கீ²ரம் ஹோதி தேன ராஜா யாபேதி, யம் து³தியஸ்மிம் த²னே கீ²ரம் ஹோதி தேன மஹேஸீ யாபேதி, யம் ததியஸ்மிம் த²னே கீ²ரம் ஹோதி தேன ப்³ராஹ்மணோ புரோஹிதோ யாபேதி, யம் சதுத்த²ஸ்மிம் த²னே கீ²ரம் ஹோதி தேன அக்³கி³ம் ஜுஹதி, அவஸேஸேன வச்ச²கோ யாபேதி. ஸோ ஏவமாஹ – ‘ஏத்தகா உஸபா⁴ ஹஞ்ஞந்து யஞ்ஞத்தா²ய, ஏத்தகா வச்ச²தரா ஹஞ்ஞந்து யஞ்ஞத்தா²ய, ஏத்தகா வச்ச²தரியோ ஹஞ்ஞந்து யஞ்ஞத்தா²ய, ஏத்தகா அஜா ஹஞ்ஞந்து யஞ்ஞத்தா²ய’, ஏத்தகா உரப்³பா⁴ ஹஞ்ஞந்து யஞ்ஞத்தா²ய, ஏத்தகா அஸ்ஸா ஹஞ்ஞந்து யஞ்ஞத்தா²ய, ஏத்தகா ருக்கா² சி²ஜ்ஜந்து யூபத்தா²ய, ஏத்தகா த³ப்³பா⁴ லூயந்து ப³ரிஹிஸத்தா²யா’தி. யேபிஸ்ஸ தே ஹோந்தி ‘தா³ஸா’தி வா ‘பேஸ்ஸா’தி வா ‘கம்மகரா’தி வா தேபி த³ண்ட³தஜ்ஜிதா ப⁴யதஜ்ஜிதா அஸ்ஸுமுகா² ருத³மானா பரிகம்மானி கரோந்தி. அயம் வுச்சதி, ப்³ராஹ்மண, புக்³க³லோ அத்தந்தபோ ச அத்தபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ, பரந்தபோ ச பரபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ.

418. ‘‘கதமோ ச, ப்³ராஹ்மண, புக்³க³லோ நேவத்தந்தபோ நாத்தபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ, ந பரந்தபோ ந பரபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ; ஸோ அனத்தந்தபோ அபரந்தபோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே நிச்சா²தோ நிப்³பு³தோ ஸீதீபூ⁴தோ ஸுக²ப்படிஸம்வேதீ³ ப்³ரஹ்மபூ⁴தேன அத்தனா விஹரதி? இத⁴, ப்³ராஹ்மண, ததா²க³தோ லோகே உப்பஜ்ஜதி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ விஜ்ஜாசரணஸம்பன்னோ ஸுக³தோ லோகவிதூ³ அனுத்தரோ புரிஸத³ம்மஸாரதி² ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸானம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா. ஸோ இமம் லோகம் ஸதே³வகம் ஸமாரகம் ஸப்³ரஹ்மகம் ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணிம் பஜம் ஸதே³வமனுஸ்ஸம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³தி. ஸோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆதி³கல்யாணம் மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணம் ஸாத்த²ம் ஸப்³யஞ்ஜனம், கேவலபரிபுண்ணம் பரிஸுத்³த⁴ம் ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேதி. தம் த⁴ம்மம் ஸுணாதி க³ஹபதி வா க³ஹபதிபுத்தோ வா அஞ்ஞதரஸ்மிம் வா குலே பச்சாஜாதோ. ஸோ தம் த⁴ம்மம் ஸுத்வா ததா²க³தே ஸத்³த⁴ம் படிலப⁴தி. ஸோ தேன ஸத்³தா⁴படிலாபே⁴ன ஸமன்னாக³தோ இதி படிஸஞ்சிக்க²தி – ‘ஸம்பா³தோ⁴ க⁴ராவாஸோ ரஜோபதோ² அப்³போ⁴காஸோ பப்³ப³ஜ்ஜா. நயித³ம் ஸுகரம் அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதா ஏகந்தபரிபுண்ணம் ஏகந்தபரிஸுத்³த⁴ம் ஸங்க²லிகி²தம் ப்³ரஹ்மசரியம் சரிதும். யம்னூனாஹம் கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜேய்ய’ந்தி. ஸோ அபரேன ஸமயேன அப்பம் வா போ⁴க³க்க²ந்த⁴ம் பஹாய மஹந்தம் வா போ⁴க³க்க²ந்த⁴ம் பஹாய, அப்பம் வா ஞாதிபரிவட்டம் பஹாய மஹந்தம் வா ஞாதிபரிவட்டம் பஹாய, கேஸமஸ்ஸும் ஓஹாரேத்வா காஸாயானி வத்தா²னி அச்சா²தே³த்வா அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜதி. ஸோ ஏவம் பப்³ப³ஜிதோ ஸமானோ பி⁴க்கூ²னம் ஸிக்கா²ஸாஜீவஸமாபன்னோ பாணாதிபாதம் பஹாய பாணாதிபாதா படிவிரதோ ஹோதி, நிஹிதத³ண்டோ³ நிஹிதஸத்தோ² லஜ்ஜீ த³யாபன்னோ ஸப்³ப³பாணபூ⁴தஹிதானுகம்பீ விஹரதி.

‘‘அதி³ன்னாதா³னம் பஹாய அதி³ன்னாதா³னா படிவிரதோ ஹோதி தி³ன்னாதா³யீ தி³ன்னபாடிகங்கீ². அதே²னேன ஸுசிபூ⁴தேன அத்தனா விஹரதி.

‘‘அப்³ரஹ்மசரியம் பஹாய ப்³ரஹ்மசாரீ ஹோதி ஆராசாரீ விரதோ மேது²னா கா³மத⁴ம்மா.

‘‘முஸாவாத³ம் பஹாய முஸாவாதா³ படிவிரதோ ஹோதி ஸச்சவாதீ³ ஸச்சஸந்தோ⁴ தே²தோ பச்சயிகோ அவிஸம்வாத³கோ லோகஸ்ஸ.

‘‘பிஸுணம் வாசம் பஹாய பிஸுணாய வாசாய படிவிரதோ ஹோதி; இதோ ஸுத்வா ந அமுத்ர அக்கா²தா இமேஸம் பே⁴தா³ய, அமுத்ர வா ஸுத்வா ந இமேஸம் அக்கா²தா அமூஸம் பே⁴தா³ய. இதி பி⁴ன்னானம் வா ஸந்தா⁴தா ஸஹிதானம் வா அனுப்பதா³தா, ஸமக்³கா³ராமோ ஸமக்³க³ரதோ ஸமக்³க³னந்தீ³ ஸமக்³க³கரணிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி.

‘‘ப²ருஸம் வாசம் பஹாய ப²ருஸாய வாசாய படிவிரதோ ஹோதி. யா ஸா வாசா நேலா கண்ணஸுகா² பேமனீயா ஹத³யங்க³மா போரீ ப³ஹுஜனகந்தா ப³ஹுஜனமனாபா ததா²ரூபிம் வாசம் பா⁴ஸிதா ஹோதி.

‘‘ஸம்ப²ப்பலாபம் பஹாய ஸம்ப²ப்பலாபா படிவிரதோ ஹோதி, காலவாதீ³ பூ⁴தவாதீ³ அத்த²வாதீ³ த⁴ம்மவாதீ³ வினயவாதீ³, நிதா⁴னவதிம் வாசம் பா⁴ஸிதா காலேன ஸாபதே³ஸம் பரியந்தவதிம் அத்த²ஸம்ஹிதம்.

‘‘ஸோ பீ³ஜகா³மபூ⁴தகா³மஸமாரம்பா⁴ படிவிரதோ ஹோதி. ஏகப⁴த்திகோ ஹோதி ரத்தூபரதோ விரதோ விகாலபோ⁴ஜனா. நச்சகீ³தவாதி³தவிஸூகத³ஸ்ஸனா படிவிரதோ ஹோதி. மாலாக³ந்த⁴விலேபனதா⁴ரணமண்ட³னவிபூ⁴ஸனட்டா²னா படிவிரதோ ஹோதி. உச்சாஸயனமஹாஸயனா படிவிரதோ ஹோதி. ஜாதரூபரஜதபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஹோதி. ஆமகத⁴ஞ்ஞபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஹோதி. ஆமகமம்ஸபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஹோதி. இத்தி²குமாரிகபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஹோதி. தா³ஸிதா³ஸபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஹோதி. அஜேளகபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஹோதி. குக்குடஸூகரபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஹோதி. ஹத்தி²க³வஸ்ஸவளவபடிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஹோதி. கே²த்தவத்து²படிக்³க³ஹணா படிவிரதோ ஹோதி. தூ³தேய்யபஹிணக³மனானுயோகா³ படிவிரதோ ஹோதி. கயவிக்கயா படிவிரதோ ஹோதி. துலாகூடகம்ஸகூடமானகூடா படிவிரதோ ஹோதி. உக்கோடனவஞ்சனனிகதிஸாசியோகா³ படிவிரதோ ஹோதி. சே²த³னவத⁴ப³ந்த⁴னவிபராமோஸஆலோபஸஹஸாகாரா படிவிரதோ ஹோதி.

‘‘ஸோ ஸந்துட்டோ² ஹோதி காயபரிஹாரிகேன சீவரேன, குச்சி²பரிஹாரிகேன பிண்ட³பாதேன. ஸோ யேன யேனேவ பக்கமதி ஸமாதா³யேவ பக்கமதி. ஸேய்யதா²பி நாம பக்கீ² ஸகுணோ யேன யேனேவ டே³தி ஸபத்தபா⁴ரோவ டே³தி, ஏவமேவ பி⁴க்கு² ஸந்துட்டோ² ஹோதி காயபரிஹாரிகேன சீவரேன, குச்சி²பரிஹாரிகேன பிண்ட³பாதேன. ஸோ யேன யேனேவ பக்கமதி ஸமாதா³யேவ பக்கமதி. ஸோ இமினா அரியேன ஸீலக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ அஜ்ஜ²த்தம் அனவஜ்ஜஸுக²ம் படிஸம்வேதே³தி.

419. ‘‘ஸோ சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா ந நிமித்தக்³கா³ஹீ ஹோதி நானுப்³யஞ்ஜனக்³கா³ஹீ. யத்வாதி⁴கரணமேனம் சக்கு²ந்த்³ரியம் அஸம்வுதம் விஹரந்தம் அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அன்வாஸ்ஸவேய்யும் தஸ்ஸ ஸம்வராய படிபஜ்ஜதி, ரக்க²தி சக்கு²ந்த்³ரியம், சக்கு²ந்த்³ரியே ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதி. ஸோதேன ஸத்³த³ம் ஸுத்வா…பே… கா⁴னேன க³ந்த⁴ம் கா⁴யித்வா… ஜிவ்ஹாய ரஸம் ஸாயித்வா… காயேன போ²ட்ட²ப்³ப³ம் பு²ஸித்வா… மனஸா த⁴ம்மம் விஞ்ஞாயன ந நிமித்தக்³கா³ஹீ ஹோதி நானுப்³யஞ்ஜனக்³கா³ஹீ. யத்வாதி⁴கரணமேனம் மனிந்த்³ரியம் அஸம்வுதம் விஹரந்தம் அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸா பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா அன்வாஸ்ஸவேய்யும் தஸ்ஸ ஸம்வராய படிபஜ்ஜதி, ரக்க²தி மனிந்த்³ரியம், மனிந்த்³ரியே ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதி. ஸோ இமினா அரியேன இந்த்³ரியஸம்வரேன ஸமன்னாக³தோ அஜ்ஜ²த்தம் அப்³யாஸேகஸுக²ம் படிஸம்வேதே³தி.

‘‘ஸோ அபி⁴க்கந்தே படிக்கந்தே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, ஆலோகிதே விலோகிதே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, ஸமிஞ்ஜிதே பஸாரிதே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, ஸங்கா⁴டிபத்தசீவரதா⁴ரணே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, அஸிதே பீதே கா²யிதே ஸாயிதே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, உச்சாரபஸ்ஸாவகம்மே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி, க³தே டி²தே நிஸின்னே ஸுத்தே ஜாக³ரிதே பா⁴ஸிதே துண்ஹீபா⁴வே ஸம்பஜானகாரீ ஹோதி.

‘‘ஸோ இமினா ச அரியேன ஸீலக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ, (இமாய ச அரியாய ஸந்துட்டி²யா ஸமன்னாக³தோ,) [பஸ்ஸ ம. நி. 1.296] இமினா ச அரியேன இந்த்³ரியஸம்வரேன ஸமன்னாக³தோ, இமினா ச அரியேன ஸதிஸம்பஜஞ்ஞேன ஸமன்னாக³தோ விவித்தம் ஸேனாஸனம் ப⁴ஜதி அரஞ்ஞம் ருக்க²மூலம் பப்³ப³தம் கந்த³ரம் கி³ரிகு³ஹம் ஸுஸானம் வனபத்த²ம் அப்³போ⁴காஸம் பலாலபுஞ்ஜம். ஸோ பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ நிஸீத³தி பல்லங்கம் ஆபு⁴ஜித்வா, உஜும் காயம் பணிதா⁴ய, பரிமுக²ம் ஸதிம் உபட்ட²பேத்வா. ஸோ அபி⁴ஜ்ஜ²ம் லோகே பஹாய விக³தாபி⁴ஜ்ஜே²ன சேதஸா விஹரதி, அபி⁴ஜ்ஜா²ய சித்தம் பரிஸோதே⁴தி; ப்³யாபாத³பதோ³ஸம் பஹாய அப்³யாபன்னசித்தோ விஹரதி ஸப்³ப³பாணபூ⁴தஹிதானுகம்பீ, ப்³யாபாத³பதோ³ஸா சித்தம் பரிஸோதே⁴தி; தி²னமித்³த⁴ம் பஹாய விக³ததீ²னமித்³தோ⁴ விஹரதி ஆலோகஸஞ்ஞீ ஸதோ ஸம்பஜானோ, தீ²னமித்³தா⁴ சித்தம் பரிஸோதே⁴தி; உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் பஹாய அனுத்³த⁴தோ விஹரதி அஜ்ஜ²த்தம் வூபஸந்தசித்தோ, உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சா சித்தம் பரிஸோதே⁴தி; விசிகிச்ச²ம் பஹாய திண்ணவிசிகிச்சோ² விஹரதி அகத²ம்கதீ² குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு, விசிகிச்சா²ய சித்தம் பரிஸோதே⁴தி.

‘‘ஸோ இமே பஞ்ச நீவரணே பஹாய சேதஸோ உபக்கிலேஸே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்பஸாத³னம் சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வம் அவிதக்கம் அவிசாரம் ஸமாதி⁴ஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. பீதியா ச விராகா³ உபேக்க²கோ ச விஹரதி ஸதோ ச ஸம்பஜானோ, ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதே³தி, யம் தம் அரியா ஆசிக்க²ந்தி – ‘உபேக்க²கோ ஸதிமா ஸுக²விஹாரீ’தி ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா, புப்³பே³வ ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மா, அது³க்க²மஸுக²ம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ம் சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி.

420. ‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேதி. ஸோ அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி, ஸேய்யதி²த³ம் – ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ திஸ்ஸோபி ஜாதியோ சதஸ்ஸோபி ஜாதியோ பஞ்சபி ஜாதியோ த³ஸபி ஜாதியோ வீஸம்பி ஜாதியோ திம்ஸம்பி ஜாதியோ சத்தாலீஸம்பி ஜாதியோ பஞ்ஞாஸம்பி ஜாதியோ ஜாதிஸதம்பி ஜாதிஸஹஸ்ஸம்பி ஜாதிஸதஸஹஸ்ஸம்பி, அனேகேபி ஸம்வட்டகப்பே அனேகேபி விவட்டகப்பே அனேகேபி ஸம்வட்டவிவட்டகப்பே – ‘அமுத்ராஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ; ஸோ ததோ சுதோ அமுத்ர உத³பாதி³ம்; தத்ராபாஸிம் ஏவம்னாமோ ஏவம்கோ³த்தோ ஏவம்வண்ணோ ஏவமாஹாரோ ஏவம்ஸுக²து³க்க²ப்படிஸம்வேதீ³ ஏவமாயுபரியந்தோ; ஸோ ததோ சுதோ இதூ⁴பபன்னோ’தி. இதி ஸாகாரம் ஸஉத்³தே³ஸம் அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி.

‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே ஸத்தானம் சுதூபபாதஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேதி. ஸோ தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸத்தே பஸ்ஸதி சவமானே உபபஜ்ஜமானே ஹீனே பணீதே ஸுவண்ணே து³ப்³ப³ண்ணே ஸுக³தே து³க்³க³தே யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி – ‘இமே வத போ⁴ந்தோ ஸத்தா காயது³ச்சரிதேன ஸமன்னாக³தா…பே… அரியானம் உபவாத³கா மிச்சா²தி³ட்டி²கா மிச்சா²தி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னா, தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபன்னா. இமே வா பன போ⁴ந்தோ ஸத்தா காயஸுசரிதேன ஸமன்னாக³தா…பே… அரியானம் அனுபவாத³கா ஸம்மாதி³ட்டி²கா ஸம்மாதி³ட்டி²கம்மஸமாதா³னா, தே காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபன்னா’தி. இதி தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன அதிக்கந்தமானுஸகேன ஸத்தே பஸ்ஸதி சவமானே உபபஜ்ஜமானே ஹீனே பணீதே ஸுவண்ணே து³ப்³ப³ண்ணே ஸுக³தே து³க்³க³தே யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதி.

‘‘ஸோ ஏவம் ஸமாஹிதே சித்தே பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தே அனங்க³ணே விக³தூபக்கிலேஸே முது³பூ⁴தே கம்மனியே டி²தே ஆனேஞ்ஜப்பத்தே ஆஸவானம் க²யஞாணாய சித்தம் அபி⁴னின்னாமேதி. ஸோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²ஸமுத³யோ’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோதோ⁴’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி; ‘இமே ஆஸவா’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் ஆஸவஸமுத³யோ’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் ஆஸவனிரோதோ⁴’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ‘அயம் ஆஸவனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி. தஸ்ஸ ஏவம் ஜானதோ ஏவம் பஸ்ஸதோ காமாஸவாபி சித்தம் விமுச்சதி, ப⁴வாஸவாபி சித்தம் விமுச்சதி, அவிஜ்ஜாஸவாபி சித்தம் விமுச்சதி. விமுத்தஸ்மிம் விமுத்தமிதி ஞாணம் ஹோதி. ‘கீ²ணா ஜாதி, வுஸிதம் ப்³ரஹ்மசரியம், கதம் கரணீயம், நாபரம் இத்த²த்தாயா’தி பஜானாதி.

‘‘அயம் வுச்சதி, ப்³ராஹ்மண, புக்³க³லோ நேவத்தந்தபோ நாத்தபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ, ந பரந்தபோ ந பரபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தோ. ஸோ அனத்தந்தபோ அபரந்தபோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே நிச்சா²தோ நிப்³பு³தோ ஸீதீபூ⁴தோ ஸுக²ப்படிஸம்வேதீ³ ப்³ரஹ்மபூ⁴தேன அத்தனா விஹரதீ’’தி.

421. ஏவம் வுத்தே, கோ⁴டமுகோ² ப்³ராஹ்மணோ ஆயஸ்மந்தம் உதே³னம் ஏதத³வோச – ‘‘அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ உதே³ன, அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ உதே³ன! ஸேய்யதா²பி, போ⁴ உதே³ன, நிக்குஜ்ஜிதம் வா உக்குஜ்ஜேய்ய, படிச்ச²ன்னம் வா விவரேய்ய, மூள்ஹஸ்ஸ வா மக்³க³ம் ஆசிக்கே²ய்ய, அந்த⁴காரே வா தேலபஜ்ஜோதம் தா⁴ரேய்ய – சக்கு²மந்தோ ரூபானி த³க்க²ந்தீதி – ஏவமேவம் போ⁴தா உதே³னேன அனேகபரியாயேன த⁴ம்மோ பகாஸிதோ. ஏஸாஹம் ப⁴வந்தம் உதே³னம் ஸரணம் க³ச்சா²மி த⁴ம்மஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச. உபாஸகம் மம் ப⁴வம் உதே³னோ தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³த’’ந்தி. ‘‘மா கோ² மம் த்வம், ப்³ராஹ்மண, ஸரணம் அக³மாஸி. தமேவ ப⁴க³வந்தம் ஸரணம் க³ச்சா²ஹி யமஹம் ஸரணம் க³தோ’’தி. ‘‘கஹம் பன, போ⁴ உதே³ன, ஏதரஹி ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ விஹரதி அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி? ‘‘பரினிப்³பு³தோ கோ², ப்³ராஹ்மண, ஏதரஹி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி.

‘‘ஸசேபி [ஸசே ஹி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] மயம், போ⁴ உதே³ன, ஸுணேய்யாம தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் த³ஸஸு யோஜனேஸு, த³ஸபி மயம் யோஜனானி க³ச்சே²ய்யாம தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய அரஹந்தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம். ஸசேபி [ஸசே (ஸீ. பீ.), ஸசே ஹி (ஸ்யா. கம்.)] மயம், போ⁴ உதே³ன, ஸுணேய்யாம தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் வீஸதியா யோஜனேஸு… திம்ஸாய யோஜனேஸு… சத்தாரீஸாய யோஜனேஸு… பஞ்ஞாஸாய யோஜனேஸு, பஞ்ஞாஸம்பி மயம் யோஜனானி க³ச்சே²ய்யாம தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய அரஹந்தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம். யோஜனஸதே சேபி [யோஜனஸதேபி (ஸீ. ஸ்யா. கம். பீ.)] மயம், போ⁴ உதே³ன, ஸுணேய்யாம தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம், யோஜனஸதம்பி மயம் க³ச்சே²ய்யாம தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் த³ஸ்ஸனாய அரஹந்தம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம்.

‘‘யதோ ச கோ², போ⁴ உதே³ன, பரினிப்³பு³தோ ஸோ ப⁴வம் கோ³தமோ, பரினிப்³பு³தம்பி மயம் தம் ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஸரணம் க³ச்சா²ம த⁴ம்மஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்ச. உபாஸகம் மம் ப⁴வம் உதே³னோ தா⁴ரேது அஜ்ஜதக்³கே³ பாணுபேதம் ஸரணம் க³தம். அத்தி² ச மே, போ⁴ உதே³ன, அங்க³ராஜா தே³வஸிகம் நிச்சபி⁴க்க²ம் த³தா³தி, ததோ அஹம் போ⁴தோ உதே³னஸ்ஸ ஏகம் நிச்சபி⁴க்க²ம் த³தா³மீ’’தி. ‘‘கிம் பன தே, ப்³ராஹ்மண, அங்க³ராஜா தே³வஸிகம் நிச்சபி⁴க்க²ம் த³தா³தீ’’தி? ‘‘பஞ்ச, போ⁴ உதே³ன, கஹாபணஸதானீ’’தி. ‘‘ந கோ² நோ, ப்³ராஹ்மண, கப்பதி ஜாதரூபரஜதம் படிக்³க³ஹேது’’ந்தி. ‘‘ஸசே தம் போ⁴தோ உதே³னஸ்ஸ ந கப்பதி விஹாரம் போ⁴தோ உதே³னஸ்ஸ காராபேஸ்ஸாமீ’’தி. ‘‘ஸசே கோ² மே த்வம், ப்³ராஹ்மண, விஹாரம், காராபேதுகாமோ, பாடலிபுத்தே ஸங்க⁴ஸ்ஸ உபட்டா²னஸாலம் காராபேஹீ’’தி. ‘‘இமினாபாஹம் போ⁴தோ உதே³னஸ்ஸ பி⁴ய்யோஸோமத்தாய அத்தமனோ அபி⁴ரத்³தோ⁴ யம் மம் ப⁴வம் உதே³னோ ஸங்கே⁴ தா³னே ஸமாத³பேதி. ஏஸாஹம், போ⁴ உதே³ன, ஏதிஸ்ஸா ச நிச்சபி⁴க்கா²ய அபராய ச நிச்சபி⁴க்கா²ய பாடலிபுத்தே ஸங்க⁴ஸ்ஸ உபட்டா²னஸாலம் காராபேஸ்ஸாமீ’’தி. அத² கோ² கோ⁴டமுகோ² ப்³ராஹ்மணோ ஏதிஸ்ஸா ச நிச்சபி⁴க்கா²ய அபராய ச நிச்சபி⁴க்கா²ய பாடலிபுத்தே ஸங்க⁴ஸ்ஸ உபட்டா²னஸாலம் காராபேஸி. ஸா ஏதரஹி ‘கோ⁴டமுகீ²’தி வுச்சதீதி.

கோ⁴டமுக²ஸுத்தம் நிட்டி²தம் சதுத்த²ம்.